II OSK 276/11

II OSK 276/11 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2012-04-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-02-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Aleksandra Łaskarzewska /sprawozdawca/
Andrzej Gliniecki
Małgorzata Jaśkowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6312 Odmowa   wydania       pozwolenia    na       broń
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Wa 1100/10 - Wyrok WSA w Warszawie z 2010-10-28
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7,8,10,75,77,80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
art. 15 ust. 1 pkt. 3 i 6, art. 18 ust. 1  pkt 2
Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.
Sentencja
Dnia 27 kwietnia 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska sędzia NSA Andrzej Gliniecki sędzia del. WSA Aleksandra Łaskarzewska /spr./ Protokolant Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2012 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej I.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 1100/10 w sprawie ze skargi I.K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 października 2010 r., wydanym w sprawie o sygn. II SA/Wa 1100/10, oddalił skargę I. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2010 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną myśliwską
Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym.
Decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...], odmówiono I. K. wydania pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich.
Jak wyjaśniono w powyższej decyzji I. K. pismem z dnia [...] lipca 2009 r. wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z wnioskiem o wydanie pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej do celów łowieckich, powołując się na członkostwo w Polskim Związku Łowieckim oraz uzyskanie podstawowych uprawnień do wykonywania polowań. W toku postępowania organ I instancji ustalił, że wnioskodawca został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim z dnia [...] grudnia 2005 r., sygn. akt [...] za czyn z art. 263 § 2 ustawy z dnia 06 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553, dalej kk) tj. za nielegalne posiadanie wytworzonej samodziałowo broni palnej oraz za czyn z art. 239 § 1 kk, tj. utrudnianie postępowania karnego poprzez pomaganie sprawcy przestępstwa w uniknięciu odpowiedzialności karnej, na karę łączną 1 roku pozbawienia wolności, warunkowo zawieszając jej wykonanie na 3 lata okresu próby oddając go pod dozór kuratora, a także na karę grzywny w wysokości 20 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na 50 złotych. Ponadto podał, że wnioskodawca został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Opocznie z dnia [...] grudnia 2006 r., sygn. akt [...] za czyn z art. 177 § 1 kk, tj. spowodowanie wypadku w ruchu drogowym w wyniku nieumyślnego naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym, na karę łączną 1 roku pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na 2 lata okresu próby, a także na karę grzywny w wysokości 30 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na 20 złotych. Biorąc powyższe pod uwagę organ uznał, iż fakt popełnienia wskazanych wyżej przestępstw w pełni pozwala na zakwalifikowanie strony do kategorii osób, co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego i na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 12 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm) odmówił I. K. wydania pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich.
Od tej decyzji I. K. złożył odwołanie wnosząc o jej uchylenie. Zarzucił rozstrzygnięciu naruszenie art. 15 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że fakt skazania za czyny zabronione prawem rodzi uzasadnioną obawę użycia przez sprawcę broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) poprzez niepełne zebranie materiału dowodowego i jego niewłaściwą ocenę, w szczególności niewskazanie innych, poza wyrokami sądów karnych, okoliczności, na podstawie których organ wywiódł obawę. Jednocześnie podkreślił, że przestępstwa, za które został skazany uległy zatarciu z mocy prawa.
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] maja 2010 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że dyspozycja art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowi, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa. Przepis ten ma charakter obligatoryjny, co oznacza, iż organ Policji po ujawnieniu wskazanych wyżej okoliczności jest obowiązany do odmowy wydania pozwolenia na broń. Zdaniem organu odwoławczego każde naruszenie przepisów prawa, a zwłaszcza prawa karnego, musi podlegać ocenie z punktu widzenia istnienia uzasadnionej obawy użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Niewątpliwie od osób starających się o pozwolenie na posiadanie broni lub posiadających takie pozwolenia należy wymagać bezwzględnego przestrzegania przepisów prawa z uwagi na ścisły związek prawa do broni ze sferą bezpieczeństwa i porządku publicznego. W stosunku do takich osób obowiązuje miernik najwyższej staranności. Powyższy przepis nie ustala zamkniętego katalogu okoliczności, w tym przestępstw, których popełnienie (lub o których oskarżenie) może budzić taką obawę, na co wskazuje użyte w nim sformułowanie "w szczególności". Norma ta stanowi dla organów Policji wytyczną interpretacyjną w sprawach wydania pozwolenia, co daje organom możliwość oceny postępowania posiadacza broni (bez względu na rodzaj broni), pod kątem dyspozycji tego przepisu, a także w przypadku popełnienia innych rodzajów przestępstw, osądzonych prawomocnym wyrokiem skazującym lub o popełnienie których postawiono mu zarzut w postępowaniu karnym. Stąd fakt dwukrotnego skazania I. K. za przestępstwa godzące w różne dobra chronione prawem, w tym w porządek publiczny, musiał zostać uwzględniony w kontekście powołanej w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji obawy możliwości użycia przez niego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Jak wyjaśniono w dalszej części uzasadniania, wnioskodawca posiadał nielegalnie wytworzoną samodziałowo broń palną za co został prawomocnie skazany w 2005 r., a zatem dopuścił się czynu umyślnego, mającego bezpośredni związek z bronią, godzącego wprost w porządek publiczny, co stanowi naruszenie zasad posiadania broni, określonych w ustawie o broni i amunicji. Ponadto zwrócił uwagę, że czyn powyższy miał związek z działaniem w celu utrudnienia toczącego się przeciwko bratu wnioskodawcy postępowania karnego. Strona pomagała w ten sposób sprawcy przestępstwa uniknąć odpowiedzialności karnej, gdyż po zatrzymaniu brata, wnioskodawca wykopał ukrytą na jego posesji broń i przeniósł w nieustalone miejsce. Pomimo podjętych przez organy ścigania czynności procesowych broni tej nie udało się odzyskać i zabezpieczyć, może więc ona przedostać się w ręce osób nieuprawnionych i służyć do popełniania przestępstw, co niewątpliwie stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego. I. K. dopuścił się także przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, tj. z art. 177 § 1 kk., bowiem prowadząc po drodze publicznej samochód, nie zachował należytej ostrożności na łuku drogi i hamując na śliskiej nawierzchni spowodował wypadek w ruchu drogowym, w wyniku którego kierujący drugim pojazdem doznał obrażeń naruszających czynności narządów jego ciała na okres dłuższy niż 7 dni w rozumieniu art. 157 § 1 kk, za który to czyn strona została skazana prawomocnym wyrokiem sądu. Choć czyn powyższy miał charakter nieumyślny, ale świadczy o braku wyobraźni strony co do ewentualnych następstw niezachowania reguł ostrożności w kierowaniu pojazdem mechanicznym, a jego skutkiem było spowodowanie uszczerbku na zdrowiu człowieka. Posługiwanie się bronią, tak jak i pojazdem mechanicznym, wymaga bezwzględnego przestrzegania przepisów obowiązujących w tym zakresie, a także zachowania szczególnej ostrożności i umiejętności przewidywania skutków własnych działań przy użyciu tych przedmiotów. Równocześnie wyjaśniono, że choć wyroki w powołanych wyżej sprawach uległy już zatarciu z mocy prawa, to zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych zatarcie skazania nie stanowi przeszkody do ustalenia, w trybie art. 75 kpa, że osoba posiadająca pozwolenie na broń popełniła czyn, który sam w sobie lub w powiązaniu z innymi okolicznościami rodzi obawę, że osoba ta może użyć broni w celach sprzecznych z interesem porządku publicznego.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie I. K. wnosząc o jej uchylenie Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji oraz przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa. W jego ocenie przy rozpatrywaniu materiału dowodowego organ powinien wziąć pod uwagę jego całokształt, ustalić wszystkie przesłanki istotne dla sposobu rozstrzygnięcia, a nie dokonywać wybiórczej oceny dowodów. Organ uzasadniając motywy tej decyzji w żaden sposób nie wykazał, że istnieje obawa użycia przez niego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Tymczasem zamiast zgromadzić i rozpatrzeć materiał dowodowy, w myśl art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, organ dokonał jedynie częściowej – ograniczonej do zakresu uznanej przez sąd winy – analizy wyroków skazujących, pomijając np. pozytywne opinie środowiskowe. Za wadliwe uznano diagnozowanie przez organ cech charakteru skarżącego takich jak: nieodpowiedzialność czy też lekceważący stosunek do reguł określonego postępowania. O tym, że do dokonania takiej oceny psychiki brak organowi nie tylko uprawnień, ale i fachowej wiedzy świadczy okoliczność, iż ocena ta różni się od oceny orzeczenia lekarskiego stwierdzającego, że nie należy on do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji wydanej przez właściwego lekarza. Ponadto zwrócił uwagę na naruszenie przez organ instytucji zatarcia skazania w ten sposób, iż swoje rozważania oparł na dwóch, a nie na jednym orzeczeniu, które uległo już zatarciu. Jak wyjaśniono, zatarcie skazania jest instytucją, która ma na celu usunięcie jego konsekwencji prawnych i społecznych, ułatwiając w ten sposób normalne życie skazanego, który przez wymagany prawem okres przestrzegał porządku prawnego. Zdaniem skarżącego użyte przez ustawodawcę pojęcie "uzasadniona obawa" świadczy o tym, że w każdym przypadku prowadzenia postępowania w przedmiocie pozwolenia na broń należy badać, czy zachodzi obawa co do możliwości niewłaściwego jej użycia. Brak jest bowiem generalnego zakazu posiadania broni przez wszystkie osoby skazane za popełnienie przestępstw, lecz przez osoby posiadające szczególne cechy, wskazujące na możliwość zachowań określonych w tym przepisie. Przyjęcie zaś przez organ, że osoba popełniająca przestępstwo nie szanuje obowiązującego porządku prawnego i może niewłaściwie użyć broni jest konkluzją jakiej ustawa o broni i amunicji nie przewidziała.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę wywiódł, iż organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także mieć wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. Z treści art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Z treści powyższego przepisu wynika, iż aby możliwa była odmowa wydania pozwolenia na broń, w stosunku do wnioskującego, musi istnieć uzasadniona obawa jej użycia w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ustawodawca sam wskazał w nim na wagę przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu przy ustalaniu istnienia przedmiotowej obawy. Dostrzegł to Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09 (ONSAiWSA 2010/1/5), stwierdzając, że "Osoba skazana prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji". Uzasadniona obawa natomiast nie wynika automatycznie z samego faktu toczenia się wobec wnioskującego o wydanie pozwolenia na broń lub posiadającego takie pozwolenie, postępowania karnego o popełnienie takich przestępstw. W takim przypadku każdorazowo wymagane jest wykazanie związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy postępowaniem karnym, a wystąpieniem uzasadnionej obawy. Podobnie rzecz się ma w sytuacji, kiedy uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego związana jest z dotychczasowym trybem życia zainteresowanego, jego zachowaniem i cechami charakteru, co ma o tyle istotny wpływ, iż powołany przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie stanowi zamkniętego katalogu sytuacji, które mogą skutkować odmową wydania pozwolenia na broń. Samo pojęcie "uzasadnionej obawy", o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, należy rozumieć jako prognozę zachowań posiadacza broni. Zdaniem składu orzekającego popełnienie wskazanych w uzasadnieniu przestępstw przez skarżącego, w tym zwłaszcza przestępstwa nielegalnego posiadania broni palnej, rodzi uzasadnioną obawę, że skazany prawomocnym wyrokiem za popełnienie tego rodzaju czynu może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Strona świadomie naruszając porządek prawny w szczególności regulujący warunki posiadania broni i amunicji, a zatem istotny dla ochrony bezpieczeństwa powszechnego nie daje bowiem rękojmi zgodnego z prawem posiadania i używania broni palnej. Oceny powyższej nie może zmienić nawet dotychczasowa postawa skarżącego oraz pozytywne opinie środowiska łowieckiego. Co więcej, bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie pozostaje, iż powyższe skazanie uległo już zatarciu, gdyż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych nie stanowi to przesłanki uniemożliwiającej organom administracji i sądom, odniesienie się do tego zatartego skazania przy ocenie istnienia po stronie danej osoby rękojmi prawidłowego (zgodnego z prawem) korzystania z broni. Również skazanie skarżącego prawomocnym wyrokiem (skazanie uległo zatarciu) Sądu Rejonowego w Opocznie z dnia [...] grudnia 2006 r., sygn. akt [...] za czyn z art. 177 § 1 kk., tj. spowodowanie wypadku w ruchu drogowym w wyniku nieumyślnego naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym, stanowi uzasadnioną podstawę do wnioskowania, iż skarżący swoim zachowaniem, polegającym choć na nieumyślnym, ale świadczącym o braku wyobraźni strony co do ewentualnych następstw niezachowania reguł ostrożności w kierowaniu pojazdem mechanicznym, może także w taki sam sposób łamać zasady bezpiecznego obchodzenia się z bronią, a zatem użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. O braku posiadania przez skarżącego cech charakteru umożliwiających mu posiadanie broni palnej świadczy również częstotliwość popełniania przez niego czynów zabronionych, co z kolei poddaje w wątpliwość, czy w przyszłości nie naruszy także porządku prawnego regulującego zasady posługiwania się bronią palną. Istnienie zaś takiej obawy stanowi wystarczającą przesłankę dla uznania, iż strona nie powinna posiadać szczególnego prawa do dysponowania reglamentowanym i niebezpiecznym dobrem jakim jest broń palna.
Skargę kasacyjną od powyżej opisanego wyroku złożył I. K..
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci naruszenia: art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. 2012 r. poz. 270) poprzez nieuchylenie zaskarżonej do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego decyzji Komendanta Głównego Policji pomimo naruszenia wskazanych niżej przepisów ustawy o broni i amunicji; art. 145 § 1 pkt. 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji pomimo ewidentnego naruszenia zasad postępowania określonych w art. 7, 8, 10, 75, 77 oraz 80 kpa; co spowodowało niewyjaśnienie sprawy w stopniu pozwalającym na jej rozstrzygnięcie, a z jedynego dowodu w postaci wyroków skazujących wyprowadzono nieuprawniony wniosek, że skarżący jest osobą co do której istnieje obawa, że użyje broni w sposób zagrażający bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu, art. 145 § 1 pkt. 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez zaakceptowanie decyzji opartej na dowodach sprzecznych z prawem; art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez ogólnikowe uzasadnienie wyroku, pominięcie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności podniesionych w skardze oraz dokonanie własnych ustaleń oraz nieuprawnionych uogólnień.
Wyrokowi sądu I instancji zarzucono także naruszenie przepisów prawa materialnego w normach art. 15 ust. 1 pkt. 6 ustawy o broni i amunicji.
Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywiedziono, że analiza ustawy o broni i amunicji wskazuje, iż podstawą wydania decyzji o odmowie wydania pozwolenia na broń nie może być fakt zatartego skazania za przestępstwa. Jak wyjaśniono, w powołaniu na wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych, fakt zatartego skazania może stanowić jedynie wskazówkę do zaczerpnięcia szerszych informacji o wnioskującym, nakładający na organy administracji obowiązek dokonania rzetelnej oceny skarżącego. Zdaniem wnoszącego skargę nie można podzielić poglądu sądu I instancji, iż względy etyczne winny zyskać pierwszeństwo przed konsekwencjami prawnymi opisanymi w ustawie. Jak podniesiono Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wadliwie uznał, iż pozytywna opinia skarżącego z miejsca zamieszkania oraz ze środowiska łowieckiego nie zmieniają oceny opartej na okolicznościach zatartego już skazania, gdyż fakt powyższy nie może stanowić wyłącznej podstawy wydania decyzji odmownej. Co więcej, pomimo wywodzenia niekorzystnych następstw z faktu skazania skarżącego, organy oraz sąd całkowicie zaniechały uwzględnienia właściwości i warunków osobistych oraz sposobu życia skarżącego, co do których odniósł się sąd karny. Podniesiono również, że w sąd I instancji całkowicie pominął w swych rozważaniach zarzut skarżącego dotyczący naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenia na broń wg. których jedyną osobą upoważnioną do wyrażania opinii dotyczącej psychiki jest lekarz posiadający stosowne zezwolenie. Mimo pominięcia tej kwestii w uzasadnieniu należy domniemywać że sąd I instancji zaakceptował okoliczność, iż organy policji wypowiedziały się w kwestii zastrzeżonej wyłącznie do kompetencji upoważnionego psychologa. W konkluzji skargi podniesiono, iż uchybienia sądu są o tyle istotne, że doprowadziły do odmowy wydania pozwolenia na broń osobie, która nie została skazana na jakiekolwiek przestępstwo określone w art. 15 ust. 1 pkt. 6 ustawy o broni i amunicji, opierając się w dodatku na nieistniejącej zasadzie braku powszechnego dostępu do broni palnej.
Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym dnia 27 kwietnia 2012r. I. K. podtrzymał skargę kasacyjną. Wyjaśnił, że nie posiada odrębnej opinii z Polskiego Związku Łowieckiego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie są trafne.
Na wstępie zważyć należy, iż zgodnie z art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują wyliczone w art. 183 § 2 powyższej ustawy przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznanie sprawy ograniczył do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Zgodnie z treścią art. 174 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając przedmiotową skargę kasacyjną zauważyć należy, że strona skarżąca oparła skargę na dwóch, przewidzianych w art. 174 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podstawach.
W okolicznościach niniejszej sprawy wyjaśnienia wymaga przede wszystkim, czy dokonana przez organy administracji publicznej ocena faktu skazania skarżącego za przestępstwa, które to skazania uległy już zatarciu, może być podstawą wydania decyzji o odmowie wydania pozwolenia na broń.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że sformułowanie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania zaskarżonej w rozpoznawanej sprawie decyzji, a więc przed nowelizacją dokonaną ustawą z 05 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz.U. nr 38, poz. 195 ze zm.), dawało podstawy do wyróżnienia dwóch sytuacji, w których należało odmówić wydania pozwolenia na broń. Pierwszej ogólniejszej, polegającej na tym, że istnieje uzasadniona obawa, że osoba posiadająca pozwolenie na broń może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, drugiej bardziej szczegółowej, polegającej na tym, że osoba posiadająca pozwolenie na broń została skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo polegającej na tym, że wobec tej osoby toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Różnica pomiędzy nimi sprowadza się do tego – jak przyjmuje się w większości orzeczeń sądów administracyjnych, m.in. w powołanej przez sąd I instancji uchwale NSA z 18 listopada 2009 r. w sprawie II OPS 4/09, iż w drugiej ze wskazanych sytuacji, aby wydać decyzję o pozwoleniu na broń wystarczy ustalić, że osoba posiadająca pozwolenie na broń została skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo że toczy się przeciwko niej postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw, natomiast w pierwszej konieczne jest ustalenie dopuszczalnymi przez prawo środkami dowodowymi, że zachodzą takie okoliczności faktyczne, które stanowią podstawę przyjęcia, że istnieje uzasadniona obawa, że osoba posiadająca pozwolenie na broń lub starająca się o nie może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W przedmiotowej sprawie podstawą wydania decyzji odmownej było zaistnienie obawy, że osoba starająca się o pozwolenie na broń może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, iż wbrew stanowisku zawartym w skardze kasacyjnej, prawo posiadania broni nie należy w Polsce do praw obywatelskich gwarantowanych w Konstytucji RP. Prawo do posiadania broni ma w świetle ustawy o broni i amunicji reglamentacyjny charakter. Oznacza to, że zarówno osoby starające się o pozwolenie na broń, jak i już je posiadające powinny w sposób szczególny unikać kolizji z prawem, oraz charakteryzować się nieskazitelną postawą. Niewątpliwie okoliczności powyższe winny być brane w szczególności po uwagę przy dokonywaniu oceny zaistnienia przesłanki obawy możliwości użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Jak zasadnie wskazał sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, pojęcie "uzasadnionej obawy", o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, należy bowiem rozumieć jako prognozę zachowań posiadacza broni, dokonaną na podstawie jego dotychczasowego zachowania, w ramach której uwzględnić należy również fakt zatarcia skazania wnioskodawcy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 1775/08, LEX 597377). Mieć bowiem należy na względzie, iż zatarcie skazania nie stanowi przeszkody do dokonywania ustaleń w trybie art. 75 kpa, że osoba posiadająca pozwolenie na broń popełniła czyn, który sam w sobie lub w powiązaniu z innymi okolicznościami rodzi obawę, że osoba ta użyje broni w celu sprzecznym z interesem porządku publicznego. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, iż choć instytucja zatarcia skazania, określona w art. 106 kk pozwala uznać daną osobę za niekaraną, jednakże przy ocenie posiadacza broni ważny jest nie tyle fakt ukarania bądź nieukarania, ale jego dotychczasowe życie i sposób postępowania tej osoby. Fakt uprzednio popełnionego przestępstwa i prawomocnego skazania nie pozostaje bowiem faktem obojętnym w tej sferze stosunków społecznych, w których znaczenie ma nie tylko ocena prawna, ale również konieczność uwzględnienia porządku i bezpieczeństwa publicznego.
W przedmiotowej sprawie okolicznością bezsporną jest, iż skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim z dnia [...] grudnia 2005 r., sygn. akt [...] za czyn z art. 263 § 2 kk tj. za nielegalne posiadanie wytworzonej samodziałowo broni palnej oraz za czyn z art. 239 § 1 kk, tj. utrudnianie postępowania karnego poprzez pomaganie sprawcy przestępstwa w uniknięciu odpowiedzialności karnej. Jak ustalono wnoszący skargę kasacyjną dopuścił się zatem czynu umyślnego, mającego bezpośredni związek z bronią, godzącego wprost w porządek publiczny, co stanowi naruszenie zasad posiadania broni, określonych w ustawie o broni i amunicji, a skutkiem której było przeniesienie broni palnej w nieustalone do dnia dzisiejszego miejsce. Fakt popełnienia przestępstwa mającego bezpośredni związek z bronią palną pozwala niewątpliwie przyjąć, iż skarżący nie daje właściwej rękojmi, że w przyszłości nie użyje on broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Skarżący, świadomie naruszając porządek prawny w szczególności regulujący warunki posiadania broni i amunicji winien był się liczyć z niekorzystnymi następstwami popełnionego czynu, do których, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaliczyć należy również podwyższone kryterium oceny istnienia uzasadnionej obawy, co do możliwości naruszenia porządku prawnego w przyszłości. Na powyższą ocenę niewątpliwie ma również wpływ, jak prawidłowo wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, popełnienie przez skarżącego przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji określonego w art. 177 § 1 kk. Wprawdzie czyn powyższy miał charakter nieumyślny, jednakże zgodzić się należy z sądem I instancji, iż stanowić może uzasadnioną podstawę do wnioskowania o braku dostatecznej wyobraźni co do ewentualnych następstw niezachowania reguł ostrożności, w tym w zakresie bezpiecznego obchodzenia się z bronią.
W świetle powyższych rozważań za nie znajdujący żadnych podstaw uznać należy zarzut zarówno naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej norm prawa procesowego jak i materialnego.
W sytuacji gdy za dopuszczalną uznać należy ocenę działań skarżącego kasacyjnie co do istnienia uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego mimo zatarcia skazania za błędne uznać należy zarzuty w zakresie naruszenia norm art., 145§1pkt.1lit.a)ppsa, norm art. 145§1litc) ppsa w zw. z art. 7, 8, 77, 80, 75, 76 kpa.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie wyjaśniono wszelkie istotne dla rozstrzygnięcia fakty, legalność przeprowadzonych w sprawie dowodów nie budzi wątpliwości, tak jak i ich ocena. Przyjęcia istnienia uzasadnionej obawy, co do użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego nie wyklucza pozytywna opinia policji z miejsca zamieszkania, tak jak i fakt uzyskania podstawowych uprawnień do wykonywania polowania.
W istocie jak wyjaśniono wyżej okoliczności oraz rodzaj czynów zabronionych jakich dopuścił się I. K., mimo zatarcia skazania, czynią realna obawę, o jakiej stanowi art.15 ust.1 pkt.6 ustawy o policji i broni.
Za nie znajdujący podstaw prawnych uznać należało również zarzut naruszenia norm art. 141§4 ppsa. W istocie bowiem uzasadnienie wyroku sądu I instancji odpowiada wskazanej normie, rozważania tak prawne jak i faktyczne są wyczerpujące. Ustalenia faktów znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym.
Zaniechanie ustosunkowania się do zarzutu naruszenia norm przepisów rozporządzenia z dnia 7 września 2000r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń w okolicznościach niniejszej sprawy nie miało istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Zdaniem skarżącego kasacyjnie w świetle norm cytowanego rozporządzenia jedyną osobą upoważnioną do wyrażania opinii dotyczących psychiki jest lekarz, posiadający stosowne zezwolenie, organy policji wypowiadały się zatem w kwestii zastrzeżonej wyłącznie do kompetencji psychologa, który jako jedyny ma prawo wypowiadać się na okoliczność cech charakteru skarżącego kasacyjnie.
Tymczasem analiza norm wspomnianego rozporządzenia prowadzi do wniosku, że ocena psychologa zmierza do wykluczenia istotnych zaburzeń funkcjonowania psychologicznego, określenia poziomu rozwoju intelektualnego, cech osobowości, poziomu dojrzałości społecznej osoby starającej się o broń, co w istocie stanowi materię odrębną w odniesieniu do prowadzonego przez organy policji badania oceny zachowań osoby starającej się o broń w zakresie spełnienia przesłanek z art. 15 ust.1 pkt.6 ustawy o broni i amunicji.
Oznacza to zatem, że opinia psychologa, eliminująca I. K. z grona osób wymienionych w art. 15 ust.1 pkt.3 ustawy o broni i amunicji nie wyklucza negatywnej oceny dotychczasowych zachowań badanego, uniemożliwiającej mu wydanie pozwolenia na broń.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
A.Łaskarzewska M. Jaśkowska A. Gliniecki
.