II OSK 275/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-04-01
NSAbudowlaneŚredniansa
pozwolenie na budowęprawo budowlanepostępowanie administracyjneNSAWSAuchylenie decyzjiprzekazanie do ponownego rozpatrzeniakrąg stronterminyskarga kasacyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą pozwolenia na budowę, uznając, że Wojewoda prawidłowo uchylił decyzję organu I instancji z powodu przedwczesności i błędnego ustalenia stron postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J.B. i M.B. od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił ich sprzeciwy od decyzji Wojewody Śląskiego. Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta Miasta Gliwice odmawiającą pozwolenia na budowę, wskazując na przedwczesność wydania decyzji oraz błędy w ustaleniu kręgu stron postępowania. WSA w Gliwicach uznał te argumenty za zasadne. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając prawidłowość zastosowania przez Wojewodę art. 138 § 2 K.p.a. i wskazując na błędy organu I instancji dotyczące terminu uzupełnienia dokumentacji oraz ustalenia stron postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J.B. i M.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił ich sprzeciwy od decyzji Wojewody Śląskiego. Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę dwóch hal przemysłowych. Wojewoda Śląski, działając na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., uchylił decyzję Prezydenta Miasta Gliwice odmawiającą wydania pozwolenia na budowę. Jako główne przyczyny wskazał przedwczesność wydania decyzji odmownej (termin na uzupełnienie dokumentacji przez inwestora upłynął później niż przyjął organ I instancji) oraz błędy w ustaleniu kręgu stron postępowania. Wojewoda podkreślił, że obszar oddziaływania inwestycji nie powinien być automatycznie utożsamiany z obszarem ustalonym w postępowaniu środowiskowym, a organ I instancji nie ocenił wpływu inwestycji na sąsiednie nieruchomości. WSA w Gliwicach oddalił sprzeciwy J.B. i M.B., uznając, że Wojewoda prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA i Wojewody. Sąd podkreślił, że ustalenie stron postępowania jest kluczowe, a organ I instancji błędnie odmówił zawieszenia postępowania i przedwcześnie wydał decyzję odmowną. NSA odrzucił również zarzut naruszenia art. 141 § 4 Ppsa, uznając uzasadnienie wyroku WSA za wystarczające.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Tak, organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a., ponieważ decyzja organu I instancji była przedwczesna i obarczona wadami w zakresie ustalenia stron postępowania.

Uzasadnienie

NSA uznał, że Wojewoda prawidłowo uchylił decyzję organu I instancji, gdyż ta została wydana przed upływem terminu do uzupełnienia dokumentacji przez inwestora oraz błędnie ustaliła krąg stron postępowania, nie przeprowadzając analizy wpływu inwestycji na sąsiednie nieruchomości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

K.p.a. art. 138 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Pomocnicze

Ppsa art. 151a § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

uPb art. 35 § 3 i 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

uPb art. 3 § 20

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja obszaru oddziaływania inwestycji, istotna dla ustalenia kręgu stron.

uPb art. 28 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Określenie stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę.

K.p.a. art. 98 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zawieszenie postępowania administracyjnego.

K.p.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa wznowienia postępowania, w tym z powodu naruszenia przepisów o udziale stron.

Uioś art. 74 § 3a

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Ustalanie obszaru oddziaływania inwestycji na potrzeby postępowania środowiskowego.

Ppsa art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

Ppsa art. 174 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 182 § 2a i 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wojewoda prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a. z powodu przedwczesności decyzji organu I instancji. Organ I instancji błędnie ustalił krąg stron postępowania. Organ I instancji błędnie ustalił termin do uzupełnienia dokumentacji po zawieszeniu postępowania. Organ I instancji nie poinformował stron o możliwości sprzeciwu wobec zawieszenia postępowania.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 141 § 4 Ppsa przez WSA (uzasadnienie wyroku było wystarczające). Zarzut naruszenia art. 151a § 2 Ppsa w zw. z art. 138 § 2 K.p.a. przez WSA (oddalenie sprzeciwów było prawidłowe).

Godne uwagi sformułowania

decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie obszar oddziaływania inwestycji wyznaczony przez Prezydenta Miasta Gliwice w oparciu o art. 3 pkt 20 uPb miałby być taki sam jak obszar ustalony w postępowaniu środowiskowym na podstawie art. 74 ust. 3a Uioś nieuzasadnione było wezwanie inwestora do wykazania braku sprzeciwu pozostałych stron postępowania, a następnie odmowa zawieszenia postępowania z powodu niewykonania tego obowiązku czas wstrzymania biegu terminów na skutek zawieszenia postępowania określany jest jako okres liczony od dnia doręczenia postanowienia o zawieszeniu postępowania do dnia doręczenia postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania

Skład orzekający

Robert Sawuła

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę, prawidłowe stosowanie art. 138 § 2 K.p.a., bieg terminów po zawieszeniu postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania o pozwolenie na budowę i interpretacji przepisów K.p.a. oraz Ppsa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowych kwestii proceduralnych w procesie budowlanym, takich jak ustalanie stron i bieg terminów, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego i administracyjnego.

Kluczowe błędy proceduralne w pozwoleniu na budowę: NSA wyjaśnia, jak prawidłowo ustalać strony i terminy.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 275/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Robert Sawuła /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Gl 257/24 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2024-08-29
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151a § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Dnia 1 kwietnia 2025 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.B. i M.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 257/24 oddalającego sprzeciwy J.B. i M.B. od decyzji Wojewody Śląskiego z dnia 19 stycznia 2024 r. nr IFXIV.7840.9.9.2023 w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 29 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 257/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Gliwicach oddalił sprzeciwy J.B. i M.B. od decyzji Wojewody Śląskiego z 19 stycznia 2024 r. nr IFXIV.7840.9.9.2023 w przedmiocie pozwolenia na budowę.
2.1. Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, decyzją z 18 stycznia 2023r. nr AB-26/2023 Prezydent Miasta Gliwice odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania P. Sp. z o.o. z/s w Warszawie (Spółka, inwestor), pozwolenia na budowę dwóch hal przemysłowych A i B z zapleczami socjalnobiurowymi, zapleczami technicznymi z instalacjami wewnętrznymi i zewnętrznymi, obiektami towarzyszącymi oraz układem komunikacji wewnętrznej na nieruchomości obejmującej enumeratywnie ujęte działki obręb [...], w rejonie ulicy [...]. Jako podstawę tej odmowy organ podał art. 35 ust. 3 i 5 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2023, poz. 682 ze zm., uPb), wskazując na nieuzupełnienie przez inwestora dokumentacji projektowej w zakresie określnym w postanowieniach tego organu z 31 maja 2022 r. nr 448/2022 i z 29 lipca 2022 r. nr 667/2022 (w szczególności w kwestii obowiązku przedłożenia decyzji środowiskowej uwzględniającej oddziaływanie przedmiotowej inwestycji na działkę nr 29) w terminie wyznaczonym do 31 sierpnia 2022 r., który z uwagi na zawieszenie postępowania w okresie od 9 sierpnia 2022 r. do 21 grudnia 2022 r., tj. do czasu ustalenia spadkobierców po zmarłych właścicielach nieruchomości w obszarze oddziaływania inwestycji, upłynął według ustaleń organu I instancji w dniu 13 stycznia 2023 r., o czym organ I instancji poinformował inwestora pismem z 30 sierpnia 2022 r. W uzasadnieniu decyzji odmownej wskazano, że inwestora ubiegał się o zawieszenie postępowania, lecz postanowieniem z 16 stycznia 2023 r. nr AB-42/2023, organ I instancji odmówił zawieszenia.
2.2. Kolejno w wyroku wskazano, że w odwołaniu inwestor zaskarżył w całości decyzję organu I instancji oraz wydane w toku postępowania postanowienie z 16 stycznia 2024 r. o odmowie zawieszenia postępowania.
2.3. W wyroku II SA/Gl 257/24 przywołano dalej, że powołaną na wstępie decyzją z 19 stycznia 2024 r. Wojewoda Śląski, działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2023, poz. 775 ze zm., K.p.a.), uchylił w całości powyższą odmowną decyzję, jak i postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania, a sprawę przekazał organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy podzielił bowiem zarzut odwołania dotyczący ustalenia przez organ I instancji - bez przeprowadzenia stosownej analizy i uzasadnienia zajętego stanowiska - że stronami postępowania w sprawie wydania przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę powinny być podmioty będące stronami w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta Gliwice z dnia 19 marca 2019 r. nr Śr-195/2019, o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. W tym zakresie organ II instancji odwołał się do regulacji art. 28 ust. 2 oraz art. 3 pkt 20 uPb i zwrócił uwagę, że z akt sprawy nie wynika, dlaczego obszar oddziaływania inwestycji wyznaczony w oparciu o art. 3 pkt 20 uPb miałby być taki sam jak obszar ustalony w postępowaniu środowiskowym na podstawie art. 74 ust. 3a ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. 2023, poz. 1094, Uioś).
2.4. Sąd przywołał, że organ odwoławczy za zasadny uznał także zarzut naruszenia art. 98 § 1 K.p.a. w związku z odmowną zawieszenia postępowania przed organem I instancji. Jego zdaniem nieuzasadnione było wezwanie inwestora zawarte w piśmie z 4 stycznia 2023 r. do wykazania braku sprzeciwiania się pozostałych stron postępowania (które ponadto zostały błędnie ustalone przez organ I instancji w związku z nieuzasadnionym przyjęciem, że w obszarze oddziaływania inwestycji powinny się znajdować wszystkie nieruchomości sąsiadujące z terenem inwestycji), a następnie odmowa zawieszenia postępowania z powodu niewykonania tego obowiązku. W ocenie organu odwoławczego nie zostało również wykazane, że zawieszenie postępowania spowoduje zagrożenie interesu społecznego. W ocenie organu II instancji zasadny okazał się ponadto zarzut, że termin uzupełnienia dokumentacji przez inwestora należało liczyć nie od daty wydania postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania, lecz od daty doręczenia tego postanowienia inwestorowi. Oznacza to, że termin ten w niniejszej sprawie rozpoczął bieg w dniu 31 grudnia 2022 r. i upłynął w dniu 21 stycznia 2023 r., a nie jak błędnie przyjął organ I instancji w dniu 13 stycznia 2023 r. Tym samym wydanie decyzji odmownej w dniu 18 stycznia 2023 r. nastąpiło przedwcześnie. Wskazując, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ odwoławczy podał, że niezbędne jest ustalenie stron postępowania w oparciu o art. 3 pkt 20 uPb oraz zawiadomienie ich o wniosku inwestora o zawieszenie postępowania i poinformowanie o możliwości wniesienia sprzeciwu wobec takiego wniosku.
3.1. Następnie sąd pierwszej instancji wskazał, że od powyższej decyzji organu odwoławczego wniesione zostały do WSA w Gliwicach sprzeciwy J.B. i M.B. (dalej zwani skarżącymi). Skarżący zaskarżyli tę decyzję w całości podnosząc zarzut naruszenia art. 138 § 2 K.p.a. poprzez bezpodstawne uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia pomimo tego, że brak było przesłanek do zastosowania powołanego przepisu, gdyż decyzja organu I instancji nie była obarczona uchybieniami wskazanymi przez organ odwoławczy. Na tej podstawie skarżący wystąpili o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
3.2. W uzasadnieniu sprzeciwów zwrócono uwagę, że przyznanie statusu strony zbyt wielu podmiotom nie miałoby żadnego wpływu na wydaną decyzję i nie zwalniało organu II instancji od merytorycznego rozpatrzenia zasadności wydanej decyzji. W ocenie pełnomocnika skarżących skoro inwestycja oddziaływała na środowisko w takim zakresie, że wydawana była w tym przedmiocie decyzja środowiskowa, to wymagała co najmniej przyznania właśnie stronom postępowania w przedmiocie wydania tej decyzji statusu strony. Zwrócono uwagę, że inwestycja pozbawiła znakomitą część działek znajdujących się w jej sąsiedztwie dostępu do drogi publicznej, co stanowi dodatkowy argument przekonujący o posiadaniu oznaczonych podmiotów statusu stron. Odnosząc się natomiast do kwestii zawieszenia postępowania pełnomocnik skarżących podał, że nie ma ona znaczenia rozstrzygnięcia sprawy, gdyż nawet, gdyby organ zwrócił się do skarżących z wnioskiem o wyrażenie zgody na zawieszenie postępowania, to nie wyraziliby oni takiej zgody i nadal zgody tej nie wyrażają.
3.3. W odpowiedziach na sprzeciwy organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.
4.1. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Gliwicach oddalił sprzeciwy.
4.2. W motywach tego wyroku sąd pierwszej instancji stwierdził, że organ odwoławczy w sposób prawidłowy zastosował art. 138 § 2 K.p.a. i słusznie dostrzegł, że wydanie decyzji odmownej w dniu 18 stycznia 2023 r. nastąpiło przedwcześnie, gdyż miało miejsce przed upływem terminu, w jakim inwestor miał prawo uzupełnić złożony wniosek o pozwolenie na budowę. Sąd a quo zgodził się z Wojewodą, że 22-dniowy termin na uzupełnienie dokumentacji przez inwestora należało liczyć nie od daty wydania postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania, lecz od daty doręczenia tego postanowienia inwestorowi. Nieuzupełnienie dokumentacji projektowej organ I instancji wskazał jako powód wydania decyzji odmownej, co Wojewoda – zdaniem sądu I instancji prawidłowo – uznał za przejaw wadliwości decyzji tego organu, sprowadzającej się do przedwczesności jej wydania. Już sama ta przedwczesność uzasadniała, w ocenie tegoż sądu, zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a.
4.3. W ocenie sądu wojewódzkiego Wojewoda słusznie również zauważył, że organ I instancji nie dokonał oceny, czy planowana inwestycja spowoduje ograniczenia w zabudowie nieruchomości należących do osób uznanych za strony postępowania, przyjmując jako jedyne kryterium znajdowanie się nieruchomości w sąsiedztwie działek inwestycyjnych, tj. analogicznie jak w przypadku obszaru oddziaływania inwestycji ustalonego na potrzeby wydania decyzji środowiskowej. Brak było podstaw do przyjęcia, tak jak to uczynił organ I instancji, odgórnego założenia, że stronami postępowania w sprawie wydania przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę powinny być podmioty będące stronami w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta Gliwice z 19 marca 2019 r. o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia.
W przekonaniu sądu pierwszej instancji w realiach rozpoznawanej sprawy obawa o zbyt szerokie wyznaczenie kręgu stron postępowania była istotna, gdyż wiązała się z kwestią zasadności odmowy zawieszenia postępowania (art. 98 § 1 K.p.a.) które z kolei powiązane jest z brakiem sprzeciwu pozostałych stron postępowania. Sąd wojewódzki zgodził się z zaprezentowanym w zaskarżonej decyzji stanowiskiem, że nieuzasadnione było wezwanie przez organ I instancji inwestora do wykazania braku sprzeciwu pozostałych stron postępowania, a następnie odmowa zawieszenia postępowania z powodu niewykonania tego obowiązku. Dostrzeżona w tym zakresie wadliwość postępowania prowadzonego przez organ I instancji uzasadniała, zdaniem tegoż sądu, wydanie decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a.
Sąd pierwszej instancji instancji zwrócił przy tym uwagę, że wypowiada się tu jedynie co do zasadności zastosowania art. 138 § 2 K.p.a., przez co nie mógł odnosić się merytorycznie do sprawy.
5.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli – reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika – J.B. i M.B., zaskarżając w/w orzeczenie w całości i na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935, Ppsa) zarzucając sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
a) art. 141 § 4 Ppsa poprzez brak należytego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, polegające na lakonicznym uzasadnieniu rozstrzygnięcia, które w niewystarczającym stopniu odnosi się do zarzutów podniesionych w sprzeciwach przez skarżących, powołując się w głównej mierze na wyroki innych składów sędziowskich, bez przeprowadzenia samodzielnej, wnikliwej analizy istotnych okoliczności faktycznych i prawnych niniejszej sprawy oraz przytaczając treści przepisów prawnych oraz uzasadnienia ich wprowadzenia przez prawodawcę, bez wyjaśnienia, w jaki sposób przepisy te odnoszą się do stanu faktycznego niniejszej sprawy;
b) art. 151a § 2 Ppsa w zw. z art. 138 § 2 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne oddalenie sprzeciwów, podczas gdy WSA powinien zastosować art. 151a § 1 K.p.a. i uchylić zaskarżoną decyzję jako naruszającą art. 138 § 2 K.p.a., z uwagi na fakt, że organ odwoławczy w sposób nieuzasadniony przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, w sytuacji gdy organ I instancji wydał prawidłową decyzję.
5.2. Stawiając powyższe zarzuty, na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 Ppsa, skarżący kasacyjnie wnoszą o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach.
Jednocześnie skarżący oświadczają, że zrzekają się rozprawy. Nadto wnoszą także o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych, wraz z kosztami uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
5.3. Zdaniem skarżących kasacyjnie stronami postępowania administracyjnego dotyczącego wydania pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji powinni być wszyscy, którzy posiadają w tym interes prawny. W ich przekonaniu realizacja tak dużej inwestycji będzie oddziaływać na sąsiednie nieruchomości zarówno w trakcie budowy, jak i po jej zakończeniu.
Ponadto podnoszą, że "decyzja" organu I instancji o odmowie zawieszenia postępowania również był prawidłowa z uwagi na fakt, że nie zostały spełnione warunki przewidziane w art. 98 K.p.a. Jak wskazano w sprzeciwach skarżący nie wyraziliby zgody na zawieszenie postępowania, a ewentualne jego zawieszenie zagrażałoby interesowi społecznemu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
6.1. Stosownie do art. 182 § 2a i § 3 Ppsa, skarga kasacyjna od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego oddalającego sprzeciw od decyzji rozpoznawana jest na posiedzeniu niejawnym, na którym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów. NSA zgodnie z powyższą regulacją wydał wyrok w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w składzie jednoosobowym.
Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, tej zaś nie dostrzeżono. Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw.
6.2. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 151a § 2 Ppsa w zw. z art. 138 § 2 K.p.a.
Zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną odwołaniem decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Sąd pierwszej instancji zasadnie oddalił sprzeciw, bowiem Wojewoda Śląski jako organ II instancji, wydający decyzję w trybie art. 138 § 2 K.p.a., był uprawniony do zweryfikowania kręgu stron postępowania na etapie odwoławczym i w tym zakresie mógł ocenić okoliczności faktyczne, narzucając ich treści organowi I instancji. W niniejszej sprawie zastosowanie miały art. 28 ust. 2 oraz art. 3 pkt 20 uPb w zw. z art. 28 K.p.a., które wskazują kto może być stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Kwestia ustalenia statusu strony w takim postępowaniu jest niezwykle istotna, a jej zaniechanie daje podstawę do wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.
Jak wynika z akt niniejszej sprawy Wojewoda, uchylając decyzję Prezydenta Miasta Gliwice z 18 stycznia 2023 r., pozostawił kwestię ponownego ustalenia kręgu stron postępowania organowi I instancji i nie dokonywał przesądzenia tej kwestii w postępowaniu odwoławczym, wskazując przy tym jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przez ten organ.
Jak słusznie zauważył Wojewoda, z akt sprawy nie wynika dlaczego, obszar oddziaływania inwestycji wyznaczony przez Prezydenta Miasta Gliwice w oparciu o art. 3 pkt 20 uPb miałby być taki sam jak obszar ustalony w postępowaniu środowiskowym na podstawie art. 74 ust. 3a Uioś. Prawidłowo przy tym wytknięto organowi I instancji, że nie dokonał oceny, czy planowana inwestycja spowoduje ograniczenia w zabudowie osób uznanych za strony postępowania, przyjmując jako jedyne kryterium znajdowanie się nieruchomości w sąsiedztwie działek inwestycyjnych, analogicznie jak w przypadku obszaru oddziaływania inwestycji ustalonego na potrzeby wydania decyzji środowiskowej.
Powyższe stanowisko organu jest prawidłowe, albowiem w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej katalog stron ustalany jest odmiennie niż w postępowaniu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy czy będącej przedmiotem niniejszego postępowania – pozwolenia na budowę. Porównanie treści art. 74 ust. 3a Uioś, art. 28 ust. 2 uPb oraz art. 28 K.p.a. pozwala na stwierdzenie, że w każdym z tych postępowań krąg stron ustalany jest na podstawie odmiennie sformułowanych przesłanek.
6.3. Błędne było także działanie Prezydenta Miasta Gliwice polegające na odstąpieniu od poinformowania stron o możliwości składania sprzeciwu do zawieszenia postępowania. Organ ten nie może bowiem stawiać zasady szybkości postępowania ponad interesem stron postępowania i rzetelnością jego przeprowadzenia. Niedopuszczalne było przyjęcie przez ten organ, że "zawiadomienie stron byłoby działaniem bezcelowym i nieskutecznym zważywszy na ilość stron postępowania". Taka argumentacja organu jest zbyt daleko idąca i powoduje wymierne ograniczenie uprawnień stron i nie mają tu znaczenia twierdzenia zawarte w skardze kasacyjnej, że "skarżący nie wyraziliby zgody na zawieszenie postępowania, a ewentualne jego zawieszenie zagrażałoby interesowi społecznemu". Jak słusznie wskazał Wojewoda Śląski, rolą organu administracji publicznej, a nie inwestora będącego wnioskodawcą, jest zawiadomienie wszystkich pozostałych stron postępowania o wpłynięciu wniosku o zawieszenie postępowania na podstawie art. 98 K.p.a. i pouczenie o przysługującym im prawie do wniesienia sprzeciwu.
6.4. Jak zasadnie wskazał sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku, Wojewoda słusznie także dostrzegł, że wydanie decyzji odmownej w dniu 18 stycznia 2023 r. nastąpiło przedwcześnie, gdyż miało miejsce przed upływem terminu, w jakim inwestor miał prawo uzupełnić złożony wniosek o pozwolenie na budowę. Nieuzupełnienie dokumentacji projektowej organ I instancji wskazał jako powód wydania decyzji odmownej. Tymczasem, czas wstrzymania biegu terminów na skutek zawieszenia postępowania określany jest jako okres liczony od dnia doręczenia postanowienia o zawieszeniu postępowania do dnia doręczenia postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania (zob. M. Wierzbowski (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2013, s. 549). Konsekwentnie, termin wyznaczony stronie na spełnienie przez nią obowiązku procesowego nie biegnie (art. 103 K.p.a.) w okresie od daty doręczenia postanowienia o zawieszeniu postępowania do daty doręczenia jej postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania. Tym samym, 22-dniowy termin na uzupełnienie wniosku rozpocząć mógł swój bieg w dniu 31 grudnia 2022 r. i upłynąć w dniu 21 stycznia 2023 r., a nie jak błędnie przyjął organ I instancji w dniu 13 stycznia 2023 r.
Tym samym Wojewoda prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a., a w związku z powyższym sąd pierwszej instancji nie naruszył również art. 151a § 2 Ppsa.
6.5. Odnosząc się zaś do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 Ppsa wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że zarzut naruszenia tego przepisu może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie, i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 Ppsa). Za pomocą zarzutu naruszenia powyższego przepisu prawa nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 Ppsa jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w złożonych sprzeciwach, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, dlatego też uznać należy, że sąd pierwszej instancji rozpoznał sprawę zgodnie z jego kontrolnymi kompetencjami. Zwrócić należy uwagę, że podnoszone w ramach podstawy kasacyjnej wskazanej w art. 174 pkt 2 Ppsa naruszenie art. 141 § 4 Ppsa przez sąd pierwszej instancji tylko wówczas może zostać uwzględnione przez Naczelny Sąd Administracyjny, jeśli zawarta w uzasadnieniu relacja jest niepełna, niejasna, niespójna lub zawierająca innego rodzaju wadę, która nie pozwala na dokonanie kontroli kasacyjnej (zob. wyroki NSA z 13 stycznia 2012 r., I FSK 1696/11; z 16 sierpnia 2012 r., II GSK 285/12; z 19 grudnia 2013 r., II GSK 2321/13 – wszystkie powołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl - CBOSA).
Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, sąd pierwszej instancji wyjaśnił, przyczyny podjętego rozstrzygnięcia i ocenił zgodność z prawem zaskarżonej sprzeciwami decyzji. Sąd wyjaśnił także w sposób jasny i wyczerpujący, dlaczego zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a w konsekwencji - dlaczego sprzeciwy wniesione przez J.B. i M.B. jako nieuzasadnione podlegały oddaleniu.
7. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zarzuty skargi kasacyjnej nie mają usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2a i § 3 Ppsa, orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI