II OSK 2745/15

II OSK 2745/15 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2017-06-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-11-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Barbara Adamiak /przewodniczący/
Marzenna Linska - Wawrzon /sprawozdawca/
Sławomir Pauter
Symbol z opisem
6319 Inne o symbolu podstawowym 631
Hasła tematyczne
Broń i materiały wybuchowe
Sygn. powiązane
III SA/Kr 475/14 - Wyrok WSA w Krakowie z 2014-10-21
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 576
art. 23 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 22 ust. 1 i ust. 3
Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon (spr.) Sędzia del. WSA Sławomir Pauter Protokolant sekretarz sądowy Olga Jasionek po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej G. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 475/14 w sprawie ze skargi G. P. na czynność Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za przechowywanie broni w depozycie oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 475/14, oddalił skargę G. P. na decyzję Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] czerwca 2012 r. w przedmiocie opłaty za przechowywanie broni w depozycie.
Wyrok wydany został w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
G. P. w dniu [...] października 2001 r. złożył do depozytu Komendy Wojewódzkiej Policji w Krakowie dwa pistolety (bojowy i gazowy) wraz z amunicją. Zgodnie z obowiązującymi przepisami po upływie roku od zdeponowania broni rozpoczęto naliczenie opłaty za jej przechowywanie, o czym skarżący został powiadomiony pismem z dnia 2 grudnia 2002 r. Organ kierował do skarżącego pisma z dnia 20 września 2005 r. i z dnia 9 listopada 2005 r., dotyczące uregulowania opłaty za przechowywanie broni i amunicji.
Małopolski Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., orzekł o przekazaniu do zniszczenia broni gazowej – pistoletu [...] oraz broni palnej bojowej – pistoletu [...] – zdeponowanych przez skarżącego w magazynie broni Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy Wojewódzkiej Policji w Krakowie.
G. P., odwołując się od powyższej decyzji pismem z dnia 18 stycznia 2011 r., wniósł o ponowne badanie techniczne pistoletu bojowego, natomiast w stosunku do pistoletu gazowego wniósł o przekazanie go do zniszczenia. W związku z powyższym od dnia 19 stycznia 2011 r. zaprzestano naliczania opłaty za przechowywanie pistoletu gazowego w depozycie policyjnym, natomiast dalej była naliczana opłata za przechowywanie pistoletu bojowego.
W dniu 15 września 2011 r. skierowano do skarżącego pismo informujące go o terminie przeglądu broni, a w dniu 24 października 2011 r. skierowano pismo dotyczące możliwości zapoznania się z aktami postępowania.
Małopolski Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., na podstawie art. 104 § 1 oraz art. 268a k.p.a., § 7 ust. 4 w związku z § 7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad deponowania i niszczenia broni i amunicji w depozycie Policji, Żandarmerii Wojskowej lub organu celnego przekazał do zniszczenia broń palna bojową – pistolet [...] wraz z 15 sztukami amunicji bojowej kal. 9 mm. Decyzja ta jest prawomocna.
W dniu [...] czerwca 2012 r., pismem nr [...], została przez organ wyliczona kwestionowana należność za przechowywanie obu jednostek broni zdeponowanych przez skarżącego w depozycie policyjnym w kwocie 14.328,64 zł oraz wystawione wezwanie do zapłaty nr [...].
W dniu 6 lipca 2012 r. skarżący złożył wniosek o umorzenie naliczonej opłaty, rozpatrzony przez organ odmownie pismem z dnia 29 sierpnia 2012 r. Organ stwierdził bowiem, że należność za depozyt została naliczona zasadnie i prawidłowo. Naliczenia dokonano w oparciu o art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji.
W związku z tym, że skarżący nie dokonał wpłaty wskazanej powyższej należności, w dniu [...] września 2013 r. Małopolski Wojewódzki Komendant Policji wystawił tytuł wykonawczy dotyczący egzekucji należności pieniężnych i skierował go do Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków-Krowodrza.
Skarżący złożył w dniu 21 grudnia 2012 r. wniosek o umorzenie naliczonej opłaty do Ministra Spraw Wewnętrznych, pozostawiony przez ten organ bez rozpoznania, z jednoczesnym pouczeniem o możliwości złożenia nowego wniosku o udzielenie ulgi w spłacie należności po rozpatrzeniu zarzutów przez Małopolskiego Wojewódzkiego Komendanta Policji w Krakowie i po dobrowolnym uznaniu przez niego roszczenia o zapłatę kosztów zdeponowanej broni.
G. P. w skardze podniósł, że nie zgadza się z naliczeniem opłaty za przechowanie broni oraz wskazał na szereg okoliczności, uzasadniających – jego zdaniem – odmowę uiszczenia tej należności ze względu na nieprawidłowe wykonywanie depozytu przez organ. Stwierdził, że przedmiotowa broń została przekazana do depozytu w doskonałym stanie technicznym, dokładnie wyczyszczona oraz zabezpieczona profesjonalnym środkiem konserwującym. Z dokumentów sprawy jasno wynika, że organ niewłaściwie przechowywał broń, potwierdziły to chociażby protokoły przeglądu broni. Gdyby posługiwano się bronią w sposób właściwy z całą pewnością nie zostałaby zniszczona i w rezultacie uznana przez komisję za niezdatną do dalszego użytkowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że umowa depozytu broni palnej i amunicji nie jest cywilnoprawną umową przechowania, ale stosunkiem administracyjnym, a charakter opłaty jest należnością publicznoprawną. Opłata za depozyt broni jako należność wynikająca bezpośrednio z przepisów prawa nie wymaga wydania decyzji administracyjnej o jej nałożeniu i podlega egzekucji administracyjnej przez właściwego naczelnika urzędu skarbowego po bezskutecznym upływie terminu zapłaty wyznaczonego przez wierzyciela w upomnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku zaznaczył, że przedmiotem skargi jest czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji, polegająca na ustaleniu kosztów depozytu broni i zobowiązaniu skarżącego do ich opłacenia. Skarga podlegała rozpoznaniu w trybie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Dalej Sąd wskazał, że obowiązek uiszczenia opłaty za zdeponowanie broni wynika z treści art. 23 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), określającego podmioty, na które ustawodawca nałożył obowiązek ponoszenia kosztów związanych z deponowaniem broni. Powstaje on w wyniku zdeponowania broni, w związku z brakiem pozwolenia na broń będącym aktem administracyjnym, stanowiącym formę reglamentacji dostępu do broni i faktycznego nią władania. Jego podstawę stanowi stosunek administracyjny, który charakteryzuje się tym, iż jedną z jego stron jest organ administracji publicznej, uprawniony na podstawie przepisów prawa do podjęcia aktu lub czynności dotyczących uprawnień i obowiązków regulowanych przez przepisy prawa administracyjnego. W przypadku deponowania broni powstaje on w związku z brakiem pozwolenia na broń i wynikającą z tego koniecznością złożenia jej do depozytu. W takim przypadku stosunek prawny nawiązuje się pomiędzy organem przyjmującym broń do depozytu, a deponującym. Wyłączona przy tym jest swoboda stron w uregulowaniu tego stosunku, a powstające w jego zakresie obowiązki i uprawnienia reguluje ustawa. Zaś w odniesieniu do osób określonych w art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy, w przypadku zaistnienia okoliczności wskazanych w art. 23 ust. 2 ustawy, organ administracji na podstawie ust. 3 uprawniony jest do podjęcia działań, mających na celu pobranie opłat związanych z deponowaniem broni. O wyraźnej kompetencji organów w tym zakresie przesądza użycie w ust. 3 zwrotu "opłaty są pobierane". W konsekwencji, w przypadku obowiązku wynikającego z art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy mocą ustawy nałożony jest obowiązek wezwania do uiszczenia kosztów depozytu, który stanowi czynność, na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Odnosząc się do zarzutu niewłaściwego przechowywania broni w depozycie, zdaniem Sądu twierdzenie to w realiach sprawy nie ma znaczenia, bowiem nie jest objęte przedmiotowym postępowaniem. Treść art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy, wskazuje, że obowiązek poniesienia kosztów związanych z deponowaniem broni i amunicji, jak wyżej wskazano, wynika wprost z tej ustawy.
Z treści tego uregulowania wynika, że przepis ten precyzyjnie określa krąg podmiotów, które mogą być obciążone kosztami związanymi z deponowaniem broni i amunicji, zatem rola organu sprowadza się do ustalenia tych zobowiązanych podmiotów. Art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy nakłada obowiązek poniesienia kosztów związanych z deponowaniem broni i amunicji na osobę deponującą, która utraciła prawo do jej posiadania, deponując ją w trybie określonym w art. 22 ust. 3. Przesłanki podmiotowe nałożenia tego obowiązku powinny być interpretowane ściśle. W aktach sprawy znajdują się dwie decyzje Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] sierpnia 2001 r., którymi organ cofnął skarżącemu pozwolenie na posiadanie broni palnej-bojowej i broni palnej-gazowej. Skarżący natomiast [...] października 2001 r. złożył wniosek do Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji o przyjęcie tej broni do depozytu jednocześnie oświadczając, że są mu znane przepisy o opłatach za przechowywanie broni w depozycie. W tych okolicznościach skarżący miał pełną wiedzę o obowiązkach wynikających z przechowywania broni w depozycie. W świetle art. 23 ust. 1 pkt 2 tylko osoby deponujące, czyli osoby które faktycznie złożyły broń i amunicję do depozytu ponoszą koszty depozytu. Organ nie ma zatem w tym przypadku dowolności tylko jest zobligowany przez przepisy prawa, aby na deponującego nałożyć stosowną opłatę. Obowiązek ponoszenia przedmiotowych opłat wynika wprost z ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji i nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. Obowiązek poniesienia kosztów związanych z deponowaniem broni i amunicji ma bez wątpienia charakter publicznoprawny. Powstanie tego obowiązku jest konsekwencją obowiązku złożenia broni do depozytu.
Wskazane organy państwa ze względów bezpieczeństwa są obowiązane zabezpieczyć i przechowywać złożoną do depozytu broń i amunicję, aby nie pozostawała w rękach osób nieuprawnionych do jej posiadania. W związku z tym pomiędzy organem przyjmującym broń do depozytu a osobą deponującą nawiązuje się stosunek administracyjnoprawny, którego treść (uprawnienia i obowiązki) jest ściśle regulowana przepisami prawa. Stawkę opłaty za przechowywanie broni w depozycie określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad deponowania i niszczenia broni i amunicji w depozycie Policji, Żandarmerii Wojskowej lub organu celnego oraz stawki odpłatności za ich przechowywanie w depozycie (Dz.U. Nr 152, poz. 1609). Obliczenie tej opłaty przez organ jest więc czynnością dotyczącą obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Rola organu w ustaleniu wysokości takiej opłaty sprowadza się do ustalenia liczby dni, przez które broń była przechowywana w depozycie i pomnożeniu jej przez stawkę dzienną opłaty.
Organ dokonuje, więc czynności czysto technicznej (rachunkowej), która jednak powoduje ustalenie zakresu obowiązku poniesienia kosztów przechowywania broni w depozycie przez podmioty wskazane w art. 23 ust. 1 pkt 2–4 ustawy. Dlatego też Sąd nie może polemizować z ustaloną wysokością opłaty ani tym bardziej kwestionować jej nałożenia skoro wynika to wprost z przepisów prawa, a same wyliczenia rachunkowe są prawidłowe.
Z tych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
G. P. w skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego:
1) art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 9 k.p.a. i w zw. z art. art. 23 ust. 2 pkt 1 ustawy o broni i amunicji, poprzez błędną analizę akt sprawy, a wyrażającą się w odmowie przyjęcia uznania, iż organ administracyjny nie zawiadamiając skarżącego o zamiarze zniszczenia broni naruszył prawo skarżącego;
2) art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez naruszenie prawa strony do wzięcia udziału w postępowaniu, przez co skarżący pozbawiony został możliwości wyrażenia swojego stanowiska w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718, dalej: "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.
Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.
W ramach podstawy kasacyjnej dotyczącej naruszenia prawa materialnego sformułowano zarzuty nieadekwatne do sprawy rozstrzygniętej zaskarżonym wyrokiem. Sąd Wojewódzki rozpoznawał bowiem skargę na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji polegającą na ustaleniu kosztów depozytu broni i wezwaniu skarżącego do ich opłacenia. Stwierdzając zgodność z prawem dokonanego wezwania w przedmiocie opłaty za koszty depozytu broni, Sąd Wojewódzki wskazał jako podstawę działania organu Policji przepis art. 23 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 22 ust. 1 i ust. 3 ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz.U. 2012, poz. 576). Stosownie do tych przepisów, osoba, która utraciła uprawnienie do posiadania broni, jest obowiązana niezwłocznie zbyć broń i amunicję do tej broni. Jeżeli broń nie zostanie zbyta w terminie 30 dni, należy ją złożyć wraz z amunicją do depozytu właściwego organu Policji. Koszty związane z deponowaniem broni i amunicji ponosi osoba, która utraciła prawo do jej posiadania, deponująca ją w trybie określonym w art. 22 ust. 3.
W uzasadnieniu wyroku Sąd powołał dwie decyzje Komendanta Wojewódzkiego Policji, którymi cofnięto skarżącemu pozwolenie na posiadanie broni palnej-bojowej i broni palnej-gazowej. Z akt sprawy wynika, że skarżący [...] października 2001 r. złożył wniosek o przyjęcie tej broni do depozytu jednocześnie oświadczając, że znane mu są przepisy o opłatach za przechowywanie broni w depozycie. Sąd Wojewódzki zaznaczył, że obowiązek ponoszenia kosztów związanych z deponowaniem broni wynika wprost z ustawy, a rzeczą właściwego organu było ustalenie osoby, która zdeponowała broń oraz wyliczenie kosztów, przy zastosowaniu stawek dziennych określonych rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad deponowania i niszczenia broni i amunicji w depozycie Policji, Żandarmerii Wojskowej lub organu celnego oraz stawki odpłatności za ich przechowywanie w depozycie (Dz.U. Nr 152, poz. 1609).
Powyższa ocena Sądu Wojewódzkiego nie została podważona wobec braku zarzutu kasacyjnego odnoszącego się do przepisów art. 23 ust. 1 pkt 2 oraz art. 22 ust. 1 i ust. 3 ustawy o broni i amunicji, przyjętych jako podstawa prawna ustalonej opłaty za przechowywanie broni złożonej przez skarżącego do depozytu policyjnego.
Powołany w podstawie kasacyjnej przepis art. 23 ust. 2 pkt 1 ustawy o broni i amunicji nie dotyczy okoliczności istotnej dla przedmiotowej sprawy. Kwestia zgody skarżącego na zniszczenie broni nie była oceniana przez Sąd Wojewódzki w zaskarżonym wyroku, gdyż wykraczało to poza granice sprawy wyznaczonej przedmiotem czynności objętej skargą. Jak wynika z akt administracyjnych Komendant Wojewódzki Policji orzekł o przekazaniu do zniszczenia broni stanowiącej własność skarżącego odrębnymi decyzjami, które podlegały zaskarżeniu w stosownym trybie. Wykonanie tych decyzji miało wpływ na ustalenie okresu przechowywania broni, a w konsekwencji rozliczenie końcowe kosztów depozytu. W tym jednak zakresie nie sformułowano żadnych zarzutów, a samo wyliczenie należności objętej wezwaniem nie było kwestionowane ani w skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, ani też w skardze kasacyjnej.
W takim stanie sprawy całkowicie nieskuteczny okazał się również zarzut kasacyjny naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., który powiązany został ze sprawą w przedmiocie przekazania broni do zniszczenia.
Okoliczności dotyczące udziału skarżącego w sprawie zniszczenia broni nie pozostają w związku z przedmiotem niniejszej sprawy. Sąd Wojewódzki rozpoznając skargę złożoną na czynność ustalenia kosztów związanych z depozytem broni badał wyłącznie czy zaistniały przesłanki faktyczne i prawne określone w art. 23 ust. 1 pkt 2 oraz art. 22 ust. 1 i ust. 3 ustawy o broni i amunicji. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podano, że opłata za przechowywanie pistoletu gazowego naliczana była do 18 stycznia 2011 r. wobec przekazania go do zniszczenia na podstawie decyzji i za zgodą skarżącego. Natomiast decyzja o zniszczeniu broni palnej bojowej i amunicji stała się prawomocna później, a w konsekwencji opłata za depozyt naliczona została za okres do [...] października 2011 r. Powyższe ustalenia nie zostały zakwestionowane przez skarżącego, a w rezultacie stały się podstawą wezwania ustalającego łączne koszty przechowywania broni w depozycie policyjnym. Sąd Wojewódzki weryfikując zaskarżoną czynność uwzględnił z urzędu wszystkie wymogi prawne, których zachowanie warunkowało prawidłowość ustalonej należności obciążającej skarżącego, jako osobę, która po utracie uprawnień do posiadania broni obowiązana była złożyć ją do depozytu.
Odnosząc się do wywodu zawartego w skardze kasacyjnej należy zauważyć, że zgodnie z art. 23 ust. 2 pkt 2 ustawy o broni i amunicji skarżący mógł samodzielnie wnioskować o zniszczenie przechowywanej broni, co zwolniłoby go od kosztów depozytu. Z akt nie wynika, aby podjął w tym zakresie skuteczne działania z własnej inicjatywy. Niezasadne było zatem podnoszenie, że wcześniejsze wydanie decyzji o zniszczeniu broni uchroniłoby skarżącego od obowiązku ponoszenia kosztów przechowywania broni.
Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.