II OSK 2731/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA w Olsztynie, uznając, że kwestia wykonalności rozbiórki samowolnie dobudowanego ganku nie była wystarczająco zbadana przez organy nadzoru budowlanego, ale ostatecznie oddalił skargę, gdyż nieuiszczenie opłaty legalizacyjnej było wystarczającą podstawą do nakazu rozbiórki.
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki samowolnie dobudowanej części budynku mieszkalnego wraz z gankiem. WSA w Olsztynie uchylił decyzję WINB, wskazując na brak ustaleń dotyczących wykonalności rozbiórki bez wpływu na konstrukcję istniejącego budynku. NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że kwestia wykonalności nie była podnoszona przez stronę i nie stanowiła przeszkody nieusuwalnej. Sąd podkreślił, że nieuiszczenie opłaty legalizacyjnej było wystarczającą podstawą do nakazu rozbiórki, a rozważania o konstrukcyjnym połączeniu nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku WSA w Olsztynie, który uchylił decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie dobudowanej części budynku mieszkalnego wraz z gankiem. WSA uznał, że organy nadzoru budowlanego nie zbadały wystarczająco kwestii wykonalności rozbiórki z punktu widzenia wpływu na konstrukcję istniejącego budynku. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że zarzut naruszenia przepisów postępowania dotyczący braku ustaleń w zakresie wykonalności rozbiórki był zasadny, ale nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że strona skarżąca M. Ł. nie podnosiła kwestii niemożności wykonania rozbiórki z powodu powiązań konstrukcyjnych. NSA uznał, że nieuiszczenie opłaty legalizacyjnej było wystarczającą podstawą do wydania nakazu rozbiórki, a rozważania o wykonalności technicznej nie miały znaczenia, gdyż nie stanowiły przeszkody nieusuwalnej. Sąd podzielił również stanowisko WSA, że budynek mieszkalny z gankiem stanowiły jeden obiekt budowlany, a procedura legalizacyjna została przeprowadzona prawidłowo. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA w części dotyczącej uchylenia decyzji i oddalenia skargi, a skargę oddalił.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, kwestia wykonalności technicznej rozbiórki, która nie wynika z nieusuwalnych przeszkód technicznych lub prawnych, nie stanowi podstawy do odstąpienia od nakazu rozbiórki. Trudności techniczne lub ekonomiczne nie są równoznaczne z niewykonalnością.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA błędnie nałożył na organy nadzoru budowlanego obowiązek ustalenia możliwości wykonania rozbiórki bez wpływu na konstrukcję istniejącego budynku. Strona skarżąca nie podnosiła takich argumentów, a wykonalność decyzji rozbiórki oznacza sytuację, gdy jest ona niewykonalna z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w jej naturze, a nie z powodu trudności technicznych czy ekonomicznych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (20)
Główne
Pr.bud. art. 48 § 1
Ustawa Prawo budowlane
Pr.bud. art. 49 § 3
Ustawa Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Pr.bud. art. 48 § 4
Ustawa Prawo budowlane
k.p.a. art. 104
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Pr.bud. art. 48 § 2
Ustawa Prawo budowlane
Pr.bud. art. 48 § 3
Ustawa Prawo budowlane
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Pr.bud. art. 29 § 1 pkt 2
Ustawa Prawo budowlane
Pr.bud. art. 30 § 1 pkt 1
Ustawa Prawo budowlane
Pr.bud. art. 33 § 1
Ustawa Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 7
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 77 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 80
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewykonalność decyzji rozbiórki musi wynikać z nieusuwalnych przeszkód technicznych lub prawnych, a nie z trudności technicznych czy ekonomicznych. Nieuiszczenie opłaty legalizacyjnej jest wystarczającą podstawą do wydania nakazu rozbiórki. Samowolnie dobudowany ganek, stanowiący integralną część budynku mieszkalnego, jest częścią jednego zamierzenia budowlanego i podlega jednolitej kwalifikacji prawnej.
Odrzucone argumenty
WSA błędnie uznał, że organy nadzoru budowlanego miały obowiązek ustalić możliwość wykonania rozbiórki bez wpływu na konstrukcję istniejącego budynku.
Godne uwagi sformułowania
Trudności techniczne lub ekonomiczne, choćby bardzo poważne, nie stanowią o niewykonalności obowiązku rozbiórki. Niewykonalność obowiązku oznacza w istocie taką sytuację, kiedy niewykonalność jest następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym.
Skład orzekający
Tomasz Zbrojewski
przewodniczący sprawozdawca
Tomasz Bąkowski
sędzia
Mirosław Gdesz
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących samowoli budowlanej, opłat legalizacyjnych oraz wykonalności decyzji rozbiórkowych, zwłaszcza w kontekście integralności obiektu budowlanego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji samowoli budowlanej obejmującej zarówno budynek mieszkalny, jak i ganek, oraz kwestii nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i nakazu rozbiórki, a NSA wyjaśnia kluczowe kwestie dotyczące wykonalności decyzji oraz traktowania integralnych części budynku.
“Czy trudności techniczne usprawiedliwiają uniknięcie rozbiórki samowolnie dobudowanego ganku? NSA wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 2731/20 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-08-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-10-29 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Mirosław Gdesz Tomasz Bąkowski Tomasz Zbrojewski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Sygn. powiązane II SA/Ol 929/19 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2020-07-28 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok w części i skargę w tym zakresie oddalono Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Bąkowski sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant: starszy asystent sędziego Piotr Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 929/19 w sprawie ze skargi M. Ł. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 września 2019 r., nr P.7721.113.2019 10MMa w przedmiocie rozbiórki obiektu 1. uchyla punkt I i II zaskarżonego wyroku i oddala skargę, 2. zasądza od M. Ł. na rzecz Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwotę 610 (sześćset dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 28 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 929/19, po rozpoznaniu skargi M. Ł. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 września 2019 r., nr P.7721.113.2019 10MMa, w przedmiocie rozbiórki obiektu: I. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądził od Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 997 złotych zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. zwrócił skarżącemu od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie kwotę 61,10 złotych tytułem nadpłaconego wpisu sądowego od skargi. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (PINB) decyzją z dnia 15 lipca 2019 r., znak: PINB/Lub/7355-2/2011, na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r. poz. 1186, zwana dalej: "Pr.bud.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096, zwana dalej: "k.p.a."), nakazał M. Ł. rozbiórkę samowolnie dobudowanej części budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] na działce nr [...] w [...]. PINB podał m.in., że w wyniku przeprowadzonej w dniu 30 czerwca 2008 r. kontroli stwierdzono, że na opisanej działce do istniejącego budynku mieszkalnego ww. dobudował budynek mieszkalny o wymiarach zewnętrznych ok. 10,77 x 7,40 m i ganek o wymiarach zewnętrznych ok. 3,12 x 3,21 m. Budynek jest parterowy z poddaszem użytkowym, niepodpiwniczony, dach dwuspadowy o konstrukcji drewnianej pokryty blachodachówką, strop nad parterem żelbetowy monolityczny. Według oświadczenia inwestora rozbudowa budynku została rozpoczęta jesienią 2004 r., bez pozwolenia na budowę. PINB postanowieniem z dnia 8 września 2008 r. wstrzymał roboty budowlane i nakazał przedłożenie, w terminie do 31 marca 2009 r., wymienionych w sentencji tego postanowienia dokumentów, które inwestor przedłożył. Postanowieniem PINB z dnia 23 kwietnia 2009 r., utrzymanym w mocy postanowieniem Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z dnia 10 czerwca 2009 r., ustalono wysokość opłaty legalizacyjnej w kwocie 50.000 złotych. Skarżący zwracał się do właściwych organów administracji o umorzenie opłaty legalizacyjnej w całości lub w części i o rozłożenie na raty tej opłaty oraz do organów nadzoru budowlanego o zawieszenie toczącego się w sprawie postępowania. Działania te nie odniosły pozytywnego skutku. Odwołanie od powyższej decyzji złożył M. Ł. WINB powołaną na wstępie decyzją z dnia 16 września 2019 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w całości oraz nakazał M. Ł., w oparciu o art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Pr.bud., rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części przedmiotowego budynku mieszkalnego o wymiarach zewnętrznych 7,01 m x 10,70 m (pow. całkowita 75 m2) wraz z przylegającym do niej gankiem o wymiarach zewnętrznych 3,22 m x 3,12 m (pow. całkowita 10,04 m2). Organ odwoławczy wskazał, że stwierdzona samowola budowlana uzasadniała przeprowadzenie w pierwszej kolejności postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 Pr.bud. Prawidłowo został nałożony obowiązek przedłożenia stosownych dokumentów, które inwestor złożył w terminie. WINB zauważył, że złożenie w wyznaczonym terminie żądanych dokumentów traktowane jest przez organ nadzoru budowlanego jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona. PINB postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2009 r. ustali opłatę legalizacyjną w wysokości 50.000 złotych, a organ II instancji utrzymał w mocy to postanowienie. Inwestor nie uiścił jednak ustalonej opłaty legalizacyjnej, w związku z czym organ był zobowiązany do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego. Organ odwoławczy wyjaśnił, że uchylił decyzję PINB z uwagi na brak precyzyjnego rozstrzygnięcia w zakresie nałożenia obowiązku rozbiórki. M. Ł. w złożonej na decyzję WINB skardze zarzucił, że organy nadzoru budowlanego błędnie uznały, że w stosunku do przydomowego ganku o pow. 10,04 m2 istniał obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, podczas gdy obiekt ten korzysta ze zwolnienia z uzyskania pozwolenia na budowę, na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 2 Pr.bud. W konsekwencji nie było podstaw do wydania nakazu rozbiórki tego obiektu. Stwierdził ponadto, że skoro w toku postępowania administracyjnego przedłożył dokumenty wymienione w postanowieniu z dnia 8 września 2008 r. to art. 48 ust. 4 Pr.bud. nie mógł mieć zastosowania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie motywując swoje rozstrzygnięcie wskazał na wstępie, że prawidłowo organ nadzoru budowlanego przeprowadził procedurę legalizacyjną, to jest po ustaleniu, że spełnione były przesłanki z art. 48 ust. 2 Pr.bud., nałożył na skarżącego obowiązek przedłożenia dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 powołanej ustawy i po stwierdzeniu wykonania tego obowiązku - postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2009 r. ustalił opłatę legalizacyjną. Zaniechanie uiszczenia przez skarżącego w terminie opłaty legalizacyjnej skutkowało wydaniem nakazu rozbiórki, stosownie do art. 49 ust. 3 Pr.bud. Przepis ten stanowi, że w przypadku stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, organ nadzoru budowlanego nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, w określonym terminie, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1. Decyzję tę wydaje się również w przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej, z zastrzeżeniem art. 49c ust. 2. Sąd I instancji zauważył, że organy obu instancji błędnie powołały w sentencjach wydanych decyzji art. 48 ust. 4 Pr.bud., zgodnie z którym, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3 (to jest wykonania niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz przedstawienia, w wyznaczonym terminie określonych dokumentów), stosuje się ust. 1, czyli organ nadzoru budowlanego wydaje nakaz rozbiórki. Przesłanka niewykonania obowiązków nałożonych na inwestora w trybie art. 48 ust. 3 nie zaistniała w niniejszej sprawie i nie mogła stanowić podstawy do wydania nakazu rozbiórki. Stwierdził, że opisane naruszenie nie ma jednak wpływu na wynik sprawy, gdyż bezspornie inwestor nie uiścił opłaty legalizacyjnej, którą to okoliczność wprost wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a w tej sytuacji organ nadzoru budowlanego miał obowiązek wydania, w drodze decyzji, nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku na podstawie art. 49 ust. 3 zd. drugie w zw. z art. 48 ust. 1 Pr.bud. Sąd Wojewódzki wskazał, że niezasadnie skarżący wywodzi, że skoro wybudowanie ganku nie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, lecz stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 Pr.bud., uprzedniego zgłoszenia, którego to obowiązku skarżący jednak nie dopełnił, to ta część budynku mieszkalnego nie może być objęta spornym nakazem rozbiórki. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 33 ust. 1 zd. pierwsze i drugie Pr.bud., pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego. W przypadku zamierzenia budowlanego obejmującego więcej niż jeden obiekt, pozwolenie na budowę może, na wniosek inwestora, dotyczyć wybranych obiektów lub zespołu obiektów, mogących samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem. Z cytowanego przepisu wynika, że co do zasady, pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego i to nawet wówczas, gdy niektóre roboty budowlane objęte tym projektem mogłyby być wykonywane na podstawie zgłoszenia. Projekt budowlany zatwierdzany w drodze pozwolenia na budowę powinien więc obejmować także i te elementy, których odrębna realizacja nie wymagałaby takiego pozwolenia. Ugruntowane jest stanowisko, że tzw. etapowanie zamierzenia budowlanego jest możliwe, gdy całe zamierzenie obejmuje więcej niż jeden obiekt, a objęte danym etapem zamierzenie może samodzielnie funkcjonować zgodnie ze swoim przeznaczeniem. Warunku tego nie spełnia samowolnie wybudowany ganek, który nie może samodzielnie funkcjonować zgodnie ze swoim przeznaczeniem. Podstawowym i zasadniczo jedynym przeznaczeniem ganku (wiatrołapu) jest ochrona wejścia do budynku przed deszczem, wiatrem i słońcem. Ganek nie ma więc samodzielnego bytu i jest przynależny do budynku. To zaś oznacza, że warunkiem funkcjonowania ganku jest istnienie budynku, do którego wejście jest chronione przez ganek. W konsekwencji powyższego, jeżeli w warunkach samowoli budowlanej inwestor wybudował jednocześnie budynek wymagający uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę (budynek mieszkalny) i wymagający zgłoszenia ganek, stanowiące integralną całość, to należy uznać, że całą inwestycję, której rezultatem jest budynek mieszkalny z gankiem, należało zakwalifikować jako "jeden obiekt", podlegający jako całość, jednolitej kwalifikacji prawnej podpadającej pod zastosowane w niniejszej sprawie art. 48 i art. 49 Pr.bud. W ocenie Sądu Wojewódzkiego, w kontrolowanej sprawie organy nadzoru budowlanego nie sprostały jednak wymogom dotyczącym zakresu koniecznych do poczynienia ustaleń faktycznych warunkujących prawidłowe zastosowanie ww. przepisów prawa materialnego. Wydając nakaz rozbiórki pominęły bowiem, że wykonalności tej decyzji należy postrzegać w aspekcie skutków, jakie może ona wywołać, niezależnie od tego, czy rozbiórka jest uzasadniona pod względem prawnym. Orzekając rozbiórkę części obiektu budowlanego, należy więc brać pod uwagę wykonalność tej decyzji z punktu widzenia warunków technicznych, to jest możliwości dokonania rozbiórki bez zagrożenia bezpieczeństwa części obiektu budowlanego wykonanej zgodnie z prawem. W konsekwencji powyższego, nakazując rozbiórkę dobudowanej części obiektu budowlanego należy zwracać uwagę, czy wzajemne powiązanie konstrukcyjne poszczególnych części pozwoli na bezpieczne przeprowadzenie rozbiórki części objętej nakazem bez uszkodzenia i zagrożenia zniszczeniem pozostałej części obiektu. Użyte w art. 48 Pr.bud. sformułowanie "część obiektu budowlanego" należy bowiem rozumieć jako samodzielny obiekt budowlany lub jako część innego obiektu, która jest na tyle samodzielna i niezależna od pozostałej części wybudowanej zgodnie z prawem, że może być rozebrana bez istotnej ingerencji w tą pozostałą część obiektu budowlanego. Nakaz rozbiórki części obiektu budowlanego można więc wydać tylko, jeżeli tę część da się wydzielić bez uszczerbku dla reszty określonej całości. W kontrolowanym postępowaniu organy nadzoru budowlanego nie poczyniły ustaleń w powyższym zakresie i nie oceniły, czy istnieje możliwość wykonania rozbiórki samowolnie dobudowanego do istniejącego domu budynku skarżącego bez wpływu na stateczność konstrukcji tego przylegającego budynku mieszkalnego. Ze zgromadzanego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, że badano, czy przedmiotowy budynek może być rozebrany bez ingerencji w dom, do którego został dobudowany. Znajdujące się w aktach sprawy orzeczenie techniczne z maja 2009 r. nie było ocenione przez organy nadzoru budowlanego w omawianym kontekście. Sąd zauważył, że w tej opinii nie wskazano w sposób jednoznaczny sposobu ingerencji i powiązania samowolnie wybudowanego budynku z istniejącym budynkiem. Brak wyjaśnienia przez orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego tej istotnej dla sprawy okoliczności, zdaniem Sądu I instancji, przesądza o naruszeniu art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w stopniu, którym mógł mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Skargę kasacyjną od ww. wyroku złożył WINB, wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, jak również o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący kasacyjnie organ, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: "art. 145 § 1 pkt 1 lit. c" w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, poprzez błędne uznanie przez Sąd, że w sprawie istnieje potrzeba ustalenia czy istnieje możliwość wykonania rozbiórki samowolnie dobudowanego do istniejącego domu budynku bez wpływu na stateczność konstrukcji przylegającego budynku mieszkalnego, podczas gdy okoliczność ta nie ma znaczenia dla wydanego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu środka zaskarżenia WINB wskazał, że rozważania Sądu na temat ewentualnego odstąpienia od nakazu rozbiórki ze względu na konstrukcyjne połączenie istniejącej części z rozbudowaną częścią nie mają znaczenia w przedmiotowej sprawie. Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części został wydany w związku z nieuiszczeniem opłaty legalizacyjnej, a nie przez wzgląd na sposób i koszt rozbiórki samowoli. Organ wyjaśnił, że przy istniejącym stanie wiedzy i możliwościach technicznych praktycznie każda rozbiórka jest możliwa i bezpieczna o ile zostanie przeprowadzona w sposób zgodny ze sztuką budowlaną i zasadami bezpieczeństwa. Istotne jest natomiast aby rozbiórka była przeprowadzona pod kierownictwem osoby posiadającej uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Zauważył także, że oczywistym jest, iż w trakcie rozbiórki może zajść potrzeba wykonania dodatkowych robót zabezpieczających czy odtworzenia stanu z przed rozbudowy. Art. 48 ust. 1 Pr.bud. nie pozwala organom na nakładanie innych obowiązków poza nakazem rozbiórki. Skoro inwestor był w stanie samowolnie rozbudować istniejący budynek i nie potrzebował w tym zakresie pomocy organów administracji publicznej to również powinien być w stanie rozebrać rozbudowaną część bez pogorszenia stanu technicznego istniejącej części stanowiącej jego prywatną własność. Skarżący kasacyjnie dodał, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym niewykonalność decyzji rozbiórki musi być rezultatem niesuwalnych przeszkód technicznych lub prawnych, nie zaś innych trudności technicznych lub ekonomicznych, choćby bardzo poważnych. Decyzji nie można uznać za niewykonalną jedynie dlatego, że jej wykonanie wywoła niekorzystne skutki ekonomiczne dla strony, spowoduje trudności w wykorzystaniu urządzeń technicznych lub wymaga znacznych nakładów finansowych. WINB stwierdził, że nie rozumie też, co stanowiło podstawę powzięcia przez Sąd wątpliwości w zakresie wykonalności przedmiotowej decyzji rozbiórki. Uzasadnienie wyroku nie zawiera wyjaśnień w tym zakresie. Wątpliwości takich nie mieli PINB i WINB (osoby pełniące wymienione funkcje posiadają uprawnienia budowlane i doświadczenie zawodowe) którzy dysponowali wyczerpującym materiałem dowodowym do wydania rozstrzygnięcia. W piśmie procesowym z dnia 22 października 2020 r. zatytułowanym "odpowiedź na skargę kasacyjną" M. Ł. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej organu oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji. Skarga kasacyjna jest zasadna. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie sposób jest przyjąć, że kontrolowane decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zauważyć należy, że skarżący M. Ł. na żadnym etapie postępowania administracyjnego nie podnosił, że nie jest możliwe, z uwagi na powiązanie konstrukcyjne, dokonanie rozbiórki samowolnie rozbudowanej części budynku mieszkalnego wraz z przylegającym gankiem. Za niewystarczające należy uznać stwierdzenie przez Sąd I instancji, że znajdujące się w aktach sprawy orzeczenie techniczne z maja 2009 r. nie było ocenione przez organy nadzoru budowlanego, a także, że w opinii tej nie wskazano w sposób jednoznaczny sposobu ingerencji i powiązania samowolnie wybudowanego budynku z istniejącym budynkiem. Nałożenie przez Sąd na organy nadzoru budowlanego obowiązku ustalenia, czy "istnieje możliwość wykonania rozbiórki samowolnie dobudowanego do istniejącego domu budynku Skarżącego bez wpływu na stateczność konstrukcji tego przylegającego budynku mieszkalnego", nie powinno być wynikiem arbitralnej "decyzji", lecz konsekwencją chociaż przeświadczenia opartego na analizie materiału dowodowego (np. projektu budowlanego). Tego w niniejszej sprawie zabrakło. Nadto, Sąd Wojewódzki "wykonalności" decyzji rozpatruje, w gruncie rzeczy, z punktu widzenia warunków technicznych, tj. możliwości dokonania rozbiórki bez zagrożenia bezpieczeństwa części obiektu budowlanego wykonanej zgodnie z prawem. Odnosząc się do powyższego, podkreślić trzeba, że niewykonalności obowiązku oznacza w istocie taką sytuację, kiedy niewykonalność jest następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym. Trwała niewykonalność zachodzi wówczas, gdy czynności składające się na treść tych obowiązków, zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w ich naturze. Trudności techniczne lub ekonomiczne, choćby bardzo poważne, nie stanowią o niewykonalności obowiązku rozbiórki. Ponadto roboty rozbiórkowe powinny być przeprowadzone pod nadzorem osoby mającej uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi w specjalności konstrukcyjno-budowlanej aby wyeliminować ryzyko wystąpienia nieprzewidzianych zdarzeń. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny za usprawiedliwiony uznaje zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Uwzględnienie tej podstawy kasacyjnej skutkuje także tym, że możliwe jest rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny na zasadzie art. 188 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Należy podzielić stanowisko Sądu Wojewódzkiego zawarte w zaskarżonym wyroku, które nie zostało zakwestionowane przez M. Ł. w drodze skargi kasacyjnej, że prawidłowo organ nadzoru budowlanego przeprowadził procedurę legalizacyjną. Po ustaleniu, że spełnione były przesłanki z art. 48 ust. 2 Pr.bud. zasadnie organ nałożył na skarżącego obowiązek przedłożenia dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 powołanej ustawy, a po stwierdzeniu wykonania tego obowiązku, postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2009 r. ustalił opłatę legalizacyjną. Zaniechanie uiszczenia przez skarżącego w terminie opłaty legalizacyjnej skutkowało wydaniem nakazu rozbiórki, stosownie do art. 49 ust. 3 Pr.bud. Organy obu instancji wprawdzie błędnie powołały w sentencjach wydanych decyzji art. 48 ust. 4 Pr.bud., jednakże to uchybienie słusznie zostało zakwalifikowane przez Sąd I instancji jako pozostające bez wpływu na zasadność wydania nakazu rozbiórki. Inwestor bowiem, co jest bezsporne, nie uiścił stosownej opłaty legalizacyjnej. W analizowanej sprawie nie podważono także słusznego zapatrywania Sądu I instancji, wyrażonego na tle zarzutu naruszenia art. 29 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 Pr.bud., że całą inwestycję, której rezultatem jest budynek mieszkalny z gankiem, należało zakwalifikować jako "jeden obiekt", podlegający jako całość, jednolitej kwalifikacji prawnej podpadającej pod zastosowane w niniejszej sprawie art. 48 i art. 49 Pr.bud. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 p.p.s.a., uchylił punkt I i II zaskarżonego wyroku i oddalił skargę. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI