II OSK 273/05

II OSK 273/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-11-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-03-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Plucińska- Filipowicz /sprawozdawca/
Jerzy Bujko /przewodniczący/
Tomasz Zbrojewski
Symbol z opisem
6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 145/04 - Wyrok WSA w Warszawie z 2004-10-27
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Sygn.akt II OSK 273 /05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 listopada 2005 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Bujko, Sędziowie NSA Alicja Plucińska-Filipowicz (spr), Tomasz Zbrojewski, Protokolant Maria Połowniak, po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego "E." J. Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2004 r. sygn. akt IV SA WA 145/04 w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego "E." J. Ś. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru kary biegnącej oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 października 2004 r. sygn. akt IV SA WA 145/04 oddalił skargę wniesioną przez stronę skarżącą na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] w sprawie ustalenia wymiaru kary biegnącej za przekroczenie dopuszczalnej emisji chlorowodoru z emitora pieca do topienia aluminium. W uzasadnieniu wyroku podano, że w postępowaniu administracyjnym zostało ustalone w wyniku kontroli dokonanej przez organ ochrony środowiska, iż emitowana substancja nie była dopuszczona do wprowadzenia do środowiska w świetle decyzji Starosty [...] z dnia 8 sierpnia 2001 r. obowiązującej w dacie przeprowadzenia pomiarów. Jako podstawę materialnoprawną do orzeczenia o karze pieniężnej zastosowano art. 298 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska /Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm./.
W skardze na powyższą decyzję zarzucono, iż okoliczność braku ujęcia chlorowodoru w decyzji o dopuszczalnej emisji ustalonej dla strony skarżącej uniemożliwia zastosowanie w sprawie art. 298 ust. 1 pkt 1 wymienionej ustawy, a w konsekwencji przy zastosowaniu art. 224 ust. 3 należałoby dojść do wniosku, że strona nie przekracza warunków emisji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Sąd przytoczył przesłanki wymierzenia kary pieniężnej określone w art. 298 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy podkreślając, iż ma on zastosowanie w razie określonego przekroczenia warunków emisji. W sprawie nie jest sporne, iż w dniu dokonania ustaleń przez organ ochrony środowiska, warunki emisji dla strony określała ostateczna decyzja o dopuszczalnej emisji zanieczyszczeń i nie dopuszczono w tej decyzji wprowadzenia chlorowodoru. Decyzja ta była wydana na podstawie dokumentacji przedłożonej przez stronę. To strona we własnym interesie powinna była zapewnić przedłożenie we wniosku o wydanie tej decyzji pełnej listy emitowanych substancji. Bez znaczenia jest przy tym, na podstawie jakich danych skarżący ustalił listę emitowanych substancji i kto ponosi odpowiedzialność za sporządzenie niepełnego wykazu. Tym samym według Sądu nie może być mowy o naruszeniu zasady zaufania do rozstrzygnięć organów administracji. Późniejsze uzyskanie decyzji dopuszczającej emisję chlorowodoru potwierdza fakt, że skarżący mógłby legalnie go emitować, gdyby we właściwym czasie wystąpił z odpowiednim wnioskiem do organu właściwego do wydania w tym przedmiocie decyzji. W tym stanie rzeczy miał w sprawie zastosowanie art. 298 ust. 1 pkt 1 wymienionej ustawy w związku z art. 18 ust. 2 ustawy o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw stanowiący, iż do czasu wygaśnięcia decyzji ustalających rodzaje i ilości substancji zanieczyszczających wprowadzanych do powietrza uwzględnia się te decyzje przy wymierzaniu kary pieniężnej. Nie można natomiast, jak to słusznie twierdzi się w zaskarżonej decyzji, stosować art. 224 ustawy - Prawo ochrony środowiska, bowiem przepis ten określa zasady wydawania pozwoleń, a nie interpretacji decyzji pozostających w obiegu prawnym. Przepis ten miałby zastosowanie w razie ewentualnej zmiany obowiązującej decyzji. Na poparcie tego stanowiska w uzasadnieniu wyroku przytoczono dotychczasowe orzecznictwo NSA /wyrok z dnia 28 października 1996 r. sygn. akt IV SA 455/96 i inne/.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł PPH E. J. Ś., reprezentowany przez radcę prawnego A. W., zarzucając naruszenie prawa materialnego - "art. 224 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 18 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, poprzez jego nie zastosowanie w niniejszej sprawie; - art. 298 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie."
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej analogicznie jak w toku postępowania przed Sądem I instancji strona wywodzi, iż skoro decyzja o dopuszczalnej emisji nie określała dopuszczalnej emisji chlorowodoru, to ma w sprawie zastosowanie art. 224 ust. 3 ustawy - Prawo ochrony środowiska co w konsekwencji prowadzi do braku możliwości orzeczenia o przedmiotowej karze pieniężnej w odniesieniu do strony skarżącej. Przepis art. 298 ust. 1 pkt 1 Prawa ochrony środowiska dotyczy wymierzania kary pieniężnej za przekroczenie emisji określonych w pozwoleniach, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1 i 2 ilości lub rodzaju gazów lub pyłów wprowadzanych do powietrza, zaś w decyzji Starosty [...] z dnia 8 sierpnia 2001 r. posiadanej przez skarżącego w dniu przeprowadzenia kontroli "nie został w ogóle uwzględniony chlorowodór", z czego wynika, iż przepis art. 298 ust. 1 pkt 1 nie miał zastosowania.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Kluczowe w niniejszej sprawie znaczenie ma to, jak należy rozumieć przepis art. 298 ust. 1 pkt 1 Prawa ochrony środowiska. Czy właściwe jest rozumienie tego przepisu określone w zaskarżonym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który przyjął, iż w sytuacji, gdy w dacie przeprowadzenia kontroli podmiot kontrolowany legitymuje się pozostającą w obrocie prawnym decyzją o dopuszczalnej emisji, na podstawie tego przepisu karę pieniężną wymierza się za przekroczenie dopuszczalnej emisji, przy czym zarówno za takie przekroczenie, które dotyczy ilości gazów lub pyłów dla których dopuszczalną emisję ustalono, jak i za całą ilość gazów lub pyłów, dla których dopuszczalnej emisji nie ustalono, czy też brak określenia dopuszczalnej emisji określonego rodzaju gazu lub pyłu powoduje brak możliwości zastosowania tego przepisu przez organ administracji publicznej, bowiem przez użyte w tym przepisie określenie "przekroczenie określonych w pozwoleniach" należy rozumieć wyłącznie te gazy i pyły, które w pozwoleniu zostały wymienione.
Otóż nie może budzić wątpliwości, iż ratio legis przepisu art. 298 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska przemawia za tym, iż ma on zastosowanie zarówno w sytuacji, gdy kontrolowany przez organ ochrony środowiska podmiot dopuszcza się przekroczenia w odniesieniu do dopuszczalnej emisji określonej w pozostającej w obrocie prawnym odpowiedniej decyzji właściwego organu jak i wówczas, gdy w decyzji o dopuszczalnej emisji wprowadzony do powietrza gaz lub pył nie był wymieniony /nie ustalono dla niego dopuszczalnej emisji/. Słusznie przy tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, iż skutki braku ustalenia dopuszczalnej emisji dla określonego gazu lub pyłu obciążają wyłącznie stronę, na której wniosek została wydana decyzja o dopuszczalnej emisji. W tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela pogląd przyjmowany w sposób jednolity w dotychczasowym orzecznictwie. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 ppsa.