II OSK 2727/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą nakazu rozbiórki samowolnie wykonanych schodów i podjazdu, uznając, że brak było podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej B.M. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję GINB odmawiającą uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wykonanych schodów i podjazdu. Skarżąca argumentowała, że pojawiły się nowe okoliczności faktyczne i prawne, w tym zaświadczenie o zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że przedstawione dowody nie spełniały przesłanek wznowienia postępowania, a decyzja rozbiórkowa była konsekwencją nieprzedłożenia wymaganych dokumentów w pierwotnym postępowaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wykonanych schodów wejściowych i podjazdu do sklepu. Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego, powołując się na nowe okoliczności, w tym zaświadczenie Burmistrza z 2014 r. potwierdzające zgodność schodów i podjazdu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (MPZP) oraz wadliwość wcześniejszego postanowienia odmawiającego wydania takiego zaświadczenia. Organy administracji oraz WSA uznały, że przedstawione dowody nie spełniają przesłanek wznowienia postępowania (art. 145 § 1 K.p.a.), ponieważ zaświadczenie z 2014 r. zostało wydane po dacie decyzji ostatecznej, a sama decyzja rozbiórkowa nie opierała się na niezgodności z MPZP, lecz na braku przedłożenia przez inwestorów wymaganych dokumentów w pierwotnym postępowaniu. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA i organów administracji. Sąd podkreślił, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie były uzasadnione, a przedstawione przez skarżącą dokumenty nie mogły stanowić podstawy do wznowienia postępowania ani uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę, która była konsekwencją zaniechań inwestorów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, takie okoliczności nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania, jeśli decyzja rozbiórkowa nie opierała się na niezgodności z MPZP, lecz na braku przedłożenia wymaganych dokumentów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zaświadczenie wydane po dacie decyzji ostatecznej nie jest nowym dowodem w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Ponadto, wadliwość postanowienia odmawiającego wydania zaświadczenia nie miała wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż decyzja rozbiórkowa była konsekwencją nieprzedłożenia przez inwestorów innych wymaganych dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (12)
Główne
K.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5 i 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy dotyczące wznowienia postępowania administracyjnego; sąd uznał, że przedstawione przez skarżących dowody nie spełniały przesłanek z tych przepisów.
uPb art. 48 § ust. 4
Prawo budowlane
Przepis obligujący do wydania nakazu rozbiórki w przypadku nieprzedłożenia wymaganych dokumentów.
Pomocnicze
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
K.p.a. art. 151 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący oddalenia skargi.
Ppsa art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
Ppsa art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
Ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
Ppsa art. 193 § zd. 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek oceny zarzutów skargi kasacyjnej.
Ppsa art. 8 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada prowadzenia postępowania budzącego zaufanie.
Ppsa art. 77 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
Ppsa art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
Konstytucja RP art. 83
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Obowiązek przestrzegania prawa.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zaświadczenie Burmistrza z 2014 r. jako nowy dowód w sprawie. Wadliwość postanowienia Burmistrza odmawiającego wydania zaświadczenia jako podstawa wznowienia postępowania. Naruszenie przepisów postępowania przez organ administracji (art. 7, 8, 77 K.p.a.) w kontekście nieuwzględnienia projektu budowlanego z 2004 r. i aktu notarialnego. Błędne wezwanie do złożenia dokumentów zamiast ich uzupełnienia.
Godne uwagi sformułowania
Decyzje w przedmiocie nakazu rozbiórki zapadły wyłącznie na skutek nieprzedłożenia przez skarżących żadnego z dokumentów wskazanych w wezwaniu organu powiatowego z 6 maja 2011 r. Zaświadczenie to zostało bowiem sporządzone już po wydaniu w sprawie przez ŁWINB decyzji ostatecznej z 15 grudnia 2011 r. Nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia przepisów art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez ustalenie, że zaświadczenie wydane przez Burmistrza [...] w dniu 27 sierpnia 2014 r. [...] nie mogą być uznane za nowe dowody w sprawie.
Skład orzekający
Robert Sawuła
przewodniczący sprawozdawca
Roman Ciąglewicz
sędzia
Magdalena Dobek-Rak
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 K.p.a.) w kontekście samowoli budowlanej i nowych dowodów, a także zasad prowadzenia postępowania przez organy nadzoru budowlanego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i proceduralnej, związanej z samowolą budowlaną i próbą wznowienia postępowania po latach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje długotrwały proces administracyjny związany z samowolą budowlaną i pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur oraz terminów w postępowaniu administracyjnym.
“Samowola budowlana: Czy nowe zaświadczenie uratuje schody przed rozbiórką? NSA rozwiewa wątpliwości.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 2727/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-10-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-12-07 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Magdalena Dobek-Rak Robert Sawuła /przewodniczący sprawozdawca/ Roman Ciąglewicz Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Sygn. powiązane III OSK 2727/21 - Wyrok NSA z 2021-01-19 II SA/Sz 831/19 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2020-01-30 VII SA/Wa 288/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-07-07 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz sędzia del. WSA Magdalena Dobek-Rak Protokolant: asystent sędziego Anna Krupa po rozpoznaniu w dniu 16 października 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej B.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 288/21 w sprawie ze skargi B.M. i W.M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 grudnia 2020 r. znak: DON.7100.194.2020.AGP w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie 1. Wyrokiem z 7 lipca 2021 r., VII SA/Wa 288/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Warszawie oddalił skargę B.M. i W.M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z 15 grudnia 2020 r., znak: DON.7100.194.2020.AGP, w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: 2.1. Jak wynika z ustaleń sądu pierwszej instancji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kutnie (PINB) decyzją z 29 sierpnia 2011 r., nr 69/2011, nakazał B.M. i W.M. (inwestorzy), właścicielom działki nr [...], rozbiórkę samowolnie wykonanych schodów wejściowych i podjazdu dla wózków towarowych do sklepu wielobranżowego zlokalizowanego na ww. działce w [...] przy ul. [...]. 2.1. Wyrokując w sprawie VII SA/Wa 288/21 kolejno wskazano, że decyzją z 15 grudnia 2011 r., nr 686/2011, Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (ŁWINB) utrzymał ww. decyzję nakazową w mocy. Następnie WSA w Łodzi wyrokiem z 6 września 2012 r., II SA/Łd 211/12, oddalił skargę inwestorów na w/w decyzję ŁWINB z 15 grudnia 2011 r. 2.2. Sąd pierwszej instancji ustalił dalej, że na wniosek B.M. i W.M. z 5 września 2014 r., ŁWINB postanowieniem z 30 października 2014 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i 8 ustawy z 4 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (K.p.a.), wznowił postępowanie zakończone własną decyzją z 15 grudnia 2011 r., nr 686/2011. 2.3. Następnie sąd pierwszej instancji wskazał, że decyzją z 15 lipca 2020 r., nr 46/I/2020, ŁWINB odmówił uchylenia własnej ostatecznej decyzji z 15 grudnia 2011 r. U jej podstaw legło przyjęcie, że inwestorzy nie wywiązali się w całości z nałożonych nań w toku uprzednio prowadzonego tzw. postępowania naprawczego obowiązków i to nie sam brak przedłożenia zaświadczenia o zgodności przedmiotowych robót budowlanych z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w zakreślonym terminie przesądził o nałożeniu na wnioskodawców wznowienia nakazu rozbiórki. ŁWINB wskazał, że zastosowanie sankcji w postaci nakazu rozbiórki było rezultatem nieprzedłożenia żadnego z żądanych od inwestorów wówczas przez organ powiatowy dokumentów. Ponadto organ wojewódzki stwierdził, że nie można uznać, iż pomiędzy wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki, a postanowieniem Burmistrza [...] z 21 lipca 2011 r. odmawiającym wydania zaświadczenia o zgodności robót budowlanych z miejscowym planem, zachodzi jakakolwiek zależność wyrażająca się w tym, że jedna decyzja stanowi podstawę wydania drugiej, gdyż organy, zarówno wojewódzki jak i powiatowy, nigdy "nie weszły w posiadanie" w/w postanowienia Burmistrza [...]. 2.4. Z powyższym rozstrzygnięciem organu wojewódzkiego nie zgodzili się inwestorzy, składając odwołanie. 2.5. Dalej w wyroku VII SA/Wa 288/21 przywołano, że GINB powołaną na wstępie decyzją z 15 grudnia 2020 r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. (Dz. U. 2020, poz. 256 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję ŁWINB z 15 lipca 2020 r. 2.6. W wyroku zrekapitulowano argumentację organu II instancji. GINB przypomniał, że odwołujący się wystąpili o wznowienie postępowania na podstawie przesłanek zawartych w art. 145 § 1 pkt 5 i 8 K.p.a., wskazując, że ujawniła się nowa istotna dla sprawy okoliczność faktyczna istniejąca w dniu wydania decyzji, nie znana organowi ją wydającemu. Okolicznością tą jest fakt, że schody oraz podjazd są zgodne z planem zagospodarowania przestrzennego Miasta [...]. Potwierdzać ma to zaświadczenie Burmistrza [...] z 27.08.2014 r. Ponadto wnioskodawcy podnieśli, że decyzje rozbiórkowe wydane zostały w oparciu o inną decyzję, która została następnie uchylona. Wskazali, że postanowienie Burmistrza [...] z 2011 r., odmawiające wydania zaświadczenia o zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego schodów i podjazdu przyczyniło się do wydania decyzji PINB 69/2011 i ŁWINB 686/2011, ponieważ brak przedłożenia przedmiotowego zaświadczenia skutkował wydaniem nakazu rozbiórki zgodnie z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego (uPb). Postanowieniem z 7 sierpnia 2014 r., SKO w Skierniewicach stwierdziło nieważność postanowienia Burmistrza [...] z 21 lipca 2011 r. Wydane w następstwie zaświadczenie Burmistrza [...] z 27 sierpnia 2014 r., znak: RRG.6724.22.1.2014.SL (w którym stwierdzono, że roboty budowlane polegające na wykonaniu schodów i podjazdu dla wózków towarowych do sklepu wielobranżowego zlokalizowanego na działce nr ew. [...], w [...] przy ul. [...], są zgodne z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...], zatwierdzonego uchwałą nr XXXI 1/231/13 Rady Miejskiej w [...] z 2[...]013 r. – Dz. Urz. Woj. Łódzkiego z 10 lipca 2013 r., poz. 3599, MPZP), zdaniem GINB, nie może być uznane za nowy, istotny dla sprawy dowód. Zaświadczenie to potwierdza zgodność robót budowlanych z MPZP na dzień 27 sierpnia 2014 r., a tymczasem decyzja nakazująca rozbiórkę została wydana w 2011 r., a więc znacznie wcześniej. W ocenie organu centralnego, nawet gdyby przyjąć, że dowód ten – mimo, iż powstał już po wydaniu kontrolowanej w trybie wznowieniowym decyzji – stwierdza jednak istnienie okoliczności istniejącej w dacie jej podjęcia, to i tak w żaden sposób nie mógłby prowadzić do wydania rozstrzygnięcia innego niż dotychczasowe. Powodem wydania decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki nie było bowiem wyłącznie kwestia postanowienia Burmistrza [...] z 21 lipca 2011 r., gdyż nie było ono znane organowi orzekającemu w przedmiocie nakazu rozbiórki, ale brak dostarczenia w wyznaczonym terminie, tj. do 30 czerwca 2011 r., dokumentów koniecznych do legalizacji samowolnie wykonanych schodów wejściowych w miejscu istniejących i podjazdu dla wózków towarowych. Obiekty te zostały wymienione w postanowieniu PINB w Kutnie z 6 maja 2011 r., nr 21/2011, znak: PINB/7353-36/78/WS/04-11, wstrzymującym wykonywanie robót budowlanych i nakładającym na inwestorów obowiązek przedłożenia także czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczenia potwierdzającego aktualną (na dzień opracowania projektu) przynależność projektanta do właściwej izby samorządu zawodowego, a ponadto oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W ww. terminie nie zostały przedłożone żadne dokumenty. Inwestorzy nie wnioskowali o przedłużenie terminu na ich dostarczenie. Również na etapie postępowania odwoławczego nie sygnalizowali choćby woli ich przedłożenia. W tych okolicznościach według GINB, zgodnie z art. 48 ust. 4 uPb, obligatoryjne było wydanie nakazu rozbiórki. 2.7. W wyroku wskazano dalej, że odnosząc się do drugiej przesłanki podniesionej przez wnioskodawców wznowienia, organ II instancji wskazał, że w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. chodzi o sytuację, gdy decyzja została oparta na rozstrzygnięciu sądu lub innego organu i rozstrzygnięcie to wchodziło w skład szeroko rozumianej jego podstawy prawnej. Innymi słowy chodzi o decyzje związane, czyli takie, które muszą ze sobą współistnieć w takim sensie, że jedna jest efektem drugiej. Związek taki istnieje wówczas, gdy jedna decyzja stanowi podstawę wydania drugiej, przy czym wydanie drugiej nie jest możliwe bez wcześniejszego wydania pierwszej. GINB uznał, że wbrew twierdzeniom stron decyzja nakazująca rozbiórkę nie została wydana w oparciu o postanowienie Burmistrza [...] z 21 lipca 2011 r. odmawiające wydania zaświadczenia o zgodności z MPZP wykonanych samowolnie schodów i podjazdu. W/w postanowienie nie zostało przedłożone ani organowi powiatowemu ani organowi wojewódzkiemu. Z tych wszystkich względów, GINB stwierdził, że wskazywane we wniosku o wznowienie postępowania okoliczności nie stanowią podstaw do uchylenia decyzji ŁWINB z 15 grudnia 2011 r., a co uzasadniało wydanie decyzji odmownej o charakterze procesowym, o której mowa w art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. 3.1. Z tym rozstrzygnięciem organu II instancji nie zgodzili się B.M. i W.M., wnosząc skargę do WSA w Warszawie oraz zarzucając naruszenie: 1) art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. poprzez uznanie, że nie miało wpływu na decyzję nakazową wydanie przez Burmistrza [...] postanowienia z 21 lipca 2011 r., (odmawiającego wydanie zaświadczenia, że schody i podjazd do sklepu są zgodne z MPZP), którego stwierdzona została nieważność, w efekcie czego Burmistrz [...] wydał zaświadczenie z 27 sierpnia 2014 r., o którym mowa w pkt 2; 2) art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. poprzez uznanie, że zaświadczenie Burmistrza [...] z 27 sierpnia 2014 r. stwierdzające, że schody i podjazd są zgodne z MPZP, nie stanowi nowej okoliczności faktycznej, która ma istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy; 3) art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. w zw. z art. 81c ust. 4 uPb poprzez pominięcie znajdujących się w aktach sprawy projektu budowlanego zamiennego z 14 października 2004 r. obejmującego roboty dotyczące schodów i podjazdu, oraz oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z 2004 r., które nie straciły aktualności na przestrzeni lat, przy czym również zaświadczenie Burmistrza [...] z 14 października 2004 r. o zgodności schodów i podjazdu z MPZP, będące wciąż aktualne na dzień wydania decyzji rozbiórkowych w 2011 r. jest pomijane przez organy nadzoru budowlanego; 4) art. 7 i 8 K.p.a. poprzez odmowę przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego w sytuacji, gdy jest to możliwe, a w ten sposób nie został uwzględniony słuszny interes stron i które to działanie organów nie budzi zaufania skarżących, ponieważ ograniczone zostały ich prawa obywatelskie wynikające z Konstytucji RP. 3.2. Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji GINB oraz utrzymanej nią w mocy decyzji ŁWINB w całości, a także o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. 3.3. W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o oddalenie skargi. 4.1. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Warszawie skargę oddalił. 4.2. W motywach swego orzeczenia sąd pierwszej instancji stwierdził, że przedłożone przez skarżących zaświadczenie Burmistrza [...] z 27 sierpnia 2014 r. stwierdzające, że schody i podjazd prowadzące do należącego do nich sklepu są zgodne z MPZP, z całą pewnością nie może być uznane za "nowy dowód w sprawie", o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Zaświadczenie to zostało bowiem sporządzone już po wydaniu w sprawie przez ŁWINB decyzji ostatecznej z 15 grudnia 2011 r. Sąd wojewódzki doszedł do wniosku, że przedmiotowe zaświadczenie – wbrew argumentacji skarżących – nie jest jednak również nośnikiem takich okoliczności, które mogły mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a które nie były znane organowi wydającemu decyzję ostateczną. 4.3. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że ostateczna decyzja ŁWINB z 15 grudnia 2011 r., utrzymująca w mocy decyzję PINB w Kutnie z 29 sierpnia 2011 r., nakazującą inwestorom dokonanie rozbiórki samowolnie wykonanych schodów wejściowych i podjazdu, w żadnym razie nie opierała się na ustaleniu, że zrealizowane roboty budowlane są niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organom nie było nawet wiadome, że skarżący otrzymali od Burmistrza [...] postanowienie z 21 lipca 2011 r. o odmowie wydania zaświadczenia o zgodności ww. inwestycji z MPZP. Decyzje w przedmiocie nakazu rozbiórki zapadły wyłącznie na skutek nieprzedłożenia przez skarżących żadnego z dokumentów wskazanych w wezwaniu organu powiatowego z 6 maja 2011 r., nr 21/2011. W konsekwencji, zdaniem sądu pierwszej instancji zaświadczenie Burmistrza [...] z 27 sierpnia 2014 r. stwierdzające, że schody i podjazd są zgodne z MPZP, mogłoby zostać uznane za nośnik informacji o nowych istotnych dla sprawy okolicznościach faktycznych, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., tylko wówczas, gdyby podstawę decyzji ŁWINB stanowiły ustalenia o odmiennej treści, tj. przyjęcie przez ten organ, że roboty zrealizowane w ramach samowoli budowlanej nie są zgodne z miejscowym planem, co w niniejszej sprawie nie wystąpiło. 4.4. Sąd wojewódzki stwierdził, że skoro mimo wezwania PINB w Kutnie, skarżący nie przedłożyli żądanych czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z wymaganymi opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczenia potwierdzającego aktualną (na dzień opracowania projektu) przynależność projektanta do właściwej izby samorządu zawodowego, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to sama tylko okoliczność związana ze stwierdzoną później wadliwością odmowy wydania skarżącym zaświadczenia potwierdzającego zgodność robót budowlanych z MPZP, nie mogła mieć wpływu na rozstrzygnięcie w zaskarżonej decyzji. 5.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła B.M. – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – zaskarżając go w całości. 5.2. Skargę kasacyjną oparto na zarzucie naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w dacie wniesienia skargi kasacyjnej: Dz. U. 2019, poz. 2325; Ppsa) poprzez nieuwzględnienie skargi, pomimo naruszenia przez organ przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: a) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez błędne ustalenie, że zaświadczenie wydane przez Burmistrza [...] w dniu 27 sierpnia 2014 r. stwierdzające że schody i podjazd prowadzące do sklepu są zgodne z MPZP oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza [...] o odmowie wydania zaświadczenia nie może być uznane za nowy dowód w sprawie, nie jest też okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia sprawy; b) art. 8 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez nie uwzględnienie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie przez organ prowadzący postępowanie oraz poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, a w konsekwencji nie uwzględnienie, iż w aktach sprawy znajdował się projekt zamienny budowlany z 2004 r., akt notarialny potwierdzający tytuł prawny skarżącej do nieruchomości, a ponadto nie wezwano stron do uzupełnienia dokumentów, lecz do ich złożenia, co wprowadziło w błąd co do zakresu ich obowiązków, zakresu dokumentów, które strony mają przedłożyć. 5.3. Podnosząc powyższe zarzuty wnosi się o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania. Jednocześnie wnosi się o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. 5.4. W ocenie strony skarżącej kasacyjnie obecnie zostały spełnione wszystkie przesłanki do dokonania legalizacji. Wskazuje się, że skarżący dokonali naprawy schodów w dobrej wierze, celem poprawienia bezpieczeństwa użytkowników sklepu, pozostałych obywateli. Przedłożone przez skarżącą w toku postępowania dokumenty potwierdzają, że schody i podjazd zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną, nie stwarzają zagrożenia dla życia i bezpieczeństwa innych. Skarżący przedłożyli ponadto zaświadczenie o zgodności inwestycji z MPZP. Dodatkowo podniesiono argumenty o naturze słusznościowej, wskazując iż w sklepie znajduje się taki asortyment, który wymaga istnienia schodów i podjazdu. Konieczność rozbiórki tych obiektów i ubieganie się o nowe pozwolenie, co może być długotrwałe, skutkowałoby w praktyce likwidacją sklepu oraz daleko idącymi skutkami finansowymi dla skarżącej i jej pracowników. 5.5. Odpowiadając na wezwanie sądu, pełnomocnik skarżącej kasacyjnie oświadczył, że strona wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. 5.6. Postanowieniem z 21 grudnia 2021 r., II OSK 2727/21, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. 5.7. Na rozprawę wyznaczoną w przedmiotowej sprawie nikt się nie stawił. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6.1. Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (Dz. U. 2024, poz. 935) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę – nie dostrzegając przesłanek nieważności postępowania – wyłącznie w granicach sformułowanych w środku odwoławczym podstaw kasacyjnych, te zaś okazały się nie być usprawiedliwione. Wyrok oddalający skargę kasacyjną zawiera ocenę jej zarzutów (art. 193 zd. 2 Ppsa). 6.2. Przywołany w skardze kasacyjnej przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Ppsa nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, albowiem jest to przepis o charakterze ogólnym i wynikowym, który określa oznaczony przypadek, kiedy skarga na decyzję lub postanowienie podlega uwzględnieniu przez sąd administracyjny (sąd uchyla wówczas zaskarżoną decyzję w całości lub w części, jeśli dopatrzy się – innego niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego – naruszenia przepisów postępowania, o ile mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy). Strona skarżąca kasacyjnie chcąc wykazać jako zasadną podstawę skargi kasacyjnej naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, wskazującego na jedną z przesłanek uwzględnienia skargi m. in. na decyzję administracyjną, skoro w tej sprawie skargę na taki akt oddalono na zasadzie art. 151 Ppsa, a nie uwzględniono jej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Ppsa, powinna wskazać konkretne przepisy, którym uchybił zaskarżony organ, a którego to uchybienia nie dostrzec miał wadliwie sąd pierwszej instancji. W dalszej kolejności winna przekonać sąd kasacyjny, że uchybienia przepisów przez skarżony organ były tego rodzaju, że – nie stanowiąc przesłanek wznowieniowych – mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nieskuteczność tej argumentacji prowadzić będzie do wniosku, że zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Ppsa będzie musiał zostać uznany jako nie oparty na usprawiedliwionej podstawie. 6.3. Nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia przepisów art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez ustalenie, że zaświadczenie wydane przez Burmistrza [...] w dniu 27 sierpnia 2014 r. stwierdzające, że schody i podjazd prowadzące do należącego do skarżącej sklepu są zgodne z MPZP oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza [...] o odmowie wydania zaświadczenia, nie mogą być uznane za nowe dowody w sprawie. Przywołane w podstawie kasacyjnej przepisy określają oznaczone obowiązki organu administracji publicznej, z których wynika odpowiednio, że "W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli" oraz "Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy". Ze skargi kasacyjnej nie wynika jednak, aby orzekające w sprawie wznowieniowej organy miały pominąć oba te dowody w sprawie, organy uznały jednak, że nie spełniają one przesłanek wznowieniowych z art. 145 § 1 pkt 5 i 8 K.p.a., naruszenia tych zaś przepisów strona skarżąca kasacyjnie nie podnosi. Jej argumentacja sprowadza się do twierdzenia, że były to nowe dowody w sprawie, w której zapadła dotychczasowa decyzja w przedmiocie nakazu rozbiórki. Raz jeszcze przeto wypadnie podkreślić, że zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. nie sformułowano w skardze kasacyjnej, cyt. przepis stanowi m. in. o "nowych dowodach istniejących w dniu wydania decyzji", a z porównania daty wydania decyzji dotychczasowej ŁWINB (15 lipca 2020 r.) i daty wydania przez Burmistrza [...] zaświadczenia o zgodności wykonanych samowolnie robót z ustaleniami MPZP (27 sierpnia 2014 r.) oczywiste jest, że nie może owo zaświadczenie być tym "nowym dowodem". 6.4. Nie jest także skuteczny zarzut naruszenia przepisów art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez uznanie, że postanowienie Burmistrza [...] z 21 lipca 2011 r. o odmowie wydania zaświadczenia co do zgodności samowolnie wykonanych robót budowlanych z ustaleniami MPZP "nie jest okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia sprawy". Skarżący kasacyjnie błędnie przypisuje sądowi pierwszej instancji takie stwierdzenie w zaskarżonym wyroku, gdzie słusznie przywołano okoliczność, że decyzja dotychczasowa ŁWINB z 15 grudnia 2011 r. była przedmiotem kontroli w trybie nieważnościowym, a decyzje wydane w tym trybie podlegały kontroli sądowej. W wyroku z 12 marca 2019 r., II OSK 1054/17 (CBOSA.nsa.gov.pl) oddalając skargę kasacyjną inwestorów od wyroku WSA w Warszawie VII SA/Wa 308/16 oddalającego ich skargę na decyzję GINB w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji, który prawomocnie wiąże także w przedmiotowej sprawie (art. 170 Ppsa), sformułowano oznaczoną ocenę prawną, którą trafnie przywołał sąd pierwszej instancji. W cyt. wyroku II OSK 1054/17 podzielono to stanowisko wówczas orzekającego WSA w Warszawie, w którym stwierdzono, że "w postępowaniu zwykłym doszło do wydania postanowienia w trybie art. 48 ust. 2 uPb, którym nałożono obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów. Dokumenty nie zostały przedłożone w ustawowym terminie przez skarżących i właśnie ten brak działania skarżących spowodował wydanie orzeczenia w przedmiocie rozbiórki (art. 48 ust. 1 uPb). Okoliczność nieprzedłożenia wymaganej dokumentacji, również tej poza zaświadczeniem o zgodności inwestycji z planem jest przy tym bezsporna i nie może być skutecznie zwalczana zarzutem naruszenia prawa materialnego". Trafna jest zatem konstatacja sądu a quo, że kwestia postanowienia Burmistrza [...] o odmowie wydania inwestorom zaświadczenia w przedmiocie zgodności samowolnych robót z ustaleniami MPZP, nie stanowiła wyłącznej przesłanki decyzji dotychczasowej, a opierała się ona na ustaleniu, że inwestorzy w postępowaniu zwykłym nie przedstawili żadnego z dokumentów wskazanych w wezwaniu PINB w Kutnie z 6 maja 2011 r. 6.5. Nie jest skuteczny zarzut naruszenia art. 8 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez nie uwzględnienie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie przez organ prowadzący postępowanie oraz poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, a w konsekwencji nie uwzględnienie, iż w aktach sprawy znajdował się projekt zamienny budowlany z 2004 r., akt notarialny potwierdzający tytuł prawny skarżącej do nieruchomości, a ponadto nie wezwano stron do uzupełnienia dokumentów, lecz do ich złożenia, co wprowadziło strony w błąd co do zakresu ich obowiązków, zakresu dokumentów, które strony mają przedłożyć. Po pierwsze należy uwzględnić, że art. 8 K.p.a. dzieli się na dwa paragrafy, czego nie dostrzegł fachowy pełnomocnik sporządzający skargę kasacyjną. Podniesienie w środku odwoławczym w podstawie kasacyjnej i jej uzasadnieniu wywodów odnośnie naruszenia zasady prowadzenia postępowania przez organ poprzez "pogłębianie zaufania obywateli do organów państwa", jak również biorąc pod uwagę pogląd wyrażony w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 (ONSAiwsa 2010, z. 1 poz. 1), przyjdzie uznać, że stronie skarżącej kasacyjnie w istocie chodzi o zarzut naruszenia art. 8 § 1 K.p.a., stanowiący wszak, że "Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania". Po drugie, nie może być uznany za skuteczny zarzut naruszenia art. 8 § 1 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. rozumiany w ten sposób, że nie uwzględniono projektu budowlanego zamiennego z 2004 r. oraz aktu notarialnego potwierdzającego tytuł prawny skarżącej do nieruchomości. Strona skarżąca kasacyjnie zdaje się ignorować, że zaskarżona decyzja nie zapadła w trybie zwykłym, ale wydano ją w trybie postępowania wznowieniowego, cechującego się oznaczoną specyfiką. Po trzecie, sąd pierwszej instancji odniósł się do powyższej kwestii sygnalizowanej w skardze, a dotyczącej złożenia przez skarżących jeszcze w 2004 r. projektu budowlanego zamiennego wraz z załącznikami, w tym oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i związanych z tym zarzutami naruszenia przez organ I instancji m. in. art. 77 § 1 K.p.a. Stwierdzono dalej, że na żądanie PINB w Kutnie zawarte w decyzji tego organu z września 2004 r., skarżący złożyli w dniu 15 października 2004 r. akt notarialny z 1996 r. dotyczący nabycia przez nich własności nieruchomości objętej inwestycją oraz dokumentację techniczną nazwaną "Projekt budowlany zamienny", sporządzoną w październiku 2004 r. Sąd wyłuszczył następnie, że w dokumentacji tej nie znajdowały się jednak żadne inne opinie, uzgodnienia, pozwolenia czy zaświadczenie potwierdzającego aktualną (na dzień opracowania projektu) przynależność projektanta do właściwej izby samorządu zawodowego. Za słuszną w zaskarżonym wyroku uznano ocenę GINB, że z przedłożonego wówczas przez skarżących zaświadczenia Burmistrza [...] z dnia 14 października 2004 r. o zgodności inwestycji z MPZP nie sposób było wywieść, aby odnosiło się ono do spornych schodów i podjazdu w postaci, w jakiej zostały one samowolnie zrealizowane. Dokumentacja ta została uznana przez PINB w Kutnie za niekompletną, przy czym z akt sprawy nie wynika, aby została ona wskutek powyższego ostatecznie i prawidłowo uzupełniona. Podzielić należy i to stwierdzenie sądu pierwszej instancji, że okoliczność ta przestała mieć istotne znaczenie wobec faktu, że decyzja PINB w Kutnie z września 2004 r., w oparciu o którą organ powiatowy domagał się ww. dokumentów, została następnie uchylona. Te konstatację podziela Sąd Naczelny, raz jeszcze uwypuklając, że decyzja ŁWINB z 15 grudnia 2011 r. objęta była kontrolą w trybie nadzoru GINB, a decyzja odmawiająca stwierdzenia jej nieważności stała się prawomocna, wskutek negatywnego dla inwestorów wyniku procesu sądowoadministracyjnego. Słusznie przeto sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że organ powiatowy ponownie rozpoznając sprawę był w pełni uprawniony i zobowiązany do powtórnego wezwania inwestorów do przedłożenia aktualnej i pełnej dokumentacji dotyczącej przedmiotowych robót budowlanych, co też nastąpiło w drodze postanowienia PINB w Kutnie w 2011 r. W rezultacie niezastosowania się przez inwestorów do ww. wezwania i wobec niewykonania nałożonych obowiązków, w świetle przywołanych wcześniej przepisów art. 48 uPb, niedopuszczalne okazało się wdrożenie procedury legalizacyjnej, zaś organ powiatowy zobowiązany był orzec o nakazie rozbiórki samowolnie zrealizowanych robót. Nie jest tym samym skuteczny zarzut, jakoby miała ich wprowadzać w błąd okoliczność, że byli wzywani do złożenia dokumentów, a nie do ich uzupełnienia. 6.6. Nie jest skuteczne przenoszenie na organy nadzoru budowlanego zarzutu wprowadzenia w błąd skarżących jako inwestorów, co do dostarczenia przez nich dokumentów żądanych przez organ nadzoru budowalnego celem ewentualnej legalizacji samowolnie wykonanych robót budowlanych. PINB w Kutnie wyraźnie i dostatecznie jednoznacznie w 2011 r. zobowiązał inwestorów do przedłożenia oznaczonych dokumentów. Inwestorzy to wezwanie w istocie zbagatelizowali, skoro dokumentów żądanych nie przedłożyli w wyznaczonym terminie. Nie informowali organu nadzoru budowlanego w stosownym terminie o postanowieniu Burmistrza [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia, aby ewentualnie chociażby zawiesić postępowanie przed organem powiatowym, celem wzruszenia owego odmownego postanowienia organu gminy. Inwestorzy jako sprawcy samowolnie wykonanych robót budowlanych mieli możliwość ich zalegalizowania, było to ich prawem, winni jednak zastosować się do rygorów nałożonych na nich przez organ nadzoru budowlanego. Podnoszone obecnie argumenty natury słusznościowej, wskazujące na skutki finansowe wykonania zaskarżonej decyzji, nie mogły prowadzić do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Ich źródłem przy tym jest zaniechanie skarżących i brak uwzględnienia obowiązku przestrzegania prawa (art. 83 Konstytucji RP). 7. Skoro skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 Ppsa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI