II OSK 2723/20

Naczelny Sąd Administracyjny2023-08-24
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanepozwolenie na budowęodstępstwo od przepisówlinia zabudowynasłonecznieniezacienianieprojekt budowlanyNSAWSA

NSA oddalił skargę kasacyjną inwestorów, uznając, że WSA prawidłowo uchylił pozwolenie na budowę ze względu na wątpliwości co do analizy zacieniania i nieprecyzyjnej zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych.

Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, gdzie inwestorzy wnioskowali o odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, pozwalające na budowę w ostrej granicy działki. WSA uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę, wskazując na nieprawidłowości w analizie zacieniania sąsiedniego budynku oraz nieprecyzyjną zgodę na odstępstwo od przepisów. NSA oddalił skargę kasacyjną inwestorów, podzielając argumentację WSA co do konieczności ponownego zbadania tych kwestii przez organ odwoławczy.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną inwestorów od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję Wojewody Mazowieckiego o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. WSA uznał, że zgoda na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, pozwalająca na budowę w ostrej granicy działki, była nieprecyzyjna i nie odsyłała wprost do wniosku inwestorów. Ponadto, sąd pierwszej instancji miał wątpliwości co do prawidłowości analizy nasłonecznienia i zacieniania sąsiedniego budynku, wskazując na błędy w sposobie wyznaczenia kąta 60 stopni. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że WSA prawidłowo uchylił zaskarżoną decyzję, ponieważ organ odwoławczy nie zbadał wystarczająco tych kwestii, a treść zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych powinna być sformułowana precyzyjnie. Sąd podkreślił, że zgoda na odstępstwo stanowi wyjątek od zasady i musi być wykładana ściśle, a jej treść nie może pozwalać na dowolną interpretację, zwłaszcza gdy może prowadzić do kolizji z uzasadnionymi interesami osób trzecich.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zgoda na odstępstwo była nieprecyzyjna i nie odsyłała wprost do wniosku inwestorów, co mogło prowadzić do dowolnej interpretacji i naruszać interesy osób trzecich.

Uzasadnienie

NSA uznał, że zgoda na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych powinna być sformułowana szczególnie precyzyjnie, a w tym przypadku brakowało jasnego odniesienia do wniosku inwestorów, co stanowiło wadę postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (17)

Główne

uPb art. 35 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

uPb art. 28

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

uPb art. 33 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

rozp. MI 2002 art. 12 § ust. 1 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

rozp. MI 2002 art. 13 § ust. 1 pkt 1) lit. a

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

K.p.a. art. 107 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 126

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Ppsa art. 9 § ust. 2 i 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 15

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 136

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA prawidłowo uznał, że zgoda na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych była nieprecyzyjna i nie odsyłała wprost do wniosku inwestorów. WSA prawidłowo wskazał na wątpliwości co do analizy nasłonecznienia i zacieniania sąsiedniego budynku, w tym błędy w sposobie wyznaczenia kąta 60 stopni. Organ odwoławczy nie zbadał wystarczająco długości ściany w granicy działki w kontekście wnioskowanej szerokości.

Odrzucone argumenty

Organ I instancji wydał postanowienie o zgodzie na odstępstwo zgodnie z upoważnieniem Ministra. Przedłożony projekt budowlany był zgodny z obowiązującymi przepisami i udzieloną zgodą na odstępstwo. Analiza nasłonecznienia i zacieniania była prawidłowa i nie wymagała ponownego badania przez organ odwoławczy. Długość ściany w granicy działki (27,76 m) odpowiadała wnioskowanej szerokości ok. 20 m.

Godne uwagi sformułowania

zgoda na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych stanowi wykonanie normy prawnej przewidującej wyjątek od zasady ścisłego przestrzegania przepisów prawa treść rozstrzygnięcia w przedmiocie zgody na odstępstwo powinna być sformułowana w sposób szczególnie precyzyjny i nie pozwalający na dowolną interpretację zgoda na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych stanowi wyjątkowe rozwiązanie linijka słońca na jego rysunku nie spełnia tego wymogu

Skład orzekający

Małgorzata Miron

przewodniczący

Robert Sawuła

sprawozdawca

Jan Szuma

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zgody na odstępstwo od warunków techniczno-budowlanych, wymogów precyzji w decyzjach administracyjnych oraz analizy nasłonecznienia i zacieniania budynków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów Prawa budowlanego i rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, a także procedury administracyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe są precyzja w decyzjach administracyjnych i prawidłowe stosowanie przepisów technicznych, nawet w pozornie rutynowych sprawach budowlanych. Pokazuje też, jak ważne są szczegółowe analizy (nasłonecznienie) i jak mogą one wpłynąć na wynik postępowania.

Budowa w granicy działki: Kluczowa precyzja zgody administracyjnej i analiza zacieniania.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2723/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-08-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-10-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Szuma
Małgorzata Miron /przewodniczący/
Robert Sawuła /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 2096/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-02-28
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1202
art. 35 ust. 1 pkt 2, art. 28, art. 33 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie: sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) sędzia del. WSA Jan Szuma Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. S. i A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 2096/19 w sprawie ze skargi K. L. i M. L. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 4 lipca 2019 r. nr 589/OPON/2019 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 28 lutego 2020 r., VII SA/Wa 2096/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Warszawie w sprawie ze skargi K.L. i M.L. (skarżący) na decyzję Wojewody Mazowieckiego z 4 lipca 2019 r., nr 589/OPON/2019, w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę - w pkt I. uchylił zaskarżoną decyzję, w pkt II. zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, A.S. i P.S. (inwestorzy) wystąpili do Starosty Warszawskiego Zachodniego z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [...] w obrębie [...], gm. [...].
Sąd wojewódzki ustalił, że z projektu budowlanego wynika, iż działka inwestycyjna ma kształt trapezu, w którym krótsze boki są równoległe. Nieruchomość ta przylega do dwóch dróg tworzących skrzyżowanie, z tego względu inwestorzy mieli obowiązek respektować nieprzekraczalne linie zabudowy od granic działek drogowych, a zabudowana mogła być tylko północno-zachodnia część nieruchomości. Wnioskiem z 8 lutego 2018 r. inwestorzy zwrócili się o udzielenie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, polegające na możliwości wybudowania budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...] w ostrej granicy z działką nr ewid. [...] (od strony zachodniej) na odcinku ok. 8 m oraz z działką nr [...] (od północy) na odcinku ok 20 m, w obu przypadkach przewidziane byłyby ściany bez drzwi i okien, spełniające jednocześnie warunki bezpieczeństwa przeciwpożarowego.
Wyrokując w sprawie VII SA/Wa 2096/19 kolejno wskazano, że po rozpatrzeniu w/w wniosku Minister Inwestycji i Rozwoju pismem z 11 czerwca 2016 r. upoważnił Starostę Warszawskiego Zachodniego do wyrażenia zgody na odstępstwo od przepisów budowlanych, pod warunkiem wykonania w projektowanym budynku ścian oddzielenia przeciwpożarowego. Na podstawie tego upoważnienia Starosta postanowieniem z 4 lipca 2018 r. postanowił udzielić zgody na odstępstwo od § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2015, poz. 1422, rozp. MI 2002). Odstępstwo miało mieścić się w granicach wniosku inwestorów z dodatkowym warunkiem odpowiedniego wykonania ścian oddzielenia przeciwpożarowego.
Następnie sąd pierwszej instancji stwierdził, że Starosta Warszawski Zachodni (dalej: "organ powiatowy" lub "organ I instancji") decyzją z 5 kwietnia 2019 r., nr 493/2019, zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorom pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [...] w obrębie [...], w gminie [...]. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2018, poz. 1202 ze zm., uPb) oraz art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2018, poz. 2096 ze zm., K.p.a.). W uzasadnieniu swej decyzji organ powiatowy wskazał, że ze względu na kształt działki inwestycyjnej oraz ograniczenia wynikające z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, planowany budynek mieszkalny zaprojektowano bezpośrednio w granicy z sąsiednimi działkami. Organ powiatowy wyznaczył obszar oddziaływania zamierzenia inwestycyjnego oraz ustalił krąg stron postępowania. Uzasadniając dalej podjętą decyzję Starosta stwierdził, że projekt budowlany dołączony do wniosku o pozwolenie na budowę był niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, niezbędne było więc złożenie skorygowanej dokumentacji projektowej, co zostało dokonane. Projekt budowlany został wykonany przez osobę uprawnioną, która złożyła wymagane prawem oświadczenie o jego sporządzaniu zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej, oraz przedłożyła aktualne na czas sporządzania dokumentacji zaświadczenie o wpisie do izby branżowej. W ocenie organu I instancji skorygowany projekt jest zgodny z obowiązującymi przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Budynek został przeprojektowany oraz przesunięty w kierunku wschodnim, aby zapewnić jego usytuowanie zgodnie z obowiązującymi liniami zabudowy oraz odpowiednią odległość od granicy z działką nr ewid. [...]. Ponadto, zdaniem organu powiatowego poprawiony projekt budowlany jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy [...] dla obszaru [...] – uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej [...] z 28 marca 2006 r. (MPZP).
K.L. i M.L. wnieśli odwołanie od decyzji organu I instancji.
Dalej w wyroku VII SA/Wa 2096/19 przywołano, że po rozpatrzeniu w/w odwołania Wojewoda Mazowiecki powołaną na wstępie decyzją z 4 lipca 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ II instancji uznał, że inwestorzy wypełnili wszystkie obowiązki nałożone przepisem art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 oraz art. 35 ust. 1 uPb.
W wyroku wskazano, że Wojewoda Mazowiecki podkreślił, że działka inwestycyjna znajduje się w terenie planistycznym oznaczonym symbolem 4MN/U, dla którego MPZP przewiduje zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i usługową jako podstawowe przeznaczenie terenu, projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami planu. Z dokumentacji nie wynika, aby projektowany budynek mieszkalny jednorodzinny naruszał ustalenia planu w zakresie nieprzekraczalnych linii zabudowy, wysokości zabudowy (maksymalna 11 m), powierzchni biologicznie czynnej oraz geometrii dachu.
Zdaniem organu odwoławczego projekt budowlany jest kompletny i został sporządzony przez odpowiednie podmioty zgodnie z wymogami prawa, jest także zgodny z przepisami rozp. MI 2002, po uwzględnieniu postanowienia Starosty Warszawskiego Zachodniego z 4 lipca 2018 r. udzielającego zgody na odstępstwo od przepisów § 12 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia. Z przeprowadzonej analizy nasłonecznienia i zacieniania budynku sąsiedniego wynikać ma w ocenie organu II instancji, że projektowany budynek spełnia warunki przewidziane przez prawo.
Jak dalej ustalono w wyroku, K.L. i M.L. złożyli na w/w decyzję Wojewody skargę do WSA w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie i poprzedzającej ją decyzji I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Skarżący zarzucili decyzji organu II instancji naruszenie:
1) art. 61 § 4 K.p.a. poprzez zawiadomienie skarżących o wszczęciu postępowania w innej sprawie niż postępowanie, które było prowadzone;
2) art. 7, 77 i 80 K.p.a. poprzez niezbadanie zgodności udzielonego przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju upoważnienia do wydania zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych z postanowieniem Starosty wyrażającym zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, nie zbadano też prawidłowości projektu budowlanego pod tym względem;
3) art. 9 uPb poprzez wydanie przez organ powiatowy odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych niezgodnie z udzielonym upoważnieniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju oraz poprzez wydanie odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych powodującego pogorszenie warunków użytkowych działki skarżących;
4) § 13 ust. 1 rozp. MI 2002 poprzez zatwierdzenie projektu i wydanie pozwolenia na budowę budynku, który ogranicza dopływ światła naturalnego do istniejącego już budynku skarżących;
5) art. 5 ust. 1 pkt 9 uPb poprzez naruszenie uzasadnionych interesów skarżących poprzez zatwierdzenie projektu i wydanie pozwolenia na budowę budynku, który ogranicza dopływ światła naturalnego do budynku skarżących i zacienia prawie całą nieruchomość skarżących.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.
Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Warszawie skargę uwzględnił.
W motywach tego orzeczenia sąd pierwszej instancji uznał zasadność zarzutów skarżących odnoszących się do wydania postanowienia Starosty Warszawskiego Zachodniego z 4 lipca 2018 r. udzielającego zgodę na odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych. W wyroku eksponowano, iż we wniosku inwestorów o udzielenie odstępstwa wyraźnie wskazano, że w przypadku działki skarżących odstępstwo ma polegać na realizacji budynku mieszkalnego w ostrej granicy między działką inwestycyjną i działką skarżących "na odcinku ok. 20 m". W upoważnieniu Ministra Inwestycji i Rozwoju przytoczona fraza wprawdzie nie została powtórzona, ale nie pozostawiono wątpliwości, że naczelny organ administracji zaaprobował "odstępstwo określone przedmiotowym wnioskiem". Natomiast w postanowieniu Starosty Warszawskiego Zachodniego w "sentencji" aktu nie określa się ani szczegółowej szerokości budynku, który może zostać zrealizowany z odstępstwem od § 12 ust. 1 pkt 2 rozp. MI 2002, ani wprost nie odsyła się do treści wniosku inwestorów. Wniosek jest przywołany jedynie w uzasadnieniu ww. postanowienia w kontekście postępowania prowadzonego przez organ powiatowy. Sąd wojewódzki uznał za niezgodne z art. 107 § 2 w zw. z art. 126 K.p.a. przedstawione rozwiązanie przyjęte w postanowieniu organu powiatowego.
W ocenie sądu a quo również przedłożona analiza nasłoneczniania i zacieniania może budzić wątpliwości. Z rysunków przedstawionych w analizie (k. 28 projektu budowlanego) odnoszących się do zacieniania budynku sąsiedniego zarówno dla 21 marca (równonoc wiosenna), jak i 21 września (równonoc jesienna) nie wynika jednoznacznie, że w przypadku pomieszczenia na pierwszym piętrze budynku sąsiedniego (należącego do skarżących) oświetlanego przez prawe okno balkonowe i okno dachowe zapewniony jest czas naświetlenia wynoszący co najmniej 3 godziny. W przedziale czasowym godz. 14:00 – 17:00 wymóg nasłonecznienia nie wydaje się spełniony w dniu 21 marca w godz. 14:00 – 16:00 oraz w dniu 21 września godz. 14:00 – 15:00.
Dodatkowo wątpliwości sądu pierwszej instancji budzi analiza przesłaniania, która według opisu polega na ustalenia kąta 60° wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, podczas gdy rysunek zamieszczony na k. 28 projektu budowlanego umiejscawia ów kąt na krawędzi prawego okna. Sąd wojewódzki nie przesądził, jaki wpływ niedokładności analizy nasłoneczniania i zacieniania mogą mieć dla spełnienia warunków technicznych ustalonych w przepisach rozp. MI 2002, ale jest przekonany o potrzebie wnikliwego sprawdzenia projektu budowlanego w omawianym zakresie.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiedli inwestorzy – zastępowani przez profesjonalnego pełnomocnika – zaskarżając to orzeczenie w całości.
Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325, Ppsa) zaskarżonemu wyrokowi zarzuca się naruszenie prawa materialnego: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa w zw. z art. 9 ust. 2 i 4 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 uPb (Dz. U. 2020, poz. 1333) przez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że organ I instancji w sposób nieprawidłowy wydał postanowienie o udzieleniu zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, które w ocenie sądu było niezgodne z upoważnieniem Ministra Inwestycji i Rozwoju, co doprowadziło do uznania, że okoliczność wydania postanowienia Starosty Warszawskiego Zachodniego w przedmiocie udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, a także zatwierdzenie projektu budowlanego musi być ponownie zbadane przez organ odwoławczy, w sytuacji, w której postanowienie Starosty zostało wydane zgodnie z upoważnieniem Ministra, a przedłożony projekt budowlany był zgodny z obowiązującymi przepisami, a także z udzieloną zgodą na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych.
Na podstawie art. 174 pkt 2 Ppsa zarzuca się ponadto naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 15 i 136 K.p.a. poprzez uznanie, iż organ odwoławczy nie zbadał ani nie wyjaśnił okoliczności czy długość ściany zlokalizowanej w ostrej granicy z działką skarżących i wynoszącej 27,76 m można uznać za odpowiadającą wnioskowanej szerokości ok. 20 m wskazanej we wniosku o wyrażenie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, co doprowadziło do wydania przez sąd wyroku uchylającego decyzję, w sytuacji, w której organ I instancji zbadał powyższą okoliczność i nie zachodziły jakikolwiek wątpliwości co do zgodności przedłożonego projektu budowlanego z postanowieniem udzielającym zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych;
c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 107 § 2 i 126 K.p.a. poprzez przyjęcie przez WSA w Warszawie, iż zgoda na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych została udzielona przez Starostę Warszawskiego Zachodniego w sposób nieprawidłowy, bowiem nie została sformułowana w sposób szczególnie precyzyjny, niezgodnie z treścią upoważnienia Ministra Rozwoju i Inwestycji, w sytuacji w której postanowienie o udzieleniu zgody zostało udzielone zgodnie z obowiązującymi przepisami i swoją treścią było zgodne z wydanym upoważnieniem, bowiem powtarzało warunek wskazany przez Ministra Rozwoju i Inwestycji;
d) art. 133 § 1 Ppsa w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 oraz 107 § 3 K.p.a. poprzez wadliwe ustalenie przez sąd stanu faktycznego sprawy administracyjnej, w szczególności poprzez przyjęcie, że analiza zacieniania przedłożona przez inwestorów może być nieprawidłowa i kwestia ta wymaga kontroli organu II instancji, a tym samym Wojewoda wydając swoją decyzję w sposób nieprawidłowy dokonał jej uzasadnienia, w sytuacji, w której dokumentacja złożona przez inwestorów jest prawidłowa i w sposób wystarczający dowodzi zgodności przedłożonego projektu z przepisami rozp. MI 2002 i nie została ona skutecznie zakwestionowana przez skarżących, bowiem dokument przedłożony przez nich nie może być brany pod uwagę, ponieważ w nie spełnia wymogów określonych w § 13 oraz § 57 rozp. MI 2002.
Na podstawie art. 188 Ppsa skarżący kasacyjnie wnoszą o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie na podstawie art. 176 Ppsa w zw. z art. 185 § 1 Ppsa wnoszą o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie.
Jednocześnie wnoszą o zasądzenie na podstawie art. 203 pkt 2 Ppsa na ich rzecz od skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że kwestia zgodności przedłożonego projektu budowlanego z wydanym postanowieniem o wyrażeniu zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych była przedmiotem analizy Starosty, który uznał zgodność przedłożonego projektu z przepisami rozporządzenia oraz z udzieloną zgodą na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, a tym samym organ drugiej instancji nie był zobligowany do badania powyższej okoliczności.
Dalej zwrócono uwagę, że analiza nasłonecznienia i zacieniania budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr ewidencyjny [...] należącej do skarżących sporządzona przez inż. arch. M.M., jest tylko częściowa - uwzględnia inną stronę budynku i tylko jedno okno w pomieszczeniu, natomiast analizowane pomieszczenie posiada okna z dwóch stron - co nie zostało uwzględnione - i dzięki temu spełnione są warunki odpowiedniego nasłonecznienia zgodnie z przepisami. Błędy przyjętych założeń w opracowaniu przedłożonym przez skarżących nie pozwalają na uznanie wyników tego opracowania za wiarygodne.
W trakcie rozprawy pełnomocnik skarżących kasacyjnie popierał zarzuty środka odwoławcze i wnosił, jak w skardze kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (Dz. U. 2023, poz. 1364) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia jej zarzutów.
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
A. Nie są usprawiedliwione zarzuty naruszenia przepisów postępowania, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. w tym zakresie, w jakim sąd wojewódzki uznał, że wykonana przez inwestorów, na użytek podjętych decyzji w sprawie, analiza zacieniania przez projektowany budynek wymaga przeprowadzenia na etapie postępowania odwoławczego wyjaśnienia, albowiem może być dotknięta nieprawidłowością. Trafnie sąd pierwszej instancji wskazał, że odwołujący się podali w wątpliwość prawidłowość wykonanej i zaaprobowanej przez organ I instancji, analizy nasłonecznienia budynku odwołujących się (a później skarżących). W motywach wyroku wyraźnie wyłuszczono z jakich względów sporządzona analiza nie spełniać może wymogów przepisów prawa, a to z powodu ustalenia kąta 60º wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego w budynku skarżących, podczas gdy w rysunku zamieszczonym na k. 28 projektu budowlanego umiejscowiono go (ów kąt) na krawędzi prawego okna. Niesporne wszak jest, że z § 13 ust. 1 pkt 1) lit. a rozp. MI 2002 wynika jednoznacznie, że przy wyznaczaniu ramion kąta 60°, należy uwzględnić jego umiejscowienie "w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego". Sporządzony w toku postępowania administracyjnego dokument w postaci tzw. linijki słońca na jego rysunku nie spełnia tego wymogu. Te wątpliwości sądu pierwszej instancji zostały wzmocnione okolicznością przedłożenia przez skarżących dokumentu sporządzonego przez inż. Arch. M.M., sporządzonego na ich zlecenie, a dotyczącego naturalnego oświetlenia w pokoju dziennym na parterze budynku skarżących. Z tego dokumentu wynikać miałoby, że brak jest zapewnienia warunku określonego § 13 ust. 1 rozp. MI 2002. Sąd pierwszej instancji nie przesądził jednak kwestii zaistnienia braku naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynku skarżących, zaś dostrzegając brak wyjaśnienia tego zagadnienia w postępowaniu odwoławczym, trafnie uchylił zaskarżoną decyzję, dopatrując się uchybień postępowania wyjaśniającego.
B. Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa w zw. z art. 9 ust. 2 i 4 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 uPb, oraz naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 15 i 136 K.p.a. podlegają łącznemu rozpoznaniu, albowiem pozostają ze sobą w bezpośrednim związku. Istota tych zarzutów sprowadza się do przypisania sądowi pierwszej instancji błędnej wykładni przywołanych przepisów prawa materialnego i uznania, że postanowienie o udzieleniu zgody w kwestii odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych zostało wydane niezgodnie z upoważnieniem Ministra oraz, że organ odwoławczy nie zbadał i nie wyjaśnił długości ściany projektowanej ściany budynku inwestorów w granicy z nieruchomością skarżących. Tych zarzutów Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela.
C. Sąd wojewódzki trafnie ocenił, że udzielenie przez Ministra zgody na odstępstwo od warunków ujętych w przepisach techniczno-budowlanych uwzględniało wniosek inwestorów o takie odstępstwo, w którym wyraźnie wskazano, że w przypadku działki skarżących ma ono polegać na realizacji budynku mieszkalnego w ostrej granicy między działką inwestycyjną i działką skarżących "na odcinku ok. 20 m". Trafnie, zdaniem Sądu Naczelnego, sąd pierwszej instancji wywodził, że w upoważnieniu Ministra przytoczona fraza choć nie została powtórzona, ale nie pozostawiono wątpliwości, że naczelny organ administracji zaaprobował "odstępstwo określone przedmiotowym wnioskiem", natomiast w postanowieniu Starosty nie określa się ani szczegółowej szerokości budynku, który może zostać zrealizowany z odstępstwem od § 12 ust. 1 pkt 2 rozp. MI 2002, ani wprost nie odsyła się do treści wniosku inwestorów. Podzielić należy i to stanowisko sądu a quo, wedle którego zgoda na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych uregulowana w art. 9 uPb, stanowi wykonanie normy prawnej przewidującej wyjątek od zasady ścisłego przestrzegania przepisów prawa. Słusznie sąd wojewódzki uwypuklał, że odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych może, choć nie musi, prowadzić do kolizji z nakazem poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich, których nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu budowlanego. Zgodzić należy się i z tym, że treść rozstrzygnięcia w przedmiocie zgody na odstępstwo powinna być sformułowana w sposób szczególnie precyzyjny i nie pozwalający na dowolną interpretację. Musi ona także być wykładana ściśle, skoro zgoda na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych stanowi wyjątkowe rozwiązanie. W tych okolicznościach słusznie sąd pierwszej instancji doszukał się wadliwości działania organu odwoławczego, przyjmując iż okoliczności wydania postanowienia Starosty w przedmiocie udzielenia zgody ma odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, a także zatwierdzenia projektu budowlanego niezgodnego z upoważnieniem Ministra do wyrażenia zgody na odstępstwo, będą musiały być ponownie zbadane przez organ odwoławczy.
D. Skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, podlegała oddaleniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI