II OSK 272/25

II OSK 272/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Rząsa
Paweł Miładowski /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Bąkowski
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Sygn. powiązane
II SA/Wr 581/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2024-09-05
II OZ 205/24 - Postanowienie NSA z 2024-05-09
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tomasz Bąkowski Sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Gminy Stara Kamienica od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 września 2024 r. sygn. akt II SA/Wr 581/23 w sprawie ze skargi Gminy Stara Kamienica na zarządzenie zastępcze Wojewody Dolnośląskiego z dnia 8 sierpnia 2023 r. nr 4/2023 w przedmiocie wprowadzenia obszaru udokumentowanego złoża kopaliny do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Stara Kamienica oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 5 września 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 581/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Gminy Stara Kamienica na zarządzenie zastępcze Wojewody Dolnośląskiego z dnia 8 sierpnia 2023 r., nr 4/2023, którym wprowadzono do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Stara Kamienica, przyjętego uchwałą Nr XLIX.304.2022 Rady Gminy Stara Kamienica z dnia 28 października 2022 r., obszar udokumentowanego złoża granitów leukokratycznych i gnejsów SS 10878 "Kamienica Mała".
Sąd I instancji wskazał, że zaskarżone zarządzenie zastępcze było poprzedzone już dwoma zarządzeniami zastępczymi (dotyczącymi udokumentowanego złoża granitów leukokratycznych i gnejsów SS 10878 "Kamienica Mała"), które następnie były uchylane przez WSA we Wrocławiu wyrokami o sygn. akt: II SA/Wr 704/18 (od którego NSA wyrokiem o sygn. akt II OSK 2797/20 oddalił skargę kasacyjną) i II SA/Wr 621/21. Zasadniczo w niniejszej sprawie przesądzono i jest to ocena wiążąca, na podstawie art. 170 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej "p.p.s.a.", że istnieją podstawy do ujawnienia w Studium złoża granitów leukokratycznych i gnejsów SS 10878 "Kamienica Mała", ponieważ mamy do czynienia z udokumentowanym złożem kopaliny, co do którego została przyjęta przez Marszałka Województwa Dolnośląskiego dokumentacja geologiczna. Brak ujawnienia tego złoża w Studium przez Gminę Stara Kamienica zgodnie z art. 208 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2023 r. poz. 633 ze zm.), zwanej dalej "p.g.g.", uprawniał Wojewodę Dolnośląskiego do wydania zarządzenia zastępczego w trybie art. 208 ust. 2 p.g.g. w związku z art. 98a ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40 ze zm.), zwanej dalej "u.s.g.". Natomiast Wojewoda nie miał żadnych podstaw do weryfikacji prawidłowości i zasadności przyjęcia przez Marszałka dokumentacji geologicznej bez zastrzeżeń. A zatem uprawnienie Wojewody wynikające z art. 208 ust. 2 p.g.g. nie obejmowało kontroli dokumentacji geologicznej przyjętej przez Marszałka, czy też ujmowanie w ramach zarządzenia zastępczego innych treści niż wynikające z ww. przepisu. Z tych względów na uznanie nie zasługiwał zarzut wprowadzenia do Studium obszaru złoża z pominięciem informacji, że jest ono położone w granicach obszaru Natura 2000 Góry Izerskie oraz, że na tym obszarze występują tereny leśne. Taki sam zarzut podniesiony został w skardze na wcześniejsze zarządzenie zastępcze i po jego ocenie przez Sąd w prawomocnym wyroku o sygn. akt II SA/Wr 621/21, nie został on uwzględniony. Ponadto w ocenie Sądu w kompetencjach Wojewody mieściło się wprowadzenie w dziale 13 części tekstowej Studium pt. "Występowanie udokumentowanych złóż kopalin oraz zasobów wód podziemnych" informacji ujętych w pkt 13.5 - Złoże kopaliny stałej - granitów leukokratycznych i gnejsów o następującej treści: W obrębie Mała Kamienica zlokalizowane jest złoże kopaliny stałej – granitów leukokratycznych i gnejsów Kamienica Mała (SS 10878) w kat. C1, którego granice zostały naniesione na mapę stanowiącą załącznik graficzny do zarządzenia zastępczego – zgodnie z zawiadomieniem Marszałka Województwa Dolnośląskiego z 12 marca 2007 r. o przyjęciu bez zastrzeżeń dokumentacji geologicznej tego złoża.
W ocenie Sądu, zarzuty co do braku podania w treści zarządzenia kategorii rozpoznania złoża nie są zasadne. Kategoria ta została ujawniona w samej części tekstowej Studium w dziale 13, w pkt 13.5 (załącznik nr 1), a także w części graficznej (załącznik nr 2) które to części – jak zauważyła sama skarżąca – stanowią integralną część kontrolowanego zarządzenia. Powyższe oznacza, że mocą ww. zarządzenia Wojewoda ujawnił w Studium także kategorię rozpoznania złoża.
Natomiast w kwestii niezgodności treści pkt 13.5 z zawiadomieniem Marszałka, Sąd zgodził się z Wojewodą, że użycie w części tekstowej zwrotu "kopaliny stałej" (którego to zwrotu nie użył Marszałek w swoim zawiadomieniu) pozostaje bez znaczenia dla legalności ocenianego aktu. Jak słusznie wskazuje organ nadzoru sformułowanie kopalina stała odnosi się do stanu skupienia złoża, w tym przypadku stałego (w odróżnieniu np. lotnego) – co w sprawie nie budzi wątpliwości. Ponadto sformułowanie "kopalina stała" stosowane jest w obowiązujących przepisach (por. § 4 i § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 1 lipca 2015 r. w sprawie dokumentacji geologicznej złoża kopaliny z wyłączeniem złoża węglowodorów; Dz. U. z 2015 r. poz. 987 – jak i przepisy wcześniej obowiązującego aktu. Nadto, jak wskazał organ nadzoru, użycie tego zwrotu wynika z zapisów karty informacyjnej przedmiotowego złoża ujawnionej w systemie MIDAS. Dlatego zakres informacji dotyczących złoża kopalin, które zostały w drodze zmiany wprowadzone do Studium, nie stanowią "dowolnej, zbyt szerokiej informacji na temat obszaru udokumentowanego złoża".
Również podanie przez Wojewodę nazwy złoża i numeru identyfikacyjnego mieściło się w pojęciu ujawnienia złoża kopalin. Nadto wskazanie nazwy i numeru identyfikacyjnego złoża w części tekstowej, jak też w części graficznej Studium (użyty znak graficzny "kropka", który odpowiada oznaczeniom przyjętym w Studium co do innych złóż kopalin) pozwala na jednoznaczne powiązanie części tekstowej studium z rysunkiem studium. Tym samym Sąd nie podzielił zarzutu skargi, że oznaczenia graficzne obszaru spornego złoża na rysunku studium "zastosowano w sposób nieprzejrzysty i niezapewniający jego czytelności w tym czytelności mapy..." oraz, że przy sporządzaniu rysunku Studium użyto oznaczeń uniemożliwiających jednoznaczne powiązanie części tekstowej studium z rysunkiem studium.
Sąd nie podzielił także stanowiska strony skarżącej, że Wojewoda wprowadził złoże nieudokumentowane, gdyż nie określił zasobności tego złoża (jego ilości) – tak jak podano to w zawiadomieniu Marszałka. Sam brak informacji w Studium o stanie zasobności danego złoża nie świadczy bowiem o tym, że jest ono nieudokumentowane. Zdaniem Sądu, dane dotyczących zasobności złoża nie są niezbędnym elementem dla przyjęcia, że doszło do ujawnienia danego złoża w Studium. Sąd dostrzegł, że przyczyną uchylenia poprzedniego zarządzenia Wojewody była okoliczność, że dane dotyczące zasobności złoża które zostały wprowadzone do Studium różniły się w stosunku do danych wynikających z zawiadomienia Marszałka oraz z dokumentacji geologicznej. Okoliczność ta nie świadczy jednakże o zasadności zgłoszonego zarzutu. W wyroku o sygn. akt II SA/Wr 621/21 Sąd kontrolował zarządzenie zastępcze wydane w przedmiocie ujawnienia przedmiotowego złoża odnosząc się do konkretnej treści tego aktu. Dostrzegając zaś istotne rozbieżności pomiędzy jego treścią, a dokumentacją geologiczną, wyeliminował je z obrotu prawnego. Uchylając zaskarżone zarządzenie zastępcze Sąd nie stwierdził jednak, że dla ujawnienia w Studium złoża niezbędne jest podanie stanu jego zasobności.
Z tych względów Sąd stwierdził, że zaskarżone zarządzenie zastępcze nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Sąd nie uwzględnił wniosków dowodowych zgłoszonych w skardze, kierując się treścią art. 106 § 3 p.p.s.a. Otóż o dopuszczenie takich samych dowodów i na potwierdzenie tych samych okoliczności, strona wnioskowała już w skardze z 2021 r. wniesionej w sprawie II SA/Wr 621/21. Sąd uwzględnił wówczas te wnioski na rozprawie, jednak nie uwzględnił zarzutów, które wnioski te miały uzasadniać i potwierdzać. Z tych też względów brak obecnie konieczności przeprowadzenia dowodów z wnioskowanych dokumentów.
Odnosząc się do stanowiska skarżącej Gminy, aby Sąd wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego ze wskazanym w skardze pytaniem prawnym, skład orzekający w niniejszej sprawie podzielił stanowisko wyrażone w tym względzie w przywołanych wcześniej wyrokach. Sąd nie dostrzega zatem potrzeby wystąpienia z takowym pytaniem. Artykuł 193 Konstytucji RP daje Sądowi rozpoznającemu konkretną sprawę możliwość wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem jedynie w razie wątpliwości, co do konstytucyjności określonych przepisów ustawy. Warunkiem wystąpienia z takim pytaniem jest wątpliwość powstała co do zgodności przepisu prawa z Konstytucją, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed Sądem. Takiej zależności Skład orzekający nie dopatrzył się w niniejszej sprawie, albowiem ocena konstytucyjności przepisu art. 45 ust. 1a ustawy z 4 lutego 1994 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005 r. Nr 228 poz. 1947), w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 30 lit. b ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o zmianie ustawy – Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. 2001 r. Nr 110 poz. 1190), we wskazanym w skardze zakresie, nie jest potrzebna do rozstrzygnięcia sprawy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyła Gmina Kamienica, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu; ewentualnie – uchylenie zaskarżonego wyroku i zaskarżonego zarządzenia zastępczego; oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj.
- art. 208 ust. 1 i 2 p.g.g. w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 11 (w poprzednim brzmieniu) ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej "u.p.z.p.") przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że udokumentowany obszar złoża, o którym mowa w tym przepisie nie obejmuje informacji o tym złożu kopaliny, w szczególności o jego udokumentowanych zasobach bilansowych, która to informacja powinna być zgodna z przyjętą bez zastrzeżeń dokumentacją geologiczną, a w konsekwencji, że działając w trybie art. 208 ust. 1 i 2 p.g.g. organ jest uprawniony do wprowadzenia informacji o złożu w sposób dowolny;
- art. 72 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy – Prawo ochrony środowiska, zwanej dalej "P.o.ś.", w zw. z art. 95 ust. 1 p.g.g. (w poprzednim brzmieniu) przez jego niezastosowanie i przyjęcie, że wprowadzając do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy złoże kopaliny Wojewoda Dolnośląski, jako organ uprawniony do wprowadzenia informacji o złożu w trybie art. 208 ust. 2 p.g.g., nie był zobowiązany do wprowadzenia informacji o położeniu złoża kopaliny w obrębie sieci obszarów Natura 2000;
- art. 7 ust. 1 pkt 1 u.s.g. w zw. z art. 3 ust. 1 u.p.z.p. przez ich niezastosowanie i wprowadzenie zmian do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Stara Kamienica bez poszanowania przyjętego przez Gminę w tym studium sposobu opisywania udokumentowanego złoża poprzez niewskazanie udokumentowanego obszaru w sposób przejrzysty oraz niewskazanie zasad bilansowości złoża kopaliny;
- § 4 i § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia z 2015 r. przez błędną wykładnię jakoby z przepisów tych wynikało, że wyłącznie dla złóż kopalin stałych stosuje się podane kategorie rozpoznania złoża kopaliny lub jego części – w tym C1, podczas gdy dla złóż kopalin stałych stosuje się kategorie: D, C2, C1, B, A, a ponadto kategoria C1 nie stanowi o rodzaju złoża, a o cechach rozpoznania złoża w tej kategorii, w tym m.in. jego zasobów bilansowych.
Ponadto zarzucono naruszenie prawa procesowego, tj. art. 133 § 1 p.p.s.a. przez wydanie zaskarżonego wyroku z przekroczeniem zasady orzekania na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania, co miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia bowiem Sąd I instancji przyjął, że sformułowanie "kopalina stała" stosowane było w dokumentacji geologicznej bez analizy tej dokumentacji, bowiem nie było jej w aktach sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego i procesowego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, w niniejszej sprawie nie ma pola do dyskusji co do tego, czy zarządzenie zastępcze Wojewody dotyczy udokumentowanego złoża kopaliny, tj. złoża granitów leukokratycznych i gnejsów SS 10878 "Kamienica Mała". Sąd I instancji wskazał, że w związku z treścią art. 170 p.p.s.a. kwestia ta została już prawomocnie przesądzona przez Sąd Administracyjny w prawomocnym wyroku, której to oceny nie podważono skutecznie w skardze kasacyjnej. Przypomnijmy, w wyroku z dnia 2 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 621/21, WSA we Wrocławiu stwierdził, między innymi, że "Wojewoda nie miał żadnych podstaw do weryfikacji prawidłowości i zasadności przyjęcia przez Marszałka dokumentacji geodezyjnej bez zastrzeżeń. Fakt takiego przyjęcia miał więc dla Gminy, jak i dla Wojewody charakter wiążący. (...) Ujawnione we wskazanym trybie złoże kopaliny miało stać się jednym z warunków zagospodarowania terenu, które trzeba wziąć pod uwagę w ustaleniu kierunków zagospodarowania". Natomiast w dalszym ciągu mamy do czynienia z sytuacją, w której Marszałek Województwa Dolnośląskiego przyjął bez zastrzeżeń ww. dokumentację geologiczną złoża granitów leukokratycznych i gnejsów "Kamienica Mała" w kat. C1, położonego w miejscowości Kamienica Mała, gmina Stara Kamienica, powiat jeleniogórski, co potwierdzone zostało zawiadomieniem tegoż organu z dnia 12 marca 2007 r., znak: DM-G.7514-12/07.
W tych okolicznościach pozostawało ocenić, czy sposób w jaki zastosował Wojewoda art. 208 ust. 2 p.g.g. jest prawidłowy, a mianowicie, czy umieszczone przez Wojewodę w Studium treści w drodze wydania zarządzenia zastępczego z dnia 8 sierpnia 2023 r., nr 4/2023, są do pogodzenia z obowiązującymi przepisami prawa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji niewadliwie ocenił legalność zaskarżonego zarządzenia zastępczego, ponieważ jego treść prowadzi do wprowadzenia udokumentowanego obszaru kopalin do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy; a przepis ten nie może stanowić podstawy do zamieszczania przez Wojewodę innych treści, jak np. dotyczących granic obszarów Natura 2000, oczywiście chronionych, a nie z punktu widzenia art. 208 ust. 2 p.g.g. Należy zwrócić uwagę, że z dyspozycji art. 208 ust. 2 p.g.g. wynika tylko uprawnienie Wojewody do wprowadzenia udokumentowanego obszaru kopaliny, co też koresponduje z obowiązkiem Gminy wynikającym z art. 208 ust. 1 p.g.g., art. 10 ust. 1 pkt 11 u.p.z.p., art. 72 ust. 1 pkt 1 i 2 P.o.ś. oraz art. 95 ust. 1 p.g.g., ponieważ to obszar złóż kopalin, dla których właściwy organ administracji geologicznej przyjął dokumentację geologiczną bez zastrzeżeń, wprowadza się do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. W niniejszej sprawie Wojewoda właśnie wprowadził do Studium z 2022 r. udokumentowany obszar kopalin, wytyczając na rysunku Studium granice złoża kopaliny, tj. granitów leukokratycznych i gnejsów Kamienica Mała (SS 10878) w kat. C1. Do wyznaczenia tych granic Wojewoda posłużył się przyjętym już w Studium sposobem oznaczania granic innych złóż kopalin, a sam sposób wyznaczenia tych granic na rysunku Studium nie nastręcza zaś żadnych wątpliwości co do czytelność tego gdzie położone jest złoże kopaliny. Także część tekstowa dotycząca wprowadzenia do Studium udokumentowanego obszaru kopaliny nie dostarcza argumentów, które mogłyby świadczyć o naruszeniu przez Wojewodę art. 208 ust. 2 p.g.g., w stopniu, który uprawniałyby do uchylenia zarządzenia zastępczego. To, że Wojewoda w części opisowej podłożył się sformułowaniem "złoże kopaliny stałej" nie prowadzi do stwierdzenia, że nie mamy do czynienia z tak udokumentowanym złożem kopaliny. Jednoznacznie bowiem z zarządzenia zastępczego wynika, że chodzi o złoże "granitów leukokratycznych i gnejsów "Kamienica Mała" (SS 10878) w kat. C1". Z punktu widzenia treści art. 208 ust. 2 p.g.g. posłużenie się przez Wojewodę ww. sformułowaniem, w szczególności przymiotnikiem "stałej", nie ma praktycznego znaczenia dla wprowadzenia przez Wojewodę udokumentowanego obszaru kopaliny do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Kamienica na podstawie art. 208 ust. 2 p.g.g. W odniesieniu do ww. normy prawnej Sąd I instancji trafnie bowiem stwierdził, że sformułowanie "kopalina stała" odnosi się do stanu skupienia złoża, w tym przypadku stałego (w odróżnieniu np. lotnego) – co w sprawie nie budzi wątpliwości; a w skardze kasacyjnej nie podważono tej oceny poprzez wykazanie, że przedmiotowe złoże ma inny stan skupienia niż "stały". Poza tym już chociażby z samej przyjętej kategorii przedmiotowego złoża kopaliny, tj. kategorii C1, wynika, że jest to złoże kopaliny stałej. Wynika to nie tylko z obecnie obowiązującego rozporządzenia z 2015 r., lecz wynikało to także z treści § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 6 lipca 2005 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać dokumentacje geologiczne złóż kopalin (Dz. U. z 2005 r. Nr 136 poz. 1151), a więc obowiązującego w dacie przyjęcia przez Marszałka Województwa dokumentacji geologicznej bez zastrzeżeń w 2007 r. A zatem to, że w zarządzeniu zastępczym Wojewoda posłużył się sformułowaniem "złoże kopaliny stałej" – nie w sposób tożsamy z zawiadomieniem Marszałka – nie ma żadnych ani praktycznych, ani prawnych negatywnych skutków, ponieważ niezależnie od tych okoliczności, w rzeczy samej zawiadomienie Marszałka i tak dotyczyło złoża kopaliny stałej, co wynika z przyjętej kategorii tego złoża. Oznacza to, że nie można skutecznie zarzucić w niniejszej sprawie naruszenia § 4 i § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia z 2015 r., w których prawodawca prawnie posługuje się pojęciem "złóż kopalin stałych", dla których stosuje się następujące kategorie rozpoznania złoża kopaliny lub jego części: D, C2, C1, B, A.
W tych warunkach nie zawierają usprawiedliwionych podstaw zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 208 ust. 2 p.g.g.; § 4 i § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia z 2015 r.; i art. 133 § 1 p.p.s.a. W tym miejscu należy wskazać skarżącej Gminie, że zaskarżone zarządzenie zastępcze mogło być ocenione tylko z punktu widzenia legalności zastosowania art. 208 ust. 2 p.g.g. w związku z art. 208 ust. 1 p.g.g. Skoro Gmina Kamienica nie wywiązała się ze swoich szeroko pojętych obowiązków, a wynikających z art. 10 ust. 1 pkt 11 u.p.z.p., art. 72 ust. 1 pkt 1 i 2 P.o.ś., art. 95 ust. 1 p.g.g. i art. 208 ust. 1 p.g.g. – a dotyczących uwzględnienia obszarów występowania złóż kopalin, to w tym zakresie Wojewoda w okolicznościach niniejszej sprawy posiadał kompetencję do wydania zarządzenia zastępczego jako środka nadzoru, który ze swej istoty zastępuje czynności lub akty właściwego organu jednostki samorządu terytorialnego (zazwyczaj w przypadku jego bezczynności), który to organ jednostki samorządu terytorialnego (np. właściwy organ gminy) w założeniu ma przecież samodzielnie realizować powierzone mu zadania, jednak z jakichś względów organ ten nie realizuje swoich obowiązków, tak jak w niniejszej sprawie – Gmina Kamienica pomimo udokumentowanego złoża kopaliny – granitów leukokratycznych i gnejsów "Kamienica Mała" (SS 10878) w kat. C1 – nie wprowadziła do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy obszaru tego złoża kopaliny. Chodzi bowiem nie o ochronę jakichś "partykularnych interesów" gminy lub członków jej społeczności lokalnej, lecz – cele ochronne złoża kopaliny, co wpisuje w szeroko pojętą ochronę środowiska. Zgodnie z art. 125 P.o.ś. złoża kopalin podlegają ochronie polegającej na racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami oraz kompleksowym wykorzystaniu kopalin, w tym kopalin towarzyszących. Nie ulega zaś wątpliwości, że w ramach procesu ważenia wartości w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym organ powinien się kierować m.in. takimi podstawowymi zasadami ochrony środowiska, jak zasada wysokiego poziomu ochrony środowiska oraz zasady prewencji i ostrożności (art. 6 P.o.ś. w zw. z art. 191 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz art. 37 Karty Praw Podstawowych EU; por. wyrok NSA z 12 grudnia 2023 r., II OSK 1165/22). Przypomnieć w tym miejscu należy, że istota zasady prewencji sprowadza się do założenia, że w pierwszej kolejności należy podejmować działania, które mogą zapobiec negatywnym skutkom dla środowiska. Z kolei w świetle zasady ostrożności (przezorności), racjonalne, istotne wątpliwości co do negatywnego wpływu na środowisko rozstrzyga się na korzyść środowiska, a nie na korzyść inwestycji – in dubio pro natura (por. wyroki NSA z 15 listopada 2023 r., II OSK 396/21; z 9 grudnia 2024 r., II OSK 181/24; P. Korzeniowski, [w:] Prawo ochrony środowiska, pod red. M. Górskiego, 4 wyd., Warszawa 2021, s. 76). Ale tego rodzaju problematyka, związana z praktycznym wykorzystaniem złoża, zasadniczo powinna być przedmiotem postępowania o uzyskanie koncesji na wydobycie kopaliny. W aktach planistycznych organ gminy – także w związku ze wskazywanymi w skardze kasacyjnej przepisami art. 7 ust. 1 pkt 1 u.s.g. i art. 3 ust. 1 u.p.z.p. – ma obowiązek ujawnić udokumentowane złoża kopaliny i przewidzieć sposób zagospodarowania takiego terenu, który nie będzie jednocześnie stanowił przeszkody dla ewentualnego (przyszłego) wykorzystania złoża kopaliny. Przecież zgodnie art. 1 ust. 2 pkt 3 u.p.z.p. w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się zwłaszcza wymagania ochrony środowiska, co oznacza, że w procedurze planistycznej w sytuacji udokumentowania złoża kopaliny nie można było nie uwzględnić treści art. 125 P.o.ś., który to przepis natury ogólnej formułuje zasadę ochrony złoża kopaliny, w którą to problematykę wpisuje się zastosowany przez Wojewodę Dolnośląskiego art. 208 ust. 2 p.g.g. W żadnym razie art. 7 ust. 1 pkt 1 u.s.g. i art. 3 ust. 1 u.p.z.p., w ramach władztwa planistycznego gminy, czy też – zadań własnych gminy, nie uprawniają organu gminy do ignorowania w procesie planistycznym udokumentowanego złoża kopaliny. Dlatego także zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 10 ust. 1 pkt 11 u.p.z.p.; art. 72 ust. 1 pkt 1 i 2 P.o.ś. w zw. z art. 95 ust. 1 p.g.g.; art. 7 ust. 1 pkt 1 u.s.g. w zw. z art. 3 ust. 1 u.p.z.p. – nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.
Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.