II OSK 2717/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Ministra Zdrowia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Skarżąca kasacyjnie zarzucała m.in. naruszenie przepisów postępowania poprzez niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz błędną wykładnię przepisów prawa materialnego dotyczących obowiązku szczepień, jego podstawy prawnej, wykonalności i wymagalności. Podnosiła również zarzuty naruszenia Konstytucji RP i EKPC. Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny bada dopuszczalność egzekucji, ale nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku. Zobowiązany ma prawo wnieść zarzuty egzekucyjne (art. 33-35), które obejmują m.in. nieistnienie obowiązku, brak wymagalności, niewykonalność. W przypadku nałożenia grzywny w celu przymuszenia, zobowiązanej służy prawo zgłoszenia zarzutów oraz zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny. NSA wskazał, że w zażaleniu na postanowienie o grzywnie nie jest dopuszczalne powoływanie okoliczności wskazanych w art. 33 p.p.s.a., gdyż byłyby to zarzuty egzekucyjne. Ponieważ zarzuty skargi kasacyjnej dotyczyły kwestii istnienia, wykonalności i wymagalności obowiązku szczepienia, które były przedmiotem zarzutów egzekucyjnych, NSA uznał je za niezasadne w kontekście zażalenia na grzywnę. Sąd nie znalazł podstaw do wystąpienia z pytaniem prawnym do TK ani TSUE, ani do dopuszczenia dowodów z dokumentów. W konsekwencji, na podstawie art. 184 p.p.s.a., NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOgraniczenia w zakresie podnoszenia zarzutów dotyczących istnienia obowiązku w postępowaniu zażaleniowym na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Dotyczy specyficznej sytuacji nałożenia grzywny w celu przymuszenia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdzie obowiązkiem jest świadczenie niepieniężne (szczepienie).
Zagadnienia prawne (2)
Czy w zażaleniu na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia dopuszczalne jest podnoszenie zarzutów dotyczących istnienia, wykonalności lub wymagalności obowiązku, który stanowił podstawę nałożenia grzywny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w zażaleniu na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia nie jest dopuszczalne powoływanie okoliczności wskazanych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż byłyby to zarzuty egzekucyjne, a środki prawne powinny być stosowane na zasadzie wyłączności.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że zarzuty dotyczące istnienia, wykonalności czy wymagalności obowiązku podlegają badaniu w ramach zarzutów egzekucyjnych, a nie zażalenia na grzywnę. Zażalenie na grzywnę dotyczy legalności jej nałożenia i wysokości, a nie kwestionowania samego obowiązku.
Czy przepisy ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz rozporządzenia wykonawczego stanowią wystarczającą podstawę prawną do nałożenia obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym?
Odpowiedź sądu
Sąd pierwszej instancji uznał, że obowiązek wynika z przepisów, a skarżąca kasacyjnie kwestionowała tę podstawę prawną. Naczelny Sąd Administracyjny nie rozstrzygnął tej kwestii bezpośrednio, skupiając się na dopuszczalności zarzutów w postępowaniu zażaleniowym.
Uzasadnienie
Skarżąca kasacyjnie podnosiła zarzuty dotyczące błędnej wykładni przepisów prawa materialnego, w tym braku podstawy prawnej do nałożenia obowiązku szczepienia. NSA uznał te zarzuty za niezasadne w kontekście postępowania zażaleniowego na grzywnę.
Przepisy (24)
Główne
u.z.z.c.z. art. 5 § 1 pkt 1 lit. b
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 29 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 34 § 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 119 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 121
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 122 § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.z.z.c.z. art. 4
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.c.z. art. 5 § 1 pkt 2
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.c.z. art. 17 § 1 i 2
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.c.z. art. 17 § 10 pkt 1 i 2
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.c.z. art. 17 § 11
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
rozp. MZ art. 1
Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu obowiązkowych szczepień ochronnych oraz zasad przeprowadzania i dokumentacji szczepień
rozp. MZ art. 4
Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu obowiązkowych szczepień ochronnych oraz zasad przeprowadzania i dokumentacji szczepień
rozp. MZ art. 3 § pkt 1, 2, 3, 5, 9, 11 i 12
Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu obowiązkowych szczepień ochronnych oraz zasad przeprowadzania i dokumentacji szczepień
Konst. RP art. 8 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konst. RP art. 31 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konst. RP art. 47
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
EKPC art. 8 § 1
Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
ustawa COVID-19 art. 22zs4 § 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzuty dotyczące istnienia, wykonalności i wymagalności obowiązku poddania dziecka szczepieniu ochronnemu mogły być podnoszone jedynie w ramach zarzutów egzekucyjnych, a nie w zażaleniu na postanowienie o nałożeniu grzywny.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. • Błędna wykładnia art. 4, art. 5 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 17 ust. 1 i 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz § 1 i 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie wykazu obowiązkowych szczepień ochronnych. • Błędna wykładnia art. 17 ust. 1 ustawy w zw. z § 3 pkt 1, 2, 3, 5, 9, 11 i 12 rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. • Błędna wykładnia art. 17 ust. 1 i 2 ustawy. • Naruszenie art. 8 ust. 2, art. 31 ust. 2, art. 47 Konstytucji RP oraz art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. • Naruszenie art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Godne uwagi sformułowania
organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. • W przypadku nałożenia grzywny w celu przymuszenia – jak to ma miejsce w niniejszej sprawie – zobowiązanej służy zarówno prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34), jak i prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny (art. 122 § 3). • Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający sprawę podziela stanowisko wyrażone zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie, zgodnie z którym w zażaleniu na postanowienie o zastosowaniu grzywny w celu przymuszenia nie jest dopuszczalne powoływanie okoliczności wskazanych w art. 33 ww. ustawy, gdyż zażalenie takie byłoby w istocie rzeczy zarzutem. • Środki prawne w postępowaniu egzekucyjnym w administracji powinny zostać oparte na zasadzie wyłączności rozumianej w ten sposób, że jednego rodzaju przesłanka powinna umożliwiać określonemu podmiotowi wniesienie jednego rodzaju środka prawnego.
Skład orzekający
Zofia Flasińska
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Jurkiewicz
sędzia
Mirosław Gdesz
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ograniczenia w zakresie podnoszenia zarzutów dotyczących istnienia obowiązku w postępowaniu zażaleniowym na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nałożenia grzywny w celu przymuszenia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdzie obowiązkiem jest świadczenie niepieniężne (szczepienie).
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu szczepień, ale rozstrzygnięcie opiera się na kwestii proceduralnej dotyczącej środków zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym, co może być mniej interesujące dla szerokiej publiczności.
“Grzywna za brak szczepienia dziecka? Sąd wyjaśnia, jakie zarzuty można podnieść w zażaleniu.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.