II GSK 2860/24

II GSK 2860/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-07-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas
Marcin Kamiński /przewodniczący sprawozdawca/
Monika Krzyżaniak
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Ochrona zdrowia
Sygn. powiązane
II SA/Sz 70/24 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2024-05-27
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art.8, art. 10, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2025 poz 277
art. 231 pkt 2
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński (spr.) Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Monika Krzyżaniak po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 maja 2024 r. sygn. akt II SA/Sz 70/24 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie z dnia 27 listopada 2023 r. nr NHP.906.1.6.2023 w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
I. Przedmiot kontroli kasacyjnej.
Wyrokiem z dnia 27 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 70/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę A. S. (strona, skarżący, strona skarżąca) na decyzję Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie (ZPWIS, organ II instancji, organ) z dnia 27 listopada 2023 r., nr NHP.906.1.6.2023, w przedmiocie choroby zawodowej.
II. Stan sprawy wynikający z kontrolowanego wyroku.
Decyzją z dnia 30 sierpnia 2023 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Szczecinie (PPIS, organ I instancji) nie stwierdził u skarżącego choroby zawodowej: przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy, wymienionej w poz. 19 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (rozporządzenie).
Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie.
Organ II instancji decyzją z dnia 27 listopada 2023 r., nr NHP.906.1.6.2023, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ wskazał, że PPIS w dniu 13 stycznia 2017 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w związku ze zgłoszeniem podejrzenia choroby zawodowej u skarżącego. W toku postępowania administracyjnego strona została przebadana w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy (WOMP) w Szczecinie, który w dniu 3 października 2018 r. wydał orzeczenie lekarskie nr 17/18 o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej (przewlekłe choroby układu ruchu, wywołanej sposobem wykonywania pracy, wymienionej w poz. 19 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia). W uzasadnieniu ww. orzeczenia wskazano, że skarżący zgłaszał się już dwukrotnie do WOMP w Szczecinie z podejrzeniem choroby zawodowej. W dniu 7 stycznia 2008 r. wydano orzeczenie lekarskie nr [...], a w dniu 20 stycznia 2011 r. orzeczenie nr [...] - o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, o której mowa w poz. 19 załącznika do rozporządzenia. Od wydanych orzeczeń lekarskich badany odwoływał się do jednostki orzeczniczej II stopnia tj. Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi - dalej IMP w Łodzi, jednak w terminach wyznaczonych przez ww. jednostkę - nie stawił się on na badania w trybie odwoławczym. Podczas badania w WOMP w Szczecinie skarżący podał także, iż w latach 80-tych oraz 90-tych XX w. uprawiał kolarstwo oraz trenował piłkę nożną w klubie sportowym. Został ponadto uznany przez organ rentowy za osobę częściowo niezdolną do pracy, a także posiada orzeczenie o niepełnosprawności znacznej 05-R, 07-S na stałe. Jako przyczynę dolegliwości wynikających ze zmian zwyrodnieniowych stawów kolanowych i uszkodzenia łąkotek, skarżący podawał konieczność klękania lub kucania przy otwieraniu bramy wjazdowej podczas pracy na stanowisku wartownika i pracownika ochrony. W ocenie WOMP doraźne i sporadyczne klękanie i kucanie nie jest istotnym czynnikiem ryzyka, które mogłoby spowodować zmiany patologiczne w obrębie stawów kolanowych u osoby, która w latach 80- tych i 90-tych XX w. uprawiała intensywnie sport (piłka nożna, kolarstwo), ma rozpoznaną szpotawość stawów kolanowych, płaskostopie i otyłość. Brak jest zatem podstaw, by uznać, że sposób wykonywania pracy wartownika i pracownika ochrony (a także warunki pracy na pozostałych stanowiskach badanego) spowodowały schorzenie układu ruchu rozpoznane u skarżącego. W związku z odwołaniem skarżącego od orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej I stopnia, Instytut Medycyny Pracy w Łodzi (IMP) wydał, w dniu 9 stycznia 2020 r. orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wymienionej pod poz. 19 wykazu chorób zawodowych. Jednostka orzecznicza II stopnia wyjaśniła, że spośród przewlekłych chorób układu ruchu wywołanych sposobem wykonywania pracy, które są określone w ww. poz. 19 załącznika, u pracownika stwierdzono brak podstaw do rozpoznania następujących schorzeń: przewlekłego zapalenia kaletki maziowej wymienionego z pkt. 2, przewlekłego zapalenia okołostawowego barku wymienionego z pkt. 4, przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej z pkt. 5, zmęczeniowego złamania kości z pkt. 6, gdyż w dokumentacji medycznej brak jest jakiejkolwiek wzmianki o dolegliwościach, objawach i rozpoznaniu wyżej wymienionych chorób u pracownika. IMP w Łodzi stwierdził także, że nie można u skarżącego rozpoznać uszkodzenia rogu tylnego łąkotki przyśrodkowej stawu kolanowego prawego jako choroby zawodowej, gdyż po dokonaniu oceny warunków pracy na wszystkich zajmowanych przez odwołującego się stanowiskach pracy nie można stwierdzić bezspornie lub choćby z wysokim prawdopodobieństwem, że uszkodzenie to zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Jednocześnie jednostka orzecznicza II stopnia stwierdziła, że na żadnym z zajmowanych przez pracownika stanowisk charakterystyka pracy nie wiązała się z przewagą pracy w pozycji klęczącej lub kucznej, a opisywane czynności dorywczego otwierania i zamykania bramy wjazdowej w ciągu zmiany roboczej w Jednostce Wojskowej nr [...] w Szczecinie nie stwarzają warunków do wywołania tej choroby. Ponadto odwołując się do zaświadczenia lekarskiego wystawionego w dniu 7 października 2013 r., organ wskazał, że uszkodzenie przedziałów przyśrodkowych (do których należą łąkotki przyśrodkowe stawu kolanowego w obu stawach kolanowych) ma tło szpotawości tych stawów, a zatem przyczynowo odnosi się do wady wrodzonej i jej następstw, to jest stałego przeciążenia potęgowanego otyłością chorego. Podsumowując IMP w Łodzi stwierdził, że u skarżącego nie można rozpoznać również zapalenia pochewek ścięgien odstrzałkowych jako choroby zawodowej. W rezultacie analizy całości zgromadzonej dokumentacji dotyczącej oceny narażenia zawodowego oraz dotychczasowego przebiegu choroby, jednostka orzecznicza II stopnia nie znalazła podstaw umożliwiających rozpoznanie przewlekłych chorób układu ruchu występujących u skarżącego jako choroby zawodowej z poz. 19 wykazu stanowiącego załącznik do rozporządzenia. W odpowiedzi na złożone w toku postępowania pismo skarżącego z dnia 6 marca 2020 r. IMP w Łodzi w piśmie z dnia 16 listopada 2020 r. wyjaśnił, że opis stanowiska pracy przedstawiony przez stronę jako wartownika Oddziału Wart Cywilnych wykonywanej w Jednostce Wojskowej nr [...] w Szczecinie jest zbieżny z informacjami przywołanymi w treści uzasadnienia orzeczenia lekarskiego nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wydanego w dniu 3 października 2018 r. przez WOMP w Szczecinie, które były dostępne i zostały przeanalizowane przed wydaniem orzeczenia lekarskiego nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. We wniosku z dnia 6 marca 2020 r. strona nie opisała żadnych nowych lub nieznanych wcześniej informacji o narażeniu zawodowym pacjenta, które mogą wpłynąć istotnie na treść orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia 9 stycznia 2020 r. Przedstawione w sprawie zaświadczenie lekarskie z dnia 2 stycznia 2009 r., potwierdzające występowanie u skarżącego zmian hiperkeratotycznych skóry kolan, które nie wymagały leczenia, nie wykazuje natomiast związku przyczynowo-skutkowego z żadną z chorób wymienionych w pozycji 19 wykazu chorób zawodowych, a tym samym nie wpływa istotnie na treść orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia 9 stycznia 2020 r. W dalszej części uzasadnienia decyzji organ II instancji podkreślił, że podstawą do stwierdzenia choroby zawodowej jest wykazanie ścisłego związku przyczynowego pomiędzy charakterem wykonywanej pracy, a powstałymi objawami chorobowymi, przy czym rozpoznana jednostka chorobowa musi być bezwzględnie ujęta w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia. Zdaniem organu, ocena warunków pracy strony nie pozwala na powiązanie stwierdzonych objawów z narażeniem zawodowym. Podstawę decyzji stanowią orzeczenia lekarskie jednostek orzeczniczych właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych oraz ocena narażenia zawodowego pracownika, natomiast stanowisko strony, iż istnieje związek przyczynowy pomiędzy warunkami pracy a powstaniem choroby, wynika z subiektywnego przekonania skarżącego o istnieniu takiego związku. Dokonując oceny wydanych w niniejszej sprawie orzeczeń lekarskich, organ stwierdził, że w sposób przekonujący i czytelny oraz wyjaśniający wszelkie wątpliwości obie jednostki orzecznicze wykazały brak podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ II instancji podniósł, że informacje dotyczące warunków pracy w Jednostce Wojskowej [...] w Szczecinie, były kilkukrotnie analizowane, o czym świadczą m.in. wydane w sprawie orzeczenia lekarskie. Organ I instancji wnikliwie wyjaśniał podnoszone w toku prowadzonego postępowania wątpliwości i zapytania, natomiast w zakresie zarzutu strony, dotyczącego podpisania opinii lekarskiej przez co najmniej dwie osoby, organ uznał, że brak jest podstawy prawnej, która nakładałby na ww. jednostki medyczne obowiązek sporządzenia lub podpisania orzeczenia lekarskiego przez co najmniej dwie osoby. Organ II instancji uznał zatem powołane orzeczenia lekarskie za prawidłowe pod względem formalnym.
Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
III. Ocena prawna wyrażona w kontrolowanym wyroku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie opisanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę.
Sąd I instancji wskazał, że w świetle przepisów prawa orzeczenie lekarskie stanowi co do zasady jedyny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, o ile nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów i jest prawidłowe pod względem formalnym. W rezultacie organy sanitarne nie mogą wydać decyzji stwierdzającej istnienie choroby zawodowej wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, jeżeli wydane zostało ono z zachowaniem przepisów prawa, w tym zamieszczonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych, oraz nie jest sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym. W ocenie Sądu Wojewódzkiego, organ II instancji prawidłowo uznał orzeczenia lekarskie z dnia 3 października 2018 r. oraz z dnia 9 stycznia 2020 r. za wiarygodne dowody w sprawie. WSA w Szczecinie podniósł, że analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że jednostki orzecznicze I i II stopnia wydały orzeczenia o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej wymienionej w poz. 19 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Sąd wskazał, że Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Szczecinie oraz Instytut Medycyny Pracy w Łodzi w oparciu o badanie przeprowadzone w jednostce orzeczniczej I stopnia, analizę oceny narażenia zawodowego, dokumentacji lekarskiej, w tym przedłożonej przez skarżącego, wykluczyły, aby sposób wykonywania przez niego pracy polegający na doraźnym i sporadycznym klękaniu i kucaniu, mógł spowodować zmiany patologiczne w obrębie stawów kolanowych. Jednostki te uznały ponadto, że na żadnym z zajmowanych przez stronę stanowisk charakterystyka pracy nie wiązała się z przewagą pracy z ruchami obciążającymi jeden element narządu ruchu, ruchami monotypowymi (jednostajnymi), przewagą pracy w pozycji klęczącej lub kucznej, z wysokim tempem i długim okresem bez przerw wykonywania tych ruchów, czyli stwarzających warunki do wywołania przewlekłej choroby układu ruchu. W orzeczeniach lekarskich zwrócono także uwagę na wrodzone schorzenie skarżącego, tj. szpotowatość stawów kolanowych, a nadto płaskostopie i otyłość, jak też okoliczność, że skarżący w przeszłości intensywnie uprawiał sport. Zdaniem Sądu I instancji, należy zgodzić się z organem, że powyższa argumentacja w przekonujący sposób uzasadnia brak istnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rozpoznanymi u skarżącego zmianami chorobowymi a sposobem wykonywania pracy. WSA w Szczecinie wskazał, że wbrew twierdzeniom skarżącego stanowiska lekarzy orzeczników obu jednostek orzeczniczych nie można uznać za lakoniczne, jednozdaniowe czy niezawierające przekonującego uzasadnienia. Organ inspekcji sanitarnej, posiadając tak jednoznaczne, niebudzące wątpliwości stanowiska, nie miał możliwości prawnych do ich merytorycznego podważenia, bowiem nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, jakie niewątpliwie przypisać można uprawnionym lekarzom orzecznikom medycyny pracy. Sąd Wojewódzki wskazał, że organy, wobec zgłoszonych przez skarżącego uwag w piśmie z dnia 6 marca 2020 r., zwróciły się do jednostki orzeczniczej II stopnia o ustosunkowanie się do nich, w szczególności o wskazanie, czy mogą one wpłynąć na zmianę orzeczenia lekarskiego z dnia 9 stycznia 2020 r. wydanego przez IMP w Łodzi. W odpowiedzi udzielonej pismem z dnia 16 listopada 2020 r. jednostka orzecznicza II stopnia jednoznacznie uznała, poddając analizie stanowisko pracy skarżącego w charakterze wartownika w Jednostce Wojskowej nr [...] w Szczecinie, że w przypadku skarżącego brak jest podstaw do stwierdzenia istnienia zgłoszonej choroby zawodowej. Odnosząc się do stanowiska skarżącego, Sąd podkreślił, że w związku z zatrudnieniem strony w Jednostce Wojskowej nr [...] i Jednostce Wojskowej nr [...] postępowania administracyjne prowadzone były przez Wojskowy Ośrodek Medycyny Prewencyjnej w Gdyni. Zostały one zakończone decyzjami Głównego Inspektora Sanitarnego Wojska Polskiego w Warszawie nr [...], z dnia 19 sierpnia 2008 r., o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Wojskowego Ośrodka Medycyny Prewencyjnej w Gdyni nr 101/2008, z dnia 3 czerwca 2008 r., o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącego oraz decyzją nr l/ll/WIS/2011, z dnia 26 sierpnia 2011 r., o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Wojskowego Inspektora Sanitarnego - Komendanta Wojskowego Ośrodka Medycyny Prewencyjnej w Gdyni nr 117/2011, z dnia 6 czerwca 2011 r., o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącego. Kwestia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zatrudnieniem we wskazanej jednostce wojskowej została więc ostatecznie i prawomocnie rozstrzygnięta. Sąd Wojewódzki podkreślił, że skoro we wszystkich orzeczeniach lekarskich przyjęto, iż schorzenia skarżącego nie zostały spowodowane sposobem wykonywania pracy, to organy nie mogły orzec o istnieniu choroby zawodowej. Podzielił także stanowisko ZPWIS, odwołującego się do poglądu wyrażonego w orzecznictwie, że w sytuacji gdy w ocenie organu orzeczenia lekarskie wydane przez jednostki orzecznicze medycyny pracy są jasne i przekonywujące, to brak jest podstaw do tego, aby organ zobowiązany był do dalszych poszukiwań celem potwierdzenia stanowiska prezentowanego przez stronę. Podsumowując, Sąd I instancji wskazał, że organ w ramach posiadanych kompetencji i zebranego materiału dowodowego, w szczególności najistotniejszych w tym zakresie orzeczeń lekarskich nie miał podstaw do stwierdzenia u skarżącego istnienia choroby zawodowej, co wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji spełniającym wymagania określone w art. 107 § 3 k.p.a. Z tych względów Sąd I instancji, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
IV. Opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Pismem z dnia 12 września 2024 r. pełnomocnik skarżącego, wyznaczony na podstawie art. 253 § 2 p.p.s.a., przedłożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
V. Skarga kasacyjna i jej zarzuty
Pełnomocnik procesowy ustanowiony samodzielnie przez skarżącego złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie, uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie od skarżonego organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
I. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a.:
1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez brak jakiegokolwiek merytorycznego rozpoznania każdego z zarzutów zawartych w skardze, brak merytorycznego rozpoznania wszystkich zarzutów "skarżących miał istotny wpływ" /tak w oryginale/ na wynik sprawy, albowiem Sąd I instancji naruszył powyższe przepisy postępowania sądowoadministracyjnego i nie rozpoznał prawidłowo sprawy w wymaganym zakresie, co skutkowało bezpośrednio oddaleniem skargi zamiast jej uwzględnieniem, a zatem miało istotny wpływ na wynik sprawy;
2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez wadliwą konstrukcję uzasadnienia wyroku i brak jakiegokolwiek merytorycznego odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do każdego z zarzutów zawartych w skardze, brak merytorycznego rozpoznania wszystkich zarzutów "skarżących" /tak w oryginale/ miał istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem Sąd I instancji nie rozpoznał prawidłowo sprawy w wymaganym zakresie, co skutkowało naruszeniem powyższych przepisów postępowania sądowoadministracyjnego i miało istotny wpływ na wynik sprawy bezpośrednio oddaleniem skargi zamiast jej uwzględnieniem;
3) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 § 1 p.p.s.a, i nieskontrolowanie zaskarżonej decyzji "poza granice zakreślone w skardze"; naruszenie powyższych przepisów postępowania sądowoadministracyjnego przez Sąd miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem Sąd nie powinien oddalać skargi, a powinien uchylić w całości zaskarżoną decyzję, w szczególności z uwagi na naruszenia przez Organ II instancji przepisów postępowania, w tym art. 7, 8, 10, 77, 107 § 3 k.p.a.;
II. naruszenie prawa materialnego:
1) art. 7 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych poprzez błędną ocenę i brak zastosowania w niniejszej sprawie poprzez uznanie, iż wymaganym jest dowodzenie wpływu szkodliwych warunków pracy na zdrowie pracownika, a nie jedynie stwierdzenie i ustalenie, że pracownik w ogóle świadczył pracę w warunkach narażających na zachorowanie; okoliczność świadczenia prac w warunkach narażających na zachorowanie pomimo wniosku skarżącego nie została w ogóle wyjaśniona /brak analizy narażenia i oceny zawodowej podczas pracy wykonywanej w Jednostce Wojskowej 2492 zgodnie z pismem skarżącego z dnia 06.03.2020 r.; zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2000 r., II UKN 351/99; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 7 kwietnia 1982 r., II SA 371/82, ONSA 1982 nr 1 poz. 33, z dnia 15 lipca 1982 r., II SA 918/82, ONSA 1982 nr 2, poz. 71; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 1999 r., III RN 110/98, OSNAPiUS 1999 nr 22 poz. 709; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 1998 r., III RN 36/98, OSNAPiUS 1999 nr 6 poz.192; "w zakresie zaś trybu i przyczyn uznania danych schorzeń za chorobę zawodową dokonano błędnej oceny poprzez brak przyjęcia, iż związek przyczynowy, który spowodował chorobę zawodową winien być ujęty jako swoista relacja, w której przyczyną jest ogół równorzędnych wobec siebie zdarzeń, bez spełnienia których skutek nie mógłby nastąpić oraz konieczności przyjęcia tzw. teorii równowartości warunków";
2) przez naruszenie trybu działania organów, zawartego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, polegające na braku poszanowania trybu, bez uwzględnienia wniosków skarżącego zawierających zarzuty do "opinii biegłych" oraz art. 80 k.p.a.. albowiem organ "nie dokonał należytej oceny zgromadzonych w sprawie materiałów dowodowych" /tak w oryginale/; ponadto doszło do naruszenia "art. 7 i art. 77 par 1 k.p.a.", albowiem decyzje obu instancji zapadły bez należytego wyjaśnienia sprawy, z pominięciem, że opinia jednej osoby jest "opinią" danego lekarza i nie posiada mocy dowodowej opinii biegłego, a skoro "w materiale dowodowym istnieją różne stanowiska lekarzy", "które z uwagi na niezgodne ze sobą wnioski i stwierdzenia winny być ocenione i wymagały zgodnie z wnioskiem skarżącego sporządzenia opinii kompleksowej biegłych, zespołowej" /tak w oryginale/; ponadto "wydane w niniejszej sprawie opinie lekarskie na których oparły się organy administracyjne, nie spełniają tych wymogów, w szczególności nie zawierają pełnego, przekonywującego uzasadnienia."; bezzasadne było uznanie, że "skoro wykonywanie pracy w Jednostce Wojskowej było tylko jedną z przyczyn", ale "nie główną a ponadto nie jako jedyne wpłynęło na schorzenie u skarżącego", to "nie może być uznane jako choroba zawodowa
3) przez naruszenia "art. 107 par 3 k.p.a. z uwagi na lakoniczność uzasadnienia";
4) przez naruszenie "art. 10 par. 1 k.p.a. albowiem skarżący nie został pouczony jako strona o prawie zapoznania się z aktami sprawy i złożenia końcowego oświadczenia".
Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono dodatkowo w jej uzasadnieniu.
VI. Uzasadnienie prawne wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:
1. Skarga kasacyjna jako pozbawiona w stopniu oczywistym usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu.
2. Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu – niezależnie od powyższych granic – nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od strony skarżącej kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie zarzutów kasacyjnych.
3. Mając na względzie wskazane wyżej zasady postępowania kasacyjnego, wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności postępowania sądowego oraz podstaw do zastosowania art. 189 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny poddał weryfikacji zarzuty skargi kasacyjnej, uznając je za całkowicie bezzasadne.
4. W postępowaniu kasacyjnym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w pierwszej kolejności i co do zasady ocenie podlegają zarzuty naruszenia prawa procesowego, albowiem dopiero po stwierdzeniu ich bezzasadności lub bezskuteczności możliwa staje się weryfikacja prawidłowości sądowoadministracyjnej wykładni lub stosowania prawa materialnego w granicach podniesionych zarzutów materialnoprawnych. Ze względu jednak na poważne błędy konstrukcyjne podniesionych zarzutów naruszenia prawa procesowego i prawa materialnego oraz ich wzajemne powiązanie, uzasadniona w przedmiotowej sprawie jest zbiorcza weryfikacja ich treści.
5. Odnosząc się do zasadniczych zarzutów naruszenia prawa procesowego w zakresie art. 134 § 1 w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 i art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 10, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. (zarzuty I.1-3 w części pierwszej petitum skargi kasacyjnej), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że – jako pozbawione cechy dostatecznej konkretyzacji treściowej – nie spełniają one koniecznych warunków do poddania ich ocenie merytorycznej. Na tle przewidzianego w art. 176 § 1 pkt 2 w zw. z art. 174 p.p.s.a. wymogu formalnego skargi kasacyjnej profesjonalny podmiot ją sporządzający jest zobowiązany do dokonania koniecznej konkretyzacji podstawy kasacyjnej w ten sposób, że w opisie samej podstawy należy zamieścić szczegółowe i precyzyjne określenie, w jaki sposób i w jakim zakresie sąd administracyjny dokonał błędnej wykładni lub wadliwego zastosowania (niezastosowania) określonych przepisów prawa materialnego lub procesowego, a także wskazanie postulowanego przez autora skargi kasacyjnej oraz uznanego przez niego za prawidłowy sposobu i wyniku wykładni lub zastosowania przepisów, które zostały przyjęte jako wzorce kontroli prawidłowości zaskarżonego wyroku (zob. np. wyrok NSA z dnia 3 października 2023 r., II GSK 1926/22; wyrok NSA z dnia 13 października 2023 r., II GSK 844/20; wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2024 r., II GSK 1255/23), natomiast w odniesieniu do zarzutów naruszenia przepisów postępowania nie jest ponadto wystarczające wskazanie jedynie formy lub postaci naruszenia prawa procesowego lub opis konsekwencji tego rodzaju wady prawnej (np. przez przyjęcie przez sąd administracyjny za prawidłowe określonych ustaleń faktycznych kontrolowanych organów), lecz dodatkowo konieczne jest argumentacyjne wykazanie, że imputowane kontrolowanemu sądowi naruszenia prawa procesowego co najmniej mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej, a więc na treść zaskarżonego wyroku. Brak prawidłowej realizacji powyższych obowiązków procesowych skutkuje formalnym oddaleniem tak skonstruowanych zarzutów kasacyjnych.
6. Strona skarżąca kasacyjnie sformułowała ponadto dalsze zarzuty naruszenia prawa procesowego (zarzuty II. 2-4 w części drugiej petitum skargi kasacyjnej), błędnie lokując je w grupie zarzutów naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) oraz nie dokonując ich wystarczająco precyzyjnej konkretyzacji.
Dokonując jednak – w zgodzie z zasadami związania granicami skargi kasacyjnej oraz rozporządzalności procesowej w postępowaniu kasacyjnym – ograniczonej rekonstrukcji kierunku i zakresu tego rodzaju wadliwie sformułowanych zarzutów, należało przyjąć, że strona skarżąca kasacyjnie podjęła ułomną próbę podważenia pozytywnej oceny legalności postępowania wyjaśniającego i dowodowego kontrolowanych organów oraz końcowych ustaleń faktycznych zaskarżonego rozstrzygnięcia w zakresie rozważenia, oceny i stwierdzenia okoliczności związanych z etiologią choroby zawodowej (zarzuty błędnej oceny legalności na tle art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z bliżej nieokreślonymi przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych oraz art. 107 § 3 k.p.a.). Niestety również w tym zakresie ogólnikowość postawionych zarzutów nie pozwala Naczelnemu Sądowi na szczegółowe odniesienie się do ich treści. Ocena ta dotyczy także zarzutu wadliwej oceny naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., co do którego nie wykazano, czy i w jakim zakresie ewentualne naruszenie tego przepisu mogłoby istotnie wpłynąć na wynik sprawy.
7. Zamierzonego skutku nie mógł również odnieść podlegający formalnemu oddaleniu zarzut naruszenia prawa materialnego w zakresie "błędnej oceny" i "braku zastosowania w niniejszej sprawie" art. 7 uchylonej z dniem 1 stycznia 2003 r. ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Zarzut ten nie tylko nie wskazuje podstawy intertemporalnej zastosowania w sprawie, której dotyczy skarga, formalnie derogowanego przepisu prawa (w brzmieniu: "Za choroby zawodowe uprawniające do świadczeń przewidzianych w ustawie uważa się choroby określone przepisami wydanymi na podstawie art. 231 pkt 2 Kodeksu pracy."), lecz przede wszystkim nie wykazuje adekwatności w świetle podstaw prawnych tej sprawy oraz jej stanu faktycznego.
Strona skarżąca kasacyjnie nie dostrzegła również, że przywoływany w zarzutach kasacyjnych okres pracy w jednostkach wojskowych nr 1749 i 2492 (lata 1999-2006) był już przedmiotem oceny oraz ostatecznych i prawomocnych rozstrzygnięć wynikających z decyzji Głównego Inspektora Wojska Polskiego z dnia 19 sierpnia 2008 r. oraz z dnia 26 sierpnia 2011 r., które stwierdziły brak podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej.
8. W tym stanie rzeczy, mając na względzie całość podniesionej argumentacji, Naczelny Sąd Administracyjny – działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. – orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
-----------------------
2