Orzeczenie · 2025-09-17

II OSK 2708/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-09-17
NSAAdministracyjneWysokansa
cudzoziemcyzobowiązanie do powrotunielegalne przekroczenie granicywykaz osób niepożądanychskarga kasacyjnaNSAprawo migracyjnepobyt czasowy

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej D. D., obywatela Gruzji, od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o zobowiązaniu do powrotu. Decyzja ta została wydana z powodu nielegalnego przekroczenia granicy RP w dniu 25 października 2021 r., kiedy dane cudzoziemca figurowały w wykazie osób niepożądanych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za bezzasadną. Sąd podkreślił, że kontrola sądowoadministracyjna obejmuje ocenę legalności aktu administracyjnego w dacie jego wydania, a nie późniejszych zmian stanu prawnego czy faktycznego. NSA wyjaśnił, że wpis do wykazu osób niepożądanych stanowi odrębną sprawę administracyjną i nie może być przedmiotem kontroli w ramach sprawy o zobowiązanie do powrotu. Sąd uznał, że przekroczenie granicy wbrew przepisom prawa, wynikające z faktu figurowania danych w wykazie osób niepożądanych w dacie przekroczenia, stanowiło podstawę do zobowiązania do powrotu na mocy art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach, niezależnie od późniejszego uzyskania zezwolenia na pobyt czy usunięcia z wykazu. Sąd wskazał, że przepisy Kodeksu granicznego Schengen oraz ustawy o cudzoziemcach nakładają obowiązek odmowy wjazdu w takiej sytuacji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zobowiązania do powrotu cudzoziemców w kontekście nielegalnego przekroczenia granicy i wpisu do wykazu osób niepożądanych, a także zakresu kontroli sądowoadministracyjnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej cudzoziemca, ale zasady interpretacji przepisów są uniwersalne.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przekroczenie granicy wbrew przepisom prawa, wynikające z figurowania danych w wykazie osób niepożądanych w dacie przekroczenia, stanowi podstawę do zobowiązania do powrotu, nawet jeśli cudzoziemiec posiadał legalny pobyt na terytorium RP lub dane zostały później usunięte z wykazu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przekroczenie granicy wbrew przepisom prawa, spowodowane wpisem do wykazu osób niepożądanych w dacie przekroczenia, stanowi podstawę do zobowiązania do powrotu, niezależnie od późniejszego uzyskania zezwolenia na pobyt lub usunięcia z wykazu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kontrola sądowoadministracyjna dotyczy legalności aktu w dacie jego wydania. Przekroczenie granicy wbrew przepisom, wynikające z wpisu do wykazu osób niepożądanych w dacie przekroczenia, jest niezależne od legalności pobytu na terytorium RP i stanowi podstawę do zobowiązania do powrotu.

Czy sąd administracyjny w ramach kontroli decyzji o zobowiązaniu do powrotu może badać legalność wpisu danych cudzoziemca do wykazu osób niepożądanych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wpis do wykazu osób niepożądanych stanowi odrębną sprawę administracyjną i podlega odrębnemu zaskarżeniu, nie mieszcząc się w granicach sprawy o zobowiązanie do powrotu.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że pojęcie 'sprawy' w postępowaniu sądowoadministracyjnym odnosi się do przedmiotu zaskarżenia. Wpis do wykazu jest odrębną sprawą materialną, a nie elementem sprawy o zobowiązanie do powrotu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (20)

Główne

u.o.c. art. 302 § 1 pkt 10

Ustawa o cudzoziemcach

Przesłanka zobowiązania do powrotu, gdy cudzoziemiec przekroczył lub usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa i nie zachodzą okoliczności z art. 303 ust. 1 pkt 9a.

u.o.c.

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Podstawa prawna rozstrzygnięcia.

p.p.s.a.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna rozstrzygnięcia.

Pomocnicze

u.o.c. art. 302 § 1 pkt 7

Ustawa o cudzoziemcach

Przesłanka zobowiązania do powrotu, gdy dane cudzoziemca figurowały w wykazie osób niepożądanych w dacie przekroczenia granicy.

u.o.c. art. 438 § 1 pkt 6

Ustawa o cudzoziemcach

Podstawa wpisu do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium RP jest niepożądany.

u.o.c. art. 436 § 1 pkt 3

Ustawa o cudzoziemcach

Podstawa wpisu do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium RP jest niepożądany.

u.o.c. art. 108 § 1 pkt 2

Ustawa o cudzoziemcach

Przepis dotyczący legalności pobytu cudzoziemca w trakcie oczekiwania na decyzję w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy.

p.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek orzekania na podstawie akt sprawy.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek rozstrzygania w granicach danej sprawy.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznawanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Środki służące usunięciu naruszenia prawa.

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przedmiot zaskarżenia do sądu administracyjnego.

u.o.c. art. 444 § 1 - 3

Ustawa o cudzoziemcach

Postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia lub odmowy jego wydania.

u.o.c. art. 28 § 1 pkt 7

Ustawa o cudzoziemcach

Przesłanka odmowy wjazdu na terytorium RP w związku z wpisem do wykazu osób niepożądanych.

u.o.c. art. 23

Ustawa o cudzoziemcach

Wymogi dotyczące dokumentów i tytułów do pobytu.

u.o.c. art. 30

Ustawa o cudzoziemcach

Zakres stosowania przepisów Kodeksu granicznego Schengen.

k.p.a.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy ogólne postępowania administracyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przekroczenie granicy wbrew przepisom prawa, wynikające z wpisu do wykazu osób niepożądanych w dacie przekroczenia, stanowi podstawę do zobowiązania do powrotu. • Kontrola sądowoadministracyjna dotyczy legalności aktu w dacie jego wydania. • Wpis do wykazu osób niepożądanych jest odrębną sprawą administracyjną i nie podlega kontroli w ramach sprawy o zobowiązanie do powrotu.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez oparcie się na stanie faktycznym nie w pełni wyjaśnionym. • Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez utrzymanie w mocy decyzji, gdy dane skarżącego zostały usunięte z wykazu osób niepożądanych. • Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez uznanie, że wpis do wykazu stanowił podstawę do wydania decyzji, mimo że nie powinien zostać dokonany. • Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez uznanie, że skarżący przekroczył granicę wbrew przepisom prawa, podczas gdy jego pobyt był legalny z uwagi na złożony wniosek o zezwolenie na pobyt.

Godne uwagi sformułowania

Sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu według stanu obowiązującego w dniu jego wydania. • Pojęcie sprawy sądowadministracyjnej ma charakter ogólny i obejmuje wszystkie akty i czynności wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a., które stały się przedmiotem zaskarżenia do sądu. • Nielegalności przekroczenia granicy w rozumieniu art. 302 ust. 1 pkt 10 u.o.c. należy upatrywać w fakcie, że w dacie przekraczania tej granicy przez skarżącego tj. w dniu 25 października 2021 r., dane cudzoziemca wpisane były do wykazu osób niepożądanych na terytorium RP, nie zaś w tym - jak twierdzi skarżący kasacyjnie - że nielegalnie przebywałby na terytorium RP.

Skład orzekający

Anna Szymańska

sprawozdawca

Jacek Chlebny

przewodniczący

Jerzy Stankowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zobowiązania do powrotu cudzoziemców w kontekście nielegalnego przekroczenia granicy i wpisu do wykazu osób niepożądanych, a także zakresu kontroli sądowoadministracyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej cudzoziemca, ale zasady interpretacji przepisów są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii prawnych związanych z prawem migracyjnym i kontrolą graniczną, które mogą być interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie oraz dla osób zainteresowanych prawami cudzoziemców.

Nielegalne przekroczenie granicy nawet z legalnym pobytem? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst