II OSK 2700/20

II OSK 2700/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-08-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-10-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący/
Marzenna Linska - Wawrzon
Piotr Broda /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Po 535/19 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2020-03-10
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 162 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon, Sędzia WSA (del.) Piotr Broda (spr.), Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Bogdan Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 marca 2020 r. sygn. akt II SA/Po 535/19 w sprawie ze skargi I.J. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia 5 kwietnia 2019 r. nr WOA.7721.315.2016.JMA w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 10 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Po 535/19 oddalił skargę I.J. (dalej: skarżący, skarżący kasacyjnie, inwestor) na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy, Inspektor Wojewódzki) z 5 kwietnia 2019 r., nr WOA.7721.315.2016.JMA w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Decyzją z 4 lipca 2011 r., znak PINB/WOA/7355/6/171/915/2009 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego (dalej: organ I instancji, Inspektor Powiatowy) nakazał skarżącemu rozbiórkę altany na działce stanowiącej ogród nr [...] (działka [...]) położonej na terenie Rodzinnych Ogrodów Działkowych [...] przy ul. [...] w S. (dalej również: ROD [...]). Decyzją z 9 listopada 2011 r., znak WOA-7721.210.2011.JP Inspektor Wojewódzki utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Wyrokiem z 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Po 56/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę skarżącego na decyzję Inspektora Wojewódzkiego z 9 listopada 2011 r., natomiast wyrokiem z 16 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2547/12 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił złożoną przez inwestora skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji.
W piśmie z 25 maja 2015 r. skarżący wystąpił o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z 9 listopada 2011 r. na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 528 – dalej: ustawa z dnia 20 marca 2015 r.).
Decyzją z 20 czerwca 2016 r., znak PINB.WOA/443/1/2016/102 Inspektor Powiatowy, działając na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. w zw. z art. 104 i art.162 § 1 k.p.a. odmówił stwierdzenia wygaśnięcia nakazu rozbiórki z 4 lipca 2011 r.
W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił, że z porównania zdjęć wykonanych w trakcie kontroli z 7 kwietnia 2016 r. ze zdjęciami zawartymi w aktach sprawy znak PINB/WOA/7355/6/171/915/2009 wynika, że stan altany objętej postępowaniem nie uległ zmianie. Stwierdził, że altana po dokonaniu pomiarów miała powierzchnię zabudowy 58,46 m2, co wówczas uzasadniało podjęcie postępowania w ramach dokonanej samowoli budowlanej. Wskazując na definicję altany działkowej z art. 2 pkt 9a ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U. z 2014 r., poz. 40 ze zm. – dalej: u.r.o.d.; ustawa o ROD) oraz art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r., który należy odczytywać w kontekście art. 4 ust. 1 tej ustawy, organ I instancji uznał, że wygaśnięcie decyzji rozbiórkowej może dotyczyć tylko altan spełniających wymagania co do powierzchni zabudowy oraz wysokości. Końcowo Inspektor Powiatowy przypomniał, że w dotychczasowych postępowaniach ustalono, iż altana na działce skarżącego ma 58,46 m2 powierzchni zabudowy, zaś stan obiektu nie uległ zmianie w stosunku do tego, jaki był w 2009 r.
W odwołaniu od decyzji Inspektora Powiatowego inwestor zarzucił m.in., że organ nie przeprowadził analizy, czy obrys istniejącego budynku mieści się w zakresie wymiarów dopuszczalnych obecnymi przepisami prawa, a także zwrócił uwagę, że obiekt objęty postępowaniem składa się z altany, werandy i obiektu gospodarczego.
W dniu 13 grudnia 2016 r., na zlecenie organu II instancji, odbyła się kontrola nieruchomości skarżącego, podczas której stwierdzono, że nie doszło do zmian w budynku w stosunku do stanu opisanego w 2009 r. W trakcie kontroli sporządzono szkic budynku znajdującego się na ogrodzie działkowym [...] z wyrysowanymi funkcjonalnymi częściami.
Decyzją z 9 czerwca 2017 r., znak WOA.7721.315.2016.JMA Inspektor Wojewódzki utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W motywach decyzji podniósł, że z protokołu kontroli przeprowadzonej przez pracowników Inspektoratu Powiatowego w dniu 13 grudnia 2016 r. wynika, że zabudowa działki [...] nie zmieniła się w stosunku do stanu opisanego w dniu 19 maja 2009 r., co potwierdzają szkice sporządzone podczas obu kontroli, a także wykonane fotografie. Organ odwoławczy wyjaśnił, że skoro nie wykonano w budynku żadnych robót, to oznacza, że niegdyś ustalona jej powierzchnia zabudowy 58,46 m2 nie uległa zmianie, a wielkość ta przekracza powierzchnię przewidzianą w ustawie o rodzinnych ogrodach działkowych, co uniemożliwia stwierdzenie wygaśnięcia decyzji Inspektora Powiatowego z 4 lipca 2011 r. Inspektor Wojewódzki dodał, że nawet w przypadku odliczenia od powierzchni altany ewentualnej werandy o powierzchni 12 m2 altana w dalszym ciągu nie będzie spełniać wymogów do jej zalegalizowania. Odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących kwalifikacji altany jako różnych obiektów, Inspektor Wojewódzki podkreślił, że kwestia ta była już badana w sprawie rozbiórkowej, w tym także kontrolowana przez sądy i ustalono wówczas, że obiekt budowlany, który został uznany za altanę, ma 58,46 m2 powierzchni zabudowy.
Po rozpoznaniu skargi skarżącego na powyższe rozstrzygnięcie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawomocnym wyrokiem z dnia 23 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Po 806/17 uchylił decyzję Inspektora Wojewódzkiego Inspektora z 9 czerwca 2017 r. i przekazał sprawę organowi odwoławczemu do ponownego rozpatrzenia.
Wskazując na brzmienie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. oraz art. 2 pkt 9a u.r.o.d., Sąd stwierdził, że węzłowym zagadnieniem postępowania prowadzonego na wniosek inwestora złożony na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. jest kwestia wymiarów altany, gdyż od tego kryterium zależy, czy może dojść do stwierdzenia wygaśnięcia uprzednio wydanego nakazu rozbiórki. Sąd stwierdził w tym zakresie, że w niniejszej sprawie "organy niewystarczająco zbadały i udokumentowały powyższy parametr, przez co objęta skargą decyzja uchyla się spod kontroli". Tutejszy Sąd zwrócił organom uwagę na braki w udokumentowaniu wcześniejszych kontroli, tj. w materiale, na podstawie którego organy dokonywały porównań obecnego stanu altany ze stanem stwierdzonym w 2009 r. W tym kontekście zauważył też, że na etapie postępowania odwoławczego skarżący domagał się dokonania dokładnego obmiaru obiektu (obiektów), którego dotyczy sprawa, tak aby można było zweryfikować, czy spełnione zostały obecnie obowiązujące przesłanki wygaśnięcia decyzji rozbiórkowej. W związku z tym, Sąd uznał żądanie przeprowadzenia powyższego dowodu za usprawiedliwione, albowiem na potrzeby postępowania w sprawie wygaśnięcia nakazu rozbiórki z 4 lipca 2011 r. obmiarów altany w ogóle nie dokonano, mimo że pomiary takie zostały zlecone przez Inspektora Wojewódzkiego w trybie art. 136 k.p.a., a pomimo to pracownicy Inspektoratu Powiatowego podczas kontroli w dniu 13 grudnia 2016 r. ich nie przeprowadzili, poprzestając jedynie na wykonaniu szkicu budynku.
W toku ponownie prowadzonego postępowania Inspektor Wojewódzki uzupełnił postępowanie dowodowe w trybie art. 136 k.p.a. przy pomocy organu I instancji oraz zgromadził całość akt sprawy dotyczącej przedmiotowej altany położonej przy ul. Poznańskiej 56 w Swarzędzu. Następnie Inspektor Wojewódzki decyzją z 5 kwietnia 2019 r., ponownie utrzymał w mocy decyzję Inspektora Powiatowego z 20 czerwca 2016 r., wydaną w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nakazującej rozbiórkę altany.
W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, że w toku ponownie prowadzonego postępowania zwrócił się do organu powiatowego o przeprowadzenie kontroli zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku WSA w Poznaniu oraz sporządzenie szkicu sytuacyjnego, dokonanie pomiarów altany jako całości oraz jej części takich jak taras, weranda i ganek, wskazanie powierzchni zabudowy altany jako całości oraz jej części, a także umożliwienie inwestorowi wypowiedzenia się w trakcie kontroli co do tego jak postrzega parametry objętego postępowaniem obiektu i ustalenie, czy od czasu wydania decyzji rozbiórkowej z 4 lipca 2011 r. inwestor wykonywał przy budynku roboty budowlane. Organ odwoławczy m.in. wskazał na to, że w piśmie z 10 stycznia 2019 r. Inspektor Powiatowy – uznając, że obiekt stanowi konstrukcyjną całość mimo rozróżnienia w nim pomieszczeń o określonych funkcjach – wyjaśnił, iż w poprzednim piśmie zawarto błędne obliczenia i po ponownych obliczeniach ustalił, że:
- całkowita powierzchnia altany z ociepleniem wynosi 57,35 m²;
- całkowita powierzchnia zabudowy bez ocieplenia wynosi 53,20 m²;
- powierzchnia części gospodarczej wynosi 11,37 m²;
- powierzchnia werandy wynosi 6,81 m²;
- pozostała część obiektu zajmuje powierzchnię 39,17 m².
Na podstawie informacji uzyskanych od organu I instancji, w tym dokumentujących ustalenia i wyniki pomiarów wykonanych w trakcie kontroli w dniu 13 czerwca 2018 r., organ odwoławczy stwierdził, że wymiary obiektu wskazane w protokołach kontroli z 19 maja 2009 r. oraz 13 czerwca 2018 r. różnią się nieznacznie (wynikają z niewielkich różnic w wymiarach poszczególnych części obiektu o nieregularnym kształcie) – całkowita powierzchnia wynosi odpowiednio 58,46 m² oraz 57,35 m²; z kolei w inwentaryzacji powykonawczej przedłożonej przez inwestora w toku pierwotnego postępowania wskazano, że całość stanowi jeden obiekt (co wynika z rzutów obiektu stanowiących część inwentaryzacji), a powierzchnia wynosi 58,93 m². Organ II instancji uznał, że nieznaczne różnice w wymiarach określonych w przywołanych dokumentach (protokołach z kontroli oraz inwentaryzacji) należy uznać za mieszczące się w dopuszczalnej granicy błędu, a nie budzi wątpliwości, że przy budynku nie były wykonywane żadne roboty budowlane, które mogłyby spowodować zmniejszenie powierzchni jego zabudowy.
Organ odwoławczy zauważył, że przedmiotem niniejszego postępowania jest zbadanie możliwości stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego znajdującego się na terenie ROD, którego powierzchnię w pierwotnie prowadzonym postępowaniu określono na ok. 58 m². Organ zastrzegł, że ze względu na to, że "pierwotne postępowanie zostało zakończone ostateczną decyzją, skontrolowaną ponadto przez WSA w Poznaniu oraz przez NSA, organ nie może badać w toku niniejszego postępowania prawidłowości uznania, że na działce powstał jeden obiekt", a nie dwa odrębne – altana i obiekt gospodarczy, jak wskazuje skarżący.
Organ II instancji stwierdził, że niezależnie od sposobu obliczania powierzchni przedmiotowego obiektu nie sposób uznać, by spełniał on wymagania określone w art. 2 pkt 9a ustawy o ROD, nawet biorąc pod uwagę najbardziej korzystne dla inwestora obliczenia, wskazane w piśmie Inspektora Powiatowego z 10 stycznia 2019 r., a z których wynika że:
- powierzchnia obiektów uznanych w toku pierwotnie prowadzonego postępowania administracyjnego oraz sądowego, stanowiących w opinii inwestora odrębne obiekty (tj. obiekt gospodarczy i altanę) wynosi 57,35 m², natomiast bez ocieplenia 53,20 m², zatem powierzchnia ocieplenia wynosi 57,35 m - 53,20 m = 4,15m;
- powierzchnia części określanej przez inwestora jako altana wraz z ociepleniem wynosi 39,17 m², natomiast bez ocieplenia – po odjęciu całkowitej powierzchni ocieplenia (co potwierdzają także obliczenia inwestora) wynosi 35,02 m² (39,17 m² - 4.15m² = 35,02 m²).
Odnosząc się do wniosku inwestora o przeprowadzenie kolejnej kontroli oraz ustalenie powierzchni zabudowy odrębnych obiektów, organ II instancji stwierdził, że kontrola taka jest bezcelowa i powodowałaby tylko nieuzasadnione przedłużanie prowadzonego postępowania, skoro powierzchnia części obiektu o różnych funkcjach została już wcześniej ustalona przez organ powiatowy. Za niezrozumiałe organ odwoławczy uznał także podważanie ustaleń organu powiatowego dotyczących ustalonej powierzchni zabudowy poszczególnych części obiektu, jako stanowiącąe polemikę z ustaleniami organów nadzoru budowlanego bez wskazania żadnych dowodów mogących podważyć te ustalenia, jak i w dalszym ciągu częściowo z wyrokami sądów administracyjnych wydanymi w sprawie przedmiotowego obiektu.
Inspektor Wojewódzki uznał, że niezależnie od powierzchni altany, z analizy pozostałych parametrów przedmiotowego obiektu (tj. poza sporną powierzchnią zabudowy) wynika, iż uznanie przedmiotowego obiektu znajdującego się na terenie działki przy ul. [...] w S. za spełniający wymagania określone w ustawie o ROD uniemożliwia jego wysokość. Organ podkreślił, że przedmiotowy obiekt budowlany jest obiektem piętrowym, częściowo podpiwniczonym o wysokości 5,77 m licząc od poziomu terenu, co znacznie przekracza wysokość dopuszczalną w art. 2 ust. 9a ustawy o ROD (5m przy dachach stromych i 4 m przy dachach płaskich), a wysokość przedmiotowego obiektu nie została przez inwestora zmieniona (co potwierdza m.in. analiza zdjęć znajdujących się w aktach sprawy) i taka też wysokość została wskazana w inwentaryzacji z lipca 2009 r., wykonanej na zlecenie skarżącego. Wobec tego organ przyjął, że nie sposób uznać, by altana, nawet przy ewentualnym uznaniu odrębności poszczególnych części, spełniała wymogi określone w ustawie o ROD.
Na powyższe rozstrzygnięcie organu II Instancji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył skarżący.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
We wskazanym na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę.
W pierwszej kolejności Sąd I instancji wskazał, że żadna z podnoszonych przez skarżącego kwestii nie wpływała na zmianę stanu faktycznego ani prawnego sprawy, który to legł u podstaw wydania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 23 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Po 806/17. W związku z tym Inspektor Wojewódzki przy ponownym rozpatrywaniu sprawy zadbał o ustalenie tych okoliczności, które były istotne dla rozstrzygnięcia kwestii wskazanych w ww. wyroku. Organ II instancji całkowicie prawidłowo rozpatrzył zatem sprawę w instancji odwoławczej, opierając się na pełnych aktach administracyjnych (dokumentujących również przebieg postępowania zwykłego, w którym został wydany ostateczny nakaz rozbiórki z 4 lipca 2011 r., jak i związanych z tą sprawą orzeczeń sądów administracyjnych), poszerzonych o nowy materiał (zgromadzony w trybie art. 136 k.p.a.), pozwalający na jednoznaczne ustalenie parametrów obiektu będącego przedmiotem nakazu rozbiórki. Zdaniem Sądu I instancji, stanowiło to wyczerpujące zastosowanie się do oceny prawnej i wskazań wyrażonych w wyroku WSA w Poznaniu z 23 listopada 2017 r. sygn., II SA/Po 806/17, a nawet przekraczające te wskazania.
Następnie podkreślono, że niezależnie od niewielkich różnic (rozstrzygniętych na korzyść skarżącego) co do powierzchni spornego obiektu, przedmiotem niniejszego postępowania jest cały obiekt budowlany w postaci altany znajdującej się na działce [...], objęty nakazem rozbiórki z 4 lipca 2011 r. Całości tego obiektu dotyczyło postępowanie naprawcze i co do całości został wydany ostateczny (i prawomocny) nakaz rozbiórki. Podważenie ustaleń poczynionych w postępowaniu zakończonym ostateczną i prawomocną decyzją administracyjną nie jest możliwe w trybie, o którym mowa w art. 162 § 1 k.p.a., a zatem w tym wypadku w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r.
Sąd I instancji zauważył, że ze względu na charakter postępowania prowadzonego na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. ze swej istoty dotyczyć ono może wyłącznie takich obiektów, które aktualnie spełniają wymogi definicji z art. 2 pkt 9a ustawy o ROD. Przepis ten określa w sposób jednoznaczny (poprzez odwołanie do art. 4 ust. 1), że wygaśnięcie nakazów rozbiórki może nastąpić tylko w odniesieniu do obiektów "przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy spełniających wymagania, o których mowa w art. 2 pkt 9a ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych". Wobec tego skutkiem wygaśnięcia decyzji rozbiórkowych powinien być obiekt spełniający wymagania ustawowe, a nie do przyjęcia jest sytuacja, w której decyzja wydana na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. otworzy na nowo stan naruszający prawo. Tym bardziej postępowanie to nie stanowi nadzwyczajnego trybu weryfikacji decyzji rozbiórkowej i nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, ponownego ustalania stanu faktycznego, którego dotyczy orzeczony nakaz rozbiórki. Prowadzenie postępowania dowodowego może zatem dotyczyć wyłącznie kwestii objętych dyspozycją przepisu art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r., a zatem w tym wypadku – spełnienia przez obiekt objęty nakazem rozbiórki wymogów z art. 2 pkt 9a ustawy o ROD, do którego odsyła art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r.
Następnie wskazano, że obiekt objęty postępowaniem w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji rozbiórkowej stanowi konstrukcyjną i funkcjonalną całość. Wynika to jednoznacznie z nakazu rozbiórki z 4 lipca 2011 r. Znajduje również swoje potwierdzenie w przedłożonym przez skarżącego w postępowaniu projekcie budowlanym – inwentaryzacji z lipca 2009 r. Odpowiednie rzuty parteru i poddasza (rysunki nr 4/7 i 5/7) uwzględniają dylatacje i wypełnienia styropianem na ścianach oddzielających część główną obiektu od takich części jak weranda czy wiata. Wobec tego wypełniona ociepleniem szczelina w ścianie pomiędzy częścią "główną" obiektu a częścią gospodarczą nie czyni jeszcze z tej części gospodarczej samodzielnego obiektu budowlanego – budynku gospodarczego.
Sąd I instancji podkreślił, że przedmiotowa altana objęta nakazem rozbiórki, biorąc pod uwagę jej najniższą powierzchnię wynoszącą 57,35 m² z ociepleniem i 53,20 m² bez ocieplenia, zdecydowanie przekraczała wymogi z art. 2 pkt 9a u.r.o.d. Ostatecznie jednak kwestią mającą rozstrzygające znaczenie dla wyniku sprawy – niezależnie od powyżej poczynionych rozważań co do powierzchni całości obiektu, jak i jego poszczególnych części – była wysokość obiektu objętego postępowaniem w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia nakazu rozbiórki. Zdaniem Sądu I instancji, spośród wszystkich wymiarów przedmiotowej altany ten był najistotniejszy. Uznano, że w gruncie rzeczy nie było żadnych wątpliwości co do tego, że wysokość obiektu altany zdecydowanie przekracza przyjęte w art. 2 pkt 9a u.r.o.d. graniczne wartości.
W ocenie Sądu I instancji niezrozumiałe jest również podważanie prawdziwości dowodów przedłożonych przez samą stronę postępowania na użytek zalegalizowania obiektu. Podobnie nieskuteczne jest kwestionowanie charakteru tego projektu, z odwołaniem się do jego nazwy, co miałoby przeczyć, że jest to projekt inwentaryzacji altany. Sąd I instancji zauważył, że skoro na potrzeby postępowania naprawczego skarżący na tym materiale dowodowym oparł obronę swojego interesu prawnego, to nie może aktualnie podważyć ustaleń faktycznych poczynionych w ostatecznej i prawomocnej decyzji administracyjnej na potrzeby wydania pierwotnej decyzji rozbiórkowej. Zauważono również, że był to projekt inwentaryzacyjny, a zatem powykonawczy projekt budowlany. Jeżeli było inaczej, skarżący mógł w odpowiednim czasie w postępowaniu legalizacyjnym i związanym z nim postępowaniu sądowym zwalczać ustalenia poczynione na podstawie tego dowodu. W tych warunkach również za chybione uznano instrumentalne wskazywanie przez stronę na domniemaną różnicę w poziomie ukształtowania działki.
Konkludując Sąd I instancji wskazał, że niezależnie od uznania, czy przepis art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. powinien być zastosowany do całości obiektu objętego nakazem rozbiórki z 4 lipca 2011 r., czy też do wyodrębnionej części "altanowej", dwie okoliczności pozostawały niezmiennie te same. Były to konstrukcja dachu – dach płaski oraz wysokość obiektu liczona od powierzchni gruntu, znacznie przekraczająca 5,5 m. Odniesienie tego parametru do definicji altany ogrodowej zawartej w art. 2 pkt 9a u.r.o.d. jednoznacznie prowadziło do wniosku, że altana na działce ogrodowej nr 172 nie spełnia wymogów z art. 2 pkt 9a u.r.o.d., który to przepis ustanawia graniczną wysokość 5 m dla obiektów o dachach stromych i 4 m dla obiektów o dachach płaskich. Zatem dla obiektu objętego nakazem rozbiórki z 4 lipca 2011 r. nie może znaleźć zastosowania przepis art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2020 r. Zdaniem Sądu I instancji powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja Inspektora Wojewódzkiego, jak i w konsekwencji i poprzedzająca ją decyzja Inspektora Powiatowego z 20 czerwca 2016 r. odpowiadają prawu, w szczególności zaś nie naruszają 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r., ani tym bardziej przepisów art. 3 pkt 1 i 2 tej ustawy, wprowadzających zmiany w ustawie o ROD (dodany przepis art. 2 pkt 9a i zmiana brzmienia art. 13 ust. 1 i 2). Przeciwnie, stwierdzenie wygaśnięcia decyzji rozbiórkowej z 4 lipca 2011 r. doprowadziłoby w istocie do sytuacji sprzecznej z art. 13 ust. 1 u.r.o.d., zgodnie z którym na terenie działki nie może znajdować się altana działkowa niespełniająca wymagań określonych w art. 2 pkt 9a (pkt 1) ani obiekt gospodarczy o powierzchni zabudowy przekraczającej 35 m² oraz o wysokości przekraczającej 5 m przy dachach stromych i 4 m przy dachach płaskich (pkt 2). Wobec tego żądanie strony co do konieczności bezwarunkowego stwierdzenia wygaśnięcia decyzji rozbiórkowej i legalizacji przedmiotowego obiektu nie znajdowało oparcia w żadnych przepisach prawa.
Sąd I instancji stwierdził, że wszelkie istotne okoliczności faktyczne sprawy zostały ustalone i brak podstaw do podważenia tych ustaleń, które zostały uzupełnione w postępowaniu przeprowadzonym na zlecenie organu odwoławczego i zweryfikowane z materiałami zawartymi w aktach postępowania pierwotnego, zgodnie z wytycznymi Sądu. Pomiary i obliczenia wykonane na potrzeby ponownie prowadzonego postępowania odwoławczego uwzględniały również stanowisko skarżącego, w tym co do zastosowania Polskich Norm, i zostały przeprowadzone odpowiednie działania matematyczne związane z obliczeniem i odjęciem powierzchni ocieplenia od powierzchni zabudowy obiektu. W ocenie Sądu I instancji brak jest podstaw do uznania, że pomiarów nie wykonano po zewnętrznym obrysie przegród pionowych w stanie surowym, skoro przy obliczeniach odjęto powierzchnię ocieplenia ścian zewnętrznych obiektu. Wobec tego zarzuty naruszenia art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 136 k.p.a. nie były zasadne nawet w najmniejszym stopniu. Zdaniem Sądu I instancji pobodnie bezzasadny okazał się zarzut dotyczący naruszenia art. 8 § 1 k.p.a., skoro obliczenia powierzchni obiektu zostały dokonane z odjęciem powierzchni ocieplenia, uwzględniają zatem wypełnienia styropianem na ścianach oddzielających część główną obiektu od takich części jak weranda czy wiata. Sam skarżący w skardze również potwierdził poszczególne pomiary i obliczenia, z wyjątkiem wysokości obiektu.
Sąd I instancji uznał, że wszystkie zarzuty skargi, które sprowadzały się do podważania ustaleń dokonanych w toku pierwotnie prowadzonego postępowania zakończonego nakazem rozbiórki nie mogły mieć żadnej doniosłości prawnej w niniejszym postępowaniu. Wobec tego wszelkie argumenty i wnioski inwestora co do odrębności poszczególnych części obiektu, jak i konieczności pominięcia powierzchni zabudowy werandy i "obiektu gospodarczego" przy ustalaniu powierzchni obiektu altany są nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Dalsze rozważania nad definicją werandy lub ganku i prowadzenie w tym kierunku dowodu nie mają wpływu na wydane rozstrzygnięcie, skoro powierzchnia zabudowy altany przekracza maksymalną, dopuszczoną przepisami wielkość 35 m², a przede wszystkim przekracza określoną w tych przepisach wysokość obiektu.
W takich warunkach Sąd I instancji uznał, że w sprawie nie miały miejsca po stronie organów nadzoru budowlanego, a w szczególności po stronie Inspektora Wojewódzkiego, tego rodzaju uchybienia, które dyskwalifikowałyby zaskarżoną decyzję pod kątem uznania jej zgodności z prawem, uzasadniając wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. Podkreślono również, że organ odwoławczy w pełni zastosował się do wytycznych zawartych w wyroku WSA w Poznaniu z 23 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Po 806/17 i nie naruszył art. 153 p.p.s.a. Sąd nie doszukał się powodów, dla których mógłby uznać skargę za zasadną i uchylić zaskarżoną decyzję lub również poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący, zaskarżając wyrok w całości. Rozstrzygnięciu Sądu I instancji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1) art. 2 pkt 9a ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (dalej: u.r.o.d.) i art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (dalej: ustawa z 20.03.2015 r.) w zw. z art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że obiekty znajdujące się na działce nr 172 nie spełniają wymagań określonych w art. 2 pkt 9a u.r.o.d. albowiem zdaniem Sądu I instancji altanę stanowi nie tylko sam budynek rekreacyjno-wypoczynkowy, ale także inne obiekty na działce jak taras, weranda, ganek niezależnie od ich łącznej wielkości dopuszczonej przez prawo (do 12m2), podczas gdy zgodnie z art. 2 pkt 9a u.r.o.d. przez altanę działkową należy przez to rozumieć wolnostojący budynek rekreacyjno-wypoczynkowy lub inny obiekt budowlany spełniający taką funkcję o powierzchni zabudowy do 35m2 oraz o wysokości do 5m przy dachach stromych i do 4m przy dachach płaskich, przy czym do powierzchni zabudowy nie wlicza się tarasu, werandy lub ganku, o ile ich łączna powierzchnia nie przekracza 12m2, co skutkowało błędnym uznaniem, że altana skarżącego nie spełnia wymogów w art. 2 pkt 9a u.r.o.d. i nie można stwierdzić wygaśnięcia decyzji rozbiórkowej;
2) art. 2 pkt 9a u.r.o.d. i art. 4 ust. 2 ustawy z 20.03.2015 r. w zw. z art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że budynek gospodarczy o powierzchni ustalonej w toku postępowania na 11,37m2 wlicza się do powierzchni altany, podczas gdy zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 2 u.r.o.d. na terenie działki nie może znajdować obiekt gospodarczy o powierzchni zabudowy przekraczającej 35m2 oraz o wysokości przekraczającej 5m przy dachach stromych i 4m przy dachach płaskich, co skutkowało błędnym uznaniem, że skarżący nie spełnił wymogów w art. 2 pkt 9a u.r.o.d. i nie można stwierdzić wygaśnięcia decyzji rozbiórkowej;
3) art. 2 ust. 9 u.r.o.d. i art. 4 ust. 2 ustawy z 20.03.2015 r. poprzez ich niezastosowanie i nieuwzględnienie skargi skarżącego, w sytuacji, gdy ustalenia przez sąd I instancji za organami administracyjnymi, iż "powierzchnia części określanej przez inwestora" bez ocieplenia wynosi 35,02m2 [przy uwzględnieniu 2% dopuszczalnej tolerancji pomiaru], a więc mieści się w wymogach określonych w art. 2 ust. 9a urod;
z daleko idącej ostrożności procesowej, na wypadek nieuwzględnienia ww. zarzutów, skarżący kasacyjnie podniósł naruszenie:
4) art. 4 ust. 2 ustawy z 20.03.2015 r. w zw. z art. 2 ust. 9 u.r.o.d. poprzez niewłaściwe zastosowanie definicji "altany’ na działce nr 172, podczas gdy na dzień powstania altany w obecnym kształcie przepisy o rodzinnych ogrodach działkowych i prawa budowlanego nie definiowały tegoż pojęcia i jej wymiarów, podczas gdy obiekt objęty decyzją rozbiórkową jest budynkiem trwale związanym z gruntem, wskutek czego winien być traktować jako "budynek" i określać jego parametry techniczne [powierzchnie zabudowy, powierzchnię całkowitą i użytkową, kubaturę], co winno skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku i ewentualnym skierowaniem sprawy organom administracyjnym do ponownego rozpatrzenia i rozważaniem wydania decyzji w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.
Ponadto skarżący kasacyjnie zarzucił wyrokowi Sądu I instancji naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na naruszeniu:
1) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 78 §1 k.p.a. oraz 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. oraz 80 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy poprzez:
a. dokonanie błędnych obmiarów altany ze styropianem [od strony lewego boku altany zamiast wymiaru 5,16m dokonali pomiaru na 5,35m, tak jak przy wymiarze od strony prawego boku altany - 5,16m], co skutkowało błędami w wyliczeniach powierzchni zabudowy altany poprzez wzięcie nieprawidłowych parametrów, a finalnie wpłynęło na dokonanie ustaleń wielkości powierzchni altany i uznaniem, że nie spełnia ono wymiarów określonych w art. 2 pkt 9a u.r.o.d.;
b. oparcie przez Sąd I instancji ustaleń co do parametrów altany za organami na podstawie "inwentaryzacji" z 2009 r., w tym kategorycznego ustalenia, że wysokość altany wynosi 5,77 m, podczas gdy dokument ten nie przesądza jednoznacznie o parametrach i wysokości altany, albowiem to organy, a nie podmiot prywatny - "nieurzędowy’ ma dokonywać wiążących i pewnych ustaleń co do wymiarów altany w celu uniemożliwienia dowolności w ustaleniach parametrów obiektu;
2) art. 78 § 1 k.p.a. i art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a. poprzez uznanie, iż w sprawie organy podjęły czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy i załatwienia sprawy, podczas gdy nie przeprowadzono wyczerpującego postępowania dowodowego, w tym:
a. nie przeprowadzono wnioskowanego przez skarżącego wniosku o przeprowadzenie kontroli oraz ponownego obmiaru altany i obiektu gospodarczego po zdjęciu styropianu i dylatacji oraz ustalenia powierzchni zabudowy odrębnych obiektów z uwagi, iż według Sądu powierzchnia części obiektu o różnych funkcjach została już wcześniej ustalona przez organ powiatowy, podczas gdy dowód z ponownego obmiaru altany działkowej i obiektu gospodarczego jest konieczny w sytuacji zdjęcia ocieplenia ze styropianu na ścianach przy krawędziach obu obiektów budowlanych, który zakrywał dylatację ze styropianu o grubości 10 cm, oddzielającą ścianę altany działkowej od ściany obiektu gospodarczego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy z uwagi na konieczność ostatecznego i pewnego ustalenia wymiarów oraz oceny na ich podstawie poszczególnych obiektów na działce;
b. nieprzeprowadzenie dowodu ze zdjęć lotniczych przedmiotowej altany na dzień 2002 r. w celu ustaleń stanu, zabudowy i wysokości altany;
c. pominięcie dowodu z dokumentu - zaświadczenie Urzędu Miasta i Gminy Swarzędz z dnia 13.07.2009 r., wskazujące, iż budynek rekreacyjno-gospodarczy na działce nr [...] (dz. geodezyjna nr ewid. [...]) powstał zgodnie z obowiązującym wówczas planem zagospodarowania przestrzennego, co winno prowadzić do wygaśnięcia decyzji rozbiórkowej, albowiem inwestor spełniał wówczas przepisy prawa;
3) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. oraz 7 k.p.a, 77 § 1 k.p.a. oraz 80 k.p.a. w zw. z ust. 5.1.2.2 Polskiej Normy PN-ISO 9836:1997 w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, podczas gdy:
- do powierzchni zabudowy nie wlicza się powierzchni zajmowanej przez wydzielone obiekty pomocnicze (np. werandy, przybudówki, etc), a organ doliczył te powierzchnie do łącznej powierzchni altany,
- Polska Norma nie definiuje, czy dokonanie obmiarów ścian po ich zewnętrznym obrysie dotyczy stanu surowego, czy też z warstwą ocieplenia, podczas gdy pomiary winny być dokonane według obrysu zewnętrznego przegród pionowych [ścian] w stanie surowym bez uwzględnienia oblicowania [ocieplenia] niestanowiącego części konstrukcyjnej danej przegrody,
co skutkowało błędami w wyliczeniach powierzchni zabudowy altany poprzez wzięcie nieprawidłowych parametrów, a finalnie wpłynęło na dokonanie wielkości powierzchni altany i uznanie, że nie spełnia ono wymiarów określonych w art. 2 pkt 9a u.r.o.d.;
4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. i art. 36 k.p.a. poprzez uznanie, że organ prawidłowo i rzetelnie przeprowadził dowód z oględzin z 13.06.2018 roku w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego i oparcie przez WSA w Poznaniu ustaleń na nieprawidłowych wynikach oględzin i poczynionych w ich trakcie nich obliczeń, podczas gdy skarżący nie miał możliwości swobodnego i wyczerpującego odniesienia się do przebiegu kontroli oraz dokonanych ustaleń i obmiarów organów, co wpłynęło na wynik postępowania, albowiem ustalenia kontrolne zostały w całości uwzględnione przez sąd I instancji i wpłynęły na ostateczny wynik sprawy;
5) art. 153 p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez niewykonanie zaleceń WSA w Poznaniu z 23 listopada 2017 r., tj. niedokonanie dokładnych wymiarów altany, w tym jej wysokości.
W oparciu o powyższe skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, zasądzenie od organu administracji publicznej na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący kasacyjnie przedstawił szczegółową argumentację świadczącą o zasadności podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do postanowień art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
W kontekście niniejszej sprawy należy wyjaśnić, że w dniu 30 kwietnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 528). W wyniku tej nowelizacji w art. 2 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych dodano pkt 9a, definiujący altanę działkową jako wolno stojący budynek rekreacyjno-wypoczynkowy lub inny obiekt budowlany spełniający taką funkcję, położony na terenie działki w rodzinnym ogrodzie działkowym, o powierzchni zabudowy do 35 m2 oraz o wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich, przy czym do powierzchni zabudowy nie wlicza się tarasu, werandy lub ganku, o ile ich łączna powierzchnia nie przekracza 12 m2. Natomiast w Prawie budowlanym zmieniono brzmienie art. 29 ust. 1 pkt 4 w ten sposób, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa altan działkowych i obiektów gospodarczych, o których mowa w ustawie z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 40). Co istotne, w art. 4 ust. 1 noweli Prawa budowlanego wskazano, że w przypadku obiektów wybudowanych na terenie rodzinnych ogrodów działkowych przed wejściem w życie tejże ustawy (tj. przed 30 kwietnia 2015 r.), które spełniają wymagania określone w art. 2 pkt 9a ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, nie wszczyna się postępowania określonego w art. 48-49b Prawa budowlanego (tj. postępowania w sprawie samowolnej budowy obiektu), a postępowanie wszczęte i niezakończone decyzją ostateczną umarza się. Natomiast zgodnie z art. 4 ust. 2 noweli Prawa budowlanego, w przypadku gdy ostateczna decyzja o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, o którym mowa w ust. 1 (tj. spełniającego wymagania definicji altany działkowej), wydana przed dniem wejścia w życie tejże ustawy (tj. przed 30 kwietnia 2015 r.), nie została jeszcze wykonana, właściwy organ nadzoru budowlanego, który wydał tę decyzję w I instancji, stwierdza jej wygaśnięcie. Należy zauważyć, że powołana ustawa nie zawiera regulacji dotyczących obiektów wybudowanych przed wejściem w życie ustawy, a nie spełniających wymagań art. 2 pkt 9a u.r.o.d. stąd zastosowanie znajdą do nich wprost przepisy zmienionej ustawy. Zwłaszcza, że także w czasie budowy spornej altany wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę, którego inwestor nie posiada, zatem altana została zrealizowana w warunkach samowoli budowlanej.
Podzielić zatem należy pogląd Sądu I instancji, że skutkiem wygaśnięcia decyzji rozbiórkowych powinien być obiekt spełniający wymagania ustawowe, a nie do przyjęcia jest sytuacja, w której decyzja wydana na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 528) otworzy na nowo stan naruszający prawo. Prowadzenie postępowania dowodowego może zatem dotyczyć wyłącznie kwestii objętych dyspozycją cytowanego art. 4 ust. 2, a zatem - spełnienia przez obiekt objęty nakazem rozbiórki wymogów z art. 2 pkt 9a ustawy z 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, do którego odsyła art. 4 ust. 1 ustawy z 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw.
Dokonując wielokrotnych pomiarów spornego budynku ustalono rzeczywiste jego wymiary (powierzchnia zabudowy - 57,35 m2 oraz wysokość 5,77m), które wykluczają możliwość wygaszenia decyzji nakazującej rozbiórkę, bowiem pozostają w sprzeczności z art. 2 pkt 9a u.r.o.d.. Zgodnie z tym przepisem altana nie może przekroczyć 35 m2 powierzchni zabudowy oraz 5 m wysokości w przypadku dachów stromych.
Prawidłowo w sprawie ustalono powierzchnię zabudowy spornego obiektu, przyjmując, że należy do niej wliczyć także powierzchnię części gospodarczej oraz werandy. Wprawdzie art. 2 pkt 9a wskazuje, że do powierzchni zabudowy nie wlicza się tarasu, werandy lub ganku, o ile ich łączna powierzchnia nie przekracza 12 m2 , to jednak w niniejszej sprawie ten wyjątek nie znajduje zastosowania, ponieważ łączna powierzchnia zabudowy pomieszczenia gospodarczego oraz werandy przekracza wskazaną w tym przepisie 12 m2. Należy zauważyć, że ustawa Prawo budowlane nie definiuje pojęcia "powierzchnia zabudowy"" a zatem należało sięgnąć do definicji pozaustawowej, a więc definicji "powierzchni zabudowy" sformułowanej w Polskiej Normie PN-ISO 9836, która w stanowi, że powierzchnia zabudowy to powierzchnia terenu zajęta przez budynek w stanie wykończonym. Przy czym powierzchnia zabudowy jest wyznaczona przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu. Do powierzchni zabudowy nie wlicza się: powierzchni obiektów budowlanych ani ich części nie wystających ponad powierzchnię terenu; powierzchni elementów drugorzędnych, np. schodów zewnętrznych, ramp zewnętrznych, daszków, markiz, występów dachowych, oświetlenia zewnętrznego; powierzchni zajmowanej przez wydzielone obiekty pomocnicze (np. szklarnie, altany, szopy). Stąd też wadliwie wskazuje skarżący kasacyjnie, że przy obliczaniu powierzchni zabudowy należało odliczyć ocieplenie budynku.
Przedmiotem decyzji rozbiórkowej była altana jako całość w skład której wchodziła także weranda oraz pomieszczenie gospodarcze, co potwierdza również przedłożony przez skarżącego projekt inwentaryzacji z 2009 r. To, że obecnie skarżący zdemontował styropian z części dylatacyjnej z pomieszczeniem gospodarczym nie spowodowało, że pomieszczenie to stało się odrębnym obiektem i nie wchodzi w skład altany. Zasadnie wskazuje tutaj Sąd I instancji, że samo wykonanie dylatacji w konstrukcji architektonicznej nie może być utożsamiane z konstrukcyjnym wyodrębnieniem i samodzielnością obiektów budowlanych.
W ramach postępowania w przedmiocie wygaszenia decyzji nakazującej rozbiórkę altany niedopuszczalne jest podnoszenie argumentów, które mają na celu kwestionowanie zasadności orzeczonego nakazu rozbiórki, gdyż nie jest to postępowanie, w którym można ponownie weryfikować prawomocną decyzję w przedmiocie orzeczonego nakazu rozbiórki obiektu.
Stąd chybione są zarzuty kasacyjne wskazujące na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 2 pkt 9a u.r.o.d. i art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw.
Także sposób przeprowadzenia przez organy nadzoru budowlanego postępowania administracyjnego i następnie jego ocena przez Sąd I instancji nie budzi zastrzeżeń Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i brak było podstaw do dalszego jego uzupełniania. Organ administracji publicznej ma obowiązek poszukiwania dowodów, jednak nie jest to obowiązek nieograniczony w swoim zakresie, bowiem z przepisu art. 77 § 1 k.p.a. nie wynika wcale, że na organ został przerzucony cały ciężar dowodowy w sprawie. Organ nie ma obowiązku poszukiwania dowodów dla wykazania słuszności stanowiska strony. Z powołanego przepisu nie daje się w szczególności wyprowadzić konkluzji, że organy administracji obowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony, w sytuacji gdy ta ostatnia środków takich nie przedstawia. Nie można bowiem w takim przypadku założyć, że przy bierności strony, cały ciężar dowodzenia faktów mających przemawiać przeciwko ustaleniom poczynionym przez organy administracji spoczywa na tych organach. Skarżący kasacyjnie nie przedłożył żadnych dowodów, które podważałyby prawidłowość dokonanych przez pracowników organu pomiarów, stąd ponawiane wnioski o kolejne pomiary należało traktować jako nieuzasadnioną próbę wydłużenia czasu postępowania. Skarżący kasacyjnie nie zakwestionował również skutecznie ustalonej w toku postępowania wysokości altany. Możliwość przedstawienia odmiennej oceny dowodów przez skarżącego kasacyjnie nie oznacza również, że ocena dokonana przez organy administracji jest oceną błędną.
Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej organ miał podstawy do wykorzystania przedłożonego przez skarżącego projektu powykonawczego altany z 2009 r. zwłaszcza, że jak ustalił w toku kilkukrotnie wykonywanych oględzin budynek od tego czasu nie uległ zmianie. W tej sytuacji pozbawione uzasadnionych podstaw okazały się także zarzuty kasacyjne naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 78 § 1, art. 80 k.p.a.
Nie znajduje potwierdzenia także zarzut kasacyjny naruszeni art. 153 p.p.s.a., bowiem organ nadzoru budowlanego wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej wykonał wszystkie wskazania co do dalszego sposobu prowadzenia postępowania zawarte w prawomocnym wyroku WSA w Poznaniu z dnia 23 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Po 806/17, w tym również pomiar spornej altany.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.