II OSK 2699/16

II OSK 2699/16 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2018-10-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-11-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Wilczewska - Rzepecka /sprawozdawca/
Jerzy Stelmasiak /przewodniczący/
Paweł Miładowski
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Gd 365/15 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2016-04-27
II OZ 1029/15 - Postanowienie NSA z 2015-10-30
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 1409
art. 28 ust. 1, art. 33 ust. 2 pkt 2, art. 32 ust. 4 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 30 października 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej W. [...] ul. [...] w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Gd 365/15 w sprawie ze skargi W. [...] w G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 365/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu skargi W. [...][...] w G. na decyzję Wojewody [...] z [...] kwietnia 2015r. nr [...], w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła wyżej wymieniona W. [...], wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. I. Na podstawie art. 174 pkt 1u.p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1) art. 47 § 1 kc, art. 48 kc i art. 151 kc w zw. art. 3 pkt 11, art. 4, art. 32 ust. 4 pkt 2, art. 33 ust. 2 pkt 2, art. 33 ust 4 pkt 1 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane (tj. 2013 r., poz. 1409: dalej: pr. bud.) poprzez ich błędną wykładnię (a w konsekwencji ich niewłaściwe zastosowanie) wyrażającą się w przyjęciu błędnego poglądu, iż:
a) nie ma istotnego znaczenia, to z jakich względów granica nieruchomości (tu: inwestora i K. R.) nie przebiega równolegle po ścianie budynku i jakie były rzeczywiste przyczyny tego, że budynek inwestora wykracza poza granice jego nieruchomości, czy zaistniała sytuacja jest wynikiem wzniesienia w przeszłości budynku przeznaczonego do rozbiórki z przekroczeniem granicy sąsiedniej nieruchomości, czy też nieprawidłowości związanych z dokonanym w przeszłości podziałem nieruchomości podczas gdy, prawidłowa wykładnia w/w przepisów powinna prowadzić do wniosku, iż ma to znaczenie dla ustalenia tego, kto jest właścicielem budynku (w świetle art. 47 § 1 kc, art. 48 kc i art. 151 kc), czy inwestor ma prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 4 pr. bud.) oraz czyja (kogo) zgoda wymagana jest na rozbiórkę tak usytuowanego budynku (obiektu) (art. 33 ust. 4 pkt 1 pr. bud.);
b) "Niezależnie od przyczyn zaistniałej sytuacji nie można uznać, że K. R. z racji częściowego usytuowania budynku inwestora na jej nieruchomości stała się jego współwłaścicielką", podczas gdy prawidłowa wykładnia w/w przepisów powinna prowadzić do wniosku, iż przyczyna takiej sytuacji jest istotna z punktu widzenia normy art. 47 § 1 kc, art. 48 kc i art. 151 kc dla określenia, kto i jakiej części jest właścicielem budynku usytuowanego na dwóch sąsiadujących ze sobą działkach (nieruchomościach) stanowiących własność różnych osób;
c) "W rozpoznawanej sprawie zatem inwestor nie musi legitymować się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane obejmującym działki [...] i [...] i nie musi uzyskiwać zgody ich właścicielki na rozbiórkę budynku, który, jak wynika z projektu, przekracza granice nieruchomości inwestora" podczas gdy, prawidłowa wykładnia w/w przepisów powinna prowadzić do wniosku, iż inwestor takim prawem musi dysponować (jeżeli chce uzyskać pozwolenie na budowę), lub musi złożyć zgodę właściciela obiektu na rozbiórkę (jeżeli chce uzyskać pozwolenie na rozbiórkę) - co skutkowało niezasadnym oddaleniem skargi.
II. Na podstawie art. 174 pkt 2 u.p.p.s.a., zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 135 w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 151 u.p.p.s.a. polegające na oddaleniu skargi z dnia 22.05.2015 r. i nieuchyleniu w całości zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...].02.2015 r. nr [...] pomimo tego, iż decyzja Wojewody została wydana z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 47 § 1 kc, art. 48 kc i art. 151 kc wyrażające się w przyjęciu przez Wojewodę błędnego poglądu, iż właścicielem budynku położonego na dwóch działkach stanowiących własność różnych osób, jest właściciel większej części budynku podczas gdy, prawidłowa wykładania tych przepisów nie pozwala na taki wniosek w sytuacji gdy, dokonano podziału działki (nieruchomości) już zabudowanej, a granicę poprowadzono przez budynek, albo gdy właściciele sąsiadujących ze sobą nieruchomości wspólnie zabudowali jej jednym budynkiem;
2) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) w zw. z art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 135 w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 151 u.p.p.s.a. polegające na oddaleniu skargi z dnia 22.05.2015 r. i nieuchyleniu w całości zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...].02.2015 r. nr [...] pomimo tego, iż decyzja Wojewody została wydana z naruszeniem art. 7 kpa, art. 77 kpa i art. 107 § 3 kpa poprzez niewyjaśnienie z jakich powodów granica nieruchomości inwestora i K. R. nie przebiega równolegle po ścianie budynku, czy zaistniała sytuacja jest wynikiem wzniesienia przez jednego z sąsiadów w przeszłości budynku (obecnie przeznaczonego do rozbiórki) z przekroczeniem granicy sąsiedniej nieruchomości, czy też nieprawidłowości związanych z dokonanym w przeszłości podziałem nieruchomości, czy też właściciele sąsiadujących ze sobą nieruchomości wspólnie zabudowali je jednym budynkiem w sytuacji gdy, okoliczności te mają znaczenie z punktu widzenia normy art. 151 kc oraz art. 33 ust. 4 pkt 1 pr. bud.;
3) naruszenie art. 141 § 4 zd. 1 i 2 u.p.p.s.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu wyroku co do tego, iż organy administracji powinny wyjaśnić jaka była przyczyna usytuowania budynku z przekroczeniem granicy nieruchomości i znaczenia tej przyczyny w kontekście art. 151 kc.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca rozwinęła zarzuty w stosunku do zaskarżonego wyroku. Wskazała, że zgadza się z rozstrzygnięciem organu II instancji zawartym w decyzji Wojewody z dnia [...].04.2015 r. (uchyleniem decyzji w całości), jak też zgadza się z rozstrzygnięciem WSA w Gdańsku (oddaleniem skargi), ale nie zgadza się z ocenami (wykładnią, stwierdzeniami) zawartymi w uzasadnieniu decyzji oraz uzasadnienia zaskarżonego wyroku. W. [...] podała, że spór powstał w następujących okolicznościach: Wniosek o pozwolenie na budowę pierwotnie obejmował 3 (trzy) działki o nr [...], [...] i [...] , które są położone przy ul. W. [...] w G. i dla tych działek wszczęto postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę. Następnie wpisem (poprawką) z dnia 12.01.2015 r. na wniosku o pozwolenie na budowę, wniosek rozszerzono na kolejne 2 (dwie) działki o nr [...] i nr [...]. Także wpisem z dnia 28.01.2014 r. na projekcie budowlanym (str. 1) wskazano, iż projekt obejmuje także działki nr [...] oraz [...]. Decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].01.2015 r. pozwoleniem na budowę (a nie rozbiórkę) objęła wszystkie 5 (pięć) działek o nr: [...], [...], [...], [...] i [...]. Decyzja ta udzielała pozwolenia na budowę, a nie rozbiórkę. Decyzję następnie sprostowano. Decyzję uchylono w całości. Inwestor (W. sp. z o.o.) dysponuje prawem do działek nr [...], nr [...] i nr [...]. Inwestorowi nie przysługuje żaden tytuł prawny do sąsiednich działek nr [...] i nr [...] (położone w G. ul. W. [...]; nr KW [...] i [...]). Działki te stanowią własność osoby trzeciej, tj. Pani K. R. (B.). Pani K. R. nigdy nie wyrażała zgody na budowę na jej działkach, ani nie wyrażała zgody na rozbiórkę Budynek przeznaczony do rozbiórki usytuowany jest częściowo na nieruchomości stanowiącą działkę nr [...] (należącej do inwestora), a częściowo na nieruchomości stanowiącej działki nr [...] i nr [...] (stanowiące własność Pani K. R.). Nie wiadomo, w jaki sposób doszło do takiego usytuowania budynku. Ani organy administracji, ani WSA w Gdańsku, tego nie ustaliły (co też przyznał Sąd in fine): 1. czy było to wynikiem wzniesienia przez jednego z sąsiadów w przeszłości budynku z przekroczeniem granicy sąsiedniej nieruchomości (a więc w warunkach art. 151 kc), 2. czy było to wynikiem dokonania w przeszłości podziału nieruchomości, na której budynek - w chwili dokonywania podziału -już stał, 3. czy było to wynikiem tego, że właściciele sąsiadujących ze sobą nieruchomości wspólnie zabudowali je jednym budynkiem. WSA w Gdańsku w zaskarżonym wyroku dokonując wykładni art. 47 § 1 kc, art. 48 kc i art. 151 kc w zw. z art, 3 pkt 11, art. 4, art. 32 ust. 4 pkt 2, art. 33 ust. 4 pkt 1, art. 33 ust 2 pkt 2 pr. bud. wyraził takie poglądy (uznał), iż: "w razie przekroczenia granicy nieruchomości w czasie budowy, budynek należy do gruntu, na którym znajduje się jego większa część" ... "...właścicielem całego budynku, przy którego wznoszeniu doszło do przekroczenia granicy gruntu sąsiedniego, jest właściciel nieruchomości wyjściowej". "W rozpoznawanej sprawie wprawdzie dokładnie nie wiadomo z jakich względów granica nieruchomości inwestora i K. R. nie przebiega równolegle po ścianie budynku i jakie były rzeczywiste przyczyny tego, że budynek inwestora wykracza poza granice jego nieruchomości. Zaistniała sytuacja może być wynikiem albo wzniesienia w przeszłości budynku przeznaczonego do rozbiórki z przekroczeniem granicy sąsiedniej nieruchomości, albo pewnych nieprawidłowości związanych z dokonanym w przeszłości podziałem nieruchomości. Nie ma to jednak istotnego znaczenia" . "Niezależnie od przyczyn zaistniałej sytuacji nie można uznać, że K. R. z racji częściowego usytuowania budynku inwestora na jej nieruchomości stała się jego współwłaścicielką", "W rozpoznawanej sprawie zatem inwestor nie musi legitymować się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane obejmującym działki [...] i [...] i nie musi uzyskiwać zgody ich właścicielki na rozbiórkę budynku, który, jak wynika z projektu, przekracza granice nieruchomości inwestora". Skarżąca kasacyjnie zgadza się z tezą Sądu, iż nie wiadomo z jakich względów granica nieruchomości inwestora i K. R. nie przebiega równolegle po ścianie budynku. Nikt tego bowiem nie wyjaśnił. Nie wiadomo dlaczego budynek znajduje się na dwóch nieruchomościach stanowiących własność różnych osób: inwestora i Pani K. R.. Nie zgadza się natomiast z tezą WSA w Gdańsku wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (cyt. powyżej), który dokonując wykładni w/w przepisów art. 151 kc, art. 47 § 1 kc, art. 48 kc stwierdza, iż "Nie ma ... istotnego znaczenia", to z jakich względów granica nieruchomości inwestora i K. R. nie przebiega równolegle po ścianie budynku i jakie były rzeczywiste przyczyny tego, że budynek inwestora wykracza poza granice jego nieruchomości W ocenie skarżącej kasacyjnie W. prawidłowa wykładnia art. 47 § 1 kc, art. 48 kc i art. 151 kc w zw. z art. 3 pkt 11, art. 4, art. 32 ust. 4 pkt 2, art. 33 ust. 4 pkt 1, art. 33 ust. 2 pkt 2 pr. bud., powinna prowadzić Sąd do wniosku, iż to "z jakich względów", "z jakiej przyczyny", "w jakich okolicznościach" doszło "do przekroczenia granicy" ma istotne znaczenie dla ustalenia, kto jest właścicielem budynku i czyja (kogo) zgoda wymagana jest na rozbiórkę budynku (obiektu). W zależności bowiem od tego, czy zaistniała sytuacja jest wynikiem wzniesienia przez jednego z sąsiadów budynku przeznaczonego do rozbiórki z przekroczeniem granicy sąsiedniej nieruchomości, czy też wynikiem dokonanego w przeszłości podziału nieruchomości, czy też wspólnej budowy budynku przez sąsiadów, to kto inny będzie właścicielem budynku (obiektu) i kogo innego zgoda będzie wymagana na jego rozbiórkę. Otóż prawidłowa wykładnia art. 151 kc powinna prowadzić do wniosku, iż art. 151 kc ma zastosowanie tylko w sytuacji, gdy do "przekroczenia granicy" sąsiedniego gruntu doszło "przy wznoszeniu budynku", co wprost wynika z treści art. 151 kc. Ma być to przekroczenie granicy przy wznoszeniu budynku. I tylko do tej sytuacji odnosi się cyt. przez WSA orzecznictwo i doktryna, iż właścicielem całego budynku jest właściciel nieruchomości "wyjściowej", "większej". Natomiast uszło uwadze WSA w Gdańsku, iż prawidłowa wykładnia art. 151 kc powinna prowadzić do wniosku, iż art. 151 kc nie ma zastosowania do sytuacji: gdy dokonano podziału działki (nieruchomości) już zabudowanej, a granicę poprowadzono przez budynek, gdy właściciele sąsiadujących ze sobą nieruchomości wspólnie zabudowali je jednym budynkiem (przez granicę). I do tej sytuacji przywołanie przez WSA orzecznictwo nie ma zastosowania. Prawidłowa wykładania art. 151 kc ma istotne znaczenie dla ustalenia własności budynku. Stanowisko skarżącej znajduje oparcie w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 28.02.2006 r., w którym wyjaśniono, że: "Przepis art. 151 KC ma zastosowanie tylko wtedy, gdy doszło do bezprawnego, w zasadzie przypadkowego, niezawinionego umyślnie działania sąsiada polegającego na przekroczeniu granicy i posadowieniu części lub całości wznoszonego przez niego budynku na sąsiedniej nieruchomości. Natomiast art. 151 KC bez wątpienia nie odnosi się do sytuacji, gdy właściciele sąsiadujących ze sobą nieruchomości wspólnie zabudowali je jednym budynkiem" (III CZP 3/06). Skarżąca kasacyjnie W. [...] nie zgadza się z tezą WSA zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż "Niezależnie od przyczyn zaistniałej sytuacji nie można uznać, że K. R. z racji częściowego usytuowania budynku inwestora na jej nieruchomości stała się jego współwłaścicielką". Stanowisko Sądu świadczy o błędnej wykładni art. 47 § 1 kc, art. 48 kc i art. 151 kc, który pomija przyczynę ("niezależnie od przyczyn") usytuowania budynku z przekroczeniem granicy nieruchomości. W ocenie skarżącej, prawidłowe rozumienie w/w przepisów, powinno prowadzić do wniosku, iż należy brać pod uwagę "przyczynę zaistniałej sytuacji" gdyż jest to istotne dla określenia, kto i jakiej części jest właścicielem budynku usytuowanego na dwóch sąsiadujących ze sobą działkach (nieruchomościch) stanowiących własność różnych osób. Dla ustalenia, czy K. R. jest współwłaścicielką budynku, czy też nie jest, należy najpierw ustalić, w jaki sposób doszło do budowy budynku na granicy obu działek (nieruchomości), czy do przekroczenia granicy sąsiedniego gruntu doszło "przy wznoszeniu budynku", czy też w innych okolicznościach (np. przy podziale nieruchomości już zabudowanej). W konsekwencji powyższych naruszeń Sąd błędnie uznał, iż K. R. z racji częściowego usytuowania budynku inwestora na jej nieruchomości nie stała się jego właścicielką (współwłaścicielką). Zatem błędne jest stanowisko WSA w Gdańsku, iż "W rozpoznawanej sprawie zatem inwestor nie musi legitymować się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane obejmującym działki [...] i [...]". Stanowisko WSA w Gdańsku narusza art. 3 pkt 11, art. 4, art. 32 ust 4 pkt 2, art. 33 ust. 2 pkt 2, art. 33 ust. 4 pkt 1 pr. bud. poprzez ich Prawidłowa wykładnia przepisów art. 3 pkt 11, art. 4, art. 32 ust. 4 pkt 2, art. 33 ust. 2 pkt 2 pr. bud. powinna prowadzić do wniosku, iż w przypadku ubiegania się o pozwolenie na budowę, inwestor musi legitymować się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Także prawidłowa wykładnia art. 33 ust. 4 pkt 1 pr. bud. powinna prowadzić do wniosku, iż w przypadku ubiegania się o pozwolenie na rozbiórkę, inwestor musi złożyć zgodę właściciela obiektu na rozbiórkę. To wynika z treści przywołanych przepisów. Błędne jest stanowisko WSA w Gdańsku, iż inwestor nie musi uzyskiwać zgody właścicielki działki na rozbiórkę budynku, który przekracza Jest to wynikiem błędnej interpretacji art. 33 ust. 4 pkt 1 pr. bud. i art. 47 § 1 kc w zw. z art. 48 kc w zw. z art. 151 kc. Zaskarżony wyrok narusza też art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) w zw. z art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 135 w zw. z art 141 § 4 w zw. z art. 151 u.p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi z dnia 22.05.2015 r. i nieuchylenie w całości zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...].02.2015 r. nr [...] pomimo tego, iż decyzja Wojewody została wydana z naruszeniem art. 7 kpa, art. 77 kpa i art. 107 § 3 kpa, jako że Wojewoda nie wyjaśnił, z jakich powodów granica nieruchomości inwestora i K. R. nie przebiega równolegle po ścianie budynku, czy zaistniała sytuacja jest wynikiem wzniesienia przez jednego z sąsiadów w przeszłości budynku (obecnie przeznaczonego do rozbiórki) z przekroczeniem granicy sąsiedniej nieruchomości, czy też nieprawidłowości związanych z dokonanym w przeszłości podziałem nieruchomości, czy też właściciele sąsiadujących ze sobą nieruchomości wspólnie zabudowali je jednym budynkiem. Okoliczności te, jak wskazywała powyżej skarżąca, mają znaczenie z punktu widzenia normy art. 151 kc oraz art. 33 ust. 4 pkt 1 pr. bud., tj. dla ustalenia kto jest właścicielem tej części budynku, który znajduje się na działce stanowiącej własność Pani K. R., a w konsekwencji dla ustalenia, czyja zgoda jest potrzebna na rozbiórkę tej części budynku. WSA w Gdańsku naruszył też art. 141 § 4 zd. 1 i 2 u.p.p.s.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu wyroku, iż organy administracji powinny wyjaśnić przyczynę usytuowania budynku z przekroczeniem granicy nieruchomości i znaczenia tej przyczyny w kontekście art. 151 kc.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.), skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Należy dodać, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, iż strona wnosząca ten środek odwoławczy, zarzucając naruszenie konkretnych przepisów prawa w określonej formie, sama wyznacza obszar kontroli kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny bierze zaś pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a która nie zachodzi w tej sprawie.
Podkreślić należy, że wyrażona w art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania granicami skargi kasacyjnej oznacza, że jeżeli nie zachodzi nieważność postępowania sądowego w rozumieniu art. 183 § 2 p.p.s.a., to Naczelny Sąd Administracyjny dokonując kontroli prawidłowości zaskarżonego orzeczenia jest związany wnioskiem skarżącego sformułowanym w skardze kasacyjnej, określającym przedmiot zaskarżenia oraz podstawy zaskarżenia. Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych jest o tyle istotne, że zgodnie z zasadą rozpoznawania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny w granicach skargi kasacyjnej sąd ten nie jest uprawniony do powtórnego badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego (ad meritum) w jego całokształcie. Zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczają sformułowane przez skarżącego zarzuty, oparte na ustawowych podstawach i uzasadnione w treści skargi kasacyjnej. Konkretne podstawy skargi kasacyjnej, czyli zawarte w niej przyczyny zaskarżenia rozstrzygnięcia, determinują całkowicie kierunek działalności badawczej Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą musi on podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia.
Wszystkie zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej są niezasadne. Przede wszystkim podkreślenia w niniejszej sprawie wymaga fakt, że W. [...] w G. jak wskazała w uzasadnieniu zgadza się z treścią decyzji kasacyjnej Wojewody [...] z [...] kwietnia 2015r. nr [...], która uchyliła decyzję Prezydenta [...] z [...] stycznia 2015r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą inwestorowi W. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. pozwolenia na budowę oraz z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który oddalił skargę (tej W.) na tę decyzję. Nie zgadza się natomiast z ocenami, wykładnią i stwierdzeniami zawartymi zarówno w uzasadnieniu decyzji jak i zaskarżonego wyroku. Zauważyć należy, że możliwe jest zwalczanie niekorzystnej dla strony wykładni prawa ze względu na treść art. 153 p.p.s.a.. który stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Skarżąca kasacyjnie nie zarzuca jednak sądowi I instancji naruszenia tego przepisu. Rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że niezasadny jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., w myśl którego, uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, pisemne motywy powinny ponadto obejmować wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że art. 141 § 4 p.p.s.a. można naruszyć wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta wyklucza kontrolę kasacyjną orzeczenia lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. Sama okoliczność, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie odniesiono się szczegółowo do wszystkich argumentów strony, stanowi istotne naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. tylko w sytuacji, gdy taka wadliwość mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czyli na treść podjętego rozstrzygnięcia. Zarzuty w tym zakresie nie są jednak skuteczne, gdy mimo nieprawidłowego nawet uzasadnienia, zaskarżony wyrok odpowiada prawu (art. 184 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku odniósł się do wszystkich argumentów podniesionych w skardze, a że nie podzielił argumentacji skarżącej nie oznacza naruszenia tego przepisu. Zupełnie niezrozumiałe są zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 135 w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 151 u.p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) w zw. z art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 135 w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 151 u.p.p.s.a. polegające na oddaleniu skargi z dnia 22.05.2015 r. i nieuchyleniu w całości zaskarżonej decyzji Wojewody [...] zawarte w punkcie 1) i 2) skoro skarżąca W. zgadza się co do zasady z oddaleniem skargi jak i treścią samej decyzji Wojewody. Przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. (skarżąca pisze u.p.p.s.a.) nie były przez sąd wojewódzki stosowane zatem nie mogły zostać naruszone. Niezrozumiałym jest, na tle niniejszej sprawy, przywoływanie przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy", o jakim mowa we wskazanym przepisie oznacza bowiem jedynie to, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Sąd dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nie jest skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w tym piśmie procesowym, jak również stwierdzić np. nieważność zaskarżonego aktu, mimo że skarżący wnosił o jego uchylenie. Zakresem rozpoznania sądu stają się więc wszystkie czynności i akty wydane w danej sprawie administracyjnej, niezależnie od tego, w jakim stadium postępowania i w jakim trybie, zostały podjęte. W niniejszym przypadku z całą pewnością Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli przedmiotowej sprawy, w jej granicach, mając na uwadze, że nie jest on związany ani zarzutami, ani podstawą prawną. Przy czym podkreślić należy, że strona nie wyjaśniła, poza jego wskazaniem, w czym upatruje, mając na uwadze dyspozycję ww. przepisu, jego naruszenia w niniejszej sprawie.
Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. stanowi natomiast, że sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw jego wydania. Naruszenie określonej w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady orzekania na podstawie akt sprawy mogłoby stanowić podstawę kasacyjną np. w sytuacji oddalenia skargi mimo niekompletnych akt sprawy, pominięcia istotnej części tych akt, przeprowadzenia postępowania dowodowego przez sąd z naruszeniem przesłanek zawartych w art. 106 § 3 p.p.s.a., czy oparcia orzeczenia na własnych ustaleniach sądu, tzn. dowodach lub faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 2010 r. sygn. akt I FSK 497/09; LEX nr 594014). Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest co do zasady materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania. Art. 133 § 1 p.p.s.a. może stanowić podstawę skutecznego zarzutu, gdyby sąd administracyjny przeprowadził kontrolę legalności zaskarżonego aktu administracyjnego, która prowadziłaby do przedstawienia przez sąd stanu sprawy w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w jej aktach i ustaleń dokonanych w skarżonym akcie administracyjnym. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Chodzi tu o naruszenie, które skutkuje przyjęciem, że bez jego popełnienia nie doszłoby do wydania rozstrzygnięcia określonej treści. Skarżąca kasacyjnie wadliwie także wskazuje na naruszenie art. 135 p.p.s.a. Ww. przepis stanowi, że Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Z powyższego wynika nic innego niż obowiązek sądu zastosowania dyspozycji tego przepisu w sytuacji ustalenia, że poza zaskarżonym aktem lub czynnością konieczne jest jeszcze wzruszenie innych aktów (czynności) organów administracji. Skarżąca W. nie wskazuje natomiast na konieczność wyeliminowania z obiegu prawnego rozstrzygnięcia organu I instancji (gdyż to rozstrzygnięcie zostało i tak uchylone przez Wojewodę [...]), bądź innego aktu podjętego w granicach sprawy, a tylko w takiej ewentualnie sytuacji, zasadne byłoby powoływanie się na naruszenie przepisu art. 135 p.p.s.a. Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, również są one niezasadne. Zgodzić należy się z sądem I instancji, że Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane stawia inne wymagania co do uzyskania pozwolenia na budowę i inne wymagania co do uzyskania pozwolenia na rozbiórkę. Różnica ta przejawia się m.in. w tym, że art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane wskazuje, że do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, z kolei art. 33 ust. 4 pkt 1 tej ustawy wskazuje, że do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę należy dołączyć zgodę właściciela obiektu. Z powyższego wynika wprost, że do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę nie jest wymagane dołączenie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane to pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wymagana zaś, mocą art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane, zgoda stanowi cywilnoprawne oświadczenie woli właściciela obiektu mającego podlegać rozbiórce. Skarżąca kasacyjnie W. [...] (nie będąca właścicielką nieruchomości nr [...] i [...]) we wszystkich zarzutach podnosi, że organ architektoniczno-budowlany II instancji nie wyjaśnił, z jakich powodów granica nieruchomości inwestora i K. R. nie przebiega równolegle po ścianie budynku, czy zaistniała sytuacja jest wynikiem wzniesienia przez jednego z sąsiadów w przeszłości budynku (obecnie przeznaczonego do rozbiórki) z przekroczeniem granicy sąsiedniej nieruchomości, czy też nieprawidłowości związanych z dokonanym w przeszłości podziałem nieruchomości, czy też właściciele sąsiadujących ze sobą nieruchomości wspólnie zabudowali je jednym budynkiem. Ma rację sąd wojewódzki, że okoliczności te nie mają w sprawie istotnego znaczenia. Sprawy przekroczenia granic nieruchomości, naruszenia prawa własności, podziału nieruchomości należą do materii prawa cywilnego i są rozstrzygane przez sądy powszechne. Na zakończenie już tylko należy podnieść, że załączona do akt administracyjnych zgoda właściciela budynków na rozbiórkę (k. 64) jest niejasna, gdyż nie pozwala w sposób jednoznaczny ustalić czego dotyczy i na jakich nieruchomościach. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.