II OSK 2695/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą kwalifikacji obudowanego urządzenia chłodni jako budowli, potwierdzając wiążącą ocenę prawną z poprzedniego wyroku WSA.
Skarga kasacyjna dotyczyła wyroku WSA w Łodzi, który oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę obudowanego urządzenia chłodni. Skarżący J. H. i W. H. twierdzili, że urządzenie nie jest budowlą w rozumieniu Prawa budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że poprzedni wyrok WSA z 2019 r. zawierał wiążącą ocenę prawną kwalifikującą urządzenie jako budowlę, a późniejsze postępowanie nie ujawniło nowych faktów pozwalających na inną kwalifikację. W konsekwencji skargę kasacyjną oddalono.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J. H. i W. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę obudowanego urządzenia chłodni. Skarżący podnosili, że urządzenie to nie stanowi budowli w rozumieniu Prawa budowlanego i kwestionowali ocenę prawną zawartą w poprzednim wyroku WSA z 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, odwołał się do zasady związania oceną prawną wyrażoną w wyroku sądu pierwszej instancji (art. 153 P.p.s.a.). Sąd stwierdził, że w wyroku z 19 września 2019 r. (sygn. akt II SA/Łd 501/19) WSA w Łodzi jednoznacznie zakwalifikował sporne urządzenie jako budowlę, a późniejsze postępowanie, w tym oględziny, nie ujawniły nowych okoliczności pozwalających na odmienną ocenę. W związku z tym zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, w tym definicji budowli i wymogu pozwolenia na budowę, uznano za nieusprawiedliwione. Sąd podkreślił, że ocena zgodności z planem miejscowym była już dokonana i nie budziła wątpliwości. Ostatecznie, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że sporne urządzenie jest budowlą wymagającą pozwolenia na budowę, a jego rozbiórka jest uzasadniona niezgodnością z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, obudowane urządzenie chłodni zostało zakwalifikowane jako budowla w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na wiążącej ocenie prawnej z poprzedniego wyroku WSA, który uznał urządzenie za wolnostojące urządzenie techniczne, będące budowlą. Późniejsze postępowanie nie wykazało cech pozwalających na inną kwalifikację.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
P.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna wyrażona w wyroku sądu pierwszej instancji jest wiążąca dla tego sądu i organów administracji w ponownym postępowaniu.
P.b. art. 3 § pkt 1-3
Prawo budowlane
Definicja obiektu budowlanego i budowli.
P.b. art. 3 § pkt 3
Prawo budowlane
Definicja budowli, w tym wolnostojących urządzeń technicznych.
P.b. art. 28 § ust. 1
Prawo budowlane
Wymóg uzyskania pozwolenia na budowę dla obiektów budowlanych.
P.b. art. 48 § ust. 1 pkt 1 i ust. 2
Prawo budowlane
Konsekwencje budowy obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia, w tym nakaz rozbiórki.
P.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 170
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 7a
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 21 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kwalifikacja obudowanego urządzenia chłodni jako budowli w rozumieniu Prawa budowlanego. Wiążąca moc oceny prawnej z poprzedniego wyroku WSA (art. 153 P.p.s.a.). Zgodność obiektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w dacie orzekania.
Odrzucone argumenty
Obudowane urządzenie chłodni nie jest budowlą w rozumieniu Prawa budowlanego. Naruszenie art. 153 i 170 P.p.s.a. poprzez wadliwe uznanie, że poprzedni wyrok WSA zawierał ocenę prawną dotyczącą kwalifikacji obiektu. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w zw. z art. 6, 7a i 80 K.p.a. poprzez nieuchylenie decyzji, mimo wątpliwości co do treści normy prawnej i dowolnej oceny materiału dowodowego. Błędna wykładnia art. 3 pkt 3 P.b. poprzez uznanie urządzenia za budowlę. Naruszenie art. 28 ust. 1 P.b. poprzez uznanie wymogu pozwolenia na budowę. Naruszenie art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 P.b. poprzez orzeczenie o rozbiórce. Naruszenie art. 2, 21, 64, 31 Konstytucji RP poprzez oddalenie skargi z pominięciem oceny przeznaczenia terenu w okresie wcześniejszym.
Godne uwagi sformułowania
W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Sformułowane zostały one na bazie wspólnej im tezy wyjściowej, którą jest twierdzenie skarżących, że zrealizowana na nieruchomości [...] obudowana chłodnia nie jest obiektem budowlanym i budowlą. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew przekonaniu skarżących, w uzasadnieniu wyroku o sygn. akt II SA/Łd 501/19 zawarta została wiążąca ocena o prawnej kwalifikacji spornego obiektu obudowanego urządzenia chłodni jako obiektu budowlanego (art. 3 pkt 1 P.b.) i zarazem budowli (art. 3 pkt 3 P.b.). W tym miejscu należy poczynić pewną uwagę porządkującą. Mianowicie autor skargi kasacyjnej nie sprecyzował publikatora ustawy Prawo budowlane... Wobec art. 153 P.p.s.a. zarzuty zmierzające do przekonania o innej ocenie prawnej, aniżeli wyrażona w wyroku z 2019 r., muszą być uznane za spóźnione.
Skład orzekający
Andrzej Wawrzyniak
przewodniczący
Jan Szuma
sprawozdawca
Marzenna Linska - Wawrzon
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie wiążącej mocy oceny prawnej sądu pierwszej instancji (art. 153 P.p.s.a.) w sprawach budowlanych oraz interpretacja definicji budowli w kontekście urządzeń technicznych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i konkretnej interpretacji przepisów Prawa budowlanego oraz P.p.s.a. w kontekście związania poprzednim orzeczeniem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i interpretacji definicji budowli, a także ważnej zasady związania oceną prawną sądu. Jest to ciekawe dla prawników procesowych i budowlanych.
“Czy Twoja 'chłodnia' to budowla? NSA wyjaśnia, kiedy decyzja sądu jest ostateczna.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 2695/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-09-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący/
Jan Szuma /sprawozdawca/
Marzenna Linska - Wawrzon
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
II SA/Łd 894/20 - Wyrok WSA w Łodzi z 2021-07-28
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon Sędzia del. WSA Jan Szuma (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 19 września 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. H. i W. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 lipca 2021 r. sygn. akt II SA/Łd 894/20 w sprawie ze skargi J. H. i W. H. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 21 października 2020 r. nr 282/2020 w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 28 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 894/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J. H. i W. H. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (zwanego dalej "Wojewódzkim Inspektorem") z dnia 21 października 2020 r., nr 282/2020 utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia 26 maja 2020 r., nr 070/20 nakazującą J. H. i W. H., jako właścicielom nieruchomości, dokonać rozbiórki samowolnie zrealizowanego obudowanego urządzenia chłodni usytuowanego na nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] (działka nr [...], obręb [...]).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli J. H. i W. H. zarzucając naruszenie:
1. art. 153 i art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (na datę zaskarżonego wyroku Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej "P.p.s.a.") poprzez ich zastosowanie wynikające z wadliwego uznania, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 19 września 2019 r. o sygn. akt II SA/Łd 501/19 wyraził ocenę prawną co do tego, że sporna inwestycja podlega ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej "P.b.") – podczas gdy nie wynika to z treści uzasadnienia tego wyroku;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7a i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (na datę zaskarżonej decyzji tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm., dalej "K.p.a.") polegające na nieuchyleniu skarżonej decyzji w sytuacji, gdy:
– zaskarżona decyzja wydana została w oparciu P.b. w odniesieniu do obiektu, który nie został objęty dyspozycją jakiegokolwiek przepisu tej ustawy,
– przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy nie rozstrzygnęły wątpliwości na korzyść strony w sytuacji, gdy przedmiotem postępowania jest nałożenie na stronę obowiązku, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej wynikającej z art. 3 pkt. 1-3 P.b. w odniesieniu do urządzenia mroźni posadowionego na nieruchomości skarżących,
– przy wydawaniu skarżonej decyzji organ dokonał dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego czego skutkiem było uznanie, iż urządzenie mroźni stanowi obiekt budowlany;
3. art. 3 pkt 3 P.b. poprzez jego błędną wykładnię polegająca na uznaniu, iż urządzenie mroźni wraz z jego obudową służącą izolacji i ochronie przed czynnikami zewnętrznymi, o wymiarach 1,96 m x 1,59 m oraz 3,18 m w kalenicy i 3,12 m w okapie, stanowi budowlę w myśl przywołanego przepisu, podczas gdy budowlą nie jest,
4. art. 28 ust. 1 P.b. poprzez uznanie, iż dla ustawienia urządzenia mroźni na nieruchomości skarżących wymagane było uprzednie uzyskanie pozwolenia na budowę, podczas gdy okoliczności prawne i faktyczne sprawy przemawiają za uznaniem, iż urządzenie mroźni nie stanowi obiektu budowlanego,
5. art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 P.b. poprzez uznanie, że w odniesieniu do urządzenia mroźni nie uzyskano wymaganego prawem pozwolenia na budowę i brak jest podstaw do przywrócenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, podczas gdy okoliczności prawne i faktyczne sprawy przemawiają za uznaniem, iż urządzenie mroźni nie stanowi obiektu budowlanego w myśl przywołanej ustawy,
6. art. 2, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy decyzja o nakazie rozbiórki spornego urządzenia wydana została z powodu niezgodności obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu przestrzennym obowiązującymi w czasie orzekania przez organy z pominięciem oceny przeznaczenia terenu w okresie wcześniejszym.
Wskazując na powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Art. 193 zd. drugie P.p.s.a. (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 935) wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. pierwsze P.p.s.a. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W takim uzasadnieniu nie relacjonuje się więc ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej przedstawionych przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.
W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania sądowego, określone w art. 183 § 2 pkt 1-6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.
Pomimo, że w skardze kasacyjnej złożonej przez J. H. i W. H. przedstawiono szeroki wachlarz zarzutów naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, możliwe jest w większości dokonanie ich łącznej oceny. Sformułowane zostały one na bazie wspólnej im tezy wyjściowej, którą jest twierdzenie skarżących, że zrealizowana na nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] obudowana chłodnia nie jest obiektem budowlanym i budowlą. J. H. i W. H. uważają, że błędnie taką ocenę wywiedziono z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 września 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 501/19 (naruszenie art. 153 i art. 170 P.p.s.a.), ustalenia organów, zaaprobowane przez Sąd pierwszej instancji są w tym zakresie błędne i niedostateczne, wadliwie także usuwające wątpliwości co do treści normy prawnej (naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w zw. z art. 6, 7a i 80 K.p.a.). W rezultacie naruszono też prawo materialne: definicję budowli (naruszenie art. 3 pkt 3 P.b.) i przepis dotyczący wymogu uzyskania pozwolenia na budowę (naruszenie art. 28 ust. 1 P.b.), jak również wadliwie orzeczono o rozbiórce (naruszenie art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b.) przyjmując, że odstąpienie od niej może nastąpić jedynie w warunkach legalizacji, które nie zostały spełnione (naruszenie art. 48 ust. 2 P.b.).
W tym miejscu należy poczynić pewną uwagę porządkującą. Mianowicie autor skargi kasacyjnej nie sprecyzował publikatora ustawy Prawo budowlane, choć przedstawiono szereg zarzutów dotyczących tego aktu prawnego. Kwestia ta nie jest bez znaczenia, zwłaszcza, że zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora z dnia 21 października 2020 r. została wydana krótko po obszernej nowelizacji Prawa budowlanego, która weszła w życie 19 września 2020 r., natomiast postępowanie dotyczące spornego obiektu toczyło się już wcześniej, zwłaszcza decyzję pierwszoinstancyjną wydano przed wspomnianą nowelizacją. Nie jest więc jasne, którego stanu prawnego skarga kasacyjna dotyczy. Naczelny Sąd Administracyjny doszedł pomimo to do przekonania, że opisany brak precyzji rozpoznawanego środka zaskarżenia nie czyni zarzutów naruszenia Prawa budowlanego bezskutecznymi. Sąd bacząc, aby nie doszło do nieuzasadnionego uszczerbku konstytucyjnego prawa do sądu skarżących kasacyjnie (art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) przyjął, że wspomniane zarzuty dotyczyły brzmienia P.b. opublikowanego w tekście jednolitym Dz. U. z 2020 r., poz. 1333, czyli sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 471 z późn. zm.). Tak przyjął bowiem Inspektor Wojewódzki w zaskarżonej decyzji i nie było to w żaden sposób kwestionowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi. Należy więc przyjąć, że takiego właśnie stanu prawnego dotyczyła skarga kasacyjna.
Wracając do badania zarzutów skargi kasacyjnej wypada w pierwszej kolejności przywołać uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 września 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 501/19, jako że został on wydany w graniach sprawy i zawarta tam ocena prawna jest w niniejszej sprawie wiążąca zarówno dla organów jak orzekającego sądu (art. 153 P.p.s.a.).
Powyższe orzeczenie wydano na skutek skargi J. H. i W. H. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora uchylające postanowienie Powiatowego Inspektora z dnia 28 grudnia 2018 r., nr 100/18 nakładające na skarżących – w odniesieniu do spornego obudowanego orzeczenia chłodni – obowiązki z art. 48 ust. 2 i 3 P.b. Zarazem w swym postanowieniu organ odwoławczy umorzył postępowanie w zakresie objętym postanowieniem. W postanowieniu Wojewódzkiego Inspektora uznano, że obiekt nie powinien podlegać legalizacji, a rozbiórce na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b.
Wyrokiem z dnia 19 września 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 501/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J. H. i W. H. . W uzasadnieniu wyroku Sąd przede wszystkim doprecyzował, że zaskarżone postanowienie nie było "rozstrzygnięciem kończącym postępowanie [...] dotyczyło bowiem jedynie tej jego części (w sprawie legalności obudowanego urządzenia chłodni na działce nr [...]), w której nakazano wstrzymanie robót budowalnych, zabezpieczenie budowli i zobowiązano inwestorów do przedłożenia wskazanych w postanowieniu PINB dokumentów".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi motywując wyrok o sygn. akt II SA/Łd 501/19 kontynuował: "Jak wynika z treści skargi, podstawowy spór w sprawie dotyczy przesądzenia, czy inwestycja, nazywana przez skarżących mroźnią podlega w ogóle unormowaniom ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane [...] Co do zasady zgodzić się należy z zakwalifikowaniem jej przez ŁWINB jako wolno stojące urządzenie techniczne, a więc rodzaj budowli, o jakim stanowi art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane". "Słusznie również ŁWINB jako nietrafne określił stanowisko PINB w P. , że zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie dotyczą spornego obiektu, gdyż nie jest on budynkiem a budowlą. [...] Tak więc trafnie organ II instancji dokonał oceny zgodności posadowienia spornego urządzenia z zapisami m.p.z.p. i słusznie wywiódł, iż przepisy obowiązującego planu nie zezwalają na istnienie tej budowli na tym terenie, nie odpowiadają dyspozycji § 17 ust.1, 1a i ust.4 obowiązującego m.p.z.p., nie mają bowiem związku z celami mieszkaniowymi. Urządzenie zostało zamontowane w 2009 roku, a więc pod rządami obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania i pod rządzami u.p.z.p. Zaś ocena zgodności z prawem inwestycji dokonywana jest w odniesieniu do stanu prawnego aktualnego w dacie tej oceny. Reasumując, organ II instancji, uchylając postanowienie wydane na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane nie naruszył prawa, dokonał właściwej oceny spornej inwestycji, nie budzi również wątpliwości przyjęta przez ŁWINB interpretacja unormowań miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak i dokonanie oceny zgodności inwestycji zarówno z aktualnym planem zagospodarowania jak i przepisami ustawy Prawo budowlane".
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew przekonaniu skarżących, w uzasadnieniu wyroku o sygn. akt II SA/Łd 501/19 zawarta została wiążąca ocena o prawnej kwalifikacji spornego obiektu obudowanego urządzenia chłodni jako obiektu budowlanego (art. 3 pkt 1 P.b.) i zarazem budowli (art. 3 pkt 3 P.b.). Po pierwsze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę od postanowienia, w którym tak właśnie stwierdzono ("Chłodnia ta bowiem jest samodzielnym urządzeniem technicznym, a więc budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, tym samym jest obiektem budowlanym którego realizacja wymagała pozwolenia na budowę"). Po drugie, Sąd wprost stwierdza, że: "Co do zasady zgodzić się należy z zakwalifikowaniem jej przez ŁWINB jako wolno stojące urządzenie techniczne, a więc rodzaj budowli, o jakim stanowi art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane". Po trzecie wreszcie, w uzasadnieniu wyroku o sygn. akt II SA/Łd 501/19 przedstawiono cały wywód dotyczący zgodności spornej inwestycji z planem miejscowym, który to wywód pozbawiony byłby sensu, gdyby Sąd nie uznawał obiektu za budowlę ("organ II instancji dokonał oceny zgodności posadowienia spornego urządzenia z zapisami m.p.z.p. i słusznie wywiódł, iż przepisy obowiązującego planu nie zezwalają na istnienie tej budowli na tym terenie, nie odpowiadają dyspozycji § 17 ust.1, 1a i ust. 4 obowiązującego m.p.z.p., nie mają bowiem związku z celami mieszkaniowymi").
Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega oczywiście, że w uzasadnieniu orzeczenia o sygn. akt II SA/Łd 501/19 zawarto fragment cytowany na stronie 5 skargi kasacyjnej, wskazujący organom, że "wyjaśnienie rodzaju spornego urządzenia może wymagać dodatkowych ustaleń" [...] W szczególności pomocne może być ustalenie, czy owa mroźnia stanowi pomieszczenie, do którego można wejść, czy jest tylko rodzajem szafy z półkami. Skarżący powoływali się na opinię Starosty Pabianickiego, iż zainstalowanie tego urządzenia nie wymaga zgłoszenia. Jednak Starosta operował pojęciem «lodówka», zaś sami skarżący określają je mianem mroźni. Wydaje się, że dla wyczerpującego ustalenia niezbędne jest zawarcie w ustaleniach faktycznych bardziej szczegółowego opisu spornego urządzenia".
Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z autorem skargi kasacyjnej w takim zakresie, że rzeczywiście cytowany wyżej fragment orzeczenia sygn. akt II SA/Łd 501/19 zdaje się pozostawiać organom margines uznania, co do charakteru kontrolowanego obiektu. W ocenie obecnie orzekającego Sądu nie do zaakceptowania jest jednak takie oto podejście, które zakładałoby, że obiekt posadowiony na nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] nie podlega w ogóle reglamentacji P.b. i nie jest nawet obiektem budowlanym. Cytowany w poprzednim akapicie fragment uzasadnienia wyroku o sygn. akt II SA/Łd 501/19 wcale tak nie sugeruje. Sąd wyraźnie odwołuje się do pewnych niejasności w opisie (użytej nazwie) przedmiotu postępowania, który należałoby uściślić biorąc pod uwagę jego rzeczywiste cechy. Co więcej, z fragmentu o ewentualności "czy owa mroźnia stanowi pomieszczenie" można wyczytać sugestię Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, że sporny obiekt budowlany mógł ewentualnie uzyskać odmienną kwalifikację (prawdopodobnie budynku). To jednak później nie znalazło potwierdzenia, gdyż ustalono, że do urządzenia nie da się wejść i nie stanowi ono pomieszczenia. Ocenione zostało natomiast jako wolnostojące urządzenie techniczne będące rodzajem budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 P.b.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że w sprawie, po dokonaniu uzupełniających ustaleń, właściwie przyjęto, iż na nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] zrealizowano obiekt budowlany stanowiący budowlę – obudowane urządzenie chłodni. Ocena taka powinna być przyjęta i znajduje umocowanie w art. 153 P.p.s.a. w relacji do poprzednio wydanego, prawomocnego wyroku o sygn. akt II SA/Łd 501/19. Naczelny Sąd Administracyjny jeszcze raz w tym miejscu zaznacza i przyznaje, że wprawdzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi pozostawił organom pewien niewielki margines uznania, zlecając przeprowadzenie dodatkowych czynności wyjaśniających, niemniej później przeprowadzone w dniu 28 lipca 2020 r. oględziny nie przyczyniły się do ustalenia jakichkolwiek nowych faktów, względnie stwierdzenia takich cech spornego obudowanego urządzenia chłodni, które by pozwalały na inną ocenę sprawy i bądź inną kwalifikację obiektu, jako obiektu budowlanego i budowli w rozumieniu art. 3 pkt 1 i 3 P.b. W takim ujęciu można uznać, że ocena prawna zawarta w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 września 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 501/19 okazała się wiążąca. Ocena taka została bowiem w motywach tego wyroku jednoznacznie wyrażona, natomiast późniejsze, zlecone przez Sąd czynności wyjaśniające nie doprowadziły do ustalenia jakichkolwiek nowych faktów, które mogłyby pozwolić na inną ocenę sprawy.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny jako nieusprawiedliwione ocenił zarzuty naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7a i art. 80 K.p.a. Sąd pierwszej instancji trafnie zaaprobował ustalenia organów, jako że te zadośćuczyniły wskazaniom zawartym w wyroku o II SA/Łd 501/19. Przeprowadzono zwłaszcza wspomniane już oględziny z dnia 27 sierpnia 2020 r., które nakierowane były na zbadanie wątpliwości zgłoszonych uprzednio przez Sąd. Nie doszło w tym także do naruszenia art. 7a P.b. W tym miejscu wypada wyjaśnić, że w skardze kasacyjnej nie sprecyzowano, która jednostka redakcyjna przywołanego przepisu została naruszona. Brak ten można było jednak usunąć w oparciu o treść środka zaskarżenia, gdzie na stronie 2 przytoczono fragmenty art. 7a § 1 K.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął więc, że ten konkretnie przepis w intencji skarżących kasacyjnie został zakwestionowany. Wbrew J. H. i W. H. nie sposób twierdzić o nie dających się usunąć wątpliwościach co do treści norm prawnych wynikających z art. 3 pkt 1 i 3 P.b. Naczelny Sąd Administracyjny jeszcze raz podkreśla, że w uprzednio wydanym w sprawie wyroku przedstawiono kwalifikację obiektu posadowionego na działce ul. [...] w P. jako obiektu budowlanego i budowli, a przy tym przesądzono o konieczności jej badania z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Jedyny margines uznania, jaki wówczas pozostawiono, dotyczył uzupełniających ustaleń faktycznych, a nie wykładni prawa. Innymi słowy, w realiach niniejszej sprawy nie sposób uzasadnić odmiennej kwalifikacji przedmiotu postępowania, aniżeli wyrażona w wyroku o sygn. akt II SA/Łd 501/19, z powołaniem na art. 7a § 1 K.p.a.
Nieusprawiedliwione są także dalsze zarzuty naruszenia art. 3 pkt 3, art., 28 ust. 1 i art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 P.b. Poczynione w sprawie ustalenia, w świetle oceny zaprezentowanej w poprzednio wydanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, prowadzą do wniosku, że na działce przy ul. [...] w P. zlokalizowano obudowane urządzenie chłodni będące budowlą (art. 3 pkt 3 P.b.), wymagającą pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 P.b.), a że pozwolenia takiego nie uzyskano, konieczne okazało się wdrożenie procedury z art. 48 P.b. Orzeczono przy tym o rozbiórce (art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b.), gdyż z uwagi na charakterystykę obiektu budowlanego nie da się pogodzić z przepisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ta ostatnia kwestia została w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 września 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 501/19 wyrażona wprost ("trafnie organ II instancji dokonał oceny zgodności posadowienia spornego urządzenia z zapisami m.p.z.p. i słusznie wywiódł, iż przepisy obowiązującego planu nie zezwalają na istnienie tej budowli na tym terenie").
Wreszcie nieusprawiedliwione są zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące art. 2, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy decyzja o nakazie rozbiórki spornego urządzenia wydana została z powodu niezgodności obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu przestrzennym obowiązującymi w czasie orzekania przez organy z pominięciem oceny przeznaczenia terenu w okresie wcześniejszym. Odnosząc się do tego zarzutu wystarczy przypomnieć, że w wyroku o sygn. akt II SA/Łd 501/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził: "Urządzenie zostało zamontowane w 2009 roku, a więc pod rządami obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania i pod rządzami u.p.z.p. Zaś ocena zgodności z prawem inwestycji dokonywana jest w odniesieniu do stanu prawnego aktualnego w dacie tej oceny. Reasumując [...] nie budzi również wątpliwości przyjęta przez ŁWINB interpretacja unormowań miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak i dokonanie oceny zgodności inwestycji zarówno z aktualnym planem zagospodarowania jak i przepisami ustawy Prawo budowlane".
J. H. i W. H., choć byli skarżącymi w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 501/19, nie zaskarżyli wydanego wyroku, kwestionując choćby jego uzasadnienie. Obecnie zarzuty zmierzające do przekonania o innej ocenie prawnej, aniżeli tam wyrażona, muszą być uznane za spóźnione wobec art. 153 P.p.s.a.
Końcowo Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że nie odnosił się odrębnie o znaczeniu w sprawie art. 170 P.p.s.a., przedstawionego jako zarzut skargi kasacyjnej. W zupełności wystarczającym okazało się stwierdzenie, iż kwalifikacja spornego obiektu – jako zagadnienie najdalej kontrowersyjne i zarazem podstawowe – została oceniona prawnie w uzasadnieniu w poprzednio wydanego wyroku. Sąd uznał wówczas, że mamy do czynienia z obiektem budowlanym i budowlą, a czynności wyjaśniające później prowadzonego postępowania nie ujawniły żadnej okoliczności (a konkretnie – cechy obiektu), która usprawiedliwiałyby inne jego postrzeganie.
Mając to wszystko na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 P.p.s.a.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI