II OSK 2694/22

II OSK 2694/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-05-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Szuma
Leszek Kiermaszek /przewodniczący/
Małgorzata Masternak - Kubiak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Sygn. powiązane
IV SA/Po 446/22 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2022-10-12
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) sędzia del. WSA Jan Szuma Protokolant asystent sędziego Sylwia Misztal po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia Zwykłego "X" z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 października 2022 r. sygn. akt IV SA/Po 446/22 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia Zwykłego "X" z siedzibą w [...] na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek T. R. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 12 października 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 446/22, oddalił skargę Stowarzyszenia Zwykłego "[...]" z siedzibą w [...] na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 czerwca 2022 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego.
Jak wskazał Sąd pierwszej instancji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Słupcy - dalej: "PINB w Słupcy", decyzją z dnia 22 kwietnia 2022 r. wydaną na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie legalności obiektów małej architektury - ażurowych konstrukcji metalowych oraz 8 "food trucków" - tymczasowych obiektów budowlanych znajdujących się na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym gruntów [...] w obr. P., gm. P., stanowiącej własność T. R.
W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że na skutek żądania Stowarzyszenia Zwykłego "[...]" z siedzibą w [...] - dalej: "Stowarzyszenie", Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Słupcy przeprowadził postępowanie administracyjne w przedmiocie legalności obiektów małej architektury - ażurowych konstrukcji metalowych oraz 8 "food trucków" (w istocie 8 tymczasowych obiektów budowalnych) będących własnością T. R., znajdujących się na działce nr [...].
W wyniku kontroli i przeprowadzonego postępowania administracyjnego stwierdzono:
- na działce ozn. nr ewid. [...] w obr. ewid. P. znajduje się 7 modułowo ustawionych lekkich konstrukcji metalowo - ażurowych, posadowionych bezpośrednio na gruncie, o wymiarach w rzucie 2,50 x 2,50 m;
- właścicielem ww. działki i konstrukcji ażurowych jest T. R.;
- przedmiotowe ażurowe konstrukcje metalowe stanowią niewielkie obiekty, pełniące funkcje dekoracyjne na stosunkowo dużym obszarze działki o powierzchni 3347 m2, co oznacza, że jeden obiekt małej architektury przypada na 478 m2 działki;
- w dniu kontroli na ww. działce nie było żadnych "food trucków", czyli obiektów tymczasowych.
Organ wskazał, że w rozpatrywanym przypadku pergole, czyli ażurowe konstrukcje metalowe na przestrzeni całej działki stanowią niewielkie obiekty przeznaczone na cele dekoracyjne, czyli obiekty architektury ogrodowej oraz funkcję związaną z codzienną rekreacją, a więc należy zakwalifikować te obiekty jako obiekty małej architektury (art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm. – dalej: "P.b."). Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 19 P.b. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia budowa obiektów małej architektury z wyjątkiem obiektów małej architektury w miejscach publicznych. W opinii organu działka o nr ewid. gruntów [...] w miejscowości P., nie jest miejscem publicznym, ponieważ stanowi prywatną własność T. R.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosło Stowarzyszenie żądając jej uchylenia.
Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego – dalej: "WWINB", decyzją z dnia 20 czerwca 2022 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że działka nr [...], na której są posadowione obiekty małej architektury - ażurowe konstrukcje metalowe, stanowi własność prywatną, a opis użytku działki ewidencyjnej wskazuje, że jest to teren mieszkaniowy oraz grunt rolny. Z tego względu nie podzielono poglądu skarżącego, że jest to teren publiczny, ponieważ ażurowe konstrukcje metalowe zostały posadowione na prywatnej działce nr [...], której właścicielem jest osoba fizyczna, a przeznaczenie działki, zgodnie z informacją z rejestru gruntów, to tereny mieszkaniowe i grunty orne. Jednocześnie wskazano, że działka nr [...] jest opłotowana. Organ II instancji z urzędu posiada wiedzę, że na terenie tej nieruchomości właściciel świadczy usługi gastronomiczne, zatem mają tam dostęp korzystające z nich osoby. Nie zmienia to jednak statusu działki jako miejsca prywatnego, ponieważ osoby te przebywają tam w określonym celu i podlegają nadzorowi podmiotu zarządzającego terenem.
Skargę na powyższą decyzję wniosło Stowarzyszenie, domagając się jej uchylenia oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Uczestnik postępowania T. R. wniósł o oddalenie skargi podzielając stanowisko organów obu instancji.
Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji uznał wniesioną skargę za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. W uzasadnieniu wskazano, że organy prawidłowo zakwalifikowały 7 metalowych konstrukcji ażurowych jako obiekty małej architektury. Z akt sprawy wynika, że działka nr [...], na której są posadowione obiekty małej architektury - ażurowe konstrukcje metalowe - stanowi własność T. R. Nie można więc podzielić poglądu skarżącego Stowarzyszenia, że jest to teren publiczny, ponieważ ażurowe konstrukcje metalowe zostały posadowione na prywatnej działce nr [...], której właścicielem jest osoba fizyczna, a przeznaczenie działki zgodnie z informacją z rejestru gruntów, to tereny mieszkaniowe i grunty orne.
W ocenie Sądu meriti zarówno prywatny charakter nieruchomości, jak i prosta konstrukcja ażurowych pergoli skłania do przyjęcia, że nie ma podstaw do rozszerzenia kontroli organu poza zakres wskazany we wniosku, tj. dot. braku wymaganego prawem zgłoszenia. Skarżące Stowarzyszenie nie wskazało bowiem jakichkolwiek okoliczności (zdjęć, opinii, niebezpiecznych sytuacji), które uzasadniałyby przeprowadzenie kontroli pod kątem stanu technicznego, zagrożenia bezpieczeństwa, zdrowia, życia środowiska ażurowych konstrukcji na prywatnej nieruchomości, dlatego nie sposób uznać, że było to przedmiotem postępowania wszczętego na wniosek skarżącego stowarzyszenia. Ponadto biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy i brak obecności "food trucków" na kontrolowanej nieruchomości w dniu kontroli, Sąd Wojewódzki uznał, że umorzenie postępowania w zakresie "food trucków" również było prawidłowe .
W odniesieniu do zarzutu prowadzenia jednego postępowania w dwóch różnych sprawach Sąd rozpoznający skargę wskazał, że w sytuacji umorzenia postępowania zarówno w odniesieniu do "food trucków", a także 7 ażurowych konstrukcji (obiektów małej architektury), Sąd nie ocenia na tym etapie postępowania, czy takie prowadzenie postępowania przez organy mogło mieć wpływ na jego merytoryczne rozstrzygnięcie. Strona skarżąca nie wykazała istnienia takiego wpływu, natomiast zakończenie postępowania poprzez jego umorzenie nie odnosi się do kwestii merytorycznych i ma charakter wyłącznie procesowy.
Sąd meriti uznał również, że bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 61 § 1 K.p.a. polegającego na nie wszczęciu z urzędu postępowania dotyczącego punktu sprzedaży alkoholu, ponieważ przedmiotowe postępowanie dotyczyło wyłącznie legalności obiektów małej architektury - ażurowych konstrukcji metalowych oraz 8 "food trucków" - tymczasowych obiektów budowlanych znajdujących się na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym gruntów [...] w obr. P., gm. P. Ewentualne badanie kwestii legalności dotyczącego punktu sprzedaży alkoholu może być przedmiotem odrębnego postępowania.
Podsumowując Sąd Wojewódzki wskazał, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy, na dzień orzekania przez organy w istocie kwestia "food trucków" oraz ażurowych konstrukcji jest bezprzedmiotowa. Sąd natomiast nie przesądził, że będzie tak również w sezonie letnim, kiedy obiekt ten funkcjonuje w sposób opisywany przez Stowarzyszenie. W innych okolicznościach faktycznych możliwa byłaby redefinicja tego terenu i ponowna ocena przez pryzmat "miejsca publicznego". Są to jednak rozważania na marginesie, poza zakresem niniejszej sprawy, wskazane przez Sąd w celu podkreślenia świadomości specyficznego charakteru funkcjonowania przedmiotowej nieruchomości.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) - dalej – "P.p.s.a.".
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Stowarzyszenie Zwykłe "[...]" z siedzibą w P. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości, zarzucono:
1. naruszenie przepisu art. 29 ust. 2 pkt 19 P.b. polegające na jego nie zastosowaniu. WSA w Poznaniu popełnił błąd w subsumpcji w/w przepisu - tj. niewłaściwie uznał, że stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w tym przepisie prawa w sytuacji, gdy jest dokładnie odwrotnie. Innymi słowy WSA w Poznaniu wadliwie ocenił, że w dniu wydania zaskarżonej decyzji WWINB tj. w dniu 20 czerwca 2022 r. działka nr [...] nie była miejscem publicznym;
2. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, 8, 9, 10, 77 § 1, 80, 107 § 3 K.p.a., polegające w istocie na niepełnym i nieprawidłowym ustaleniu i przedstawieniu stanu faktycznego, co niewątpliwie nie tylko mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ale w istocie taki wpływ miało;
3. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) - c) oraz art. 151 P.p.s.a. polegające na nie uchyleniu zaskarżonego orzeczenia - decyzji WWINB tj. na nie uwzględnieniu skargi pomimo tego, że orzeczenie to nie odpowiada prawu.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżące kasacyjnie Stowarzyszenie wniosło o:
- uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Poznaniu;
- zasądzenie od WWINB na rzecz skarżącego Stowarzyszenia niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego w kwocie 590 zł [wynagrodzenia pełnomocnika - 240 zł, kosztów sądowych - wpisu od skargi kasacyjnej 250 zł, opłaty kancelaryjnej -100 zł];
- rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powyższe zarzuty szerzej umotywowano.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania T. R. wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § P.p.s.a., rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do zbadania zawartych w skargach zarzutów sformułowanych w granicach podstawy kasacyjnej.
Podstawy, na które można się powołać w skardze kasacyjnej, zostały sprecyzowane w art. 174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych formach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący wykazał możliwość istotnego wpływu wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Nie może odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia przepisu art. 29 ust. 2 pkt 19 P.b. oraz naruszenia przepisów art. 7, 8, 9,10, 77 § 1, 80, 107 § 3 K.p.a. W realiach Sąd Wojewódzki zasadnie podzielił ocenę zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, co do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy i właściwej subsumpcji norm prawa materialnego.
Sąd trafnie uznał, że organy prawidłowo zakwalifikowały 7 metalowych konstrukcji ażurowych jako obiekty małej architektury, zgodnie z treścią art. 3 pkt 4 c P.b. Lista obiektów z art. 3 pkt 4 p.b. nie jest bowiem wyczerpująca i do obiektów małej architektury można zaliczyć także inne obiekty, poza wyraźnie w nim wymienionymi, jednak mogą to być jedynie obiekty niewielkie i rodzajowo podobne do tych, które zostały wymienione w art. 3 pkt 4 P.b. (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1528/15, LEX nr 2227698).
Zasadą Prawa budowlanego jest, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 ustawy (art. 28 ust. 1 P.b.). W odniesieniu natomiast do obiektów małej architektury, w stanie prawnym obowiązującym w dacie jego realizacji, przepis art. 29 ust. 2 pkt 19 P.b. stanowił, że nie wymagała decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa obiektów małej architektury, z wyjątkiem obiektów małej architektury w miejscach publicznych. W sprawie było bezsporne, że pergole, czyli ażurowe konstrukcje metalowe na przestrzeni całej działki nie znajdują się w miejscu publicznym; działka nr [...], na której są posadowione stanowi własność prywatną T. R., a opis użytku działki ewidencyjnej wskazuje, że jest to teren mieszkaniowy oraz grunt rolny. Jednocześnie, jak wynika z materiału aktowego, działka nr [...] była zabezpieczona przed dostępem osób trzecich za pomocą ogrodzenia i zamkniętej bramy. Biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny na dzień wydania decyzji, należy więc uznać, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 29 ust. 2 pkt 19 P.b., gdyż obiekty małej architektury nie są usytuowane w miejscu publicznym.
Nie można podzielić zarzutu i argumentacji strony skarżącej kasacyjnie odnośnie zaniechania przez organy nadzoru budowlanego obowiązku zbadania, czy zrealizowane prace zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną, w tym czy nie stanowią zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi, mienia lub zagrożenia środowiska. Wniosek skarżącego Stowarzyszenia w zakresie obiektów małej architektury wskazywał na brak wymaganego prawem zgłoszenia tych obiektów. Przyjmując, że kontrolowana nieruchomość nie jest miejscem publicznym należy wskazać, że brak jest podstawy materialnoprawnej do władczej ingerencji organu, co powoduje że postępowanie w tym zakresie jest bezprzedmiotowe. Tym niemniej trzeba mieć na uwadze, że zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w orzecznictwie przyjmuje się, że obiekty nie wymagające pozwolenia na budowę ani zgłoszenia nie są wyłączone spod nadzoru budowlanego. Jak przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 sędziów NSA z dnia 3 października 2016 r. sygn. II OPS 1/16 (ONSAiWSA 2017 r., nr 1, poz. 2): "Do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia, mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290, z późn. zm.), a także art. 51 ust. 7 tej ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine". Obowiązek organów zapewnienia nadzoru i kontroli warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia dotyczy wykonywania robót budowlanych oraz utrzymywania wszystkich obiektów budowlanych, niezależnie od tego, czy te roboty lub obiekty budowlane podlegają obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Przyjęcie założenia, że organy te nie mogą sprawować nadzoru budowlanego wobec realizowanych obiektów i robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę, albo zgłoszenia, jeżeli stwierdzą wystąpienie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenia środowiska, byłoby niespójne, nieracjonalne i sprzeczne z interesem publicznym, który stanowi istotę celowości działania organów budowlanych (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 12 grudnia 2024 r., sygn. II SA/Wr 201/24, LEX nr 3794351).
Trzeba jednak zgodzić się z Sądem Wojewódzkim, że prywatny charakter nieruchomości, prosta konstrukcja ażurowych pergoli skłania do przyjęcia, że nie ma podstaw do rozszerzenia kontroli organu poza zakres wskazany we wniosku, tj. dot, braku wymaganego prawem zgłoszenia. "Skarżące stowarzyszenie nie wskazało bowiem jakichkolwiek okoliczności (zdjęć, opinii, niebezpiecznych sytuacji, które uzasadniałyby przeprowadzenie kontroli pod kątem stanu technicznego, zagrożenia bezpieczeństwa, zdrowia, życia środowiska ażurowych konstrukcji na prywatnej nieruchomości, dlatego nie sposób uznać, że było to przedmiotem postępowania wszczętego na wniosek skarżącego stowarzyszenia.". Tym samym, wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie, w realiach sprawy, nie było potrzeby przeprowadzenia oceny wykonanych robót w kontekście ich realizacji z punktu widzenia bezpieczeństwa ludzi, mienia lub zagrożenia środowiska, w tym, czy zostały one wykonany zgodnie ze sztuką budowlaną. Ponadto trzeba wziąć pod uwagę, że w dniu przeprowadzenia kontroli, pracownicy PINB ustalili, że na przedmiotowej działce nr [...] nie znajdują się żadne "food trucki". Wobec tego organ I instancji prawidłowo umorzył postępowanie wobec uznania, że tych konkretnych obiektów tymczasowych, o których była mowa we wniosku Stowarzyszenia inicjującym postępowanie, nie ma już na działce nr [...]. Ponowne posadowienie tych obiektów może być natomiast przedmiotem odrębnego postępowania. Sąd Wojewódzki trafnie przy tym zauważył, że w sytuacji umorzenia postępowania zarówno w odniesieniu do "food trucków", a także 7 ażurowych konstrukcji (obiektów małej architektury), nie ocenia na tym etapie postępowania, czy takie prowadzenie postępowania przez organy mogło mieć wpływ na jego merytoryczne rozstrzygnięcie. Strona skarżąca nie wykazała istnienia takiego wpływu, natomiast zakończenie postępowania poprzez jego umorzenie nie odnosi się do kwestii merytorycznych i ma charakter wyłącznie procesowy.
Ubocznie Naczelny Sąd Administracyjny, uwzględniając policyjny charakter czynności organów nadzoru budowlanego, podejmowanych dla ochrony interesu publicznego, zwraca uwagę, że postępowanie tych organów wszczynane jest wyłącznie z urzędu. Organ nadzoru budowlanego, nawet w reakcji na interwencję osoby prywatnej, wszczyna z urzędu postępowanie wyjaśniające, w wyniku którego, w zależności od dokonanych ustaleń, wszczyna postępowanie legalizacyjne lub naprawcze. Wobec tego organy nadzoru budowlanego, działając z urzędu, są zobowiązane do podjęcia stosownych działań, gdy obiekt budowlany zagraża życiu lub zdrowiu ludzi, albo bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, gdy jest użytkowany w sposób stwarzający takie zagrożenie, albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 5 listopada 2013 r., sygn. II SA/Op 393/13, LEX nr 1395448).
Wbrew zarzutom skargi należy podzielić ocenę Sądu Wojewódzkiego, że przeprowadzone przez organ odwoławczy postępowanie odpowiada wskazanym standardom kontroli instancyjnej. Ocena materiału dowodowego zebranego uzasadniała przyjęcie stanowiska, że stan faktyczny sprawy, w postępowaniu administracyjnym, został ustalony prawidłowo. Nie naruszono zatem art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.
Wniosek uczestnika postępowania T. R. o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego od skarżącego kasacyjnie nie mógł zostać uwzględniony z uwagi na to, że stosownie do treści art.199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przepisy art. 200 - 210 P.p.s.a. regulujące zwrot kosztów postępowania między stronami nie przewidują możliwości zasądzenia kosztów postępowania na rzecz uczestnika nie będącego skarżącym lub skarżącym kasacyjnie – o czym orzeczono jak w punkcie 2 sentencji wyroku.