II OSK 2691/22

II OSK 2691/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-01-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz
Anna Żak /sprawozdawca/
Roman Ciąglewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Sygn. powiązane
II SA/Po 104/22 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2022-07-29
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 104 § 2, art. 107 § pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 3 pkt 8, art. 29 ust. 3 pkt 2 litb, art. 51 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz, Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz, Sędzia del. NSA Anna Żak (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Po 104/22 w sprawie ze skargi J. H. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 grudnia 2021 r., nr WOA.7721.309.2021.RD w przedmiocie odstąpienia od obowiązku wykonania określonych czynności 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 29 lipca 2022 r., sygn. II SA/Po 104/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. H. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WWINB) z 29 grudnia 2021 r., nr WOA.7721.309.2021.RD, w przedmiocie odstąpienia od obowiązku wykonania określonych czynności, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w K. z 6 października 2021 r., nr PINB.5150.2.2018.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Decyzją z 6 października 2021 r., nr PINB.5150.2.2018, PINB w K., po przeprowadzeniu postępowania w sprawie istniejących otworów okiennych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym zlokalizowanym na działce nr. ewid. [...] w miejscowości K., odstąpił od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót – wymianie dwóch okien zewnętrznych na nowe od strony sąsiedniej granicy działki oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...]- do stanu zgodnego z prawem. W uzasadnieniu wyjaśniono, że budynek mieszkalny na działce nr [...] powstał w latach 1975-1977 w oparciu od decyzję o pozwoleniu na budowę nr 421/85/75 z 25 sierpnia 1975 r. wydaną przez Naczelnika Gminy K.. Roboty budowlane polegające na wymianie w spornym budynku luksferów na okna z ramą drewnianą zostały wykonane wiosną 1998 r. przez K. i M. D., gdy działka nr [...], aktualnie należąca do J. H. oraz działka nr [...], aktualnie należąca do L. i A. Ł., stanowiły jedną niepodzielną działkę nr [...]. Między budynkami położonymi na tych działkach zachowana jest odległość 8 m wymagana przez § 20 ust. 2 zarządzenia nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Bud. z dnia 19.VII.1966 r. nr 10, poz. 44).
Dalej organ ustalił, że w 2004 r. aktualni właściciele nieruchomości obejmującej działkę nr [...] na parterze zajmowanego budynku mieszkalnego wykonali roboty budowlane polegające na wymianie istniejącego okna posiadającego ramę drewnianą na okno o ramie PCV. Następnie w lipcu 2020 r. na piętrze budynku w istniejącym otworze okiennym zamontowano okno z ramą PCV w miejsce istniejącego okna z ramą drewnianą. Na skutek dokonanego w 2005 r. podziału działki nr [...] zmianie uległa lokalizacja budynków względem granicy rozdzielającej działkę nr [...] oraz działkę nr [...]. Po dokonanym podziale ściana z otworami okiennymi w budynku na działce nr [...] znalazła się w odległości około 3,08 m od granicy z nieruchomością J. H. (działka nr [...]). Roboty budowlane obejmujące wymianę okien o stolarce drewnianej na okna o stolarce PCV nie spowodowały zmiany kształtu, ani też zamiany wymiarów otworów okiennych i należało je zakwalifikować, jako remont obiektu, który nie wymagał pozwolenia na budowę, ale wymagał zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Brak zgłoszenia obligował organ nadzoru budowlanego do przeprowadzenia postępowania w trybie art. 50-51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r., poz. 2351), dalej "p.bud." Oględziny potwierdziły, że roboty budowlane zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną oraz z zasadami wiedzy technicznej, nie stanowią zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz własności mienia. Brak jest więc podstaw do nakazania czynności, które miałyby doprowadzić roboty budowlane do stanu zgodnego z prawem.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła J. H. domagając się zobowiązania właścicieli budynku na działce nr [...] do rozebrania okien i zabudowania otworów okiennych.
Opisaną na wstępie decyzją z 29 grudnia 2021 r. WWINB utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Wskazał, że Sąd Rejonowy w K. postanowieniem z dnia 11 maja 2001 r. dokonał podziału spadku po A. D. i R. D. przyznając M. D. nieruchomość oznaczoną w opinii biegłego nr [...], a J. H. nieruchomość oznaczoną nr [...]. Geodezyjny podział działki nastąpił w 2005r. i w jego wyniku ściana z przedmiotowymi oknami w budynku usytuowanym na działce nr [...] znalazła się w odległości mniejszej niż 4 m. od granicy z nieruchomością nr [...]. W lipcu 2020r. aktualni właściciele działki nr [...] wymienili okno na parterze zastępując drewnianą ramę na ramę z PCV nie zmieniając wymiarów otworów okiennych. Dalej organ odwoławczy wskazał, że w świetle związania oceną prawną zawartą w wyroku NSA z dnia 13 listopada 2019 roku o sygn. akt II OSK 923/19 oraz w świetle argumentacji powołanej w uzasadnieniu wyroku NSA OZ w Poznaniu z dnia 5 lipca 2001 roku o sygn. akt II SA/Po 626/00, że "dopiero zakończenie postępowania spadkowego może mieć jakieś znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy" przyjmować należy, że merytoryczne rozpatrzenie sprawy nie powinno ograniczać się wyłącznie do oceny robót budowlanych wykonanych w 2004 oraz 2020 roku, czyli wymiany okien z ramami drewnianym na okna z ramami PCV, lecz powinno odnosić się do skutków prawnych podziału działki nr [...] na obecnie istniejące działki nr [...] i nr [...]. Sądy uznały bowiem, że taki zakres oceny nie narusza zasady trwałości decyzji administracyjnej wyrażonej w art. 16 K.p.a.
Mając na uwadze powyższe WWINB wyjaśnił, że wypełnienie spornych otworów okiennych oknami z ramami drewnianymi było legalne. Natomiast fakt, że północna ściana budynku, w której zostały te okna wykonane, aktualnie znajduje się w odległości od 3,08m do 4,64m od granicy z sąsiednią działką nr [...] jest wyłącznie wynikiem wtórnego podziału działki nr [...] i nie ma na tę legalność żadnego wpływu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że okna, czy inne otwory w ścianie szczytowej, która obecnie jest w ostrej granicy działki mogą pozostać poza ingerencją nadzoru budowlanego o ile wynikają z projektu budowlanego lub powstały w innych okolicznościach, tj. legalnie przed podziałem działki. WWINB podkreślił jednocześnie, że organ I instancji zasadnie objął zakresem postępowania również roboty związane z wymianą tychże legalnie istniejących okien z ramami drewnianymi na okna z ramami PCV. Podzielając ocenę prawną PINB w tym zakresie organ oddawczy stwierdził, że decyzja kwestionowana odwołaniem jest w pełni prawidłowa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, J. H. powtórzyła argumentację przedstawioną w odwołaniu.
WWINB wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu swojej decyzji.
W piśmie z 27 kwietnia 2022 roku, pełnomocnik ustanowiony dla skarżącej z urzędu, zarzucił kwestionowanej decyzji naruszenie: art. 104 § 2 k.p.a. poprzez brak rozstrzygnięcia sprawy, co do wymiany luksferów na okna o ramach drewnianych; art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 11 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak ustosunkowania się do zarzutów odwołania oraz brak poczynienia przez organ odwoławczych własnych ustaleń, a także brak dokonania oceny stanu faktycznego na podstawie konkretnych przepisów prawa; § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przez brak jego zastosowania w sprawie, a w to miejsce zaaprobowanie stanowiska organu I instancji, który stosował przepisy nieobowiązujące w dacie zamiany luksferów na okna. W uzasadnieniu podniesiono, że organ I instancji zawarł w sentencji decyzji jedynie rozstrzygnięcie dotyczące robót budowlanych polegających na wymianie okien drewnianych na okna o stolarce PCV. Nie wiadomo więc jakie jest rozstrzygnięcie w tym zakresie. Wnioski i pisma skarżącej wskazują, że to właśnie ta wymiana, a nie wymiana okien z ramą drewnianą na okna z ramą PCV powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględniając skargę wskazał, że wg PINB w K. przedmiot sprawy dotyczy "istniejących otworów okiennych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, obiekcie zlokalizowanym na działce oznaczonej nr ewidencyjnym gruntów [...], od strony sąsiedniej granicy działki oznaczonej nr ewidencyjnym gruntów [...] w miejscowości K.". Tak zakreślony przedmiot sprawy obejmuje także kwestie wskazywane w przedstawionych powyżej wyrokach sądów administracyjnych wydanych na gruncie kontrolowanej sprawy, a które zobowiązywały organy do rozpoznania sprawy w zakresie istotnej zmiany stanu faktycznego i prawnego nieruchomości, a mianowicie tego, że "doszło do podziału działki nr [...] na działki nr [...] i nr [...], co w konsekwencji spowodowało, że budynek mieszkalny wraz z otworami okiennymi na działce nr [...] zlokalizowany jest w odległości ok. 1,5 m od granicy działki". WWINB trafnie dostrzegł, że rozpatrzenie kontrolowanej sprawy nie powinno ograniczać się wyłącznie do oceny robót budowlanych wykonanych w 2004 oraz 2020 roku, czyli wymiany okien z ramami drewnianymi na okna z ramami PCV, lecz powinno odnosić się do skutków prawnych podziału działki nr [...] na obecnie istniejące działki nr [...] i nr [...]. Organowi temu umknęło jednak, że tak wyznaczony przedmiot postępowania nie znajduje swojego odzwierciedlenia w sentencji decyzji wydanej przez PINB. W konsekwencji, kwestionowana decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja PINB obarczone są istotną wadliwością procesową w postaci naruszenia art. 104 § 2 i art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez brak pełnego rozstrzygnięcia o przedmiocie prowadzonego postępowania administracyjnego, ponieważ organy nie wydały rozstrzygnięcia w formie decyzji, co do legalności istnienia otworów okiennych znajdujących się w ścianie budynku na działce nr [...] zwróconej w stronę granicy z sąsiednią działką nr [...], która to ściana po podziale działki nr [...] zlokalizowana jest w odległości od 3,08 do 4,64 m od wspólnej granicy pomiędzy wydzielonymi działkami. Sąd pierwszej instancji w całości podzielił stanowisko skarżonych organów, co do tego, że przedmiotem kontrolowanego postępowania należało objąć także kwestie dotyczące robót budowlanych polegających na wymianie okien o stolarce budowlanej na okna o stolarce PCV. Organy dokonały trafnej kwalifikacji prawnej ujawnionych robót budowlanych. Wymianę okien drewnianych na okna PCV należało zakwalifikować, jako remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 p.bud. Natomiast zgodnie z art. 29 ust. 3 pkt 2 lit. b p.bud. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, wykonywanie robót budowlanych polegających na remoncie budynków, których budowa wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę - w zakresie przegród zewnętrznych albo elementów konstrukcyjnych. Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania rozstrzygnięcia o odmowie nakładania obowiązków w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.bud. Sąd wskazał, że skoro okolicznością bezsporną pomiędzy stronami są ustalenia, że roboty budowlane w zakresie wymiany okien zostały przeprowadzone zgodnie ze sztuką budowlaną i nie powodują zagrożenie bezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, to organ trafnie odstąpił od nakładania obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem.
Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 6 października 2021 roku. Wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy powinny uwzględnić, że kwestia legalności robót budowlanych obejmujących zastąpienie pustaków szklanych oknami drewnianymi została już prawomocnie rozpoznana wyrokiem NSA oz. w Poznaniu z 5 lipca 2001 r. sygn. II SA/Po 626/00. Przedmiotem rozpoznania i oceny prawnej w powtórzonym postępowaniu administracyjnym może być jedynie kwestia legalności istnienia spornych otworów okiennych w aspekcie podziału działki nr [...] na obecnie istniejące działki nr [...] i nr [...], tj. kwestia braku spełnienia odpowiednich norm technicznych przez budynek posadowiony na działce nr [...] w kontekście dopuszczalnych prawnie działań inspekcji nadzoru budowlanego. Stanowisko organu w tym zakresie winno zostać ujawnione w treści sentencji decyzji kończącej postępowanie administracyjne.
W skardze kasacyjnej WWINB zarzucił powyższemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 174 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 104 § 2, art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez bezpodstawny zarzut, że organ odwoławczy wydając 29 grudnia 2021 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzję utrzymującą w mocy decyzję PINB z 6 października 2021 r. oraz PINB w Koninie wydając decyzję z 6 października 2021 r. naruszyli art. 104 § 2 i art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez to, że "skarżonemu organowi umknęło jednak to, że tak wyznaczony przedmiot postępowania nie znajduje odzwierciedlenia w sentencji wydanej przez PINB , którą utrzymał w mocy organ odwoławczy".
W oparciu o powyższe zarzuty organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, przy uwzględnieniu kosztów postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu podniesiono, że sformułowanie sentencji (osnowy) PINB spełnia wymagania ustawowe, co do poprawności wyjaśnione przez doktrynę i rzecznictwo, jest precyzyjne, a jego zakres nie budzi wątpliwości. Decyzja kasacyjna nie może być wydana w sytuacjach innych niż określone w art. 138 § 2 k.p.a.
W niniejszej sprawie WWINB nie stwierdził w postępowaniu odwoławczym, aby występowały braki postępowania dowodowego, które można by ocenić, że w ich wyniku decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania oraz że istniał konieczny o wyjaśnienia zakres sprawy mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. WWINB dokonał własnej, niezależnej od PINB oceny co do odstąpienia od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót, tj. wymiany dwóch okien zewnętrznych na nowe do stanu zgodnego z prawem. Doszedł do wniosku, że postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo i decyzja wieńcząca to postępowanie zawiera wszystkie elementy wymagane przez art. 107 § 1 k.p.a. W konsekwencji były podstawy do wydania przez WWINB decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i nie było podstaw do wydania decyzji reformatoryjnej w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca J. H. wniosła o jej oddalenie, przyznanie na rzecz pełnomocnika kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu drugoinstancyjnym i rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania.
W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna analizowana w opisanym zakresie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zawiera usprawiedliwione podstawy.
Sąd pierwszej instancji uchylił decyzje obu orzekających w tej sprawie organów nadzoru budowlanego wyłącznie z powodu naruszenia przepisów postępowania tj. art. 104 § 2 i art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez brak rozstrzygnięcia, co do legalności istnienia otworów okiennych znajdujących się w ścianie budynku na działce nr [...] zwróconej w stronę granicy z sąsiednią działką nr [...], która to ściana po podziale geodezyjnym działki nr [...] zlokalizowana jest w odległości od 3,08 do 4,64 m od wspólnej granicy pomiędzy wydzielonymi działkami. W ocenie Sądu pierwszej instancji, w sentencji decyzji organu I instancji powinno zostać ujawnione stanowisko organu w kwestii braku spełnienia odpowiednich norm technicznych przez budynek posadowiony na działce nr [...] w aspekcie podziału działki nr [...] na działki nr [...] i [...].
Skarżący kasacyjnie organ zakwestionował to stanowisko zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 104 § 2, art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez bezpodstawny zarzut, że organ odwoławczy wydając 29 grudnia 2021 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzję utrzymującą w mocy decyzję PINB z 6 października 2021 r. oraz PINB w Koninie wydając decyzję z 6 października 2021 r. naruszyli art. 104 § 2 i art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. Podnosi on, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest precyzyjne, a jego zakres nie budzi wątpliwości.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego choć rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji wprost nie odnosi się do legalności istnienia spornych otworów okiennych w aspekcie podziału działki nr [...] na obecnie istniejące działki nr [...] i nr [...], to nie sposób zasadnie twierdzić, że rozstrzygnięcie (sentencja) decyzji o treści: "po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej istniejących otworów okiennych w budynku mieszkalnym, obiekcie zlokalizowanym na działce ozn. nr ewid. gruntów [...], od strony sąsiedniej granicy działki ozn. nr ewid. gruntów [...], m. K., gm. K., orzekam - o odstąpieniu od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót - wymianie dwóch okien zewnętrznych na nowe od strony sąsiedniej granicy działki ozn nr ewid. gruntów [...], m. K., gm. K. - do stanu zgodnego z prawem" – stanowi istotne naruszenie w tej sprawie art. 104 § 2 i art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a.
Z powyższej decyzji, wynika bowiem, że odnosi się ona do kontrolowanej inwestycji jako całości tj. dotyczy istniejących otworów okiennych w budynku mieszkalnym na działce nr [...] od strony działki nr [...] rozstrzygając o odstąpieniu od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia tych okien do stanu zgodnego z prawem. W uzasadnieniu swojej decyzji, organ I instancji przedstawił wszystkie istotne dla wyniku sprawy okoliczności faktyczne, w tym powołał się na dokonany w 2005 r. podział geodezyjny działki [...] w wyniku czego doszło do zmiany lokalizacji budynku względem granic nieruchomości skarżącej, w rezultacie czego ściana z otworami okiennymi znalazła się w odległości ok.3,08 m od granicy z działką będącą własnością J. H.. Organ pierwszej instancji nie wypowiedział się co prawda wprost, co do oceny legalności istnienia tych okien w aspekcie podziału działki nr [...], uczynił to jednak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy odnosząc się całościowo do przedmiotowej inwestycji, w kontekście podnoszonej przez Sąd pierwszej instancji istotnej dla rozstrzygnięcia tej sprawy okoliczności w postaci ustalenia granicy (po dokonaniu geodezyjnego podziału działki nr [...]) między zabudowaną działką skarżącej, a działką na której posadowiony jest budynek, w którym dokonano wymiany luksferów na okna, gdy nieruchomość oznaczona nr [...] nie była podzielona. I tak organ odwoławczy wskazał, że jak wynika z wyroku NSA OZ w Poznaniu z dnia 5 lipca 2001r.,w sprawie II SA/Po 626/00, wstawienie w 1998r. okien z ramami drewnianymi w miejsce otworów okiennych wypełnionych luksferami, gdy budynek skarżącej i jak i sporny obiekt usytuowane były na jednej działce oznaczonej nr geodezyjnym [...] było zgodne z przepisami techniczno- budowlanymi, ponieważ nie istniały granice między działkami. Istniał tylko faktyczny podział działki, którego dokonali spadkobiercy. Wobec tego roboty te były legalne. Zdaniem organu odwoławczego oceny tej nie może zmienić dokonany w 2005 r podział działki [...] na działki nr [...] i [...], w wyniku którego północna ściana budynku, w której zostały wykonane okna znalazła się w odległości od 3,08 m. do 4,64 m od granicy z działką skarżącej nr [...]. Zdaniem organu odwoławczego taka sytuacja jest wynikiem podziału działki i nie ma wpływu na legalność wykonanych robót budowlanych. Tak więc, z zaskarżonej decyzji wynika, że w ocenie organu odwoławczego usytuowanie ściany z otworami okiennymi w odległości mniejszej niż 4m. od granicy z nieruchomością skarżącej spowodowane późniejszym geodezyjnym ustaleniem granic między nieruchomościami, nie może być uznane w okolicznościach tej sprawy za naruszenie norm odległościowych wynikających z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.2022.1225 t.j.). W tej sytuacji słusznie organ pierwszej instancji orzekł o odstąpieniu od nałożenia w trybie art.51 ust.1 pkt 2 p.bud. wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia przedmiotowej inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Wobec powyższego zarzuty skargi kasacyjnej są uzasadnione, ponieważ wbrew twierdzeniom Sądu pierwszej instancji zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają przepisów art. 104 § 2 i art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zawierają rozstrzygnięcie, co do jej istoty w całości, stwierdzając, że nie ma podstaw do podejmowania w stosunku do spornych otworów okiennych żadnych czynności naprawczych o jakich mowa w art.51 ust.1 pkt 2 p.bud.
Odnosząc się jeszcze do skargi J. H., której zarzuty koncentrują się wokół kwestii wymiany luksferów na okna, co nastąpiło w 1998 r., należy wyjaśnić, że jak wynika z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego oz. w Poznaniu z 5 lipca 2001 r., sygn. II SA/Po 626/00, budynek mieszkalny na działce nr [...] wybudowany został w latach 1975-77 na podstawie pozwolenia na budowę. Projekt przewidywał dwa otwory okienne, które pierwotnie wypełniono pustakami szklanymi (luksferami), zastąpionymi w 1998 r. oknami. Oddalając skargę na decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zastąpienia pustaków szklanych oknami drewnianymi, Naczelny Sąd Administracyjny przesądził wówczas, że na skutek tej wymiany nie doszło do naruszenia prawa. Sam Sąd pierwszej instancji, uchylając w niniejszej sprawie decyzje organów obu instancji wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy będą miały na uwadze, że kwestia legalności robót budowlanych obejmujących zastąpienia pustaków szklanych oknami drewnianymi została już prawomocnie rozpoznana ww. wyrokiem NSA oz. w Poznaniu z 5 lipca 2001 r. Skarżąca J. H. nie zakwestionowała tego stwierdzenia poprzez zaskarżenie uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji. Natomiast w niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego słusznie uznały, że nowa okoliczność w postaci ustalenia w 2005 r. granicy między działką skarżącej i działką, na której usytuowany jest budynek, w którym dokonano wymiany luksferów na szyby okienne przed ustaleniem tych granic tj. przed geodezyjnym podziałem działki nr ew. [...] nie ma znaczenia w świetle norm regulujących warunki techniczne budynków.
Skarżący kasacyjnie trafnie wobec tego zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 104 § 2 i art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Naruszenie powyższe, przy dostatecznym wyjaśnieniu istoty sprawy, stanowiło podstawę do zastosowania przez Naczelny Sąd Administracyjny art. 188 p.p.s.a. poprzez uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
O odstąpieniu od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie 207 § 2 p.p.s.a. Mając na względzie sytuację życiową i majątkową skarżącej, której przyznano prawo pomocy, a także z uwagi na fakt, że powodem uchylenia zaskarżonego wyroku były uchybienia sądu pierwszej instancji, który wadliwie przyjął, że obie decyzje organów nadzoru budowlanego są obarczone wadami procesowymi uznać należy, że w sprawie tej zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek przemawiający za odstąpieniem od zasądzenia od skarżącej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W związku z wnioskiem pełnomocnika skarżącej o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie orzeka o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest bowiem przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 254 § 1 i art. 258 - 261 p.p.s.a.