II OSK 1847/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę na decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie legalności robót budowlanych, uznając sprawę za bezprzedmiotową.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie legalności robót budowlanych przy budynku gospodarczym, zarzucając organom lakoniczne uzasadnienia i brak merytorycznej oceny. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając skargę kasacyjną organu za zasadną. NSA stwierdził, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, ponieważ roboty budowlane były wykonywane w celu usunięcia wad technicznych na podstawie wcześniejszej decyzji, a kwestie takie jak okna czy okap istniały przed podziałem działki i nie powstały w wyniku obecnych prac. NSA podkreślił, że nie można nakładać nowych obowiązków na podstawie aktualnych przepisów, jeśli obiekt powstał legalnie w przeszłości.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku WSA w Poznaniu, który uchylił decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie legalności robót budowlanych przy budynku gospodarczym. WSA zarzucił organom I i II instancji lakoniczne i niespójne uzasadnienia, brak merytorycznej oceny materiału dowodowego oraz zmianę przedmiotu postępowania bez uzasadnienia. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną. NSA stwierdził, że postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe, ponieważ roboty budowlane były wykonywane w celu usunięcia wad technicznych budynku, zgodnie z wcześniejszą decyzją PINB. Okna i okap budynku istniały przed podziałem działki i nie powstały w wyniku obecnych prac. NSA podkreślił, że nie można nakładać nowych obowiązków na właściciela budynku na podstawie aktualnych przepisów technicznych, jeśli obiekt został zrealizowany legalnie w przeszłości, nawet jeśli późniejszy podział działki zbliżył go do granicy. Sąd uznał, że organy prawidłowo stwierdziły bezprzedmiotowość postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. i uchylił wyrok WSA, oddalając skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, postępowanie stało się bezprzedmiotowe, ponieważ roboty budowlane były wykonywane w celu usunięcia wad technicznych na podstawie prawomocnej decyzji, a kwestie takie jak okna czy okap istniały przed podziałem działki i nie powstały w wyniku obecnych prac.
Uzasadnienie
NSA uznał, że organy prawidłowo stwierdziły bezprzedmiotowość postępowania, gdyż roboty budowlane były legalne i wynikały z wcześniejszego nakazu usunięcia wad technicznych. Nie można nakładać nowych obowiązków na podstawie aktualnych przepisów, jeśli obiekt powstał legalnie w przeszłości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (18)
Główne
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.b. art. 66 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
r.w.t. art. 28 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe, ponieważ roboty budowlane były wykonywane w celu usunięcia wad technicznych na podstawie wcześniejszej decyzji, a kwestie takie jak okna czy okap istniały przed podziałem działki i nie powstały w wyniku obecnych prac. Nie można nakładać nowych obowiązków na właściciela budynku na podstawie aktualnych przepisów technicznych, jeśli obiekt został zrealizowany legalnie w przeszłości.
Odrzucone argumenty
Zarzuty WSA dotyczące lakoniczności uzasadnień organów administracji, braku merytorycznej oceny materiału dowodowego oraz zmiany przedmiotu postępowania bez uzasadnienia.
Godne uwagi sformułowania
"Przedmiotem tego postępowania nie była legalność samego budynku, a jedynie ocena legalności robót budowlanych, które wykonał przy tym obiekcie właściciel." "W takiej sytuacji późniejsze "przesunięcie" granicy nie może skutkować koniecznością nakazania inwestorowi zachowania odległości określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury [...] od wybudowanego budynku do nowo ustalonej granicy działki." "Nie można również zmusić zarządzającego obiektem do remontu starych budynków, opierając się na obecnie obowiązujących wymogach technicznych." "W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, organy nadzoru budowlanego prawidłowo stwierdziły, że w sprawie mamy do czynienia z bezprzedmiotowością przedmiotową, gdyż brak jest przedmiotu postępowania, tj. nie ma podstaw do orzekania merytorycznego w sprawie wszczętej z urzędu dotyczącej legalności wykonanych robót budowlanych."
Skład orzekający
Leszek Kiermaszek
przewodniczący
Piotr Broda
sprawozdawca
Tomasz Zbrojewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w sprawach budowlanych, zwłaszcza w kontekście legalności robót wykonanych w celu usunięcia wad technicznych oraz sytuacji, gdy obiekt powstał przed zmianą przepisów lub podziałem działki."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, gdzie kluczowe jest ustalenie, czy roboty budowlane były legalne i czy postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach, gdzie legalność pierwotnego obiektu jest kwestionowana.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie przedmiotu postępowania i jego bezprzedmiotowości, szczególnie w kontekście przepisów budowlanych i ochrony praw nabytych. Pokazuje też, jak sądy administracyjne korygują błędy organów niższych instancji.
“Czy remont budynku może stać się podstawą do umorzenia postępowania? NSA wyjaśnia, kiedy sprawa staje się bezprzedmiotowa.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1847/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-08-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Leszek Kiermaszek /przewodniczący/
Piotr Broda /sprawozdawca/
Tomasz Zbrojewski
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
IV SA/Po 269/24 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2024-05-29
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 174 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c., art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 104, art. 11, art. 107 § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 maja 2024 r. sygn. akt IV SA/Po 269/24 w sprawie ze skargi R.P. i M.P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od R.P. i M.P. solidarnie na rzecz [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwotę: 610 (sześćset dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 29 maja 2024 r., sygn. akt IV SA/Po 269/24 w wyniku rozpoznania skargi R. P. i M. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: [...]WINB) z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Decyzją z [...] marca 2024 r. nr [...] [...]WINB po rozpoznaniu odwołania skarżących od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: PINB) z dnia [...] stycznia 2024 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie legalności robót budowlanych zrealizowanych na budynku gospodarczym, znajdującym się na działce nr ewid. [...] w obr. ewid. [...] gm. [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ wskazał, że działając na skutek sygnalizacji, w dniu [...] lutego 2021 r. PINB przeprowadził kontrolę na działce nr [...] w obr. [...] gm. [...], będącego własnością M. i K. J. Ustalono, że na działce znajduje się budynek gospodarczy o wym. 16,5 m x 8,0 m i wysokości max 5,5 m, wysokość w okapie wynosi 4,5 m z dachem jednospadowym. Jest to obiekt jednokondygnacyjny niepodpiwniczony, ze strychem, położony w granicy z działką nr [...]. Obiekt wyposażony jest w nieczynną instalację elektryczną. W wyniku kontroli stwierdzono zły stan techniczny w wyniku wieloletniego użytkowania i braku konserwacji.
PINB ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. nakazał M. J. i K. J. usunięcie w terminie do dnia 31 grudnia 2022 r., stwierdzonych nieprawidłowości związanych ze stanem technicznym budynku, poprzez wykonanie wskazanych w tej decyzji robót. Nadto, PINB nałożył obowiązek złożenia i zarejestrowania w Inspektoracie dziennika budowy (robót budowlanych), ustanowienia kierownika budowy, poinformował o konieczności zachowania aktualnej powierzchni zabudowy, powierzchni użytkowej i kubatury oraz przestrzegania bezpieczeństwa i higieny pracy i wykonywania robót budowlanych zgodnie ze sztuką budowlaną, wszystkie wymiary obiektu należy zachować takie same jak przed rozpoczęciem robót budowlanych. Po wykonaniu wszystkich robót budowlanych, przed przystąpieniem do użytkowania budynku, inwestor, właściciel, zarządca jest obwiązany niezwłocznie poinformować Inspektorat.
Dalej [...]WINB wyjaśnił, że w dniu [...] sierpnia 2021 r. PINB zwrócił się do Wydziału [...] w [...] o podanie informacji, w którym roku obiekt został uwidoczniony oraz czy działka nr [...] została wydzielona z działki, na której budynek się znajduje (w ścianie budynku, w granicy z działką sąsiednią znajdują się niewielkie otwory okienne i okap wystaje poza granice działki). Starosta [...] pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. poinformował o naniesieniu budynku w 1974 r. oraz wskazał, że działki nr [...] i [...] zostały wydzielone z działki [...] i działo się to w roku: 2003, 2006, 2009, 2012. W świetle ww. informacji, PINB poinformował R. i M. P., że skoro budynek powstał w 1974 r. i istniał w takiej formie jak obecna i wobec późniejszego podziału działki nie ma możliwości wyegzekwowania usunięcia otworów okiennych oraz likwidacji okapu.
W związku z informacją właściciela o przystąpieniu do wykonania obowiązków, w dniu [...] lipca 2022 r. PINB ponownie przeprowadził kontrolę. Obecny na kontroli sąsiad – M. P. wniósł uwagi do jakości wykonania robót, głównie w zakresie fundamentów, które zostały dodatkowo obciążone ścianami nadbudowy. Kierownik budowy w dniach 23-25 sierpnia 2022 r. wykonał odkrywki i wskazał, że głębokość posadowienia budynku jest odpowiednia. Następnie PINB pismem z dnia [...] marca 2023 r. poinformował właściciela, że ustalono na podstawie odkrywki że fundamenty kamienne posiadające rozluźnione struktury nie posiadają wymaganej głębokości, tym samym nie następuje właściwe wzmocnienie takie jak od strony działki nr [...], nie zlikwidowano w dalszym ciągu pęknięć oraz ubytków na ścianie w granicy działki od strony północno-wschodniej. W związku z powyższym, PINB wezwał do wykonania obowiązków, zobligowania kierownika budowy do zajęcia stanowiska w sprawie robót budowlanych niewykonanych od strony działki [...]. W dniu 8 sierpnia 2023 r. do PINB wpłynęła kolejna sygnalizacja sąsiada dotycząca budynku. Wskazano na istnienie okien w granicy działki, spływ wód opadowych na jego działkę, wykucie nowego otworu w ścianie i wystawienie na zewnątrz rury o dł. ok. 1 m do odprowadzania spalin z pieca. Kierownik budowy w piśmie z dnia [...] lipca 2023 r. wskazał, że w dniach 3-7 lipca 2023 r. wykonał odkrywki fundamentów (głębokość posadowienia prawidłowa), a od strony działki nr [...] trwają prace budowlane przy ścianie zewnętrznej, szczegóły w dzienniku budowy.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2023 r. PINB zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych realizowanych przy budynku gospodarczym na działce oznaczonej nr ewid. gruntów [...] w obr. ewid. [...] gm. [...], będącym własnością M. i K. J., zaś pismem z [...] października 2023 r. PINB zawiadomił o zmianie zakresu postępowania, wskazując że toczyć się ono będzie w sprawie legalności robót budowlanych, realizowanych na budynku gospodarczym, znajdującym się na działce ozn. nr ewid. gruntów [...] w obr. ewid. [...] gm. [...].
Reasumując [...]WINB wyjaśnił, że odwołanie od decyzji PINB nie zasługiwało na uwzględnienie tłumacząc jednocześnie na czym polega bezprzedmiotowość postępowania. Organ odwoławczy podkreślił, że PINB prowadził postępowanie administracyjne w sprawie legalności robót budowlanych realizowanych na budynku gospodarczym, znajdującym się na działce nr ewid. gruntów [...] w obr. ewid. [...] gm. [...], będącym własnością Państwa M. i K. J., a analiza zgromadzonego materiału dowodowego pozwala na przyjęcie, że właściciel budynku wykonuje legalnie obowiązki z ww. decyzji, choć faktycznie ich zakres jest szeroki, inwestor powołał kierownika budowy, który monitorował stan wykonywania robót.
Skargę na decyzję [...]WINB wniosła R. P. i M. P. zarzucając jej naruszenie: 1) błędne ustalenia faktyczne; 2) naruszenie art. 61 § 1 ustawy z dnia 4 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), dalej: k.p.a. poprzez zmianę przedmiotu postępowania; 3) § 28 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r. poz. 1225 ze zm.), dalej: r.w.t., poprzez jego nie zastosowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Sąd wskazał, że zarówno uzasadnienie decyzji organu I instancji jak i organu odwoławczego jest lakoniczne, niespójne i nie pozwala na poznanie motywów, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. W szczególności uzasadnienie PINB zawiera tylko streszczenie przebiegu postępowania. Brak jakichkolwiek rozważań natury prawnej, czy wskazania toku rozumowania organu. W żadnym fragmencie uzasadnienia nie powołano podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia i nie uzasadniono dlaczego postępowanie podlega umorzeniu. [...]WINB z kolei tej kwestii nie zauważył i bezrefleksyjnie przyjął stanowisko organu I instancji. Uzasadnienie decyzji [...]WINB, na co zwrócił uwagę Sąd nie zawiera jakichkolwiek argumentów, które przemawiałyby za trafnością poglądów wyrażonych przez organ I instancji i podstawy zastosowania art. 105 k.p.a. Organy w toku prowadzonego postępowania nie dokonały również oceny zebranego materiału dowodowego w jego całokształcie pomijając dowody, które znajdują się w aktach sprawy, w szczególności dowody wskazane przez skarżących. PINB nie dokonał również sprawdzenia prawdziwości wpisów w dzienniku budowy, czego skarżący się domagali.
Sąd I instancji zauważył, że z dziennika budowy wynika, że roboty budowlane nadal trwają, czego nie kwestionuje organ. Zatem od momentu wydania decyzji z 2 lipca 2021 r. nakazującej wykonanie obowiązków związanych z przedmiotowym budynkiem do momentu wydania decyzji o umorzeniu postępowania minęło 2,5 roku. Pomimo niewykonania przez zobowiązanych nałożonych na nich decyzją obowiązków w terminie i nadal, PINB nie dość że nie wyciągnął wobec nich żadnych konsekwencji, to jeszcze doszedł do konkluzji że mimo wszystko postępowanie w przedmiotowej sprawie należało umorzyć.
Niezrozumiałym dla Sądu jest również fakt zmiany przedmiotu postępowania. Z zawiadomienia PINB z dnia [...] października 2023 r. nie wynika, na jakiej podstawie i z jakiej przyczyny przedmiot postępowania uległ zmianie. Informacji tej nie zawiera również uzasadnienie decyzji organu I instancji.
Skargę kasacyjną wniósł [...]WINB zaskarżając wyrok w całości i stosownie do art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej: p.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj.:
1) art. 174 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 i art. 104 k.p.a., poprzez bezpodstawny zarzut, że PINB wydając w dniu 4 stycznia 2024 r. na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. decyzję administracyjną ([...]) umarzającą w całości postępowanie administracyjne w sprawie legalności robót budowlanych realizowanych na budynku gospodarczym, znajdującym się na działce nr ew. [...] w obr. ewid. [...], gm. [...], będącego własnością M. J. i K. J. w ten sposób, że PINB zmieniając przedmiot postępowania zawiadomieniem z dnia [...] października 2023 r. "uchylił się od merytorycznego rozpoznania sprawy co do istoty, czym naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 104 k.p.a. obligujące organ administracji do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz do załatwienia sprawy. Podkreślić bowiem należy, że PINB umorzył postępowanie nie uzasadniając tego w żaden sposób. Wreszcie przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji wskazuje, iż organy w toku prowadzonego postępowania nie dokonały również oceny zebranego materiału dowodowego w jego całokształcie pomijając dowody, które znajdują się w aktach sprawy. Tymczasem realizując zasadę prawdy obiektywnej, na podstawie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., organ jest zobowiązany nie tylko do wyczerpującego zebrania, ale również rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a przeprowadzona przez niego ocena dowodów powinna być, zgodnie z przepisem art. 80 k.p.a., oparta o wszechstronną analizę całokształtu materiału dowodowego. Oznacza to obowiązek poddania ocenie wszystkich prawidłowo zebranych dowodów, każdego z nich z osobna, a także we wzajemnym ich związku, kierując się doświadczeniem życiowym, zasadami wiedzy i własnym przekonaniem. Organ nie może pominąć żadnego z dowodów, jeżeli oceni go jako wiarygodny, nie może nie doceniać jego znaczenia, jeżeli ma on wartość dla rozpoznawanej sprawy. Ocena ta powinna być przy tym logiczna i spójna" {str. 10 uzasadnienia wyroku);
2) art. 174 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a. w związku z art. 11 k.p.a. poprzez bezpodstawny zarzut, że organ uchybił zasadzie przekonywania "Obowiązek sporządzenia uzasadnienia wiąże się także z wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć, zwłaszcza tych, które nakładają na strony określone nakazy lub zakazy. Strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji, bowiem w przeciwnym wypadku nie mają one możliwości obrony swoich słusznych interesów przed organem odwoławczym, jak i przed sądem administracyjnym. Lakoniczność uzasadnienia, jak też brak szczegółowego odniesienia się do wszystkich zarzutów odwołania, wskazuje na niedochowanie należytej dbałości o jego jakość, co prowadzi w dalszej kolejności do uchybienia zasadzie przekonywania (art. 11 k.p.a." (str. 10 uzasadnienia wyroku);
3) art. 174 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a. w związku z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez bezpodstawny zarzut, że decyzje organów nadzoru budowlanego obu instancji nie zawierają logicznego i spójnego uzasadnienia "W pierwszej kolejności wskazać należy, że zarówno uzasadnienie decyzji organu I instancji jak i organu odwoławczego jest lakoniczne, niespójne i nie pozwala na poznanie motywów, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. W szczególności uzasadnienie PINB w [...] zawiera li tylko streszczenie przebiegu postępowania. Brak jakichkolwiek rozważań natury prawnej, czy wskazania toku rozumowania organu. W żadnym fragmencie uzasadnienia nie powołano podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia - art. 105 k.p.a. i nie uzasadniono, dlaczego postępowanie podlega umorzeniu." (str. 8 uzasadnienia wyroku);
4) art. 174 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zawarcie w uzasadnieniu wyroku oceny i wskazania niepowiązanych z kontrolowanym postępowaniem administracyjnym "Sąd zauważa, że z powyższego dziennika budowy wynika, że roboty budowlane nadal trwają, czego nie kwestionuje organ. Zatem od momentu wydania decyzji z dnia [...].07.2021 r. nakazującej wykonanie obowiązków związanych z przedmiotowym budynkiem do momentu wydania decyzji o umorzeniu postępowania minęło 2,5 roku. Pomimo niewykonania przez zobowiązanych nałożonych na nich decyzja obowiązków w terminie i nadal, PINB nie dość, że nie wyciągnął wobec nich żadnych konsekwencji, to jeszcze doszedł do konkluzji, że mimo wszystko postępowanie w przedmiotowej sprawie należało umorzyć. Wniosek ten wymyka się logice, w szczególności w kontekście tego, że formułuje go organ nadzoru budowlanego, który w ramach swoich kompetencji ustawowych kontroluje i nadzoruje przestrzeganie przepisów prawa budowlanego" (str. 9 uzasadnienia wyroku), gdyż kontrolowane postępowanie administracyjne miało za przedmiot legalność robót budowlanych realizowanych na budynku gospodarczym, znajdującym się na działce nr ew. [...] w obr. ewid. [...], gm. [...], będącego własnością M. J. i K. J.;
5) art. 174 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a. w związku z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez bezpodstawny zarzut, że organy nadzoru budowlanego nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego "[...]WINB z kolei tej kwestii nie zauważył i bezrefleksyjnie przyjął stanowisko organu I instancji. Uzasadnienie decyzji [...]WINB nie zawiera jakichkolwiek argumentów, które przemawiałyby za trafnością poglądów wyrażonych przez organ I instancji i podstawy zastosowania art. 105 k.p.a. Organy w toku prowadzonego postępowania nie dokonały również oceny zebranego materiału dowodowego w jego całokształcie pomijając dowody, które znajdują się w aktach sprawy, w szczególności dowody wskazane przez skarżących. PINB nie dokonał również sprawdzenia prawdziwości wpisów w dzienniku budowy, czego skarżący się domagali." (str. 8/9 uzasadnienia wyroku).
Z uwagi na powyższe skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi na decyzję [...]WINB, przy uwzględnieniu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego, wg norm przepisanych. Zrzeczono się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną R. P. i M. P. wnieśli o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Wobec tego, że niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., należy ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte z urzędu przez PINB w związku z prośbą R. i M. P. o skontrolowanie prac związanych ze stanem budynku gospodarczego i rozpatrzenie kwestii umiejscowienia okien w ścianie na granicy działki oraz odprowadzenia wody z dachu budynku. Jak wynika z treści zawiadomienia PINB z dnia [...] sierpnia 2023 r. przedmiotem tego postępowania organ uczynił kontrolę w sprawie robót budowlanych realizowanych w budynku gospodarczym znajdującym się na działce oznaczonej nr ewid. Gruntów [...]. Następnie zawiadomieniem z dnia [...] października 2023 r. poinformował o zmianie przedmiotu postępowania wskazując, że będzie się ono toczyć w sprawie legalności robót budowlanych realizowanych w przedmiotowym budynku i tylko w tym zakresie wydał decyzję o umorzeniu postępowania. Jak wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji roboty budowlane wykonane w kontrolowanym budynku były następstwem realizacji obowiązków nałożonych na właścicieli decyzją wydaną w innym postępowaniu, stąd nie ma wątpliwości co do ich legalności. Jednocześnie organ odnosząc się do kwestii okien budynku wyjaśnił, że nie jest możliwe w ramach tego postępowania nałożenie na właścicieli obiektu obowiązku zamurowania okien oraz zmiany sposobu odprowadzania wody z dachu zgodnie z obowiązującymi obecnie przepisami technicznymi, bowiem jak wynika z dokumentów archiwalnych Wydziału [...] budynek został uwidoczniony w ewidencji w 1974 r., natomiast działki [...] i [...] zostały wydzielone z pierwotnej działki, na której budynek już istniał we wskazanej formie, co świadczy o tym, że pierwotnie nie znajdował się on w granicy działki.
Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela tę argumentację wskazując, że przedmiotem tego postępowania nie była legalność samego budynku, a jedynie ocena legalności robót budowlanych, które wykonał przy tym obiekcie właściciel. Zakres tych robót wynikał z prawomocnej decyzji organu wydanej w trybie art. 66 ust. 1 p.b. i związany był ze złym stanem technicznym tego budynku. Zestawienie obowiązków wynikających z tej decyzji z ujawnionym w toku oględzin zakresem robót budowlanych w pełni się pokrywa, stąd nie ma żadnych wątpliwości co do ich legalności. Prace te są prowadzone pod nadzorem kierownika budowy posiadającego potwierdzone odpowiednie kwalifikacje oraz dokumentowane są wpisami w dzienniku budowy. Jednocześnie przeprowadzone oględziny nie wykazały aby okna w ścianie budynku oraz okap budynku powstały w wyniku wykonywanych obecnie robót budowlanych.
W tej sytuacji w pełni zasadnie organy nadzoru budowalnego przyjęły, że spełnione zostały przesłanki z art. 105 § 1 k.p.a. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Chodzi tu o kryterium bezprzedmiotowości odnoszące się do postępowania, ale w taki sposób, że wynik tego postępowania nie powinien mieć charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, lecz jedynie być formalnym jego zakończeniem. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, organy nadzoru budowlanego prawidłowo stwierdziły, że w sprawie mamy do czynienia z bezprzedmiotowością przedmiotową, gdyż brak jest przedmiotu postępowania, tj. nie ma podstaw do orzekania merytorycznego w sprawie wszczętej z urzędu dotyczącej legalności wykonanych robót budowalnych.
Na marginesie można jedynie zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że w sytuacji, gdy obiekt budowlany został zrealizowany zgodnie z rozwiązaniami zaakceptowanymi w projekcie budowlanym zatwierdzonym ostateczną i prawomocną decyzją o pozwoleniu na budowę, to pomimo późniejszej zmiany przebiegu granicy, skutkującej "zbliżeniem się" (w sensie prawnym) tego obiektu do granicy nieruchomości, organy nadzoru budowlanego nie mogą następczo nałożyć na inwestora bądź właściciela obiektu określonych obowiązków, w celu doprowadzenia budowy tego obiektu do stanu zgodnego z prawem. W takiej sytuacji późniejsze "przesunięcie" granicy nie może skutkować koniecznością nakazania inwestorowi zachowania odległości określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, od wybudowanego budynku do nowo ustalonej granicy działki (zob. przykładowo jedynie: wyrok NSA z dnia 26 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 612/09 oraz wyroki WSA w Lublinie z dnia 29 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 728/16 i sygn. akt II SA/Lu 727/16). Nie można również zmusić zarządzającego obiektem do remontu starych budynków, opierając się na obecnie obowiązujących wymogach technicznych (por. wyrok NSA z dnia 4 marca 2015 r. sygn. akt II OSK 1840/13).
Niewątpliwie zatem w rozpoznawanej sprawie nie zachodziły podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązki określone w przepisach ustawy Prawo budowlane, a tym samym za prawidłowe należy uznać stanowisko organów administracji obu instancji, które stwierdziły, że uzasadnia to umorzenie postępowania administracyjnego z uwagi na jego bezprzedmiotowość, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Wbrew twierdzeniom Sądu I instancji uzasadnienia obu decyzji spełniają wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. Do naruszenia wskazanego przepisu dochodzi wtedy, gdy uzasadnienie decyzji nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie albo gdy mimo formalnej poprawności jego treść - ze względu np. na ogólnikowość stwierdzeń i argumentów - nie pozwala na skontrolowanie poprawności rozstrzygnięcia sprawy, a tym samym czyni w stopniu istotnym wątpliwym poprawność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie. Aby naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 107 § 3 k.p.a. mogło stanowić podstawę uchylenia decyzji, koniecznym jest wykazanie, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Organ wyjaśnił dlaczego postępowanie stało się bezprzedmiotowe wskazując na dowody, które zebrał w sprawie, wskazał także normę prawną stanowiącą podstawę tego rozstrzygnięcia, przytaczając jej treść.
Zgodzić się należy również z twierdzeniem skargi kasacyjnej, że zastrzeżenia Sądu I instancji co do sposobu prowadzenia postępowania administracyjnego dotyczą innego postępowania, które zostało zakończone prawomocną decyzją nakładającą na stronę obowiązki na podstawie art. 66 ust. 1 p.b. Mając na uwadze również przedmiot niniejszej sprawy nie sposób przyjąć, że organy uchyliły się od merytorycznego jej załatwienia, należy bowiem jeszcze raz wskazać, że sprawa dotyczyła legalności wykonanych robót budowlanych w budynku.
Skarga kasacyjna skutecznie podważyła rozumowanie Sądu I instancji w aspekcie stwierdzenia naruszenia przez organy przepisów postępowania administracyjnego i z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny postanowił, opierając się na art. 188 p.p.s.a. rozpoznać skargę, poprzez uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzekając na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI