II OSK 2682/20

II OSK 2682/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-07-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-10-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz
Leszek Kiermaszek
Wojciech Mazur /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Ke 242/20 - Wyrok WSA w Kielcach z 2020-07-08
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 35 ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Protokolant starszy asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 8 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Ke 242/20 w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 8 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Ke 242/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę M. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. znak: [...], o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego (kurnik 59 DJP) z wewnętrznymi instalacjami: elektryczną, wodno-kanalizacyjną, wentylacyjną oraz towarzyszącą infrastrukturą techniczną i zbiornikiem na ścieki bytowe, na terenie obejmującym działki nr [...],[...],[...],[...],[...]i [...]w obrębie [...] 006, gm. [...].
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł M. P. podnosząc, na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), zarzut naruszenia:
- § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz. 1397, ze zm.) w związku z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227, ze zm. – dalej u.o.ś.) w związku z art. 3 pkt. 48 oraz z art. 3 pkt. 6, art. 3 pkt. 31 i art. 3 pkt. 41 ustawy dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 627, ze zm. – dalej zwanej P.o.ś.) poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że planowana przez skarżącego inwestycja polegająca wraz z pozostałymi planowanymi 9-cioma innymi inwestycjami (polegającymi na budowie, przez pięciu rożnych inwestorów, kurników dla kur niosek o obsadach: jeden o obsadzie 39 DJP oraz osiem po 59 DJP), na nieruchomości w [...] (gm. [...]), stanowiącej własność E.G., położone będą na terenie jednego zakładu, wobec czego należy zsumować ich obsady, co oznaczać będzie, iż wspólnie inwestycje te klasyfikowane będą jakie przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisku o łącznej obsadzie 570 DJP. W ustalonym stanie faktycznym brak jest podstaw do przyjęcia, że wszystkie wskazane wyżej planowane kurniki (10 obiektów) położone będą na terenie jednego zakładu, o którym mowa w § 3 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r., bowiem do kurników tych różni inwestorzy posiadać będą różne (niezależne od siebie) tytuły prawne, zaś w świetle wykładni pojęcia "zakład" zawartego w art. 3 pkt. 48 P.o.ś. (przy uwzględnieniu definicji i wykładni pojęć użytych jako kanalizacyjną, wentylacyjną oraz towarzyszącą składowe definicji "zakładu", tj.: "instalacja" - art. 3 pkt. 6 ustawy P.o.ś., "prowadzący instalację" - art. 3 pkt. 31 ustawy P.o.ś. oraz "tytuł prawny" - art. 3 pkt 41 ustawy P.o.ś.) warunkiem uznania tego rodzaju obiektów za zakład jest aby zarówno prawo do nieruchomości, na których będą one posadowione jak i do każdego z obiektów z osobna posiadał ten sam podmiot, co dopiero implikowałoby możliwość sumowania obsad tych kurników na podstawie § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r., a nadto przepis § 3 ust. 2 pkt 3 tego aktu jest przepisem normującym zasady sumowania oddziaływań (na terenie jednego obiektu lub zakładu) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko nie zaś przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.
Z uwagi na powyższe naruszenia wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz rozpoznanie skargi, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że definicja pojęcia "zakład" mówi o jednej lub kilku instalacjach, do których prowadzący instalację posiada tytuł prawny. Przy czym słowo "prowadzący instalację" użyte jest w liczbie pojedynczej, bowiem w przeciwnym wypadku w definicji tej użyto by sformułowania: "do których prowadzący instalacje posiadają tytuł prawny"; definicja ogranicza się do jednego prowadzącego instalację - jednego podmiotu. Przy czym, uwzględniając rozumienie pojęcia tytuł prawny nie ma przeszkód, aby za jeden zakład uznać instalacje, względem których jeden i ten sam podmiot ma rożne tytuły prawne (np. do jednej prawo własności, do innej umowę dzierżawy, itp.). W intencji ustawodawcy swego rodzaju spoiwem dla instalacji (różnych) jest ten sam prowadzący te instalacje. Czyli warunkiem uznania kilku instalacji za zakład jest to, aby zarówno do gruntu, na którym będą one położone, jak i do każdej z nich z osobna tytuły prawne posiadał jeden i ten sam podmiot. Oznacza to więc, że w świetle powyżej zaprezentowanej wykładni pojęcia "zakład", wnioskowane 10 kurników (jako 10 instalacji w rozumieniu przepisów ustawy P.o.ś.) mogłoby być jednym zakładem, ale pod warunkiem, że inwestorem byłby jeden podmiot, który po ich wybudowaniu stałby się "prowadzącym instalację".
Ponadto nie ma przeszkód, aby na gruncie stanowiącym własność jednego podmiotu prowadzonych było kilka gospodarstw rolnych przez różne podmioty, które legitymują się różnymi tytułami prawnymi do gruntu i poszczególnych urządzeń, inwentarza, itp. zlokalizowanych na obszarze własnych gospodarstw.
W sytuacji, w jakiej znajduje się skarżący, który złożył wniosek o wydanie pozwolenia na budowę kurnika o obsadzie 59 DJP pod rządami przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r., brak jest prawnej możliwości sumowania oddziaływania jego przedsięwzięcia z pozostałymi przedsięwzięciami planowanymi do realizacji na należącej do E. G. nieruchomości gruntowej w miejscowości [...] (a co za tym idzie nie ma podstaw do tego, aby od skarżącego wymagać uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia). Taka bowiem możliwość i konieczność zaistniała dopiero z dniem wejścia w życie przepisów nowego rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Skarżący kasacyjnie uznaje za niewłaściwą wykładnię WSA w Kielcach w efekcie której doszło do uznania, że wszystkie 10 spornych inwestycji tak naprawdę stanowi przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, przy czym podstawą do dokonania takiej wykładni jest posłużenie się przez ten Sąd przepisem dotyczącym przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna nie została oparta na uzasadnionych podstawach.
Stosownie do art. 193 zd. 2 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Powołany przepis stanowi lex specialis wobec art. 141 § 4 p.p.s.a. i jednoznacznie określa zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca szczególny charakter, wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed NSA wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. 1 p.p.s.a. NSA nie przedstawia zatem w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.
W myśl art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
NSA związany jest podstawami skargi kasacyjnej bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy, co oznacza że podniesione w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Już na wstępie stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie została w pełni prawidłowo sformułowana, co rzutowało na ograniczoną możliwość jej merytorycznego rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Pierwszą uwagę należy skierować do samej konstrukcji zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Przepisy prawa materialnego, które zdaniem skarżącego kasacyjnie naruszył Sąd I instancji, nie zostały bowiem powiązane z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. a (ewentualnie z art. 145a bądź art. 146) P.p.s.a. Tymczasem Sąd I instancji samodzielnie nie stosuje przepisów prawa materialnego, ograniczając się do oceny prawidłowości wykładni bądź zastosowania tych przepisów dokonanych przez organy administracji publicznej, wobec tego nie mógł ich naruszyć.
Skarżący kasacyjnie zupełnie również pominął, że kontrolowana przez Sąd I instancji decyzja o odmowie zatwierdzenia wnioskowanego projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, została wydana na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Zastosowanie przez organy tego przepisu było wynikiem nieprzedłożenie przez inwestora – w terminie wyznaczonym w trybie art. 35 ust. 3 tej ustawy – decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o jakiej mowa w art. 71 ust. 1 u.o.ś. lub postanowienia stwierdzającego brak konieczności wydania takiej decyzji. Zatem sytuacja prawna skarżącego została ukształtowana nie na podstawie przepisów dotyczących ochrony środowiska lecz na podstawie przepisów Prawa budowlanego, których to jednak naruszenia strona nie podniosła w skardze kasacyjnej. Konieczność przedłożenia na etapie postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego dodatkowych dokumentów wynikającej z przepisów u.o.ś. było elementem ustalenia stanu faktycznego sprawy.
To w związku z ustaleniami organu dotyczącymi samego przedmiotu przedsięwzięcia, jego usytuowania, strona zobowiązana została m.in. do przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia (lub postanowienia stwierdzające brak konieczności wydania decyzji środowiskowej).
Jeżeli skarżący kasacyjnie kwestionuje, że przedłożenie tego rodzaju decyzji (bądź postanowienia) było w stanie faktycznym sprawy w ogóle niewymagane to powinien zwalczać to stanowisko Sądu I instancji zarzutem naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Jak jednolicie przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych próba zwalczenia ustaleń faktycznych, w zaskarżonym skargą kasacyjną wyroku, nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego. Na drodze podnoszenia zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego nie można podważać wadliwości w zakresie ustalania stanu faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 30 września 2022 r., sygn. I OSK 3368/21, z 28 stycznia 2020 r., sygn. II OSK 681/18).
Skoro skarżący kasacyjnie nie zakwestionował stanu faktycznego sprawy przyjętego za podstawę orzekania przez Sąd I instancji, NSA jest nim związany. Powoduje to, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty będą odnoszone do tak ustalonego stanu sprawy.
Jak przyjął Sąd I instancji, wnioskowane przedsięwzięcie dotyczyło budowy budynku inwentarskiego – kurnika o deklarowanej obsadzie 59 DJP. Jednak oprócz wniosku skarżącego, do organu zostały złożone inne wnioski o zatwierdzenie projektów budowlanych i udzielenie pozwoleń na budowę, dotyczące łącznie dziesięciu analogicznych inwestycji, identycznych pod względem wielkości, a w jednym przypadku pod względem gabarytów, przy czym progi obsady dla kurników zostały wyznaczone na poziomie tuż poniżej normy wynikającej z § 3 ust. 1 pkt 102 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. Wszystkie kurniki mają być zlokalizowane w bliskim sąsiedztwie, mając wspólną drogę dojazdową i wspólny wodociąg, na terenie kilku działek ewidencyjnych, których właścicielem jest E. G., która jest również jednym z inwestorów. Łączna obsada wszystkich kurników ma wynosić 570 DJP.
W ocenie NSA, w tak ustalonym stanie faktycznym Sąd I instancji prawidłowo uznał, że organ budowlany przed zatwierdzeniem projektu budowlanego dla tego przedsięwzięcia był uprawiony do żądania od inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
W świetle art. 35 ust. 1 pk1 ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu na dzień orzekania przez organy) przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu budowlanego m.in. z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 u.o.ś. W razie stwierdzenia naruszeń, tym zakresie organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę (ust.3).
Rodzaje przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko i mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko określało w niniejszej sprawie ww. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r., na co trafnie zwrócił uwagę Sąd I instancji. Stosownie do § 3 ust. 2 pkt 3 tego aktu do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia nieosiągające progów określonych w ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1; przy czym przez planowane przedsięwzięcie rozumie się w tym przypadku przedsięwzięcie, w stosunku do którego zostało wszczęte postępowanie w sprawie wydania jednej z decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 u.o.ś., lub dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 72 ust. 1a tej ustawy.
Skarżący kasacyjnie wskazując na definicje zawarte w ustawie P.o.ś. próbuje dowieść, że zakresy pojęć "zakład", "instalacja" "prowadzący instalację" zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. nie pozwalają na sumowanie oddziaływania przedsięwzięcia z pozostałymi przedsięwzięciami planowanymi do realizacji na należącej do jednego podmiotu nieruchomości gruntowej.
Zauważyć należy, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. zostało wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 60 u.o.ś. Rozporządzenie ma charakter aktu wykonawczego, wydanego na podstawie i w celu wykonania ustawy. Wobec tego w pierwszej kolejności to przepis ustawy, na podstawie której wydano rozporządzenie, powinien stanowić podstawę do wykładni pojęć w nim zawartych.
Zarówno Sąd I instancji jak i skarżący kasacyjnie pomijają natomiast pojęcie "przedsięwzięcie" zdefiniowanego w ustawie u.o.ś. (art. 3 ust. 1 pkt 13), skupiając się na pojęciach "zakład", "instalacja" określonych w ustawie P.o.ś., podczas gdy to właśnie analiza tego pojęcia powinna stanowić podstawę do dalszych wywodów co do możliwości kumulacji oddziaływań. Rozporządzenie z 9 listopada 2010 r. w pkt § 1 posługuje się wyłącznie pojęciem "przedsięwzięcia". Zgodnie zaś z definicją ustawową zawartą w u.o.ś. przedsięwzięcie oznacza zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2018 r., sygn. II OSK 1165/17). W definicji ustawowej omawianego pojęcia wyraźnie wskazano, że przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty. Brak jest ustawowej definicji pojęcie powiązania technologicznego, jednak należy przyjąć, że jest nim taki związek pomiędzy przedsięwzięciami, który powoduje, że wspólnie tworzą zorganizowaną całość ukierunkowanej na ten sam cel gospodarczy. Przedsięwzięcia mieszczą się w ramach tak sformułowanej definicji, jeżeli stanowią spójną całość oraz są przeznaczone do realizacji jednego celu (por. wyrok z dnia 11 maja 2022 r., sygn. II OSK 1736/19). Skoro planowane przez inwestora przedsięwzięcie polegające na budowie kurników realizowane ma być, obok 9 podobnych, na działkach należących do E. G., wszystkie kurniki mają znajdować się w bliskiej odległości od siebie, korzystać ze wspólnego wodociągu, ze wspólnego zjazdu, to trafnie przyjął Sąd I instancji, że możliwość kumulowania się oddziaływań na środowisko pochodzących z poszczególnych inwestycji, o identycznym profilu, wymagała przedłożenia decyzji o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania terenu. Podnoszone w przez skarżącego argumenty, że posiada tytuł prawny do nieruchomości objętej wnioskiem nie jest wystarczające do przyjęcia, że między przedsięwzięciami nie będzie występować powiązanie technologicznie, skoro położone będą w bliskiej odległości i korzystać z tej samej infrastruktury, ponadto będą własnością jednej osoby, bowiem w świetle prawa cywilnego obiekt budowlany stale związany z gruntem stanowi własność właściciela gruntu (art. 47,48, 191 Kodeksu cywilnego).
Również w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE dotyczące wykładni przepisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz. U. UE L z dnia 28 stycznia 2012 r.) wskazuje się, że cechy przedsięwzięcia należy ocenić w szczególności w kontekście skumulowanych skutków wywieranych łącznie z innymi przedsięwzięciami, w sytuacji w której brak uwzględnienia skutków skumulowanych mógłby w praktyce prowadzić do ominięcia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (zob. wyrok Trybunału z 11 lutego 2015 r. w sprawie C-531/13).
W wyroku z 25 lipca 2008 r. C-142/0 Trybunał stwierdził ponadto, że niedopuszczalna jest sytuacja, w której podział przedsięwzięcia na mniejsze części i brak uwzględnienia skumulowanego oddziaływania przedsięwzięć powstałych w wyniku podziału spowoduje, że cel ww. dyrektywy nie zostanie zrealizowany, a przedsięwzięcia te unikną obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, w przypadku gdy rozpatrywane łącznie stanowiłyby przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko. Według ETS niedopuszczalne jest, by podział przedsięwzięcia na mniejsze części doprowadził do tego, że choćby jedna z wydzielonych w ten sposób części uniknęła przeprowadzenia oceny - np. przez to, że znajdzie się poniżej progu wielkościowego określonego w przepisach.
Co prawda powyższe orzeczenia dotyczą dzielenia przedsiębiorstw, jednak zawierają uniwersalny przekaz co do konieczności zagwarantowania, aby żadne przedsięwzięcie, które może oddziaływać na środowiskowo, nie zostało wyłączone spod oceny na nie wpływu. Z tego względu poszczególne inwestycje nie mogą być w tym przypadku oceniane w oderwaniu od tożsamych przedsięwzięć funkcjonujących czy mających funkcjonować obok. Przy ocenie kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć, należy uwzględnić nie tylko treść normatywną definicji ustawowej przedsięwzięcia, a także, zgodnie z zasadą prewencji, uwzględnić oddziaływanie na środowisko przedsięwzięć planowanych, czyli takich, które dopiero będą realizowane.
Zaskarżony wyrok Sądu I instancji uwzględniał również wskazaną prounijną wykładnię przepisów prawa krajowego.
Skoro zarzuty skarżącego kasacyjnie dotyczące naruszenie prawa materialnego okazały się nieskuteczne, wobec tego skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, o czym orzeczono na podstawie art. 184 P.p.s.a.