II OSK 2681/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D. Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który oddalił sprzeciw skarżącego od decyzji Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja WINB uchyliła decyzję PINB nakazującą rozbiórkę urządzenia reklamowego, uznając je za budowę wymagającą pozwolenia na budowę i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji w trybie art. 48 P.b. Skarżący zarzucał m.in. naruszenie art. 138 § 2 K.p.a. przez błędną wykładnię i zastosowanie, a także naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących prawidłowego ustalenia stron postępowania. NSA uznał skargę kasacyjną za bezzasadną. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 64e p.p.s.a., sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. W ocenie NSA, WSA trafnie uznał, że organ odwoławczy miał podstawy do zastosowania tego przepisu, ponieważ organ I instancji wadliwie zastosował tryb postępowania z art. 50-51 P.b. zamiast właściwego trybu legalizacyjnego z art. 48 P.b. Sąd wskazał, że urządzenie reklamowe, ze względu na swoje rozmiary, konstrukcję i sposób posadowienia, stanowi budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego i wymaga pozwolenia na budowę. Kwestia adresata decyzji o nakazie rozbiórki, podnoszona przez skarżącego, pozostaje poza zakresem kontroli w sprawie sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej i będzie przedmiotem ponownego postępowania przed organem I instancji. NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 138 § 2 K.p.a. w kontekście wadliwego trybu postępowania przez organ I instancji; kwalifikacja urządzeń reklamowych jako budowli wymagających pozwolenia na budowę.
Dotyczy specyficznej sytuacji zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. i kwalifikacji urządzeń reklamowych jako budowli.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a. (wydanie decyzji kasatoryjnej) w sytuacji, gdy organ I instancji zastosował niewłaściwy tryb postępowania (art. 50-51 P.b. zamiast art. 48 P.b.) w sprawie samowolnie wybudowanego urządzenia reklamowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a., ponieważ organ I instancji wadliwie zastosował tryb postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Uzasadnienie
NSA potwierdził, że wadliwe zastosowanie trybu postępowania przez organ I instancji (art. 50-51 P.b. zamiast art. 48 P.b.) stanowi przesłankę do wydania przez organ odwoławczy decyzji kasatoryjnej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Sąd I instancji prawidłowo ocenił istnienie tych przesłanek.
Czy urządzenie reklamowe, ze względu na swoje cechy (wielkość, konstrukcja, sposób posadowienia), stanowi budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego i wymaga pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, urządzenie reklamowe, które jest wolnostojące i trwale związane z gruntem, jest budowlą w rozumieniu Prawa budowlanego i wymaga pozwolenia na budowę.
Uzasadnienie
Sąd podzielił pogląd orzeczniczy, że pozwolenia na budowę wymaga budowa wolnostojącego, trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego. Cecha 'trwałego związania z gruntem' oznacza posadowienie obiektu na tyle stabilne, by przeciwdziałać czynnikom zewnętrznym. O tym decydują gabaryty, konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa.
Czy naruszenie art. 52 ust. 1 P.b. (dotyczące adresata decyzji o nakazie rozbiórki) może być przedmiotem kontroli w sprawie sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej wydanej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kwestia adresata decyzji o nakazie rozbiórki pozostaje poza granicami sprawy zainicjowanej sprzeciwem od decyzji kasatoryjnej, która dotyczy jedynie oceny istnienia przesłanek do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 K.p.a.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że decyzja organu odwoławczego wydana na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. nie kształtuje stosunku materialnoprawnego, a jedynie przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W nowym postępowaniu zostanie ustalony m.in. adresat ewentualnego nakazu rozbiórki.
Przepisy (45)
Główne
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy uchyla decyzję organu I instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania, gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
k.p.a. art. 48
Kodeks postępowania administracyjnego
Tryb postępowania w przypadku samowoli budowlanej polegającej na budowie obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.
P.b. art. 3 § pkt 3
Prawo budowlane
Definicja budowli, do której zalicza się m.in. urządzenia reklamowe.
P.b. art. 3 § pkt 6
Prawo budowlane
Definicja budowy, która obejmuje wykonanie obiektu budowlanego w określonym miejscu.
P.b. art. 51 § ust. 1 pkt 1
Prawo budowlane
Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wykonanego w sposób samowolny.
P.b. art. 52 § ust. 1
Prawo budowlane
Przepis określający, kto jest adresatem decyzji o nakazie rozbiórki.
P.b. art. 3 § pkt 3
Prawo budowlane
Urządzenie reklamowe jako budowla.
k.p.a. art. 138 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.b. art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 3 § pkt 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 51 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 52 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 50 § 51
Kodeks postępowania administracyjnego
Tryb postępowania dotyczący robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych.
P.b. art. 29 § ust. 3 pkt 3 lit. c
Prawo budowlane
Przepis dotyczący robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, które nie wymagają pozwolenia na budowę.
p.p.s.a. art. 182 § § 2a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa, że NSA rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego sprzeciw od decyzji na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 182 § § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa, że na posiedzeniu niejawnym NSA orzeka w składzie jednego sędziego.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa, że NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, które NSA rozważa z urzędu.
p.p.s.a. art. 189
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przesłanki, które NSA rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego wyroku.
p.p.s.a. art. 64e
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa, że sąd rozpoznając sprzeciw od decyzji ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a.
p.p.s.a. art. 151a § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymagania dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 64b § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
P.b. art. 50
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 29 § ust. 3 pkt 3 lit. c
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 182 § § 2a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 64e
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151a § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 64b § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a. ze względu na wadliwe zastosowanie przez organ I instancji trybu postępowania (art. 50-51 P.b. zamiast art. 48 P.b.). • Urządzenie reklamowe stanowi budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego i wymaga pozwolenia na budowę. • Kwestia adresata decyzji o nakazie rozbiórki nie podlegała ocenie w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej.
Odrzucone argumenty
Błędna wykładnia i zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a. • Naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących ustalenia stron postępowania. • Niewłaściwe sprawowanie kontroli nad administracją publiczną przez Sąd I instancji. • Niewystarczające uzasadnienie wyroku Sądu I instancji.
Godne uwagi sformułowania
Cecha 'trwałego związania z gruntem' sprowadza się przy tym do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. • O tym, czy dane urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem czy też nie – nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem ani technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. • Decyzja organu odwoławczego wydana na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. nie kształtuje stosunku materialnoprawnego, a jej następstwem jest powrót sprawy na drogę postępowania przed organem I instancji, gdzie sprawa toczy się od początku.
Skład orzekający
Paweł Miładowski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 138 § 2 K.p.a. w kontekście wadliwego trybu postępowania przez organ I instancji; kwalifikacja urządzeń reklamowych jako budowli wymagających pozwolenia na budowę."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. i kwalifikacji urządzeń reklamowych jako budowli.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej w zakresie urządzeń reklamowych i precyzuje zasady stosowania art. 138 § 2 K.p.a., co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Kiedy organ odwoławczy może uchylić decyzję organu I instancji? Kluczowa rola prawidłowego trybu postępowania.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.