II OSK 2680/25
Podsumowanie
NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą prawidłowości uchylenia decyzji organu I instancji w sprawie rozbiórki urządzenia reklamowego, potwierdzając zasadność zastosowania art. 138 § 2 K.p.a.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Olsztynie, który oddalił sprzeciw od decyzji WINB uchylającej decyzję PINB w sprawie rozbiórki urządzenia reklamowego. NSA rozpoznał zarzuty dotyczące naruszenia art. 138 § 2 K.p.a. oraz przepisów proceduralnych i materialnych K.p.a. Sąd uznał, że WSA prawidłowo ocenił, iż organ odwoławczy miał podstawy do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. ze względu na wadliwe zastosowanie przez organ I instancji trybu postępowania (art. 50-51 P.b. zamiast art. 48 P.b.). NSA podkreślił, że sąd ocenia jedynie przesłanki do wydania decyzji kasatoryjnej, a kwestia adresata decyzji o rozbiórce zostanie rozstrzygnięta w postępowaniu przed organem I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D. Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który oddalił sprzeciw skarżącego od decyzji Warmińsko-Mazurskiego WINB. Decyzja WINB, wydana na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., uchyliła decyzję PINB nakazującą rozbiórkę urządzenia reklamowego i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. WINB uznał, że urządzenie reklamowe stanowiło budowę wymagającą pozwolenia na budowę, a właściwym trybem postępowania był art. 48 P.b., a nie art. 50-51 P.b. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów K.p.a. oraz P.b., w tym niewłaściwe zastosowanie art. 52 ust. 1 P.b. poprzez skierowanie nakazu rozbiórki do właściciela działki zamiast do inwestora. WSA w Olsztynie oddalił sprzeciw, uznając, że WINB prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a., ponieważ organ I instancji zastosował niewłaściwy tryb postępowania. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, uznał zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do jej wydania, a nie merytoryczne rozstrzygnięcie. NSA potwierdził, że wadliwe zastosowanie trybu postępowania przez organ I instancji (art. 50-51 P.b. zamiast art. 48 P.b.) stanowiło podstawę do wydania decyzji kasatoryjnej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Sąd wyjaśnił również, że kwestia adresata decyzji o nakazie rozbiórki oraz ustalenia kręgu stron postępowania zostanie rozstrzygnięta w ponownym postępowaniu przed organem I instancji. NSA oddalił skargę kasacyjną.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy miał podstawy do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a., ponieważ wadliwe zastosowanie trybu postępowania przez organ I instancji stanowi przesłankę do wydania decyzji kasatoryjnej.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej ocenia jedynie istnienie przesłanek do jej wydania. Wadliwe zastosowanie trybu postępowania przez organ I instancji (art. 50-51 P.b. zamiast art. 48 P.b.) oraz niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych i prawnych, w tym prawidłowego kręgu stron, uzasadnia zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (24)
Główne
k.p.a. art. 138 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, gdy stwierdzono naruszenie przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
P.b. art. 3 § 3
Prawo budowlane
Definicja budowli, w tym urządzeń reklamowych trwale związanych z gruntem.
P.b. art. 3 § 6
Prawo budowlane
Definicja budowy.
P.b. art. 48
Prawo budowlane
Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części.
P.b. art. 52 § 1
Prawo budowlane
Obowiązek właściciela lub zarządcy nieruchomości do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem.
Dz.U. 2024 poz 572 art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2025 poz 418 art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dz.U. 2025 poz 418 art. 52
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
k.p.a. art. 48
Kodeks postępowania administracyjnego
Postępowanie w przypadku samowoli budowlanej (budowa).
k.p.a. art. 50
Kodeks postępowania administracyjnego
Postępowanie naprawcze (roboty budowlane).
k.p.a. art. 51
Kodeks postępowania administracyjnego
Postępowanie naprawcze (roboty budowlane).
P.b. art. 29 § 3
Prawo budowlane
Roboty budowlane polegające na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych.
P.b. art. 50
Prawo budowlane
Postępowanie w przypadku samowoli budowlanej.
P.b. art. 51
Prawo budowlane
Postępowanie w przypadku samowoli budowlanej.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 141 § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymagania dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie sprzeciwu.
p.p.s.a. art. 151a § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie sprzeciwu od decyzji.
p.p.s.a. art. 182 § 2a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie skargi kasacyjnej od wyroku WSA oddalającego sprzeciw na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 182 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie przez NSA w składzie jednego sędziego na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez NSA.
Dz.U. 2025 poz 418 art. 50
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dz.U. 2025 poz 418 art. 51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwe zastosowanie przez organ I instancji trybu postępowania (art. 50-51 P.b. zamiast art. 48 P.b.) stanowiło podstawę do zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 K.p.a. Ocena, czy urządzenie reklamowe wymaga pozwolenia na budowę, jest kluczowa dla wyboru właściwego trybu postępowania. Kwestia adresata decyzji o nakazie rozbiórki nie jest przedmiotem kontroli sądu w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 138 § 2 K.p.a. przez jego błędną wykładnię i zastosowanie. Naruszenie przepisów K.p.a. (art. 7, 8 § 2, 77 § 1, 80) przez nieprawidłowe sprawowanie kontroli nad administracją publiczną. Naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. przez nieprawidłowe sprawowanie kontroli nad administracją publiczną. Naruszenie art. 151 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a. przez jego niezasadne zastosowanie i oddalenie sprzeciwu. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niewystarczające uzasadnienie zaskarżonego wyroku.
Godne uwagi sformułowania
Sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. Decyzja organu odwoławczego wydana na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. nie kształtuje stosunku materialnoprawnego, a jej następstwem jest powrót sprawy na drogę postępowania przed organem I instancji. Cecha 'trwałego związania z gruntem' sprowadza się przy tym do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym.
Skład orzekający
Paweł Miładowski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 138 § 2 K.p.a. w przypadku wadliwego trybu postępowania przez organ I instancji w sprawach budowlanych; interpretacja pojęcia 'budowli' i 'trwałego związania z gruntem' w kontekście urządzeń reklamowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. i kwalifikacji urządzenia reklamowego jako budowli.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie budowlanym, a mianowicie prawidłowości zastosowania decyzji kasatoryjnej przez organ odwoławczy. Interpretacja pojęcia 'budowli' i 'trwałego związania z gruntem' jest również istotna dla praktyków.
“Kiedy organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji? Kluczowe znaczenie ma prawidłowy tryb postępowania.”
Sektor
budownictwo
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II OSK 2680/25 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2026-01-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-12-01 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Paweł Miładowski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane II SA/Ol 422/25 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2025-08-19 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 572 art. 138 par. 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Dz.U. 2025 poz 418 art. 48, art. 50-51, art. 52 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane Sentencja Dnia 28 stycznia 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 19 sierpnia 2025 r., sygn. akt II SA/Ol 422/25 w sprawie ze sprzeciwu D. Ś. od decyzji Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 czerwca 2025 r., nr P.7721.56.2025 17MMa w przedmiocie rozbiórki urządzenia reklamowego oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2025 r., sygn. akt II SA/Ol 422/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił sprzeciw D. Ś. od decyzji Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "WINB", z dnia 5 czerwca 2025 r., nr P.7721.56.2025 17MMa, którą na podstawie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), zwanej dalej "K.p.a.", uchylono decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "PINB", w [...] z dnia 15 kwietnia 2025 r., znak: PINB.5140.22.2025 (nakazującą skarżącemu na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane; Dz. U. z 2025 r. poz. 418; zalej zwanej "P.b."; rozbiórkę urządzenia reklamowego o wymiarach w rzucie poziomym 13,00 m x 1,80 m położonego na działce nr [...], obr., [...], gm. G.) i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W zaskarżonej decyzji WINB ocenił, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 P.b., której realizacja wymagała uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę (ustalono, że inwestorem był przedsiębiorca prowadzący działalność pod nazwą C.). Stwierdził, że właściwym trybem postępowania względem tej samowoli budowlanej winien być ten opisany w art. 48 P.b., nie zaś w art. 50-51 tej ustawy, który dotyczy m.in. robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych opisanych w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c. Jako bezsporną uznał WINB okoliczność, że odwołujący wykonali roboty polegające na budowie, a więc wykonaniu od podstaw urządzenia reklamowego, a nie na robotach budowlanych polegających na instalowaniu reklamy na innym urządzeniu bądź obiekcie. Organ wywiódł, że wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, w skład którego wchodzą części typowo budowlane, jak np. fundament, konstrukcja nośna, bez względu na to, jak ten fundament oraz jak konstrukcja nośna zostały wykonane, przesądza o tym, że wykonywanie tego obiektu jako całości w tym miejscu jest budową. Przyjął, że sposób umocowania budowli, jej rozmiar, ciężar, rodzaj użytych materiałów jednoznacznie wskazują, że zamiarem inwestora była stabilizacja budowli i połącznie jej z gruntem, tak by konstrukcja nie poddawała się czynnikom zewnętrznym. Sprzeciw od ww. decyzji wniósł skarżący, wnosząc o uchylenie decyzji kasatoryjnej WINB, zobowiązanie tego organu do uchylenia decyzji PINB i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi z innych przyczyn (podanych w odwołaniu) oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W sprzeciwie sformułowano zarzuty dotyczące naruszenia prawa, tj. - art. 52 ust. 1 P.b. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na nałożeniu obowiązku rozbiórki urządzenia reklamowego na właściciela działki (skarżącego) zamiast na inwestora, który został ustalony w toku postępowania; - art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a. przez błędną subsumcję przepisów prawa, co z kolei przesądza o działaniu organu z naruszeniem zasady praworządności, a ponadto nieustalenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, błędne ustalenie stron postępowania, niewłaściwą realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy, a także zbyt skrótowe sformułowanie uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na sprzeciw WINB wniósł o jego oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2025 r., sygn. akt II SA/Ol 422/25, oddalając sprzeciw, wskazał na charakter decyzji kasatoryjnej wydawanej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Mając to na względzie Sąd uznał, że ustalenia organu odwoławczego znajdują odzwierciedlenie w materiale dowodowym zawartym w aktach sprawy, który został zgromadzony z poszanowaniem zasad postępowania dowodowego opisanych w K.p.a. Prawidłowa jest także dokonana przez WINB subsumpcja ustalonego stanu faktycznego pod obowiązujące normy prawne, która uprawniała ten organ do wydania decyzji kasatoryjnej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Sąd podzielił pogląd orzeczniczy, że pozwolenia na budowę wymaga budowa wolnostojącego trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego, które w myśl ustawy – Prawo budowlane jest budowlą (art. 3 pkt 3). Cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się przy tym do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. O tym, czy dane urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem czy też nie – nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem ani technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Urządzenia reklamowe dla realizacji swych funkcji, przy uwzględnieniu ich gabarytów i konstrukcji, muszą być trwale związane z gruntem, gdyż inaczej ich konstrukcja nie pozwalałaby na korzystanie z nich (por. wyrok NSA z 8 maja 2024 r., sygn. akt II OSK 1990/21). W ocenie Sądu, w odniesieniu do tego typu samowoli budowlanych zastosowanie znajduje postępowanie legalizacyjne opisane w art. 48 P.b., które jednak nie zostało wdrożone przez organ I instancji w tej sprawie. Wobec odrębności tego postępowania od przeprowadzonego przez ww. organ trybu z art. 50-51 P.b. Sąd uznał, że zaistniały podstawy do wydania w tej sprawie przez organ odwoławczy decyzji kasatoryjnej, na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Sąd zauważył, że skarżący zdaje się nie kwestionować oceny WINB co do konieczności przeprowadzenia w tej sprawie postępowania opisanego w art. 48 P.b. Wywodzi jedynie, że adresatem decyzji o nakazie rozbiórki w świetle art. 52 ust. 1 ww. ustawy powinien być w pierwszej kolejności inwestor, który został ustalony w toku postępowania. Uszło jednak jego uwadze to, że naruszenie art. 52 ust. 1 P.b. nie stanowiło przyczyny wydania w tej sprawie decyzji kasatoryjnej, a zatem kwestia adresata decyzji o nakazie rozbiórki pozostaje poza granicami sprawy zainicjowanej sprzeciwem od decyzji kasatoryjnej. W tego rodzaju sprawach sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. z przyczyn podanych przez organ odwoławczy w uzasadnieniu kontestowanej decyzji. Sąd wyjaśnił skarżącemu, że decyzja organu odwoławczego wydana na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. nie kształtuje stosunku materialnoprawnego, a jej następstwem jest powrót sprawy na drogę postępowania przed organem I instancji, gdzie sprawa toczy się od początku. Na nowo zostaje ustalony stan sprawy zarówno faktyczny, jak i prawny, w tym także adresat ewentualnego nakazu rozbiórki obiektu (por. wyrok WSA w Gdańsku z 10 stycznia 2024 r., II SA/Gd 1091/23). Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a. Sąd oddalił sprzeciw. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożył skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji WINB; ewentualnie – uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Ponadto zawnioskowano o przeprowadzenie rozprawy. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. 1) art. 138 § 2 K.p.a. przez jego błędną wykładnię i uznanie, że w niniejszej sprawie organ II instancji poprawie zastosował wyżej wymieniony przepis i wydał decyzję o uchyleniu przedmiotowej decyzji o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji; 2) art. 7, art. 8 § 2, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. przez nieprawidłowe sprawowanie kontroli nad administracją publiczną polegające na niezasadnym uznaniu, że zaskarżona decyzja została wydana w sposób prawidłowy, podczas gdy w sprawie doszło do naruszenia wyżej wymienionych przepisów prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego skutkujących koniecznością uwzględnienia sprzeciwu Ponadto zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. 3) art. 134 § 1 p.p.s.a. przez nieprawidłowe sprawowanie kontroli nad administracją publiczną polegające na niezasadnym uznaniu, że rozstrzygnięcie kwestii prawidłowego zastosowania przez organ II instancji przepisów prawa materialnego nie jest przedmiotem kontroli sądów administracyjnych; 4) art. 151 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a. przez jego niezasadne zastosowanie i oddalenie sprzeciwu, w sytuacji gdy zasługiwało ono na uwzględnienie; 5) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niewystarczające uzasadnienie zaskarżonego wyroku, niespełniające wymagań wskazanych w treści powołanego przepisu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 182 § 2a p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego oddalającego sprzeciw od decyzji na posiedzeniu niejawnym. Na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego (art. 182 § 3 p.p.s.a.). W okolicznościach tej sprawy nie istniała zatem podstawa prawna do ewentualnego skierowania przedmiotowej sprawy ze skargi kasacyjnej do rozpoznania na rozprawie. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej, ponieważ za ich pomocą nie podważono oceny prawnej, zgodnie z którą zaistniały przesłanki do zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 K.p.a. i wydania decyzji kasatoryjnej. Sąd I instancji trafnie wyłożył w ramach art. 64e p.p.s.a. z jakich względów organ odwoławczy uprawniony był do wydania decyzji kasatoryjnej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Brak jest zatem podstaw do uwzględnienia zarzutu skargi kasacyjnej naruszenia art. 138 § 2 K.p.a. przez jego błędną wykładnię i zastosowanie. Otóż zgodnie z art. 64e p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. Stosownie zaś do treści tego przepisu organ odwoławczy uchyla decyzję organu I instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania, w sytuacji gdy stwierdzi, że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W konsekwencji zastosowanie ww. przepisu uwarunkowane jest dwiema przesłankami procesowymi. Pierwsza z nich polega na tym, że doszło do naruszenia przepisów postępowania w trakcie postępowania zakończonego decyzją organu I instancji, druga natomiast sprowadza się do tego, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Niezbędne jest zatem wykazanie, że zaistnienie tych przesłanek następuje na określonej podstawie materialnoprawnej. Tylko bowiem niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych zapisanych w hipotetycznym stanie faktycznym daje podstawy do ustalenia, że spełniona jest przesłanka, według której konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie (por.: Barbara Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz.", C.H. Beck 2017, s. 728). W ramach badania przesłanek do wydania decyzji, której podstawę stanowił będzie przepis art. 138 § 2 K.p.a., do czego uprawnia art. 64e p.p.s.a., mieści się ocena materialnoprawna warunkująca przyjęcie, że zaistniała przesłanka konieczności wyjaśnienia zakresu sprawy mającego wpływ na rozstrzygnięcie. Sytuacja taka zachodzi gdy naruszenie procesowe skutkuje niewyjaśnieniem istotnych okoliczności sprawy, zaś związek obu przesłanek potwierdza określenie o koniecznym do wyjaśnienia zakresie sprawy. W tego rodzaju zagadnienie wpisuje się zatem problematyka prawna zastosowania odpowiedniego trybu postępowania, który to tryb zasadniczo determinuje wymagany do wyjaśnienia zakres postępowania. Dlatego Sąd I instancji niewadliwie wskazał na odrębności obu trybów postępowania z art. 48 P.b. oraz art. 50-51 P.b. Poza tym także kwestia ustalenia prawidłowego kręgu stron postępowania administracyjnego stanowi okoliczność uprawniającą do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a., co tylko w tej sprawie potwierdza argumentacja skargi kasacyjnej akcentująca potrzebę prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania. Ma zatem rację Sąd I instancji, że wadliwe zastosowanie trybu postępowania, tj. z art. 50-51 P.b. zamiast z art. 48 P.b., uprawniało organ odwoławczy do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. Tej kluczowej w okolicznościach niniejszej sprawy oceny nie podważono skutecznie w skardze kasacyjnej. Ponadto wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej Sąd I instancji nie pominął kontroli zasadności przyjęcia przez organ II instancji, że przedmiotowe urządzenie reklamowe wymaga udzielenia pozwolenia na budowę. Odnośnie do tej oceny Sąd I instancji wskazał, że podzielił pogląd orzeczniczy, zgodnie z którym pozwolenia na budowę wymaga budowa wolnostojącego trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego, które w myśl ustawy – Prawo budowlane jest budowlą (art. 3 pkt 3). Przypomnienia w tym miejscu wymaga, na co też wskazywał Sąd I instancji, że cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się przy tym do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. Jak wskazał Sąd, o tym, czy dane urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem czy też nie – nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem ani technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Urządzenia reklamowe dla realizacji swych funkcji, przy uwzględnieniu ich gabarytów i konstrukcji, muszą być trwale związane z gruntem, gdyż inaczej ich konstrukcja nie pozwalałaby na korzystanie z nich. Wynika z tego, że w skardze kasacyjnej pominięto powyższą ocenę Sądu I instancji, który wskazał dokładnie z jakich względów przedmiotowe urządzenie reklamowe wymagało uzyskania pozwolenie na budowę, a tym samym wymagane było wdrożenie trybu postępowania legalizacyjnego z art. 48 P.b., a nie – naprawczego z art. 50-51 P.b. Dlatego Sąd I intestacji niewadliwie uznał, że zaistniały podstawy do wydania w tej sprawie przez organ odwoławczy decyzji kasatoryjnej, na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., skoro organ I instancji wdrożył niewłaściwy tryb postępowania. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej brak jest też podstaw do twierdzenia, że Sąd I instancji naruszył art. 52 ust. 1 P.b. w zakresie wskazania adresata decyzji o nakazie rozbiórki. W tym jednak zakresie Sąd wskazał skarżącemu, że uszło jego uwadze to, że naruszenie art. 52 ust. 1 P.b. nie stanowiło przyczyny wydania w tej sprawie decyzji kasatoryjnej, a zatem kwestia adresata decyzji o nakazie rozbiórki pozostaje poza granicami sprawy zainicjowanej sprzeciwem od decyzji kasatoryjnej. W tego rodzaju sprawach sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. z przyczyn podanych przez organ odwoławczy w uzasadnieniu kontestowanej decyzji. Ponadto Sąd wyjaśnił skarżącemu, że decyzja organu odwoławczego wydana na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. nie kształtuje stosunku materialnoprawnego, a jej następstwem jest powrót sprawy na drogę postępowania przed organem I instancji, gdzie sprawa toczy się od początku. Na nowo zostaje ustalony stan sprawy zarówno faktyczny, jak i prawny, w tym także adresat ewentualnego nakazu rozbiórki obiektu. Wynika z tej oceny Sądu, że jak najbardziej podnoszona przez skarżącego argumentacja oparta na treści art. 52 ust. 1 P.b. będzie przedmiotem oceny organów administracyjnych ale już w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 48 P.b. Poza tym to w ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym organ nadzoru budowlanego powinien dokonać ustalenia kręgu stron postępowania, w tym zdecydować czy inwestor, tj. C., powinien być stroną tego postępowania i czy ewentualna decyzja powinna być skierowana do takiego podmiotu, a nie – właściciela nieruchomości. Z przedstawionego powyżej wywodu wynika, że brak jest podstaw do stwierdzenia zarzucanego w skardze kasacyjnej naruszenia art. 7, art. 8 § 2, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a. przez nieprawidłowe sprawowanie kontroli nad administracją publiczną – tym bardziej, że sąd administracyjny na podstawie przepisów K.p.a. nie sprawuje kontroli działalności administracyjnej, jak i zasadniczo przepisy K.p.a. nie mają charakteru przepisów prawa materialnego, za wyjątkiem takich przepisów K.p.a. – zawierających jednocześnie przesłanki do wydania decyzji, np. o charakterze kasatoryjnym (art. 138 § 2 K.p.a.) – którym można nadać charakter normy materialnoprawnej. Ponadto Sąd I instancji nie naruszył art. 151 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a. ponieważ "art. 151" p.p.s.a. nie miał w sprawie zastosowania w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a., lecz art. 151a § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym w przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw. Końcowo nie można w niniejszej sprawie doszukać się wskazywanego w skardze kasacyjnej naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. i to w stopniu, który mógłby prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zasadniczo wadliwość uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a., w sytuacji gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Taki przypadek w niniejszej sprawie nie zachodzi. Poza tym z art. 141 § 4 p.p.s.a. nie wynika dla sądu administracyjnego obowiązek szczegółowego omówienia w uzasadnieniu każdej okoliczności, czy każdego argumentu lub twierdzenia, jakie pojawiło się w badanej sprawie. Uzasadnienie wyroku ma być "zwięzłe", co należy rozumieć w ten sposób, że sąd administracyjny powinien się odnieść wyłącznie do kwestii istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, aby nie czynić wywodu nadmiernie rozbudowanego, a przez to niejasnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało skonstruowane właśnie w taki sposób, że możliwa była instancyjna kontrola zaskarżonego wyroku, o czym też świadczy taka ocena dokonana przez NSA co do innych zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej. Poza tym zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu merytorycznej oceny sądu administracyjnego. Przepis ten dotyczy bowiem takich elementów konstrukcyjnych uzasadnienia, jak: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie (ewentualnie wskazania co do dalszego postępowania). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie z wymienionych w tym przepisie elementów. Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę