II OSK 267/21

Naczelny Sąd Administracyjny2023-10-26
NSAAdministracyjneŚredniansa
egzekucja administracyjnawstrzymanie egzekucjiobowiązek niepieniężnyprawo budowlaneuznanie administracyjneszczególnie uzasadniony przypadekNSAskarga kasacyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie odmowy wstrzymania egzekucji administracyjnej obowiązku niepieniężnego, uznając, że przedstawione przez skarżących okoliczności nie stanowiły "szczególnie uzasadnionego przypadku".

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A.K. i M.K. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił ich skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji odmawiającą wstrzymania egzekucji administracyjnej obowiązku usunięcia nieprawidłowości w budynku. Skarżący argumentowali, że zakup nieruchomości, brak środków finansowych i trudne warunki atmosferyczne uzasadniają wstrzymanie egzekucji. NSA uznał, że te okoliczności nie spełniają kryteriów "szczególnie uzasadnionego przypadku" określonych w ustawie, a celem wstrzymania egzekucji nie jest przerwanie jej w trudnych sytuacjach życiowych zobowiązanego, lecz zapewnienie wykonania obowiązków administracyjnych.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.K. i M.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił ich skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Decyzja ta utrzymywała w mocy postanowienie odmawiające wstrzymania egzekucji administracyjnej obowiązku polegającego na usunięciu nieprawidłowości w budynku warsztatowym. Skarżący argumentowali, że po nabyciu nieruchomości w październiku 2018 r. nie dysponują środkami finansowymi na wykonanie prac remontowych, a trudne warunki jesienno-zimowe uniemożliwiają ich przeprowadzenie. Wskazywali również na swoją wielodzietność i niepełnosprawność jednego z nich jako okoliczności uzasadniające wstrzymanie egzekucji. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, podobnie jak Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznał, że przedstawione okoliczności nie stanowią "szczególnie uzasadnionego przypadku" w rozumieniu art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że celem wstrzymania egzekucji nie jest przerwanie jej w trudnych sytuacjach życiowych zobowiązanego, lecz zapewnienie wykonania obowiązków administracyjnych. Sąd wskazał, że "szczególnie uzasadniony przypadek" wymaga okoliczności wyjątkowych, niezależnych od zobowiązanego, takich jak zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, lub bezpieczeństwa publicznego, których w tej sprawie nie stwierdzono. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, takie okoliczności nie stanowią "szczególnie uzasadnionego przypadku" w rozumieniu art. 27 ust. 2 ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie, który wymaga wyjątkowych sytuacji, niezależnych od zobowiązanego, takich jak zagrożenie życia, zdrowia lub bezpieczeństwa publicznego.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że celem wstrzymania egzekucji jest nadzór nad jej przebiegiem, a nie przerwanie jej w trudnych sytuacjach życiowych zobowiązanego. "Szczególnie uzasadniony przypadek" musi mieć charakter wyjątkowy i być wynikiem zdarzeń losowych, a nie wynikać z sytuacji finansowej czy rodzinnej zobowiązanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.o.w.a.r.w. art. 27 § 1

Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie

u.o.w.a.r.w. art. 27 § 2

Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 189

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.w.a.r.w. art. 27 § 4

Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie

Argumenty

Odrzucone argumenty

Nabycie nieruchomości, brak środków finansowych, trudne warunki atmosferyczne i sytuacja rodzinna skarżących jako podstawa do wstrzymania egzekucji administracyjnej. Naruszenie przez MSWiA przepisów k.p.a. (art. 7, 15, 77 § 1, 107 § 1) przez nierozpatrzenie zarzutów i pominięcie istotnych okoliczności. Naruszenie przez WSA art. 141 § 4 p.p.s.a. przez wadliwe uzasadnienie wyroku.

Godne uwagi sformułowania

Celem wstrzymania egzekucji administracyjnej nie jest przerwanie jej w trudnych dla zobowiązanego sytuacjach życiowych. Okoliczności uzasadniające wstrzymanie muszą mieć charakter wyjątkowy, odbiegający od występujących powszechnie, a nadto być wynikiem działania czynników niezależnych od zobowiązanego, będących skutkiem zdarzeń losowych.

Skład orzekający

Andrzej Jurkiewicz

sprawozdawca

Piotr Broda

członek

Roman Ciąglewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"szczególnie uzasadniony przypadek\" w kontekście wstrzymania egzekucji administracyjnej obowiązku niepieniężnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, ale stanowi ugruntowaną wykładnię przepisu art. 27 ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak sądy interpretują granice uznania administracyjnego w kontekście wstrzymania egzekucji, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Kiedy "szczególnie uzasadniony przypadek" nie wystarczy: NSA o granicach wstrzymania egzekucji administracyjnej.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 267/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-10-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-02-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /sprawozdawca/
Piotr Broda
Roman Ciąglewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 141/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-08-19
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 141, art. 145, art. 151, art. 183, art. 184, art. 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 7, art. 15, art. 77, art. 107
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Broda Protokolant starszy asystent sędziego Ewa Dubiel po rozpoznaniu w dniu 26 października 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.K. i M.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 141/20 w sprawie ze skargi A. K. i M. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania egzekucji administracyjnej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 19 sierpnia 2020 r., VII SA/Wa 141/20, oddalił skargę A. K. i M. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 2 grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania egzekucji administracyjnej.
Zaskarżoną decyzją Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpatrzeniu odwołania A. i M. K., utrzymał w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z 23 lipca 2019 r. nr [...] odmawiającą wstrzymania egzekucji administracyjnej obowiązku polegającego na usunięciu stwierdzonych nieprawidłowości zgodnie z "Projektem naprawy części budynku obejmującego warsztat renowacji wyrobów [...] na nieruchomości przy ul. [...][...] w [...]" w terminie do 30 września 2016 r. nałożonego decyzją PINB z 2 grudnia 2015 r. Minister wskazał, że upomnieniem z 3 stycznia 2017 r. PINB dla m. st. Warszawy wezwał zobowiązanych do wykonania ww. obowiązku, a 18 maja 2017 r. wystawił tytuły wykonawcze Nr [...].
Dalej zaznaczył, że zobowiązani wnieśli również o wydanie nakazu rozbiórki ww. obiektu. Postanowieniem z 25 stycznia 2017 r. PINB odmówił wszczęcia postępowania, które WINB utrzymał w mocy postanowieniem z 23 marca 2017 r. Wyrokiem z 19 stycznia 2019 r. VII SA/Wa 1056/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę od tego postanowienia. Ponadto decyzją z 27 lipca 2017 r., WINB odmówił stwierdzenia nieważności decyzji PINB z 2 grudnia 2015 r., którą GINB utrzymał w mocy decyzją z 2 listopada 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 października 2018 r., VII SA/Wa 5/18 oddalił skargę na to rozstrzygnięcie. Dodatkowo zobowiązani domagali się zmiany decyzji PINB z 2 grudnia 2015 r. i stwierdzenia jej wygaśnięcia w części. PINB decyzją z 14 stycznia 2019 r. odmówił stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w części dotyczącej J. K., a decyzją z 14 stycznia 2019 r.(utrzymaną w mocy decyzją WINB z 12 marca 2019r nr [...]), odmówił zmiany ww. decyzji z 2 grudnia 2015 r., co do terminu wykonania obowiązków. We wniosku o wstrzymanie podali natomiast, że w związku z nabyciem 25 października 2018 r. od J. K. własności lokali nr 1 i nr 2 stali się jedynymi właścicielami gruntu i ww. budynku. Podali, że z uwagi na spodziewane warunki okresu jesienno-zimowego nie będą w stanie dokonać naprawy przed końcem marca 2019 r. Ponadto, w związku z zakupem ww. nieruchomości nie dysponują środkami finansowymi i zobowiązali się, że do końca kwietnia 2019 r. będą starali się zgromadzić fundusze na roboty budowlane w maju 2019 r. i ich zakończenie do 31 października 2019 r. W tym czasie ta część budynku zostanie wyłączona z użytkowania i zabezpieczona zgodnie ze wskazaniami PINB.
Minister podkreślił, że organy nie są uprawnione do merytorycznego badania sprawy, bowiem postępowanie to obejmuje wyłącznie kontrolę prawidłowości wydania, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2019r. poz. 1464) decyzji w sprawie wstrzymania egzekucji. Celem wstrzymania egzekucji, na podstawie ww. przepisu nie jest wstrzymanie orzeczonego obowiązku, ale umożliwienie zobowiązanemu przygotowania się do wykonania nakazu. Postępowanie egzekucyjne ma bowiem doprowadzić do przymusowej realizacji obowiązków, których zobowiązany nie wykonuje dobrowolnie. Decyzja ta ma charakter uznaniowy, a więc umożliwia organowi dokonania wyboru dwóch lub więcej równoprawnych rozstrzygnięć. Granice uznania administracyjnego wyznaczają przepisy je ustanawiające. Organ dodał, że ustawa o wojewodzie i administracji rządowej w województwie nie precyzuje "szczególnie uzasadnionych" przypadków, pozostawiając ocenę organom. Dokonując interpretacji tego określenia na gruncie konkretnej sprawy organ uznał, że należy mieć na uwadze zarówno cel egzekucji administracyjnej (zapewnienie wykonywania obowiązków wypływających z aktów administracyjnych), jak i fakt, że instytucja ta jest środkiem wykonywania nadzoru nad egzekucją administracyjną. Nie jest zatem środkiem przysługującym zobowiązanemu do przerwania egzekucji w trudnych dla niego sytuacjach życiowych. Wynikające z cyt. art. 27 ust. 1 cytowanej ustawy uprawnienie wojewody wymaga dogłębnego zbadania stanu faktycznego, sprawdzenia czy zachodzą przesłanki wynikające z ww. przepisu.
Minister stwierdził, że rozważono wszystkie aspekty powołane we wniosku i podkreślił, że doprowadzenie do realizacji nakazu jest istotne ze względu na wdrażanie obywateli do wykonywania ciążących na nich obowiązków. Nadto, okoliczności uzasadniające wstrzymanie muszą mieć charakter wyjątkowy, odbiegający od występujących powszechnie, a nadto być wynikiem działania czynników niezależnych od zobowiązanego, będących skutkiem zdarzeń losowych. Mając na uwadze powyższe Minister uznał, że nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 27 ust. 1 ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie.
Skargą A. i M. K. zaskarżyli powyższą decyzję zarzucając jej naruszenie: art. 7, art. 15, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 k.p.a.; art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku oddalającego skargę stwierdził, że kontrolowana decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca spełniają wymogi z art. 27 ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie. Wbrew zarzutom skargi, organy w wystarczającym stopniu wyjaśniły przyczyny, dla których wniosek skarżących o wstrzymanie egzekucji administracyjnej nie mógł zostać uwzględniony. Przedstawione stanowisko jest spójne i znajduje odzwierciedlenie w aktach sprawy oraz świadczy o uwzględnieniu wszystkich tych aspektów, które miały wpływ na jej wynik. Zdaniem Sądu w świetle przedstawionej wyżej argumentacji nie mogły stanowić szczególnie uzasadnionego przypadku zarówno okoliczności związane z brakiem dostępu do 2 listopada 2019 r. do części warsztatowej ww. budynku, braku środków finansowych pozwalających na wykonanie decyzji, z uwagi na zakup nieruchomości, braku możliwości prowadzenia prac remontowych w okresie jesienno - zimowym, szczególnej sytuacji rodzinnej, której skarżący upatrywali w fakcie, że są rodziną wielodzietną, jak i niepełnosprawności M. K.. Żadna z podanych sytuacji nie stanowi przypadku o charakterze wyjątkowym, w rozumieniu art. 27 ust. 2 ww. ustawy. Nie powoduje bowiem ani zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, ani nie jest związana z zagrożeniem bezpieczeństwa publicznego Sąd zauważył, że o wykonalności egzekwowanej decyzji – jeszcze w stanie prawnym, w którym współwłaścicielem przedmiotowego budynku był J. K. – przesądził Wojewódzki Sąd Administracyjny w prawomocnym wyroku z 9 października 2009r. sygn. akt VII SA/Wa 5/18. Sąd wskazał - kontrolując na wniosek skarżących w postępowaniu nieważnościowym egzekwowaną decyzję - że w sytuacji, gdy obiekt budowlany stanowi współwłasność w częściach ułamkowych, to nakazy nałożone na podstawie art. 66 Prawa budowlanego powinny być skierowane do wszystkich współwłaścicieli. Sąd podkreślił, że nie ma znaczenia faktyczny podział budynku do użytkowania (quo ad usum) oraz to, czy wykonanie obowiązków leży w interesie innych współwłaścicieli i czy jest zgodne z ich wolą. Art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego precyzuje bowiem już istniejący ustawowy obowiązek z art. 61 Prawa budowlanego, a więc umowa współwłaścicieli z czerwca 2000 r. pomimo jej § 3 pt: "Podział kosztów utrzymania lokali nieruchomości wspólnej" nie zwalnia współwłaścicieli od ustawowych obowiązków. Sąd zaznaczył przy tym, że spory dotyczące rozliczenia kosztów poniesionych w związku z wykonaniem robót, mogą być rozstrzygane na drodze postępowania cywilnego. Skoro już uprzednio skarżący zobligowani byli do wykonania nakazu nałożonego decyzją PINB z 2 grudnia 2015 r., w zakreślonym w niej terminie do 30 września 2016 r., to tym bardziej – po zakupie nieruchomości – nie było podstaw do wstrzymania postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 27 ww. ustawy, w oparciu o podnoszone we wniosku okoliczności. W tym stanie rzeczy za bezpodstawne Sąd uznał zarzuty skarżących i oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) –dalej w skrócie p.p.s.a.
Skargą kasacyjną A. K. i M. K. zaskarżył powyższy wyrok w całości zarzucając mu naruszenie:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 141 § 4 zdanie pierwsze p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a., a także w związku z art. 7, art. 15, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 k.p.a. przez oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez MSWiA w zaskarżonej decyzji przepisów art. 7, art. 15, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 k.p.a., które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy. WSA w Warszawie naruszył te przepisy błędnie uznając za bezpodstawne zarzuty skargi w zakresie nierozpatrzenia zarzutów i argumentacji odwołania oraz całkowitego pominięcia wskazanych we wniosku i w odwołaniu, istotnych okoliczności przemawiających za wstrzymaniem egzekucji administracyjnej decyzji PINB. W zaskarżonym wyroku WSA nie dostrzegł tego naruszenia przepisów o postępowaniu i nie uchylił zaskarżonej decyzji, co oznacza, że naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a., a także w związku z art. 7, art. 15, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 k.p.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy;
2) art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1464) przez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na odmowie wstrzymania egzekucji administracyjnej obowiązku o charakterze niepieniężnym, pomimo że w sprawie będącej przedmiotem wniosku skarżących zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek.
Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (por. uchwała NSA z 8 grudnia 2009 r., II GPS 5/09). Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio p.p.s.a.). W tym zakresie okazała się niezasadna i dlatego została oddalona.
Przystępując do wyjaśnienia przesłanek nieuwzględnienia wniesionego środka odwoławczego zauważyć należy, iż złożona w tej sprawie skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach wskazanych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. a to zarówno na zarzucie naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania. Mając na uwadze charakter podniesionych zarzutów w pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutu błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie polegającego na odmowie wstrzymania egzekucji administracyjnej obowiązku o charakterze niepieniężnym, pomimo że w sprawie będącej przedmiotem wniosku skarżących zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek.
Przede wszystkim podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia w tej sprawie była norma wskazanego wyżej przepisu art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie. Wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej w realiach tej sprawy Sąd pierwszej instancji dokonał właściwej, zgodnej z ratio legis przepisu wykładni art. 27 ust. 1 i 2 cytowanej wyżej ustawy.
Norma powyższa dotyczy wstrzymania egzekucji administracyjnej przez wojewodę. Wojewoda może, w drodze decyzji administracyjnej, wstrzymać egzekucję administracyjną (ust. 1). Wstrzymanie egzekucji administracyjnej, z zastrzeżeniem ust. 4, może nastąpić w szczególnie uzasadnionych przypadkach, na czas określony, i może dotyczyć czynności każdego organu prowadzącego egzekucję administracyjną (ust. 2). Zgodnie z omawianym przepisem wstrzymanie egzekucji administracyjnej może nastąpić w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Ustawa nie precyzuje, co należy rozumieć przez "szczególnie uzasadniony przypadek", pozostawiając ocenę w tym względzie organom orzekającym w sprawie. Zatem wstrzymanie czynności egzekucyjnych dokonywane jest w ramach uznania administracyjnego albowiem związane jest z pojęciem nieostrym. "Szczególny" w rozumieniu potocznym oznacza "odznaczający się czymś osobliwym, zwracający czymś uwagę; niezwykły, wyjątkowy, specjalny, nieprzeciętny". Dokonując interpretacji tego określenia na gruncie konkretnej sprawy należy mieć na uwadze zarówno cel egzekucji administracyjnej (zapewnienie wykonywania obowiązków wypływających z aktów administracyjnych) jak i fakt, że instytucja wstrzymania na czas określony postępowania egzekucyjnego jest środkiem wykonywania nadzoru nad egzekucją administracyjną. Nie można jej traktować jako środka przysługującego zobowiązanemu do przerwania egzekucji w trudnych dla niego sytuacjach życiowych. Doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków jest istotne zarówno z powodu efektywnego doprowadzenia do przestrzegania prawa w konkretnej sytuacji jak i ze względu na wdrażanie obywateli do wykonywania ciążących na nich obowiązków. Okoliczności uzasadniające wstrzymanie postępowania egzekucyjnego muszą mieć charakter wyjątkowy, odbiegający od występujących powszechnie, a nadto być wynikiem działania czynników niezależnych od zobowiązanego, będących skutkiem zdarzeń losowych. Jako przykłady "szczególnych przypadków" wskazano w literaturze okoliczności związane z zagrożeniem życia lub zdrowia ludzi albo z zagrożeniem bezpieczeństwa publicznego (M. Mazuryk, w: Administracja publiczna..., s. 48) - M. Pacak, K. Zmorek (w:) M. Pacak, K. Zmorek, Ustawa o wojewodzie i administracji rządowej w województwie. Komentarz, Warszawa 2013, art. 27- porównaj wyrok NSA z 24 listopada 2022 r. II OSK 3628/19.
Mając na uwadze to, co wyżej zaznaczono, Sąd pierwszej instancji w ramach dokonanej właściwej wykładni ww. normy, niewątpliwie prawidłowo ją zastosował. Sąd zasadnie wskazał na szczególne uprawnienie wojewody do wstrzymania egzekucji administracyjnej obowiązku nałożonego na skarżących decyzją PINB dla m. st. Warszawy z 2 grudnia 2015 r. nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości przy budynku obejmującym warsztat renowacji wyrobów [...] na nieruchomości przy ul [...][...] w [...]. Trafnie zauważył, że wyważenia w takiej sytuacji wymaga interes społeczny z interesem obywatela (art. 7 k.p.a.) i że wstrzymanie takie ma charakter wyjątkowy na co wskazuje zwrot "w szczególnie uzasadnionych przypadkach" do jakich zaliczył okoliczności związane z zagrożeniem życia lub zdrowia ludzi czy zagrożenie bezpieczeństwa publicznego. Taka jednak sytuacja, jak podkreślił Sąd pierwszej instancji, nie zaistniała w przypadku tej sprawy.
Zdaniem Sądu odwoławczego prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał, odnosząc się do wskazanych przez wnioskodawcę podstaw wstrzymania egzekucji administracyjnej, iż przedstawiona przez skarżących argumentacja nie mogła stanowić szczególnie uzasadnionego przypadku zarówno co do okoliczności związanej z brakiem dostępu do 2 listopada 2018 r. do części warsztatowej spornego budynku, jak i braku środków finansowych pozwalających na wykonanie decyzji, z uwagi na zakup nieruchomości, braku możliwości prowadzenia prac remontowych w okresie jesienno-zimowym, czy też wskazywanej szczególnej sytuacji rodzinnej, której skarżący upatrywali w fakcie, że są rodziną wielodzietną, jak i niepełnosprawności samego skarżącego M. K.. Niewątpliwie okoliczności te wskazywane także w skardze kasacyjnej nie stanowią przypadku o charakterze wyjątkowym, w rozumieniu art. 27 ust. 2 cyt. ustawy. Należy w pełni zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że okoliczności te nie powodują ani zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, ani nie są związane z zagrożeniem bezpieczeństwa publicznego.
Tym samym nie jest również usprawiedliwiony zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 141 § 4 zdanie pierwsze p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a., a także w związku z art. 7, art. 15, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 k.p.a. przez oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez MSWiA w zaskarżonej decyzji przepisów art. 7, art. 15, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 k.p.a., które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Z analizy akt przedmiotowej sprawy jednoznacznie wynika, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone zgodnie z regułami procedury administracyjnej, stąd też podnoszone zarzuty obrazy w jego toku przepisów art. 7, art. 15, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 k.p.a. nie mogły odnieść spodziewanego rezultatu. Nie można skutecznie podnosić w tej sprawie zarzutu naruszenia zasady dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.). Z zasady dwuinstancyjności, określonej w art. 15 k.p.a., wynika obowiązek dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, po raz pierwszy przez organ I instancji, a następnie w II instancji. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało przecież poprzedzone przeprowadzeniem przez organ odwoławczy postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Organ odwoławczy jest obowiązany ocenić prawidłowość decyzji pierwszoinstancyjnej nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej tą decyzją. W realiach tej sprawy dokonano takiej oceny. Organ administracji, działający na podstawie przepisów prawa materialnego przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, jest obowiązany – zgodnie z zasadą z art. 7 k.p.a. – załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. Korzystanie z uznania administracyjnego oznacza, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia. Wybór taki nie może być jednak dowolny. Musi on wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, co w tej sprawie miało miejsce i zostało słusznie zaaprobowane przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku. Natomiast przedstawione motywy na poparcie stanowiska organu w zaskarżonej decyzji nie zawierają wyczerpującego uzasadnienia zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Niemniej jednak, w tym zakresie, nie jest to naruszenie prawa, które miałoby istotny wpływ na wynik postępowania.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji przeprowadził prawidłową kontrolę legalności zaskarżonej decyzji i trafnie zastosował konstrukcję prawną oddalenia wniesionej skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej nie było uzasadnionych przesłanek do uwzględnienia wniesionej skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. albowiem nie ujawniono innych naruszeń przepisów postępowania, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy.
Nie zasługiwał także na uwzględnienie powołany w petitum skargi kasacyjnej w powiązaniu z innymi normami przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku, a więc takie, które zawiera konieczne elementy określone w ww. przepisie, w przyszłości ma pomóc stronie oraz sądowi odwoławczemu w prześledzeniu dotychczasowego przebiegu postępowania w sprawie, a także w zapoznaniu się z procesem myślowym, który doprowadził sąd pierwszej instancji do podjęcia zaskarżonego orzeczenia. Znaczenie procesowe uzasadnienia uwidacznia się w tym, że ma ono dać rękojmię, że sąd dołożył należytej staranności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, ma umożliwić sądowi wyższej instancji ocenę, czy przesłanki, na których oparł się sąd niższej instancji, są trafne, ma w razie wątpliwości umożliwić ustalenie granic powagi rzeczy osądzonej i innych skutków prawnych wyroku (zob. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 39).
Skarga kasacyjna nie zawiera szczególnego odniesienia się do tej postaci zarzucanego naruszenia prawa, ograniczając się generalnie do kwestionowania stanowiska zajętego w zaskarżonym wyroku. Natomiast zdaniem Sądu odwoławczego zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest zasadny. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika jaki stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji przyjął dla swej oceny oraz jakie powody zadecydowały, że za prawidłowe Sąd ten uznał odmowę wstrzymania egzekucji administracyjnej przez organ administracji rządowej. Z wywodów Sądu wynika, dlaczego w jego ocenie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze (zob. np. wyrok NSA z 15 stycznia 2015 r., I FSK 2148/13). Natomiast uzasadnienie wyroku nie jest miejscem na polemikę sądu ze stroną skarżącą. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku realizuje cele wymienione we wspomnianej już uchwale składu siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09.
Mając zatem na uwadze bezzasadność wszystkich podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu wniesionej skargi kasacyjnej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI