II OSK 2666/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę S. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB). GINB odmówił uchylenia decyzji Prezydenta Miasta Szczecina z 2000 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę sieci kanalizacyjnej, stosując tryb z art. 161 § 1 K.p.a. Skarżący zarzucał naruszenie prawa materialnego (art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego) i procesowego (art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. i art. 16 § 1 K.p.a.), twierdząc, że decyzja z 2000 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ nie uzyskano zgody współwłaścicielki nieruchomości (żony skarżącego). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że tryb nadzwyczajny z art. 161 § 1 K.p.a. ma charakter szczególny i służy usuwaniu stanów zagrażających życiu lub zdrowiu ludzkiemu, zapobieganiu poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub ważnych interesów państwa. Nie służy on natomiast weryfikacji decyzji pod kątem istnienia przesłanki "rażącego naruszenia prawa", do czego przeznaczony jest odrębny tryb stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 1 K.p.a.). Sąd wskazał, że GINB już wcześniej odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji. Indywidualne interesy skarżącego, związane z brakiem zgody małżonki na inwestycję, nie spełniają przesłanek z art. 161 § 1 K.p.a. W związku z tym, Sąd uznał, że GINB prawidłowo oddalił żądanie skarżącego, a zaskarżony wyrok WSA jest zgodny z prawem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zakresu zastosowania i przesłanek trybu nadzwyczajnego z art. 161 K.p.a. w kontekście zarzutów rażącego naruszenia prawa oraz indywidualnych interesów stron.
Dotyczy specyficznej sytuacji zastosowania art. 161 K.p.a. w postępowaniu administracyjnym, ale stanowi ważny głos w dyskusji o granicach nadzwyczajnych trybów wzruszania decyzji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy tryb postępowania z art. 161 § 1 K.p.a. może być stosowany do uchylenia decyzji ostatecznej w sytuacji, gdy skarżący podnosi zarzut rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, tryb z art. 161 § 1 K.p.a. nie służy weryfikacji decyzji pod kątem rażącego naruszenia prawa. Służy on jedynie usuwaniu stanów zagrażających życiu lub zdrowiu ludzkiemu, zapobieganiu poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub ważnych interesów państwa.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że tryb z art. 161 K.p.a. jest trybem szczególnym i ekscepcjonalnym, opartym na odmiennych przesłankach niż tryb stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 K.p.a.). Indywidualne interesy strony, takie jak brak zgody współwłaściciela na inwestycję, nie stanowią podstaw do zastosowania art. 161 K.p.a.
Czy brak zgody współwłaścicielki nieruchomości na przeprowadzenie inwestycji budowlanej przez jej działkę stanowi rażące naruszenie prawa, uzasadniające uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę w trybie art. 161 § 1 K.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak zgody współwłaścicielki nie stanowi przesłanki do uchylenia decyzji w trybie art. 161 § 1 K.p.a., ponieważ nie jest to sytuacja zagrażająca życiu, zdrowiu lub ważnym interesom państwa.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że indywidualne interesy skarżącego i jego małżonki, związane z nieruchomością, nie mają rangi dóbr, do których odwołuje się art. 161 § 1 K.p.a. Wcześniejsza decyzja GINB z 2017 r. odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji z 2000 r., co potwierdza brak kwalifikowanych wad tej decyzji.
Przepisy (6)
Główne
k.p.a. art. 161 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Tryb nadzwyczajny służący uchyleniu decyzji ostatecznej w celu usunięcia stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo zapobieżenia poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów Państwa. Nie służy do weryfikacji decyzji pod kątem rażącego naruszenia prawa.
Pomocnicze
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Tryb stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, który obejmuje m.in. przypadek wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa.
P.b. art. 32 § 4
Prawo budowlane
Dotyczy warunków udzielenia pozwolenia na budowę, w tym wymogu posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Tryb z art. 161 K.p.a. nie służy ocenie decyzji pod kątem rażącego naruszenia prawa. • Indywidualne interesy strony nie spełniają przesłanek z art. 161 K.p.a. (zagrożenie życia, zdrowia, interes państwa).
Odrzucone argumenty
Decyzja z 2000 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa z uwagi na brak zgody współwłaścicielki nieruchomości. • Naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego.
Godne uwagi sformułowania
tryb ten nie służy weryfikacji decyzji administracyjnych pod kątem istnienia przesłanki "rażącego naruszenia prawa" • nie można, nie różnicując tego trybu z trybem stwierdzenia nieważności decyzji, domagać się w ramach przysługującego interesu prawnego (...) uchylenia ostatecznej decyzji (...) z uwagi na przyjęcie, że rażąco narusza ona prawo • wszystkie nadzwyczajne tryby wzruszenia decyzji ostatecznej w założeniu znajdują zastosowanie w sytuacjach wyjątkowych, a tryb z art. 161 K.p.a. nawet na ich tle jawi się jako szczególny i ekscepcjonalny • ranga dóbr, do których nawiązuje sporna regulacja prawna, w żadnej mierze nie przystaje do wartości, do których odwołuje się skarżący • nie ma tu żadnych punktów stycznych z okolicznościami wymienionymi przez ustawodawcę, tj. usunięciem stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo zapobieżeniem poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów Państwa • skarżący koncentruje się na innych interesach niż wskazanych w art. 161 § 1 K.p.a.
Skład orzekający
Paweł Miładowski
przewodniczący sprawozdawca
Tomasz Bąkowski
członek
Grzegorz Rząsa
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu zastosowania i przesłanek trybu nadzwyczajnego z art. 161 K.p.a. w kontekście zarzutów rażącego naruszenia prawa oraz indywidualnych interesów stron."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zastosowania art. 161 K.p.a. w postępowaniu administracyjnym, ale stanowi ważny głos w dyskusji o granicach nadzwyczajnych trybów wzruszania decyzji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa wyjaśnia kluczową różnicę między trybem nadzwyczajnym z art. 161 K.p.a. a trybem stwierdzenia nieważności decyzji, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego. Pokazuje też, jak indywidualne interesy strony mogą być niewystarczające do wzruszenia ostatecznej decyzji w nadzwyczajnym trybie.
“Kiedy zwykłe skargi nie wystarczą: NSA o granicach trybu nadzwyczajnego z art. 161 K.p.a.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.