II OSK 2663/21

Naczelny Sąd Administracyjny2024-10-02
NSAnieruchomościWysokansa
zagospodarowanie przestrzenneplan miejscowyfunkcja mieszkaniowafunkcja usługowazaplecze sprzętu rolniczegonaruszenie planuobowiązek przywrócenia stanu zgodnego z planemprawo własnościNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną właścicielki nieruchomości, która wykorzystywała ją jako zaplecze sprzętu rolniczego, uznając to za niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przewidującym funkcję mieszkaniową.

Właścicielka nieruchomości zaskarżyła decyzję nakazującą przywrócenie sposobu zagospodarowania działki zgodnie z MPZP, który przewidywał funkcję mieszkaniową z usługami uzupełniającymi. Skarżąca wykorzystywała działkę jako zaplecze sprzętu rolniczego, co zostało uznane przez organy administracji i sąd pierwszej instancji za niezgodne z planem. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że przepisy dotyczące zmiany zagospodarowania terenu mają zastosowanie również do terenów objętych planem miejscowym.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej B.G. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. SKO nakazało B.G. przywrócenie sposobu zagospodarowania działki zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (MPZP), który przewidywał funkcję mieszkaniową z usługami uzupełniającymi. Skarżąca wykorzystywała działkę jako zaplecze sprzętu rolniczego, co zostało uznane za niezgodne z MPZP. WSA we Wrocławiu podzieliło stanowisko SKO, uznając, że wykorzystywanie nieruchomości jako zaplecza sprzętu rolniczego stanowi funkcję zagrodową, a nie mieszkaniową, i jest niezgodne z planem. NSA w wyroku z 2 października 2024 r. oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że przepisy art. 59 ust. 2 i 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym mają zastosowanie również do terenów objętych planem miejscowym. Sąd podkreślił, że niezgodna z przepisami zmiana sposobu zagospodarowania terenu jest bezprawna i wymaga przeciwdziałania ze strony organów państwa. NSA odrzucił zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym dotyczące braku przeprowadzenia dodatkowych dowodów oraz błędnej wykładni przepisów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy te mają zastosowanie również do terenów objętych planem miejscowym.

Uzasadnienie

Niezgodna z przepisami zmiana sposobu zagospodarowania terenu jest bezprawna, niezależnie od tego, czy następuje na terenie nieobjętym planem, czy objętym planem miejscowym, i wymaga przeciwdziałania ze strony organów państwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (18)

Główne

Upzp art. 59 § ust. 3

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Przepis ma zastosowanie również do terenów objętych planem miejscowym.

Pomocnicze

Upzp art. 59 § ust. 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 136 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 64

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 21 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 106 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykorzystywanie nieruchomości jako zaplecza sprzętu rolniczego jest niezgodne z MPZP przewidującym funkcję mieszkaniową. Przepisy art. 59 ust. 2 i 3 Upzp mają zastosowanie również do terenów objętych planem miejscowym. Materiały dowodowe były wystarczające do oceny sposobu wykorzystania działki, a umowa z najemcą jednoznacznie wskazywała na przeznaczenie gruntu na zaplecze sprzętu rolniczego.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji (brak dowodów, dowolne ustalenia). Naruszenie zasady dwuinstancyjności. Błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie art. 59 ust. 3 pkt 2 Upzp (przepis dotyczy tylko terenów nieobjętych planem). Naruszenie Konstytucji RP (ochrona prawa własności) poprzez nieuzasadnione ograniczenie prawa do korzystania z nieruchomości. Brak zmiany zagospodarowania terenu.

Godne uwagi sformułowania

bez znaczenia w sprawie jest, że poprzedni właściciel nieruchomości wykorzystywał ją na cele rolne. Nabywając działkę, której przeznaczenie w MPZP określone zostało jako tereny zabudowy mieszkaniowej, strona winna była dostosować sposób korzystania z tej działki do "zapisów" MPZP, nawet jeśli poprzedni sposób korzystania z niej był odmienny. bez względu na to, czy niezgodna z przepisami zmiana sposobu zagospodarowania terenu następuje na terenie nieobjętym planem, czy też na terenie, dla którego uchwalono miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, to takie zdarzenie prawne należy ocenić jako bezprawne, zatem wymagające w państwie prawa, jakim jest Rzeczpospolita Polska (art. 2 Konstytucji RP), odpowiedniego przeciwdziałania ze strony powołanych do tego organów państwa.

Skład orzekający

Robert Sawuła

przewodniczący sprawozdawca

Paweł Miładowski

sędzia

Jan Szuma

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie stosowania przepisów o zmianie zagospodarowania terenu do terenów objętych planem miejscowym oraz interpretacja zgodności wykorzystania nieruchomości z funkcjami określonymi w MPZP."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i zapisów konkretnego MPZP.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konflikt między prawem własności a przepisami planistycznymi, a także praktyczne konsekwencje niezgodnego z planem zagospodarowania nieruchomości.

Nieruchomość jako zaplecze rolnicze wbrew planowi miejscowemu – NSA rozstrzyga.

Zdanie odrębne

sędzia sprawozdawca

Zdanie odrębne zostało zgłoszone przez sędziego sprawozdawcę, jednak jego treść nie została przedstawiona w analizowanym fragmencie orzeczenia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2663/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-10-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-11-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Szuma
Paweł Miładowski
Robert Sawuła /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6159 Inne o symbolu podstawowym 615
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II SA/Wr 227/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2021-07-15
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 293
art. 59 ust. 3
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia del. WSA Jan Szuma Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 2 października 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 lipca 2021 r. sygn. akt II SA/Wr 227/21 w sprawie ze skargi B.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 16 grudnia 2020 r. nr SKO 4121/8/20 w przedmiocie nałożenia obowiązku przywrócenia sposobu zagospodarowania działki oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 15 lipca 2021 r., II SA/Wr 227/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) we Wrocławiu, oddalił skargę B.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu (Kolegium lub SKO) z 16 grudnia 2020 r. nr SKO 4121/8/20, w przedmiocie nałożenia obowiązku przywrócenia sposobu zagospodarowania działki przez zaprzestanie wykorzystywania terenu działki jako zaplecza sprzętu rolniczego. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
2.1. Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, decyzją Wójta Gminy [...] (Wójt) z 28 września 2020 r. (znak: R-NB.6731.1.2020.AR) nakazano B.G., jako właścicielce nieruchomości położonej we wsi [...] przy ul. [...], oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], obręb [...], w terminie do 31 marca 2021 r., zagospodarować nieruchomość zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym dla terenów położonych w obrębie [...], o nazwie MPZP [...] A - zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z 25 września 2013 r. (MPZP).
2.2. W wyroku wskazano, że Wójt przeprowadził postępowanie na podstawie art. 59 ust. 3 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2020, poz. 293 ze zm., Upzp) w przedmiocie zagospodarowania przez skarżącą terenu działki [...] w spekcie zgodności z MPZP. Postępowanie wszczęto w związku ze skargą właściciela nieruchomości sąsiedniej, w której podnoszono uciążliwości na nieruchomości skarżącej. Ustalono przy tym, że skarżąca nabyła działkę nr [...] w 2015 r., oświadczając podczas transakcji, że zakupu dokonuje na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej pod nazwą "[...]". W toku oględzin stwierdzono, że na przedmiotowym terenie znajduje się: 1) trzykondygnacyjny budynek mieszkalny, w którym mieści się pomieszczenie biurowe o powierzchni ok. 35-40 m²; 2) dwukondygnacyjny budynek mieszkalno-usługowy, który wraz z częścią budynku gospodarczego oraz gruntem o powierzchni 0,05 ha jest przedmiotem dzierżawy na rzecz N.G.; 3) zaplecze gospodarcze (budynek jednokondygnacyjny); 4) sprzęty budowlano-gospodarcze; 5) palety drewniane, 6) parking dla samochodów. Organ gminy ustalić miał, że podwórze jest w znacznej części wyłożone płytami betonowymi, część podłoża jest gruntowa, a część porośnięta trawą. B.G. oświadczyła, że prowadzi działalność związaną z utrzymaniem zieleni i realizacją nasadzeń. Na działce jest cięte i przechowywane drewno z przeznaczeniem wyłącznie na potrzeby własne, cięcie drzewa przeznaczonego do sprzedaży odbywa się na innej działce. Podczas oględzin najemca nieruchomości – N.G. – poinformował, że zgodnie z umową wykorzystuje nieruchomość jako zaplecze sprzętu rolniczego. W ocenie Wójta nieruchomość wykorzystywana jest w sposób niezgodny z MPZP, który przewiduje mieszkaniową funkcję terenu z opcją usług uzupełniających nieuciążliwych (symbol 23MN). Skarżąca wykorzystuje bowiem pod działalność gospodarczą ok. 62% powierzchni całkowitej budynków oraz całą powierzchnię działki nr [...], mimo że według ustaleń MPZP na cele usług uzupełniających przeznaczyć można maksymalnie 30% powierzchni terenu nieruchomości oraz 30% powierzchni całkowitej budynku. Tym samym należało zobowiązać skarżącą do zagospodarowania terenu zgodnie z MPZP.
2.3. Wyrokując w sprawie II SA/Wr 227/21 kolejno wskazano, że od decyzji Wójta B.G. wniosła odwołanie podnosząc m. in. okoliczność nieuwzględnienia, że cięcia drewna dokonuje na innej nieruchomości, zaś dla potrzeb prowadzonej działalności odwołująca zajmuje co najwyżej 9% powierzchni nieruchomości. Podniesiono również, że decyzja Wójta została doręczona stronie zamiast ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi.
2.4. Następnie sąd pierwszej instancji wskazał, że powołaną na wstępie decyzją z 16 grudnia 2020 r. SKO uchyliło decyzję organu gminy i orzekając co do istoty sprawy, nakazano B.G. przywrócić sposób zagospodarowania działki nr [...], obręb [...] zgodny z ustaleniami MPZP, przez zaprzestanie wykorzystywania terenu tej działki jako zaplecza sprzętu rolniczego.
2.5. W wyroku zrekapitulowano motywy decyzji organu II instancji. SKO wyjaśniło, że w sprawie zaistniały podstawy do wydania decyzji z art. 59 ust. 3 pkt 2 Upzp, jednak z innych przyczyn, niż wskazane w decyzji Wójta, powołało się przy tym na orzecznictwo wskazujące na dopuszczalność zastosowania art. 59 ust. 3 pkt 2 Upzp również w przypadku samowoli urbanistycznej dotyczącej terenu objętego planem miejscowym. W ocenie SKO materiał dowodowy bezsprzecznie wskazywał, że nieruchomość wykorzystywana jest co najmniej jako zaplecze sprzętu rolniczego, co jest niezgodne z określoną w MPZP mieszkaniową funkcją terenu. Przyjęty przez odwołującą sposób wykorzystywania nieruchomości jest w istocie realizacją funkcji zagrodowej, której nie można utożsamiać z funkcją mieszkaniową. SKO zaznaczyło, że według MPZP dopuszczalna w ramach funkcji 23MN działalność usługowa może mieć charakter wyłącznie nieuciążliwy i musi mieścić się w budynku. Zdaniem SKO bez znaczenia w sprawie jest, że poprzedni właściciel nieruchomości wykorzystywał ją na cele rolne. Nabywając działkę, której przeznaczenie w MPZP określone zostało jako tereny zabudowy mieszkaniowej, strona winna była dostosować sposób korzystania z tej działki do "zapisów" MPZP, nawet jeśli poprzedni sposób korzystania z niej był odmienny. SKO zaznaczyło, że z uwagi na wadliwy sposób sformułowania "sentencji" w decyzji I instancji, należało orzec reformatoryjnie (tj. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, Dz. U. 2020, poz. 256 ze zm., K.p.a.), dostosowując "sentencję" do dyspozycji art. 59 ust. 3 pkt 2 Upzp, tj. nakazać przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania nieruchomości, przez zaprzestanie wykorzystywania terenu tej działki jako zaplecza sprzętu rolniczego.
3.1. Dalej w wyroku II SA/Wr 227/21 przywołano, że w skardze na powyższą decyzję SKO B.G. wniosła o jej uchylenie oraz decyzji Wójta i umorzenie postępowania administracyjnego. W skardze zarzucono naruszenie:
1) art. 7, 77 oraz 136 § 1 K.p.a., poprzez zaniechanie podjęcia czynności zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego i wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, w tym zwłaszcza:
• braku dokonania oględzin działki nr [...] w celu ustalenia, czy teren ten jest wykorzystywany jako zaplecze sprzętu rolniczego oraz czy prowadzona działalność ma charakter uciążliwy, co miało wpływ na wynik sprawy i skutkowało błędnym uznaniem, że sposób zagospodarowania działki jest niezgodny z "zapisami" MPZP;
• pominięcie okoliczności podniesionej przez W.M. (którego skargi były podstawą wszczęcia postępowania administracyjnego) w protokole oględzin, iż w związku z przeniesieniem na inną działkę należącą do skarżącej (nr [...] położoną w [...]) czynności cięcia drewna, sytuacja na nieruchomości polepszyła się, a co oznacza również, iż znaczna większość czynności podejmowanych w ramach działalności gospodarczej jest podejmowana poza nieruchomością, co miało wpływ na wynik sprawy i skutkowało błędnym uznaniem, że sposób zagospodarowania działki jest niezgodny z MPZP;
• braku przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków wnioskowanych przez skarżącą – P.K. oraz O.T., na okoliczność prowadzenia przez skarżącą na terenie nieruchomości działalności gospodarczej wyłącznie w lokalu usługowym, położonym w budynku mieszkalnym na działce nr [...], zajmowania pozostałej części nieruchomości przez N.K. na prowadzoną przez niego działalność rolniczą oraz prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącą w pozostałym zakresie na działce nr [...] w [...], co skutkowało błędnym uznaniem, że sposób zagospodarowania działki jest niezgodny z MPZP;
2) art. 15 K.p.a., poprzez nakazanie przez SKO zaprzestania wykorzystywania terenu działki jako zaplecza sprzętu rolniczego, podczas gdy Wójt nakazał zagospodarowanie nieruchomości zgodnie z MPZP i nie prowadził postępowania dowodowego w zakresie wykorzystywania przez skarżącą terenu jako zaplecza sprzętu rolniczego, co doprowadziło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, bowiem skarżąca nie miała możliwości składania wniosków dowodowych na okoliczności podniesione w decyzji SKO;
3) art. 81a K.p.a., poprzez uznanie przez SKO, iż sposób zagospodarowania działki jest niezgodny z "zapisami" MPZP, podczas gdy organ nie wykazał ponad wszelką wątpliwość tej okoliczności, wobec czego niedające się usunąć wątpliwości winny zostać rozstrzygnięte na korzyść strony;
4) art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., poprzez uchylenie decyzji Wójta i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez nakazanie przywrócenia sposobu zagospodarowania działki nr [...], obręb [...], zgodnie z "zapisami" MPZP oraz zaprzestanie wykorzystywania terenu tej działki jako zaplecza sprzętu rolniczego, podczas gdy z uwagi na swoją wadliwość decyzja winna zostać uchylona w całości, a postępowanie pierwszej instancji umorzone.
5) art. 64 w zw. z art. 21 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez brak uwzględnienia przy wykładni MPZP konieczności ochrony prawa własności, skutkujące nieuzasadnionym ograniczeniem prawa skarżącej do korzystania z nieruchomości;
6) art. 59 ust. 2 Upzp, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie, że skarżąca doprowadziła do zmiany zagospodarowania terenu na nieruchomości, podczas gdy nie doszło do zmiany zagospodarowania terenu na nieruchomości;
7) art. 59 ust. 3 pkt 2 Upzp, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w przedmiotowym stanie faktycznym i nakazanie skarżącej przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania nieruchomości zgodnie z MPZP, podczas gdy nie wystąpiła zmiana zagospodarowania terenu pozwalająca organowi wydanie decyzji o takiej treści.
3.2. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało swoje stanowisko wnosząc o jej oddalenie.
4.1. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA we Wrocławiu, przy zdaniu odrębnym sędziego sprawozdawcy, skargę oddalił.
4.2. W motywach orzeczenia sąd pierwszej instancji stwierdził, że trafne jest stanowisko SKO stwierdzające, że wykorzystywanie przez najemcę będącego rolnikiem części nieruchomości skarżącej na cele mieszkaniowe oraz zaplecza sprzętu rolniczego stanowi w istocie realizację funkcji zagrodowej, a nie mieszkaniowej. W takim przypadku nie ma już istotnego znaczenia kwestia ewentualnej uciążliwości związanej z przyjętym przez skarżącą sposobem wykorzystywania części terenu, ani tym bardziej stosunek procentowy powierzchni wykorzystywanej na cele niemieszkalne. Skoro przyjęty przez skarżącą sposób wykorzystywania części nieruchomości koliduje z funkcją podstawową nieruchomości jako terenu o funkcji mieszkaniowej, to bezprzedmiotowe jest już rozważanie pojęcia "usług nieuciążliwych" jako uzupełniających funkcję podstawową (mieszkaniową).
4.3. Sąd wojewódzki podzielił też stanowisko organu w kwestii braku podstaw do zastosowania w sprawie art. 35 Upzp. Zdaniem tegoż sądu nie można było zaakceptować możliwości wykorzystywania działki nr [...] w sposób dotychczasowy (niezgodny z MPZP) przez nowego właściciela. Nabywając działkę, której przeznaczenie w MPZP określone zostało jako tereny zabudowy mieszkaniowej, skarżąca zobligowana była dostosować sposób korzystania z tej działki do "zapisów" MPZP, nawet jeśli poprzedni sposób korzystania z niej był odmienny. W ocenie WSA w kontrolowanej sprawie wystąpiły zatem podstawy do nałożenia nakazu określonego w art. 59 ust. 3 pkt 2 Upzp w zakresie, w jakim uczyniono to w decyzji odwoławczej, SKO zasadnie zwróciło przy tym uwagę, że zakres obowiązku nałożonego na skarżącą decyzją pierwszoinstancyjną był niezgodny z powołanym przepisem.
5.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – zaskarżając go w całości.
5.2. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w dacie wniesienia skargi kasacyjnej: Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm., Ppsa) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 136 § 1 K.p.a. poprzez uznanie przez sąd pierwszej instancji za niecelowe przeprowadzenie przez SKO dodatkowych dowodów wnioskowanych przez skarżącą, tj. oględzin działki nr [...] oraz przesłuchania świadków, podczas gdy zebrany przez organ I instancji materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości, a dowody wnioskowane miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy oraz mogły przyczynić się do jej wyjaśnienia, co miało wpływ na wynik sprawy i skutkowało błędnym uznaniem, że sposób zagospodarowania działki przez skarżącą jest niezgodny z "zapisami" MPZP;
b) art. 133 § 1 Ppsa poprzez oparcie wyroku przez WSA we Wrocławiu na własnych, dowolnych ustaleniach, tj. faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, w szczególności poprzez stwierdzenie, że sprzęt znajdujący się na działce jest sprzętem rolniczym i stanowi własność N.K., podczas gdy sprzęt ten stanowią ciągniki oraz przyczepki będące własnością skarżącej, które używane są do świadczenia usług utrzymania zieleni, co miało wpływ na wynik sprawy i skutkowało błędnym uznaniem, że sposób zagospodarowania działki przez skarżącą jest niezgodny z "zapisami" MPZP;
c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 15 K.p.a. poprzez uznanie przez sąd pierwszej instancji, że SKO stwierdzając zasadność nałożenia na skarżącą nakazu określonego w art. 59 ust. 3 pkt 2 Upzp z innych przyczyn i w mniejszym zakresie niż wynikało to z decyzji organu I instancji, nie naruszyło zasady dwuinstancyjności, podczas gdy organ I instancji nie prowadził postępowania dowodowego w zakresie wykorzystywania przez skarżącą terenu jako zaplecza sprzętu rolniczego, wskutek czego skarżąca me miała możliwości składania wniosków dowodowych na okoliczności podniesione w decyzji organu II stopnia.
d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 Ppsa w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez oddalenie skargi, podczas gdy SKO wydając decyzję uchylającą decyzję organu I instancji i orzekającą co do istoty sprawy poprzez nakazanie zaprzestania wykorzystywania terenu tej działki jako zaplecza sprzętu rolniczego naruszyło art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., wobec czego z uwagi na swoją wadliwość decyzja winna zostać uchylona w całości;
5.3. W skardze kasacyjnej podniesiono również naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa w zw. z:
a) art. 59 ust. 3 pkt 2 Upzp poprzez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie w sprawie dot. nieruchomości objętej postanowieniami MPZP, podczas gdy przepis ten znajduje wyłącznie zastosowanie do przypadków, dla których wymagane jest uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy, a więc do terenów nieobjętych planem miejscowym.
b) art. 64 w zw. z art. 21 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez uznanie, że SKO przeprowadziło prawidłową wykładnię postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podczas gdy przy jego wykładni nie uwzględniono konieczności ochrony prawa własności, skutkujące nieuzasadnionym ograniczeniem prawa skarżącej do korzystania z nieruchomości;
c) art. 59 ust. 2 Upzp, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie, że skarżąca doprowadziła do zmiany zagospodarowania terenu na nieruchomości, podczas gdy nie doszło do zmiany zagospodarowania terenu na nieruchomości;
5.4. Skarżąca kasacyjnie wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA we Wrocławiu, zasądzenie od SKO kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
5.5. W skardze kasacyjnej na podstawie art. 106 § 2 w zw. z art. 193 Ppsa wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z załączonych dokumentów:
• polisy ubezpieczeniowej pojazdu [...] nr. rej.: [...];
• polisy ubezpieczeniowej pojazdu [...], nr. rej: [...]
- oba na okoliczność, że sprzęty znajdujące się na działce nr [...] stanowią własność skarżącej i używane są przez skarżącą do prowadzonej przez nią działalności gospodarczej w postaci świadczenia usług pielęgnacji zieleni, a w konsekwencji, że działka nie stanowi zaplecza sprzętu rolniczego.
5.6. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zwrócono uwagę, że SKO ustaliło, iż działka skarżącej jest zapleczem sprzętu rolniczego, na podstawie jej oświadczenia, że część działki jest dzierżawiona przez rolnika N.K.. SKO uznało, że sprzęt znajdujący się na działce jest sprzętem rolniczym i stanowi własność N.K. Tymczasem – zdaniem skarżącej – sprzęt ten stanowią ciągniki oraz przyczepki stanowiące jej własność i używane są do świadczenia usług utrzymania zieleni - ciągniki do koszenia trawy, a przyczepki do umieszczania i przewożenia w celu utylizacji skoszonej trawy lub ściętych gałęzi. Sprzęty te nie zajmują również więcej niż 30 % powierzchni działki, zgodnie z "zapisami" MPZP. Jednocześnie, maszyny te nie są przechowywane cały czas na terenie tej działki, a znajdują się na niej tylko w momencie, gdy zostaną przywiezione po wykonaniu danej usługi i przed wyjazdem na realizację kolejnej. Nie sposób zdaniem skarżącej kasacyjnie zatem uznać, aby teren działki stanowił "zaplecze sprzętu rolniczego". Wskazano przy tym, że N.G. mimo posiadania statusu rolnika, nie posiada typowych pól uprawnych, do których mogłyby być wykorzystywane maszyny (po ich uprzednim użyczeniu przez skarżącą), a więc maszyny znajdujące się na terenie przedmiotowej działki nie stanowią sprzętu rolniczego w rozumieniu przyjętym przez organ odwoławczy oraz przez sąd.
5.7. W toku rozprawy pełnomocnik skarżącej kasacyjnie podtrzymał skargę kasacyjną, zarzuty i wnioski w niej zawarte.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
6.1. Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (Dz. U. 2024, poz. 935) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
6.2. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
6.3. Przywołany w skardze kasacyjnej przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, albowiem jest to przepis o charakterze ogólnym i wynikowym, który określa oznaczony przypadek, kiedy skarga na decyzję lub postanowienie podlega uwzględnieniu przez sąd administracyjny (sąd uchyla wówczas zaskarżoną decyzję w całości lub w części, jeśli dopatrzy się – innego niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego – naruszenia przepisów postępowania, o ile mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy).
Podobny charakter ma przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa, określający podstawę uwzględnienia skargi m. in. na decyzję administracyjną, gdy sąd dopatrzy się naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Obu tych przepisów sąd pierwszej instancji nie stosował, albowiem oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa, wedle którego sąd oddala skargę w całości lub w części, gdy jej nie uwzględnia, odpowiednio w całości lub w części. Zarzuty naruszenia tych wszystkich przepisów Ppsa okazałyby się trafne, gdyby skuteczne okazały się naruszenia innych przepisów tak postępowania, jak i prawa materialnego, wskazanych w skardze kasacyjnej.
6.4. Nie są usprawiedliwione zarzuty naruszenia tych wszystkich przepisów postępowania, w ramach których skarżąca kasacyjnie wywodziła brak przeprowadzenia dodatkowych środków dowodowych wskazywanych w środku odwoławczym, jak również imputowała sądowi a quo naruszenie przepisu art. 133 § 1 Ppsa. Sąd pierwszej instancji nie naruszył cyt. przepisu Ppsa, skoro wyrok swój oparł na aktach sprawy. Trafnie zwrócono w nim uwagę na te ustalenia faktyczne, które niewadliwie poczynił organ I instancji, a które słusznie oceniło SKO, jako wystarczające do dokonania kwalifikacji oceny sposobu wykorzystania działki nr [...] w [...] i oceny jego w aspekcie ustaleń obowiązującego MPZP. Oględziny te, uzupełnione dokumentacją fotograficzną, w ramach których strona składała wyjaśnienia, jak również uzyskano oświadczenie najemcy tej działki, pozwoliły na jednoznaczne ustalenie, że była ona wykorzystana na przetrzymywanie tam pojazdów i maszyn rolniczych najemcy. Potwierdza to umowa zawarta z najemcą przez skarżącą kasacyjnie, którą dołączono w kopii do akt sprawy. Z treści tej umowy wynika jednoznacznie, że skarżąca oddaje oznaczony grunt w użytkowanie najemcy z przeznaczeniem na "zaplecze sprzętu rolniczego". Słusznie zatem sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się naruszenia po stronie Kolegium przepisów art. 7 i 77 § 1 w zw. z art. 136 K.p.a. W tym także aspekcie zbędne było przeprowadzenie wnioskowanych w skardze kasacyjnej dowodów, zasadniczo w postępowaniu przed Naczelnym Sadem Administracyjnym nie prowadzi się postępowania dowodowego (por. art. 193 zd. 1 w zw. z art. 106 § 3 Ppsa).
6.5. Nie jest także trafny zarzut naruszenia art.15 K.p.a., słusznie sąd a quo uwypuklił uprawnienia organu II instancji w kontekście zasady dwuinstancyjności i dopuszczalności innej oceny meriti wystarczającego materiału dowodowego, aby wydać decyzję reformatoryjną. Tym samym nie jest trafny zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.
6.6. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko sądu a quo, że przepisy art. 59 ust. 2 i 3 Upzp mogą mieć zastosowanie również do zmiany zagospodarowania terenu, na którym obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (por. w tym zakresie wywody zawarte w wyrokach: NSA z 21 stycznia 2009 r., II OSK 6/08; WSA w Poznaniu z 6 października 2010 r., IV SA/Po 493/10 oraz WSA w Gdańsku z 21 listopada 2012 r., II SA/Gd 440/12 – CBOSA.nsa.gov.pl). Stwierdzić bowiem trzeba, że bez względu na to, czy niezgodna z przepisami zmiana sposobu zagospodarowania terenu następuje na terenie nieobjętym planem, czy też na terenie, dla którego uchwalono miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, to takie zdarzenie prawne należy ocenić jako bezprawne, zatem wymagające w państwie prawa, jakim jest Rzeczpospolita Polska (art. 2 Konstytucji RP), odpowiedniego przeciwdziałania ze strony powołanych do tego organów państwa.
6.7. W konsekwencji nie jest uprawniony zarzut naruszenia przepisów art. 64 w zw. z art. 21 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Nie doszło do naruszenia istoty prawa własności, które to prawo nie może być ponadto absolutyzowane, a sposób wykorzystania nieruchomości określają przepisy MPZP, jako aktu prawa powszechnie obowiązującego. W skardze kasacyjnej nadto nie zakwestionowano wykładni tych przepisów (a nie "zapisów", jak wielokrotnie wskazywano w decyzjach oraz wyroku – uwaga Sądu) MPZP, której dokonał sąd pierwszej instancji (s. 8 i n. uzasadnienia zaskarżonego wyroku).
6. Skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, podlegała oddaleniu, w myśl art. 184 Ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI