II OSK 266/06

Naczelny Sąd Administracyjny2006-09-14
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanepozwolenie na budowęściana przeciwpożarowawspółwłasnośćzgoda współwłaścicielisąd cywilnyczynność przekraczająca zwykły zarządskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie pozwolenia na budowę ściany przeciwpożarowej w budynku objętym współwłasnością, uznając, że prawomocne postanowienie sądu cywilnego zastępuje zgodę współwłaścicieli.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. S. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił jej skargę na decyzję o pozwoleniu na budowę ściany przeciwpożarowej w budynku mieszkalnym. Sąd niższej instancji uznał, że pozwolenie było zasadne, mimo braku zgody współwłaścicieli, powołując się na przepisy Prawa budowlanego i ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że prawomocne postanowienie sądu cywilnego zezwalające na czynność przekraczającą zwykły zarząd rzeczą wspólną zastępuje wymaganą zgodę współwłaścicieli i wiąże organy administracyjne.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który utrzymał w mocy decyzję o pozwoleniu na budowę ściany oddzielenia przeciwpożarowego w budynku mieszkalnym objętym współwłasnością. Skarżąca zarzucała m.in. naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak podstawy prawnej decyzji oraz naruszenie posiadania. Sąd administracyjny pierwszej instancji uznał, że pozwolenie na budowę było zasadne, ponieważ inwestor dysponował prawomocnym postanowieniem sądu cywilnego zezwalającym na czynność przekraczającą zwykły zarząd rzeczą wspólną, co zastępowało zgodę współwłaścicieli. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, oddalając skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że decyzja o pozwoleniu na budowę jest kluczowa w procesie budowlanym i może być wydana po spełnieniu określonych warunków, w tym posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W przypadku współwłasności, prawomocne postanowienie sądu cywilnego, które zezwala na czynność przekraczającą zwykły zarząd, jest wiążące dla organów administracyjnych i sądów, a kwestie naruszenia posiadania pozostają poza kognicją sądów administracyjnych. Sąd uznał, że inwestor spełnił wymagane warunki, a projekt budowlany był zgodny z postanowieniem sądu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, prawomocne postanowienie sądu cywilnego zezwalające na czynność przekraczającą zwykły zarząd rzeczą wspólną zastępuje wymaganą zgodę współwłaścicieli i jest wiążące dla organów administracyjnych.

Uzasadnienie

Sąd cywilny prawomocnym postanowieniem zezwolił na budowę ściany działowej zgodnie z wymogami, co zastępuje zgodę współwłaścicieli i determinuje zakres prac budowlanych. Postanowienie to jest wiążące dla organów administracyjnych i sądów administracyjnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

Prawo budowlane art. 32 § ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Pomocnicze

Prawo budowlane art. 35 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 35 § ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 39 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 131

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.c. art. 342

Kodeks cywilny

k.c. art. 347

Kodeks cywilny

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo budowlane art. 32 § ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Pozwolenie na budowę może być wydane temu, kto złożył wniosek w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy (jeśli wymagana) oraz złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Prawo budowlane art. 35 § ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Właściwy organ nie może odmówić pozwolenia na budowę, o ile wnioskodawca spełnił warunki określone w art. 35 ust. 1.

u.z.p. art. 39 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - o zagospodarowaniu przestrzennym

Zwalniała inwestora od uzyskania decyzji o warunkach zabudowy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawomocne postanowienie sądu cywilnego zezwalające na czynność przekraczającą zwykły zarząd rzeczą wspólną zastępuje zgodę współwłaścicieli i jest wiążące dla organów administracyjnych. Kwestie naruszenia posiadania pozostają poza kognicją sądów administracyjnych.

Odrzucone argumenty

Obraza przepisów prawa procesowego – art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej bez podstawy prawnej z rażącym naruszeniem prawa oraz utrzymanie w mocy decyzji zawierającej wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa – art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. Obraza art. 10, 61 § 4 i 131 k.p.a. przez nie zawiadomienie o wszczęciu postępowania odwoławczego Sprzeczność istotnych ustaleń organu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez przyjęcie, że dostatecznie wyjaśniona do rozstrzygnięcia co do istoty została całość wniosku wnioskodawczyni, w konsekwencji naruszenie art. 104 k.p.a. przez wydanie decyzji bez podstawy prawnej z rażącym naruszeniem prawa Naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 342 i 347 Kodeksu cywilnego przez zezwolenie na naruszenie posiadania i nieuwzględnienie roszczeń właściciela o wstrzymanie budowy naruszającej posiadanie i grożącej wyrządzeniem szkody Obrazy art. 80, 75, 77 k.p.a. polegające na nieuwzględnieniu całokształtu materiału zgromadzonego w sprawie, w szczególności uwag do opinii biegłego do spraw budownictwa zgłoszonych przez uczestniczki postępowania Rażąca obraza art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w skutek jego niezastosowanie a tym samym aprobatę decyzji administracyjnej o pozwolenie na budowę.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja o pozwoleniu na budowę jest najważniejszą decyzją w procesie budowlanym i może być wydana po spełnieniu określonych warunków wyłącznie osobie, która dysponuje nieruchomością na cele budowlane. Prawomocne postanowienie to, nie tylko zastępuje wymóg złożenia przez uczestnika postępowania zgody na dysponowanie przez L. P. nieruchomością na cele budowlane, ale z uwagi na toczące się postępowanie o zniesienie współwłasności między stronami determinuje sposób podziału oraz zakres projektowanych prac budowlanych i treść pozwolenia na budowę. Słusznie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, iż treść prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Z. wiąże nie tylko organy administracyjne, ale także sądy, a polemika co do naruszenia art. 342 i 347 k.c. pozostaje poza kognicją sądów administracyjnych.

Skład orzekający

Jacek Chlebny

sędzia

Marek Gorski

sprawozdawca

Włodzimierz Ryms

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego w kontekście współwłasności nieruchomości, znaczenie prawomocnych postanowień sądu cywilnego dla postępowań administracyjnych, granice kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących posiadania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji współwłasności i prawomocnego postanowienia sądu cywilnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje konflikt między współwłaścicielami i pokazuje, jak orzeczenia sądów cywilnych wpływają na postępowania administracyjne, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego.

Sąd cywilny decyduje o pozwoleniu na budowę? Jak prawomocne postanowienie wpływa na pozwolenie budowlane we współwłasności.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 266/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-09-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-03-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Chlebny
Marek Gorski /sprawozdawca/
Włodzimierz Ryms /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Łd 1505/03 - Wyrok WSA w Łodzi z 2005-05-11
II OZ 1289/05 - Postanowienie NSA z 2005-12-15
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art. 32 ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie sędzia NSA Jacek Chlebny sędzia NSA Marek Gorski /spr./ Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 14 września 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 maja 2005 r., sygn. akt II SA/Łd 1505/03 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] września 2003 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. oddala skargę kasacyjną 2. oddala wniosek L. P. o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 11 maja 2005 r. w sprawie II SA/Łd 1505/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A. S. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] września 2003 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta O. z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą L. P. pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na rozbiórce istniejącej ściany – przepierzenia obustronnego oraz wybudowanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego rozdzielającej na połowy istniejący budynek mieszkalny usytuowany w O. przy ul. P. na działce oznaczonej w ewidencji geodezyjnej numerem [...].
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazano, iż organy wydające decyzje prawidłowo ustaliły, że projekt zagospodarowania działki jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i że w przedmiotowej sprawie dla wydania decyzji o pozwoleniu na budowę nie jest konieczne uzyskanie przez inwestora decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy ściany oddzielenia przeciwpożarowego i rozbiórki istniejącej ściany drewnianej.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w sprawie nie doszło do sytuacji w której niedysponowanie przez inwestora ważną i wymaganą decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wyłącza możliwość pozwolenia na budowę a to z uwagi na treść art. 39 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (ówcześnie obowiązującej).
Budowa obiektu budowlanego na nieruchomości objętej współwłasnością w częściach ułamkowych wykracza poza zakres zwykłego zarządu, należy do kategorii rozporządzania rzeczą wspólną i w takim wypadku niezbędna jest zgoda współwłaścicieli albo zastępujące tę zgodę orzeczenie sądu. Taka zgodę wyraził Sąd Rejonowy w Z. postanowieniem częściowym z dnia 16 stycznia 2002 r. w sprawie [...]. Wniosek inwestora zawierał zarówno wyrażenie zgody przez organ na rozbiórkę istniejącej ściany jak i postawienie nowej zgodnie z ustalonymi wymogami dla ścian oddzielenia przeciwpożarowego, która może stworzyć nieruchomości bliźniacze w przypadku jej wybudowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, iż organy administracyjne orzekając w sprawie nie naruszyły prawa a zaskarżona decyzja o pozwoleniu na rozbiórkę istniejącej ściany – przepierzenia obustronnego oraz wybudowania ściany oddzielenia przeciwpożarowego rozdzielającej na połowy istniejący budynek mieszkalny usytuowany w O. przy ul. P. na działce oznaczonej w ewidencji geodezyjnej numerem [...] nie narusza prawa.
Wyrok ten zaskarżył skargą kasacyjną pełnomocnik A. S.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania pełnomocnik skarżącej domagał się zasądzenia na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi skarga kasacyjna zarzuca:
1) obrazę przepisów prawa procesowego – art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej bez podstawy prawnej z rażącym naruszeniem prawa oraz utrzymanie w mocy decyzji zawierającej wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa – art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.;
2) obrazę art. 10, 61 § 4 i 131 k.p.a. przez nie zawiadomienie o wszczęciu postępowania odwoławczego;
3) sprzeczność istotnych ustaleń organu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez przyjęcie, że dostatecznie wyjaśniona do rozstrzygnięcia co do istoty została całość wniosku wnioskodawczyni, w konsekwencji naruszenie art. 104 k.p.a. przez wydanie decyzji bez podstawy prawnej z rażącym naruszeniem prawa;
4) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnie i niewłaściwe zastosowanie art. 342 i 347 Kodeksu cywilnego przez zezwolenie na naruszenie posiadania i nieuwzględnienie roszczeń właściciela o wstrzymanie budowy naruszającej posiadanie i grożącej wyrządzeniem szkody;
5) obrazy art. 80, 75, 77 k.p.a. polegające na nieuwzględnieniu całokształtu materiału zgromadzonego w sprawie, w szczególności uwag do opinii biegłego do spraw budownictwa zgłoszonych przez uczestniczki postępowania;
6) rażącą obrazę art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w skutek jego niezastosowanie a tym
samym aprobatę decyzji administracyjnej o pozwolenie na budowę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest niezasadna bowiem zaskarżony wyrok nie narusza prawa.
Zauważyć należy, iż decyzja o pozwoleniu na budowę jest najważniejszą decyzją w procesie budowlanym i może być wydana po spełnieniu określonych warunków wyłącznie osobie, która dysponuje nieruchomością na cele budowlane.
O ile kwestia przedstawienia dowodu dysponowania nieruchomością na cele budowlane przez właściciela nieruchomości jest prosta a samo postępowanie po uzyskaniu decyzji o warunkach zabudowy, jeśli była wymagana, ogranicza się do przedstawienia projektu budowlanego, potwierdzenia przez uprawniony organ, iż nieruchomość położona jest w jednostce planistycznej przewidującej jej zabudowę inwestycją o określonym charakterze, o tyle bardziej skomplikowana jest sytuacja, w której inwestor zabiega o wydanie pozwolenia na budowę na działce będącej przedmiotem współwłasności w przypadku braku zgody współwłaścicieli.
W przedmiotowej sprawie pozwolenie na budowę o uzyskanie którego zabiegała L. P., wiązało się z toczącym się postępowaniem zmierzającym do podziału współwłasności nieruchomości położonej w O. przy ul. P., w tym podzielenia budynku ścianą oddzielenia przeciwpożarowego.
Słusznie podkreśla Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, iż zgodnie z treścią art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane pozwolenie na budowę może być wydane temu kto:
1) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:
2) złożył oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Słusznie też Sąd meriti powołuje treść art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego, z którego wynika, iż właściwy organ nie może odmówić pozwolenia na budowę o ile wnioskodawca spełnił warunki o jakich mowa w art. 35 ust. 1 cytowanego wyżej Prawa budowlanego. Przepis art. 39 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) zwalniał inwestora od uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Kwestia oświadczenia o posiadanym uprawnieniu do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wobec braku zgody współwłaścicieli, a to A. S. i E. P., była przedmiotem orzeczenia Sądu Rejonowego w Z.
Sąd ten postanowieniem z dnia 16 stycznia 2002 r. w sprawie [...] zezwolił L. P. na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólna w postaci postawienia ściany działowej zgodnie z wymogami jak w pkt 1 wniosku opinii biegłego Z. C.
Postanowieniem z dnia 18 października 2002 r. w sprawie [...] Sąd Okręgowy w Ł. oddalił apelację A. S. i E. P. przez co postanowienie Sądu Rejonowego w Z,. stało się prawomocne. Postanowienie to, nie tylko zastępuje wymóg złożenia przez uczestnika postępowania zgody na dysponowanie przez L. P. nieruchomością na cele budowlane, ale z uwagi na toczące się postępowanie o zniesienie współwłasności między stronami determinuje sposób podziału oraz zakres projektowanych prac budowlanych i treść pozwolenia na budowę.
Słusznie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, iż treść prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Z. wiąże nie tylko organy administracyjne, ale także sądy, a polemika co do naruszenia art. 342 i 347 k.c. pozostaje poza kognicją sądów administracyjnych.
L. P. przedstawiła projekt budowlany sporządzony przez Z. T. zgodnie z treścią opinii biegłego sądowego Z. C., a tym samym z treścią postanowienia Sądu Rejonowego w Z. Projekt ten został następnie zatwierdzony przez organ I instancji, który udzielił L. P. pozwolenia na budowę ściany działowej będącej jednocześnie ścianą oddzielenia przeciwpożarowego. Decyzja Burmistrza Miasta O. o pozwoleniu na budowę nie tylko zatwierdza projekt budowy, ale nadto określa warunki niezbędne zarówno przy wykonywaniu prac rozbiórkowych, jak i budowlanych. Wskazuje także na konieczność uzyskania zgody użytkownika lokali sąsiedniego na wejście do tych lokali oraz konieczność uzgodnienia przewidywanego sposobu, zakresu i terminów korzystania z lokali dla wykonania prac rozbiórkowych istniejącej ściany i budowy nowej ściany, która spełnia warunki ściany oddzielenia przeciwpożarowego.
W tej sytuacji, niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a. zwłaszcza, iż zarzut ten mógłby co najwyżej dotyczyć postępowania przed organem administracyjnym a nie przed sądem administracyjnym. Zarzutu tego wnoszący skargę kasacyjną nie uzasadnił.
Za bezpodstawny uznać należy także zarzut opisany w pkt 2 skargi kasacyjnej, bowiem jak słusznie zauważa Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazał, iż postępowanie odwoławcze było wynikiem złożonego przez A. S. odwołania. Co się zaś tyczy uwag do opinii biegłego sądowego Z. C., to uwagi te A. S. mogła składać w postępowaniu przed Sądem Rejonowym w Z. a ich rozważanie przez organy administracji wobec prawomocności postanowienia Sądu, w którym Sąd wyrażając zgodę na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną określa jednoznacznie jako warunek postawienie ściany działowej zgodnie z wymogami opisanymi w pkt 1 wniosku opinii biegłego, jest niedopuszczalne.
Powyższe czyni bezpodstawnym zarzut opisany w pkt 5 skargi kasacyjnej.
Z wyżej opisanych powodów bezzasadny jest zarzut opisany w pkt 6 skargi kasacyjnej.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż zaskarżony wyrok nie narusza prawa i na mocy art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI