II OSK 2575/24

II OSK 2575/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Antas
Małgorzata Miron /przewodniczący/
Zdzisław Kostka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Gd 1141/23 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2024-06-26
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 49e pkt 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie: sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) sędzia del. WSA Grzegorz Antas Protokolant: starszy asystent sędziego Michał Petranik po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej przy udziale prokuratora Prokuratury Regionalnej w Gdańsku P. P. skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o. z siedzibą w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 czerwca 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 1141/23 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w B. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 20 października 2023 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 26 czerwca 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 1141/23, oddalił skargę [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k. z siedzibą w B. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z 20 października 2023 r., nr [...], którą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735; dalej: "k.p.a.") utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji z 10 października 2022 r. o nakazaniu skarżącej na podstawie art. 49e pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.; dalej: "Prawo budowlane") rozbiórki budynku położonego na działce nr [...] w M. w gminie K., oznaczonego literą [...] na mapie będącej załącznikiem do decyzji.
Skarżąca w skardze kasacyjnej, zaskarżając wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, zarzuciła naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania.
Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") zarzucono naruszenie:
1/ art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a. oraz w zw. z art. 2 Konstytucji RP "przez naruszenie zasady praworządności i naruszenie zasady oparcia działań organów władzy publicznej na podstawie przepisów i w granicach prawa, w sposób nie gwarantujący respektowania chronionych konstytucyjnie praw i wolności obywatelskich oraz art. 8 § 1 k.p.a. przez złamanie zasady zaufania obywatela do władzy publicznej, która w postępowaniu nie zrealizowała zasady proporcjonalności oraz bezstronności, wskutek oddalenia skargi Skarżącej",
2/ art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, podczas gdy decyzja o nakazaniu rozbiórki oraz decyzja organu drugiej instancji wydane zostały w sytuacji, gdy w sprawie wystąpiło zagadnienie wstępne wymagające rozpoznania przed wydaniem decyzji o nakazaniu rozbiórki budynku.
Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucono naruszenie:
1/ art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.; dalej: "ustawa covidowa") polegające na ich niezastosowaniu i oddaleniu skargi, podczas gdy treść art. 12 ust. 1 ustawy covidowej wyłącza zastosowanie przepisów ustawy Prawo budowlane, ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz aktów planistycznych, o których mowa w tej ustawie, ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a w przypadku konieczności poszerzenia bazy do udzielania świadczeń zdrowotnych, także przepisów wydanych na podstawie art. 22 ust. 3, 4 i 4a ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej i wydanie decyzji w oparciu o art. 49e pkt 4 Prawa budowlanego w okresie obowiązywania ustawy covidowej wobec inwestycji, która została zgłoszona organowi architektoniczno-budowlanemu i której realizacja odbywała się w czasie obowiązywania tej ustawy oraz w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, w rozumieniu przyjętym w ówczesnym brzmieniu art. 2 ust. 2 ustawy covidowej,
2/ art. 3 § 1 i art. 151 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 48 ust. 1 pkt 1 oraz w zw. z art. 49e pkt 4 Prawa budowlanego polegające na ich zastosowaniu i oddaleniu skargi w sytuacji, w której w zaistniałym stanie faktycznym sprawy nie zachodziły podstawy do zastosowania reżimu prawnego ustawy Prawo budowlane.
We wnioskach skargi kasacyjnej zażądano uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Ponadto wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Pismem z 18 lutego 2025 r. skarżąca poinformowała, że [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k. z siedzibą w B. została przekształcona w spółkę [...] sp. z o.o. z siedzibą w R.
Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej podstawy (wskazane naruszenia przepisów prawa). Rozpoznając zatem w tak określonych granicach sprawę NSA uznał, że skarga kasacyjna nie jest zasadna.
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane na podstawie art. 49e pkt 4 Prawa budowlanego, czyli dlatego, że skarżąca nie wykonała, w wyznaczonym terminie, postanowienia o usunięciu nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych. W skardze kasacyjnej nie kwestionuje się faktu, że skarżąca nie wykonała, w wyznaczonym terminie, postanowienia o usunięciu nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych. Wszystkie podstawy kasacyjne, z wyjątkiem podstawy kasacyjnej dotyczącej naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., sprowadzają się do twierdzenia, że do obiektu budowlanego, którego dotyczy sprawa, nie miały zastosowania przepisy Prawa budowlanego dotyczące naruszenia prawa polegającego na wykonywaniu lub wykonaniu robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, gdyż do budowy tego obiektu budowlanego miał zastosowanie art. 12 ustawy covidowej. Tak sformułowane podstawy kasacyjne nie są jednak zasadne, gdyż powołany przepis nie miał zastosowania do budowy obiektu budowlanego, którego dotyczy sprawa. Kwestia zastosowania powołanego przepisu do budowy obiektu budowlanego, którego dotyczy sprawa, została przesądzona wyrokiem NSA z 23 kwietnia 2025 r. w sprawie o sygnaturze akt II OSK 1823/22, w której chodziło o ocenę zgodności z prawem postanowienia Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z 28 września 2021 r., nr [...], wydanego na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 Prawa budowlanego w odniesieniu do obiektu budowlanego, którego dotyczy zaskarżona decyzja o nakazie rozbiórki. W powołanym wyroku przesądzono, że art. 12 ustawy covidowej nie miał zastosowania do obiektu budowlanego, którego dotyczy sprawa, oraz że w związku z tym budowa tego obiektu budowlanego wymagała pozwolenia na budowę, a wobec tego, że takiego pozwolenia nie uzyskano dopuszczalne i zasadne było zastosowanie art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 Prawa budowlanego. W konsekwencji dopuszczalne było także zastosowanie dalszych przepisów dotyczących budowy obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, w tym art. 48e pkt 4 Prawa budowlanego, którego przesłanki zastosowania w rozpoznawanej sprawie – jak już wskazano – w skardze kasacyjnej nie są kwestionowane.
Jeżeli chodzi o podstawę kasacyjną, zawierającą zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., to wystarczy wskazać na dwie kwestie. Po pierwsze, skoro – jak wyżej wskazano - obecnie przesądzono, że art. 12 ustawy covidowej nie miał zastosowania do obiektu budowlanego, którego dotyczy sprawa, to ewentualne naruszenie w postępowaniu administracyjnym art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, co powoduje, że skarga kasacyjna oparta na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nie może być uznana za zasadną, gdyż naruszenie przepisów postępowania wskazane w powołanym przepisie p.p.s.a. musi spełniać kryterium istotnego wpływu na wynik sprawy. Po drugie, podstawa zawieszenia postępowania wskazana w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nie ma – jak wynika z art. 100 § 2 i art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. - charakteru bezwzględnego. Jest dopuszczalne rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego samodzielnie przez organ administracji załatwiający sprawę, a prawo w takim przypadku przewiduje możliwość wzruszenia decyzji, gdyby okazało się, że sąd lub organ administracji właściwe do rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego rozstrzygnęłyby je odmiennie niż organ administracji załatwiający sprawę.
Mając powyższe na uwadze, uznając, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.