II OSK 2655/16

II OSK 2655/16 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2018-10-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-11-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marzenna Linska - Wawrzon
Paweł Miładowski /przewodniczący/
Tomasz Świstak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Kr 73/16 - Wyrok WSA w Krakowie z 2016-04-28
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 1409
art. 81 c ust. 2 w zw zart. 80 ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Dnia 24 października 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon sędzia del. WSA Tomasz Świstak /spr./ Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 24 października 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 73/16 w sprawie ze skargi K. S. na postanowienie M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [.] listopada 2015 r. nr [.] w przedmiocie obowiązku dostarczenia oceny technicznej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 73/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę K. S. na postanowienie M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [..] listopada 2015 r. w przedmiocie obowiązku dostarczenia oceny technicznej.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Po rozpatrzeniu zażalenia K. S. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [..] października 2015 r. o nałożeniu na właścicielkę obiektu K. S. obowiązku dostarczenia oceny technicznej obudowy komina i ściany zewnętrznej szczytowej zachodniej budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [..] położonej w N.przy ul. D., M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zaskarżonym postanowieniem na podstawie art. 81c ust. 2 oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2013r., poz. 1409 tekst jednolity ze zm. - dalej Pr. bud.) utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu organ wskazał, że nałożenie w drodze postanowienia obowiązku dostarczenia przez osoby wymienione w art. 81c ust. 1 Pr. bud., odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz, może być dokonane tylko wówczas, gdy istnieje uzasadniona wątpliwość co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Przesłanka dotycząca istnienia uzasadnionych wątpliwości organu nadzoru budowlanego co do prawidłowego stanu technicznego budynku na dz. nr ewid [..] przy ul. D. w N. została spełniona. K. S. nie przedłożyła aktualnego przeglądu przewodów kominowych wbrew obowiązkom wynikającym z postanowień PINB wydanych w dniach 5 lipca 2006 i 25 kwietnia 2014 r. w oparciu o art. 62 ust 1 pkt 1 lit c Pr. bud. Na istnienie uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego wskazują przede wszystkim wyniki kontroli z dnia 26 listopada 2013 r. oraz wyniki oględzin z 11 lutego 2015 r. Stwierdzone podczas kontroli i oględzin rysy, uszkodzenia i ubytki cegieł oraz tynku a także okoliczność, że K. S. nie legitymuje się wymaganymi z mocy prawa dokumentami, o których mowa w art. 62 Pr. bud. powoduje że zaistniały uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obudowy komina i ściany zewnętrznej szczytowej zachodniej budynku mieszkalnego przy ul D. w N. Podkreślono że budynek znajduje się w granicy z działką sąsiednią nr [..], przy trakcie komunikacyjnym działki, konieczne jest więc pozyskanie specjalistycznej wiedzy przekraczającej możliwość wizualnej oceny przez pracowników PINB w N. celem jednoznacznego wyjaśnienia czy istnieje stan zagrożenia dla użytkowników sąsiedniej działki.
Rozpoznając skargę na w/w postanowienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że zgodnie z art. 81c ust. 2 Pr. bud. organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości, co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Postanowienie to ma charakter wyłącznie dowodowy, co oznacza, że postępowanie, w którym jest ono podejmowane stanowi część innego już toczącego się postępowania przewidzianego w prawie budowlanym, bądź jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania. Jedyną przesłanką warunkującą nałożenie na stronę obowiązku dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego budynku jest stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego uzasadnionych wątpliwości, co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego.
W ocenie Sądu takie wątpliwości, co do stanu technicznego obudowy komina i ściany zewnętrznej szczytowej zachodniej budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. D. w N. zostały w niniejszej sprawie wykazane. Aktualny stan techniczny tej części budynku został opisany w protokołach kontroli, na które powołują się organy, a także udokumentowany za pomocą materiału fotograficznego znajdującego się w aktach sprawy. Z protokołów tych wynika, że zakres uszkodzeń i ubytków w substancji budynku może okazać się na tyle istotny, że ściana zachodnia budynku wymaga remontu. Stwierdzono dwie rysy pionowe w ścianie w przyziemiu o szerokości około 2 mm i wysokości od utwardzonego terenu przejazdu : 1,5 i 1,55 m. Pod większym z przewodów wentylacyjnych widoczne uszkodzenia w tynku i cegłach. Widoczne zacieki w obrębie wystających ponad połacią dachowa przewodów wentylacyjnych. W elewacji zachodniej widoczne uszkodzenia cegieł. Stwierdzono ubytki cegieł przy kominie w obrębie poddasza. (protokoły z 26 listopada 2013 r. i 11 lutego 2015 r.). Ponadto w trakcie kontroli wykonano dokumentację fotograficzną, która jednoznacznie potwierdza istnienie opisywanych w protokołach nieprawidłowości stanu technicznego. Ściana zewnętrzna budynku ma widoczne pęknięcie, na zdjęciach widać ubytki cegieł i odpadający tynk. Ściana zewnętrzna posadowiona jest bezpośrednio przy granicy z sąsiednią nieruchomością zabudowaną budynkiem mieszkalnym a pomiędzy budynkami znajduje się szlak drożny o szerokości 2,7 m zamykany bramą wjazdową, którym odbywa się wjazd na wewnętrzną stronę nieruchomości. Kominy na zachodniej ścianie budynku wg oświadczenia skarżącej nie są używane od wielu lat a prawidłowości ich stanu technicznego strona nie jest w stanie wykazać stosownymi dokumentami kontroli. Właścicielka zamieszkująca nieruchomość sąsiednią wielokrotnie w pismach do organów budowlanych zgłaszała, że kawałki rozsypującego się komina spadają bezpośrednio na jej przejazd i mogą spowodować szkody lub utratę życia lub zdrowia przez osoby korzystające. Ze znajdujących się w aktach pism wynika, że właściciele obu sąsiadujących nieruchomości od lat są w sporze odnośnie sposobu użytkowania nieruchomości, wykonanych prac budowlanych i ich wzajemnego oddziaływania na stan obu budynków.
W świetle zebranych dowodów nie można zdaniem Sądu postawić zarzutu, że M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie naruszył art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Organy nadzoru budowlanego zebrały wystarczający materiał dowodowy, który dał podstawę do przyjęcia, że zakres uszkodzeń budynku jest na tyle znaczny, że budzi uzasadnione wątpliwości, co do jego stanu technicznego. Należy podzielić stanowisko, że analiza zawarta w ekspertyzie stanu technicznego dotycząca elementu konstrukcji ściany szczytowej budynku oraz obudowy komina, zawierająca także sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości doprowadzi do wykrycia wszystkich istniejących nieprawidłowości stanu technicznego, co w przyszłości pozwoli organowi I instancji na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy i doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z przepisami prawa budowlanego.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła K. S., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:
I. Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 2 K.p.a. poprzez oddalenie skargi pomimo, że skarżąca wykazała, iż postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie, bowiem organy nie zgromadziły materiału dowodowego w niezbędnym zakresie oraz nie wyjaśniły i nie wykazały w sposób należyty w uzasadnieniu wydanych postanowień istnienia uzasadnionych wątpliwości uprawniających do żądania od skarżącej sporządzenia i przedstawienia oceny stanu technicznego obudowy komina i ściany zewnętrznej szczytowej zachodniej w trybie art. 81c ust. 2 ustawy - Prawo budowlane,
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 8 i 11 K.p.a. poprzez oddalenie skargi pomimo, że organy nadzoru budowlanego prowadziły postępowanie w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej polegający na ignorowaniu pism skarżącej w zakresie w jakim domagała się wyjaśnień oraz na przerzuceniu na stronę połączonego z wydatkiem obowiązku sporządzenia oceny technicznej obudowy komina i ściany zewnętrznej szczytowej zachodniej bez uprzedniego podjęcia wszelkich środków w ramach własnych kompetencji w tym zakresie,
c) art. 141 § 4 P.p.s.a. polegające na nieprawidłowym uzasadnieniu skarżonego wyroku oraz na nie rozpoznaniu podniesionego przez skarżącą w pisemnej skardze z dnia 14 grudnia 2015 r. naruszenia przez organy art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane,
d) art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo że zachodziły podstawy do jej uwzględnienia,
II. Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.
a) art. 81c ust. 2 ustawy - Prawo budowlane przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w okolicznościach niniejszej sprawy w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy istnieją uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu, a co za tym idzie istnieją podstawy do żądania od skarżącej dostarczenia wymaganych ocen technicznych, podczas gdy organy nadzoru budowlanego obu instancji nie podjęły żadnych czynności, aby we własnym zakresie sprawdzić stan techniczny obudowy komina i ściany, pomimo posiadanej wiedzy oraz środków,
b) art. 81c ust. 2 ustawy - Prawo budowlane przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że pod pojęciem uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego należy rozumieć wątpliwości organu co do dostrzeżonych rys i pojedynczych ubytków cegieł, a w konsekwencji przyjęcie, że w tak ustalonym stanie faktycznym przedmiotowy przepis ma zastosowanie.
Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oraz o zasądzenie kosztów wg norm przepisanych.
Występujący na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik skarżącej wnosił i wywodził jak w skardze kasacyjnej. Skargę kasacyjną poparła także występująca na rozprawie osobiście skarżąca.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu sąd bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania.
W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Rozpoznając sprawę w granicach wyznaczonych przez stronę skarżącą kasacyjnie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że złożona skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
W świetle art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Prawidłowo sporządzona skarga kasacyjna powinna zawierać nie tylko przytoczenie podstaw kasacyjnych, lecz także ich uzasadnienie (art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Przytoczenie podstaw kasacyjnych to wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w ocenie skarżącego zostały naruszone przez sąd I instancji oraz precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało niewłaściwe zastosowanie lub błędna wykładnia prawa materialnego, bądź wykazanie możliwego istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd I instancji.
Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest wskazanymi w niej podstawami i nie ma prawa rozwijać, czy też doprecyzowywać stawianych zarzutów. Dlatego też przedmiotem oceny Sądu mogą być jedynie te zarzuty kasacyjne, które strona sformułowała i uzasadniła zgodnie z wymogami prawnymi wynikającymi z art. 174 i art. 176 P.p.s.a.
Przed przystąpieniem do dalszych rozważań zauważyć w tym miejscu należy, iż uzasadnienie skargi kasacyjnej sporządzone zostało chaotycznie, bez zawarcia w jego treści bezpośrednich odniesień do poszczególnych zgłoszonych zarzutów, w tym w szczególności zarzutów naruszenia przepisów postępowania, co zasadniczo utrudniało rozpoznanie skargi kasacyjnej.
Powołanie się na obie podstawy wymaga rozważenia w pierwszej kolejności zarzutów procesowych, gdyż dopiero po przesądzeniu, iż stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony i nie doszło do istotnych uchybień procesowych, można przejść do oceny podstawy naruszenia prawa materialnego.
Odnosząc się do poszczególnych zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej wskazać należy, iż nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisów postępowania oznaczony jako I.a. Zarzut ten nie został przez stronę kasacyjną w żaden sposób uzasadniony, w tym w szczególności w uzasadnieniu skargi nie wskazano na czym polegać by miało naruszenie poszczególnych przywołanych w nim przepisów oraz nie odniesiono zastrzeżeń kierowanych pod adresem orzeczenia Sądu I instancji do treści wskazanych w nim jako wzorce kontroli kasacyjnej regulacji.
W szczególności autor skargi kasacyjnej nie wyjaśnił w żaden sposób na czym miałoby polegać naruszenie wynikającej z art. 7 i 77 § 1 K.p.a. zasady prawdy obiektywnej i zasady legalizmu, w tym co znamienne nie wskazał jakie jeszcze czynności dowodowe winny być przez organy przeprowadzone, względnie do treści jakich przeprowadzonych w sprawie dowodów organy się nie odniosły. W uzasadnieniu skargi nie wskazano także na czym polegać by miało naruszenie wyrażonej art. 80 K.p.a. zasady swobodnej oceny dowodów oraz nie wskazano jakie dowody ocenione zostały przez organy wadliwie. Autor skargi kasacyjnej nie wskazał także, które ustalenia faktyczne organów zaaprobowane przez Sąd I instancji uważa za błędne i z uchybienia jakim przepisom postępowania te rzekome błędy w ustaleniach faktycznych mają wynikać. W tym zakresie autor skargi kasacyjnej ograniczył się jedynie do lakonicznego i niepopartego jakąkolwiek argumentacją stwierdzenia, że postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ szczebla powiatowego w sprawie nastręcza wątpliwości co do rzetelności zgromadzonego w jego toku materiału dowodowego.
Skarżący kasacyjnie nie wyartykułował także wprost jakich w jego ocenie obligatoryjnych w świetle art. 107 § 3 K.p.a. elementów pozbawione było uzasadnienie zaskarżonego postanowienia i jaki wpływ miałyby te ewentualne braki na treść zapadłego rozstrzygnięcia.
Przypomnieć w tym miejscu należy, iż przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w sprawie były postanowienia organów nadzoru budowlanego, zaś wskazywany przez skarżącego kasacyjnie jako wzorzec kontroli przepis art. 107 § 3 K.p.a. odnosi się wprost jedynie do uzasadnień decyzji. Skarżący kasacyjnie nie wskazał zaś regulacji, która wymogi te odnosiłaby także do postanowień, co jest o tyle istotne, że choć regulacja ta istnieje w postaci art. 126 K.p.a., to jednak przewiduje ona jedynie odpowiednie stosowanie do postanowień między innymi art. 107 § 2-5 K.p.a. Chcąc zatem zarzucić naruszenie poprzez wydanie postanowienia art. 107 § 3 K.p.a. skarżący winien nie tylko precyzyjnie wskazać jakie konkretnie wymogi określone w tym przepisie zostały naruszone, ale także uargumentować dlaczego uznaje je za znajdujące odpowiednie zastosowanie także do postanowień, czego w skardze kasacyjnej zabrakło.
Odnosząc się wprost do twierdzeń zawartych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, iż wątpliwości budzi nałożenie na K. S. obowiązku dostarczenia ekspertyzy na podstawie art. 81c ust. 2 Pr. bud., w sytuacji, gdy uprzednio organ powiatowy dwukrotnie nieskutecznie próbował nałożyć ten obowiązek na skarżąca w trybie art. 62 ust. 3 Pr. bud. wskazać należy, iż okoliczność ta została wyjaśniona w uzasadnieniu orzeczenia organu I instancji, gdzie wprost wskazano, że przesłanki z art. 62 ust. 3 Pr. bud. nie zachodziły bowiem stan techniczny obiektu budowlanego skarżącej nie powodował zagrożenia życia lub zdrowia, co nie wykluczało zastosowania art. 81c ust. 2 tej samej ustawy, który nie przewiduje wymogu by stan techniczny budynku spowodował takie zagrożenie, a przesłanką jego zastosowania jest już powstanie uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego. Wyjaśnienia tej okoliczności zabrakło wprawdzie w uzasadnieniu postanowienia organu II instancji utrzymującego w mocy orzeczenie PINB, jednakże stanowisko to nie zostało w tymże postanowieniu z [..] listopada 2015 r. zakwestionowane. W skardze kasacyjnej nie wykazano przy tym wpływu tego pominięcia na treść rozstrzygnięcia zapadłego w sprawie.
Naruszenia przepisów procedury administracyjnej wskazanych jako wzorce kontroli kasacyjnej nie stanowiło także podnoszone w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wykorzystanie w kontrolowanym przez Sąd postępowaniu materiałów z innych postępowań prowadzonych uprzednio w trybie art. 62 ust. 3 Pr. bud. Żaden z wskazanych w skardze kasacyjnej jako naruszone przepisów K.p.a. nie ustanawia bowiem zakazu wykorzystywaniu w postępowaniu administracyjnym dowodów uzyskanych, bądź przeprowadzonych w innych postępowaniach, zaś art. 75 § 1 K.p.a. wprost wskazuje wręcz, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.
Podkreślić należy, iż zgromadzony w sprawie przez organy nadzoru budowlanego materiał dowodowy w postaci odpowiednich protokołów z kontroli uzupełnionych materiałem fotograficznym był w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego kompletny i wystarczający do poczynienia ustaleń faktycznych, co występowania wątpliwości co do stanu technicznego przedmiotowego budynku.
Nie okazał się także trafny z drugi z podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania (zarzut I.b).
Analiza tak zapadłych w sprawie orzeczeń organów administracji, jak i akt sprawy nie pozwala bowiem na podzielenie poglądu jakoby doszło do naruszenia zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej w tym w szczególności do ignorowania pism skarżącej składanych w toku postępowania.
Podkreślić w tym miejscu trzeba, że również uzasadniając ten zarzut w skardze kasacyjnej nie przedstawiono jakichkolwiek argumentów przemawiających za uznaniem go za trafny, a ograniczono się do gołosłownego wskazania na wątpliwości skarżącej co do wykazania przez organy uzasadnionych wątpliwości dotyczących stanu technicznego obiektu budowlanego, którego jest właścicielką oraz ogólnego wskazania, że fachowy pion administracji publicznej jakim jest nadzór budowlany winien ewentualne wątpliwości rozstrzygać we własnym zakresie w ramach swoich kompetencji.
Pod pretekstem zgłoszenia zarzutu o charakterze procesowym strona skarżąca kasacyjnie strona skarżąca kasacyjnie usiłowała zatem zakwestionować samo uprawnienie organów nadzoru budowlanego do nakładania obowiązku przedstawienia ocen technicznych lub ekspertyz oraz zakwestionować ocenę, czy wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego na jakie organy powołały się w niniejszej sprawie miały charakter uzasadniony. Stanowiska tego strona skarżąca w żaden sposób jednakże nie uzasadniła. Zauważyć w tym miejscu trzeba wewnętrzną sprzeczność w argumentacji skarżącej kasacyjnie wyrażającą się z jednej strony w powołaniu się na wiedzę fachową organów nadzoru budowlanego jako okoliczność wykluczającą możliwość nałożenia przez nie obowiązku przedłożenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz co do stanu technicznego obiektu budowlanego, a jednocześnie na generalnym zakwestionowaniu możliwości zaistnienia sytuacji, w której osoby będące piastunami funkcji organu, w oparciu właśnie o posiadaną wiedzę fachową z danej dziedziny dochodzą do przekonania, że stan techniczny danego obiektu budowlanego budzi tak znaczne wątpliwości, że nie mogą być one usunięte przez same organy i co za tym idzie wymaga nałożenia obowiązku przedłożenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Jest zaś okolicznością oczywistą i niewymagającą dowodu, iż posiadanie wiedzy fachowej z danej dziedziny pozwala zarówno na rozwiązywanie konkretnych problemów z nią powiązanych, jak i na zauważenie braku posiadania wystarczających kompetencji do rozstrzygnięcia danego zagadnienia. Samoświadomość ograniczeń własnej wiedzy jest bowiem elementem posiadanych w danej dziedzinie kompetencji.
Przechodząc do kolejnego zarzutu kasacyjnego, to jest zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. polegającego na nieprawidłowym uzasadnieniu skarżonego wyroku oraz na braku rozpoznania podniesionego przez skarżącą w pisemnej skardze z dnia 14 grudnia 2015 r. zarzutu naruszenia przez organy art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane wskazać należy, iż również on okazał się niezasadny.
Zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Powołane unormowanie reguluje jedynie obligatoryjne elementy uzasadnienia. Zarzut naruszenia powyższego przepisu może stanowić podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Naruszenie tego przepisu może mieć miejsce, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się sąd pierwszej instancji podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia (wyrok NSA z 4 lipca 2017 r., sygn. akt I FSK 671/17). Zawarty w art. 141 § 4 P.p.s.a. obowiązek sądu odniesienia się do zarzutów podniesionych w skardze, nie oznacza przy tym, iż dla spełnienia tego wymogu sąd ma zawsze obowiązek odnieść się do każdego z argumentów, mających w ocenie strony świadczyć o zasadności zarzutu. Wystarczy, gdy z wywodów sądu wynika, dlaczego w jego ocenie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze.
Tak określonym wymogom orzeczenie WSA w Krakowie sprostało. Wprawdzie w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji brak odniesienia się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 62 ust. 3 Pr. bud., jednakże nie miało to znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Z uzasadnienia tego wynika bowiem sposób jednoznaczny, że Sąd zbadał prawidłowość zastosowania przez organy przepisu, który stanowił podstawę prawną ich rozstrzygnięć, to jest art. 81c ust. 2 Pr. bud., a brak w nim jedynie wskazania, że organy nie mogły naruszyć art. 62 ust. 3 tej samej ustawy, albowiem nie stanowił on podstawy prawnej kontrolowanych orzeczeń. Jak wskazano już wyżej w niniejszym uzasadnieniu prawodawca przewidział odrębne przesłanki zastosowania każdego z tych przepisów, konstruując hipotezę normy prawnej wynikającej z art. 62 ust. 3 Pr. bud. w ten sposób, że ograniczył jego zastosowanie jedynie do takich stanów faktycznych, gdzie z nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części (a nie z wątpliwości co do tego stanu) wynikać może zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, zaś odnośnie art. 81c ust.2 Pr. bud., w ten sposób, że hipotezą normy prawnej objął stan powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego.
Oczywiście bezzasadny okazał się wreszcie ostatni z zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego, to jest art. 151 P.p.s.a. Przepis ten stanowi bowiem, iż w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Jest to zatem przepis wynikowy, który określa jedynie sposób skonstruowania rozstrzygnięcia sądu w sytuacji, gdy nie znalazł on podstaw dla uwzględnienia skargi. Do samodzielnego naruszenia tegoż przepisu mogłoby dojść w sytuacji, gdyby Sąd I instancji stwierdził, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, a mimo to ją oddalił, albo gdyby w przypadku nieuwzględnienia skargi odmiennie skonstruował rozstrzygnięcie, np. orzekając o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, albo właśnie o nieuwzględnieniu skargi. Żadna z wskazanych powyżej sytuacji nie zaistniałą w niniejszej sprawie. Nie narusza zaś samodzielnie tegoż przepisu procedury sytuacja, gdy sąd oddala skargę w następstwie innej niż przedstawiana przez stronę skarżącą oceny zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia organów administracji.
Jeżeli zaś wnoszący skargę kasacyjną zamierzał zarzucić sądowi I instancji, że wadliwie nie uchylił zaskarżonej decyzji, wówczas powinien wskazać na naruszenie art. 151 P.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w powiązaniu z przepisami postępowania administracyjnego regulującymi zakres i zasady postępowania dowodowego naruszonymi w postępowaniu prowadzonym przez organy, względnie na naruszenie znajdujących w sprawie zastosowanie przepisów prawa materialnego.
Brak skutecznych zarzutów naruszenia przepisów postępowania powoduje, że zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. dla Naczelnego Sądu Administracyjnego wiążące stają się ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę orzekania przez Sąd pierwszej instancji (por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2004 r., sygn. akt FSK 181/04, ONSAiWSA 2004, Nr 2, poz. 36).
W rozpatrywanej sprawie skarga kasacyjna nie zawierała skutecznych zarzutów naruszenia przepisów postępowania, co oznacza - w kontekście powyższych rozważań - że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest oceną okoliczności faktycznych sprawy dokonaną w zaskarżonym wyroku, w tym ustaleniami co do stanu przedmiotowego budynku obejmującymi występowanie rys pionowych w ścianie w przyziemiu, uszkodzeń w tynku i cegłach pod większym z przewodów wentylacyjnych, zacieków w obrębie wystających ponad połać dachową przewodów wentylacyjnych i uszkodzeń i ubytków cegieł przy kominie w obrębie poddasza oraz co do wykazania, że występują wątpliwości co do stanu technicznego obudowy komina i ściany zewnętrznej szczytowej zachodniej.
W tak ustalonym stanie faktycznym nie okazały się trafne zgłoszone zarzuty naruszenia prawa materialnego w postaci art. 81c ust. 2 Pr. bud. tak poprzez jego błędną wykładnię, jak i zastosowanie.
Przypomnieć w tym miejscu trzeba, że zgodnie z tym przepisem organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.
Wbrew sugestiom zawartym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej przepis ten nie wskazuje, by uzasadnione wątpliwości występowały jedynie, bądź przede wszystkim w razie samowolnego zrealizowania obiektu budowlanego. Przepis ten nie uzależnia także możliwości nałożenia wskazanego w nim obowiązku od tego, czy na przedmiotowym obiekcie dokonywane były w przeszłości roboty budowlane zgodnie zobowiązującymi przepisami, w tym w oparciu o odpowiednie zgłoszenie. Bez jakiegokolwiek znaczenia dla oceny prawidłowości zastosowania w sprawie tegoż przepisu pozostają zatem w tym zakresie argumenty podnoszone w skardze kasacyjnej.
Analogicznie ocenić należy podnoszony w skardze kasacyjnej argument, że stan obudowy komina oraz ściany zachodniej, z uwagi na wiek obiektu, który powstał w latach 70-tych, wskazuje raczej na naturalne skutki niszczenia związane z upływem czasu. Przepis art. 81c ust. 2 Pr. bud. nie wyklucza bowiem, by uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu związane były z jego zużyciem.
W ustalonym stanie faktycznym sprawy nie budzi także wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego dokonana przez Sąd I instancji ocena prawidłowości zastosowania tegoż przepisu przez organy nadzoru budowlanego, w tym przede wszystkim ocena, iż spełnione zostały przesłanki wskazane w hipotezie zawartej w nim normy prawnej, to jest zaistnienie uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego. O tym, że wątpliwości te istnieją i są uzasadnione świadczy w sposób oczywisty zgromadzona w aktach sprawy dokumentacja, w tym fotograficzna.
Nie zasługują także na uwzględnienie argumenty strony skarżącej kasacyjnie co do wadliwości zastosowania przepisu art. 81c ust. 2 Pr. bud. poprzez skonstruowanie rozstrzygnięcia orzeczenia PINB w sposób niezgodny z wymogami wynikającymi z tej regulacji i zbyt ogólnikowy.
Treść rozstrzygnięcia organu I instancji jest bowiem jasna i precyzyjna. Zawiera ona wskazanie jakich elementów budynku przedmiotowa ocena techniczna ma dotyczyć, jaki jest powód nałożenia obowiązku i jakie elementy ocena ta ma zawierać.
Nie okazał się także trafny ostatni z zarzutów skargi kasacyjnej, to jest zarzut naruszenia art. 81c ust. 2 Pr. bud. poprzez błędną wykładnię tego przepisu polegająca na przyjęciu, iż pod pojęciem uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu należy rozumieć wątpliwości organu co do dostrzeżonych rys i pojedynczych ubytków cegieł, a konsekwencji przyjęcie, iż w tak ustalonym stanie faktycznym przepis ten ma zastosowanie.
Zauważyć należy, iż ze sformułowania tegoż zarzutu w sposób jednoznaczny wynika, że autor skargi kasacyjnej usiłuje nim zakwestionować nie wykładnię art. 81c ust. 2 Pr. bud. dokonaną przez Sąd I instancji, lecz ustalenia dotyczące tego, że z poczynionych ustaleń co do stanu budynku wynikają uzasadnione wątpliwości co do jego stanu technicznego.
Z okoliczności, że strona skarżącą kasacyjnie inaczej niż organy nadzoru budowlanego i Sąd I instancji ocenia następstwa ustaleń faktycznych poczynionych w trakcie kontroli przedmiotowego obiektu nie wynika zaś, by orzekający w sprawie Sąd dopuścił się naruszenia przepisu prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię. WSA w Krakowie podobnie jak autor skargi kasacyjnej trafnie przyjął bowiem, że przesłanką zastosowania art. 81c ust. 2 Pr. bud. mogą być nie jakiekolwiek, a jedynie uzasadnione (a więc kwalifikowanie) wątpliwości, co do stanu technicznego budynku i nie zastosował w tym zakresie jakiejkolwiek wykładni rozszerzającej, jak zarzuca się to w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Dalej wskazać należy, że z faktu, iż wątpliwości o jakich mowa w tym przepisie mają mieć charakter uzasadniony wynika jedynie, iż dla ich powzięcia istnieć muszą racjonalne powody, co w kontrolowanej sprawie zostało wykazane przez organy i trafnie zaaprobowane przez Sąd I instancji.
Okoliczność, że strona skarżąca kasacyjnie arbitralnie nie uznaje za uzasadnione występujących w sprawie wątpliwości co do stanu technicznego jej budynku nie oznacza przy tym, że nie mają one takiego charakteru. Ocena czy takowe wątpliwości dotyczące stanu technicznego zachodzą, a przede wszystkim czy mają charakter wątpliwości uzasadnionych należy bowiem do organu administracji, a nie do strony postępowania i o ile nie ma charakteru dowolnego podlega ochronie na podstawie art. 80 K.p.a.
W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.