II OSK 2647/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody Wielkopolskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który stwierdził bezczynność Wojewody w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE obywatelowi Ukrainy. WSA w Poznaniu uznał, że przepisy krajowe (art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy) dotyczące zawieszenia terminów rozpatrywania spraw cudzoziemców są sprzeczne z dyrektywą UE o rezydentach długoterminowych oraz z Konstytucją i EKPC. NSA częściowo uwzględnił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że skarga na bezczynność była dopuszczalna, ponieważ ponaglenie zostało wniesione skutecznie, a przepisy art. 100d u.o.p. nie wyłączają kontroli sądowej. Jednakże NSA stwierdził, że WSA błędnie zinterpretował przepisy. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA, przepisy art. 100c i 100d u.o.p. nie naruszają prawa UE ani Konstytucji, a ich celem jest czasowe ograniczenie prawa do sądu w wyjątkowych okolicznościach. NSA podkreślił, że stosowanie tych przepisów po 30 czerwca 2024 r. narusza zasadę proporcjonalności, ponieważ nadzwyczajne okoliczności uzasadniające ograniczenie prawa do sądu już nie istnieją. W związku z tym, bieg terminów na załatwienie sprawy powinien rozpocząć się od 1 lipca 2024 r. Ponieważ termin 6 miesięcy na wydanie decyzji (art. 223 w zw. z art. 210 ust. 1 u.o.c.) jeszcze nie upłynął, zarzucana bezczynność organu nie wystąpiła. NSA uchylił wyrok WSA w części dotyczącej stwierdzenia bezczynności i oddalił skargę, a w pozostałym zakresie oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie momentu, od którego można skutecznie skarżyć bezczynność organu w sprawach dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców po okresie zawieszenia terminów, a także interpretacja przepisów o pomocy obywatelom Ukrainy w kontekście prawa UE i Konstytucji.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej stosowaniem po ustaniu nadzwyczajnych okoliczności.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, zawieszające biegi terminów załatwiania spraw cudzoziemców, są zgodne z prawem UE (dyrektywa 2003/109/WE) i polskim prawem (Konstytucja RP, EKPC)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy te są zgodne z prawem UE i polskim prawem, o ile ich stosowanie jest proporcjonalne do istniejących okoliczności. Ich stosowanie po 30 czerwca 2024 r. narusza zasadę proporcjonalności.
Uzasadnienie
NSA uznał, że przepisy te stanowią uzasadnione czasowe ograniczenie prawa do sądu w wyjątkowych okolicznościach, ale ich przedłużenie po ustaniu tych okoliczności (po 30 czerwca 2024 r.) jest nieproporcjonalne.
Czy skarga na bezczynność organu w sprawie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE jest dopuszczalna, jeśli organ powołuje się na przepisy zawieszające biegi terminów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, skarga jest dopuszczalna, jeśli został wniesiony skuteczny środek formalny (ponaglenie), a przepisy zawieszające biegi terminów nie wyłączają kontroli sądowej nad bezczynnością.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że ponaglenie zostało wniesione skutecznie, a przepisy art. 100d u.o.p. wpływają na ocenę merytoryczną skargi, a nie na jej dopuszczalność.
Czy bezczynność organu w sprawie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE wystąpiła, jeśli bieg terminów został zawieszony do 30 czerwca 2024 r., a następnie termin na wydanie decyzji jeszcze nie upłynął?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bezczynność organu nie wystąpiła, jeśli po 30 czerwca 2024 r. termin na wydanie decyzji jeszcze nie upłynął.
Uzasadnienie
NSA uznał, że po 30 czerwca 2024 r. biegi terminów powinny być kontynuowane, a termin 6 miesięcy na wydanie decyzji jeszcze nie upłynął, co wyklucza stan bezczynności.
Przepisy (18)
Główne
u.o.p. art. 100d § ust. 1 pkt 1
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Zawieszenie biegu terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt rezydenta długoterminowego UE do 30 września 2025 r. (w pierwotnym brzmieniu, później zmienione do 30 czerwca 2024 r.).
u.o.c. art. 223
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Termin wydania decyzji w sprawie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE.
u.o.c. art. 210 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Termin 6 miesięcy na wydanie decyzji w sprawie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE.
Pomocnicze
u.o.p. art. 100c
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Dotyczy spraw, w których nie stosuje się przepisów o bezczynności i przewlekłości.
u.o.p. art. 1 § ust. 3 pkt 4
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Ustawa określa również niektóre uprawnienia obywateli Ukrainy, których pobyt jest legalny.
u.o.p. art. 2 § ust. 3 pkt 1 lit.c
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Dotyczy zastosowania przepisów ustawy do obywatela Ukrainy posiadającego zezwolenie na pobyt czasowy.
u.o.p. art. 2 § ust. 6
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Uznanie obywatela Ukrainy za osobę korzystającą z ochrony czasowej.
u.o.c. art. 219 § ust. 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Wymóg przedstawienia tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego.
k.p.a. art. 37 § § 3a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Pozostawienie ponaglenia bez rozpoznania.
k.p.a. art. 64 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Pozostawienie podania bez rozpoznania z powodu nieusunięcia braków.
p.p.s.a. art. 53 § § 2b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wniesienie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania.
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skarga na bezczynność organu.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie zaskarżonego wyroku.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania kasacyjnego.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia praw i wolności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy art. 100d u.o.p. zawieszające biegi terminów są legalne, ale ich stosowanie po 30 czerwca 2024 r. narusza zasadę proporcjonalności. • Po 30 czerwca 2024 r. bieg terminów na załatwienie sprawy powinien być kontynuowany, a termin 6 miesięcy na wydanie decyzji jeszcze nie upłynął. • Skarga na bezczynność była dopuszczalna, ponieważ ponaglenie zostało wniesione skutecznie.
Odrzucone argumenty
WSA błędnie uznał przepisy art. 100c i 100d u.o.p. za sprzeczne z dyrektywą 2003/109/WE i prawem krajowym. • Skarga na bezczynność była niedopuszczalna z powodu nieskuteczności ponagleń w świetle art. 100d u.o.p.
Godne uwagi sformułowania
przedłużenie obowiązywania art. 100d u.o.p. na okres po 30 czerwca 2024 r., nie miało już uzasadnienia w konstytucyjnej, traktatowej oraz konwencyjnej przesłance konieczności ograniczenia prawa do sądu • rozwiązania legislacyjne uwarunkowane nadzwyczajnymi okolicznościami mogą być bowiem uznane za proporcjonalne tylko wówczas, gdy okoliczności te trwają • bezczynność odnosi się zatem do terminu załatwienia sprawy • nie można mówić o bezczynności organu po dniu 30 czerwca 2024 r.
Skład orzekający
Anna Szymańska
sprawozdawca
Małgorzata Masternak - Kubiak
przewodniczący
Tomasz Bąkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie momentu, od którego można skutecznie skarżyć bezczynność organu w sprawach dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców po okresie zawieszenia terminów, a także interpretacja przepisów o pomocy obywatelom Ukrainy w kontekście prawa UE i Konstytucji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej stosowaniem po ustaniu nadzwyczajnych okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami cudzoziemców i funkcjonowaniem administracji w kontekście przepisów specustawy. Pokazuje ewolucję orzecznictwa w ocenie proporcjonalności ograniczeń praw.
“Kiedy można skarżyć urzędnika za bezczynność? NSA wyjaśnia po zmianach w przepisach dla cudzoziemców.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.