Orzeczenie · 2024-09-18

II OSK 2642/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-09-18
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanenadzór budowlanyroboty budowlaneutwardzenie terenuniwelacja terenunasypwody opadoweplan miejscowyskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił skargę skarżącej na decyzję Lubelskiego WINB. Sprawa dotyczyła robót budowlanych związanych z podniesieniem i utwardzeniem terenu działki nr [...] przy ul. [...] w L.. Sąd administracyjny pierwszej instancji, a następnie NSA, uznały, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały się do wskazań zawartych w poprzednich wyrokach WSA. Kluczowe ustalenie dotyczyło charakteru wykonanych prac – stwierdzono, że nie doszło do powstania obiektu budowlanego w postaci nasypu, lecz do niwelacji poziomu działki i utwardzenia terenu na niewielką wysokość (0,11-0,20 m). Organy zasadnie nie dopatrzyły się naruszenia przepisów dotyczących spływu wód opadowych (§ 28 i § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury) ani przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (MPZP) w zakresie powierzchni biologicznie czynnej (53%). Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym dotyczące "fragmentaryzacji" postępowania, błędnych pomiarów, wybiórczej oceny dowodów (zdjęć, map, opinii) oraz naruszenia prawa materialnego, w tym definicji obiektu budowlanego (nasypu) i przepisów dotyczących wód opadowych oraz MPZP. NSA uznał te zarzuty za nieuzasadnione. Podkreślono, że niwelacja terenu nie zawsze oznacza budowę nasypu, a w tym przypadku nie stwierdzono zmiany kierunku spływu wód opadowych. Odnosząc się do zarzutu "fragmentaryzacji", NSA stwierdził, że nie miało to istotnego wpływu na wynik sprawy, a umorzenie postępowania naprawczego miało charakter merytoryczny, gdyż nie stwierdzono podstaw do nakładania obowiązków. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko Sądu pierwszej instancji co do prawidłowości rozstrzygnięć organów administracji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących nasypów i niwelacji terenu, ocena robót budowlanych bez pozwolenia, postępowanie naprawcze, zasady oceny dowodów w sprawach budowlanych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji niwelacji i utwardzenia terenu na niewielką skalę; ocena zależy od konkretnych okoliczności faktycznych.

Zagadnienia prawne (4)

Czy niwelacja terenu i jego utwardzenie na niewielką wysokość stanowi budowlę ziemną (nasyp) w rozumieniu Prawa budowlanego, wymagającą pozwolenia na budowę lub zgłoszenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, niwelacja terenu i jego utwardzenie na niewielką wysokość (0,11-0,20 m) nie stanowi budowli ziemnej (nasypu) w rozumieniu Prawa budowlanego, jeśli nie zmienia kierunku spływu wód opadowych i spełnia wymogi techniczne oraz planistyczne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły, iż wykonane prace polegały na niwelacji terenu i jego utwardzeniu, a nie na budowie nasypu. W orzecznictwie przyjęto, że budowla ziemna musi być wyodrębnionym przestrzennie kubaturowym obiektem budowlanym. W tym przypadku nie stwierdzono zmiany kierunku spływu wód opadowych ani naruszenia przepisów technicznych czy planistycznych.

Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały się do wskazań zawartych w poprzednich wyrokach WSA dotyczących oceny prawnej i dalszego postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organy nadzoru budowlanego zastosowały się do wskazań zawartych w poprzednich wyrokach WSA.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że Sąd I instancji trafnie ocenił, iż organy zastosowały się do wskazań WSA, które wymagały łącznej oceny robót budowlanych (nasypu i utwardzenia terenu) oraz odniesienia się do zarzutu "fragmentaryzacji" postępowania. Ustalenia faktyczne nie potwierdziły powstania nasypu, co było zgodne z wcześniejszą oceną prawną.

Czy dopuszczalne jest umorzenie postępowania naprawczego w sytuacji, gdy roboty budowlane zostały wykonane bez wymaganego zgłoszenia, ale nie naruszają przepisów prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, umorzenie postępowania naprawczego jest dopuszczalne i ma charakter merytoryczny, gdy nie stwierdzono podstaw do nakładania obowiązków.

Uzasadnienie

Sąd podzielił pogląd orzecznictwa, że w sytuacji, gdy roboty budowlane wykonane bez wymaganego zgłoszenia nie naruszają przepisów prawa, umorzenie postępowania naprawczego nie stanowi wady, a ma charakter rozstrzygnięcia merytorycznego, gdyż nie ma podstaw do nakładania obowiązków.

Czy organy miały obowiązek zawiesić postępowanie administracyjne na wniosek strony, mimo że nie było to konieczne dla rozstrzygnięcia sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ ma swobodę w decydowaniu o zawieszeniu postępowania, a w tym przypadku nie było to uzasadnione.

Uzasadnienie

NSA uznał, że przepis art. 98 § 1 K.p.a. daje organowi uznaniowość w kwestii zawieszenia postępowania ("może zawiesić"). W tej sprawie, biorąc pod uwagę charakter sporu sąsiedzkiego, odwlekanie rozstrzygnięcia nie leżało w interesie stron ani społecznym.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną A. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

Przepisy (26)

Główne

P.b. art. 50-51

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Tryb postępowania w przypadku samowoli budowlanej.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 28 § ust. 1

Kwestia odprowadzania wód opadowych.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 29

Zakaz zmiany naturalnego spływu wód opadowych.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie oceną prawną sądu pierwszej instancji.

Pomocnicze

P.b. art. 3 § pkt 3 i 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicje obiektu budowlanego i budowli ziemnej.

P.b. art. 28 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Obowiązki inwestora w zakresie robót budowlanych.

P.b. art. 5 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wymóg pozwolenia na budowę dla obiektów budowlanych.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 39

Wymogi dotyczące powierzchni biologicznie czynnej.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi uzasadnienia wyroku.

p.p.s.a. art. 3 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kognicji sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 75 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

p.p.s.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

p.p.s.a. art. 80

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada swobodnej oceny dowodów.

p.p.s.a. art. 84 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada dopuszczania dowodów.

p.p.s.a. art. 98 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość zawieszenia postępowania.

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności i prawdy obiektywnej.

K.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada informowania stron.

K.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Umorzenie postępowania.

K.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji.

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

K.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

K.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

K.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

K.p.a. art. 84 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dopuszczania dowodów.

K.p.a. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość zawieszenia postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykonane prace stanowiły niwelację terenu, a nie budowę nasypu. • Nie doszło do zmiany kierunku spływu wód opadowych. • Nie naruszono przepisów planu miejscowego dotyczących powierzchni biologicznie czynnej. • Umorzenie postępowania naprawczego było merytorycznie uzasadnione.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania (fragmentaryzacja, błędne pomiary, wybiórcza ocena dowodów). • Zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego (definicja nasypu, wody opadowe, MPZP).

Godne uwagi sformułowania

nasypanie mas gruntu w określone miejsce lub niwelacja terenu nie w każdym przypadku będzie oznaczało, że w ten sposób zrealizowano obiekt budowlany w postaci "nasypu", czy innej budowli ziemnej. • W okolicznościach niniejszej sprawy oceniono, że w wyniku działalności inwestycyjnej na działce nr [...] i w związku z dokonaniem utwardzenia terenu nieruchomości nie doszło do powstania nasypu, tj. wyodrębnionego przestrzennie kubaturowego obiektu budowlanego. • Umorzenie postępowania naprawczego ma charakter rozstrzygnięcia merytorycznego, gdyż nie ma podstaw do nakładania na inwestora określonych obowiązków.

Skład orzekający

Paweł Miładowski

przewodniczący sprawozdawca

Tomasz Bąkowski

sędzia

Grzegorz Rząsa

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących nasypów i niwelacji terenu, ocena robót budowlanych bez pozwolenia, postępowanie naprawcze, zasady oceny dowodów w sprawach budowlanych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niwelacji i utwardzenia terenu na niewielką skalę; ocena zależy od konkretnych okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy częstego konfliktu sąsiedzkiego związanego z robotami budowlanymi i ich wpływem na sąsiednie nieruchomości, co jest interesujące dla prawników zajmujących się prawem budowlanym i nieruchomości.

Niwelacja terenu czy budowa nasypu? NSA rozstrzyga spór o roboty budowlane.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst