II OSK 2633/20

Naczelny Sąd Administracyjny2023-07-05
NSAAdministracyjneWysokansa
planowanie przestrzennestudium uwarunkowańmiejscowy plan zagospodarowania przestrzennegoochrona terenów rolnychzabudowa mieszkaniowazgodność planu ze studiumNSAskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Rady Gminy Chełmiec, potwierdzając, że zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego naruszała ustalenia studium dotyczące przeznaczenia terenu rolnego pod zabudowę mieszkaniową.

Rada Gminy Chełmiec wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Krakowie, który stwierdził nieważność części miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ze względu na niezgodność z ustaleniami studium. Plan przeznaczał teren rolny pod zabudowę mieszkaniową, podczas gdy studium przewidywało ochronę tego terenu i dopuszczało jedynie zagospodarowanie związane z rolnictwem lub rekreacją. NSA oddalił skargę, uznając, że ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych i że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił niezgodność planu ze studium.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Rady Gminy Chełmiec od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który stwierdził nieważność części uchwały w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Chełmiec VI". Sąd pierwszej instancji uznał, że przeznaczenie części działki nr [...] w Trzetrzewinie pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (symbol MN) narusza ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, które przewidywały dla tego terenu rolnicze przeznaczenie (symbol R) i ochronę przed zainwestowaniem. Rada Gminy zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wskazując, że działka nie leży w otwartej przestrzeni rolniczej, lecz przylega do istniejącej zabudowy i drogi, a także powstał na niej budynek mieszkalny. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. NSA uznał, że zapisy studium wyraźnie wskazywały na ochronę terenów rolno-leśno-zadrzewionych przed zainwestowaniem i nie dopuszczały na nich zabudowy mieszkaniowej, niezależnie od położenia działki czy sąsiedztwa zabudowy. Sąd zaznaczył również, że późniejsza zmiana studium oraz sposób zagospodarowania terenu po uchwaleniu planu nie mają wpływu na ocenę legalności uchwały w kontekście zgodności z obowiązującym wówczas studium.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi naruszenie prawa.

Uzasadnienie

Ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Jeśli studium chroni teren rolny przed zainwestowaniem i nie dopuszcza zabudowy mieszkaniowej, plan miejscowy nie może tego zmienić.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.p.z.p. art. 9 § ust. 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych.

u.p.z.p. art. 15 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Projekt planu miejscowego sporządza się zgodnie z zapisami studium.

u.p.z.p. art. 20 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Plan miejscowy uchwala rada gminy po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 146 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 1 i 2 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, które chronią teren rolny przed zainwestowaniem i nie dopuszczają zabudowy mieszkaniowej.

Odrzucone argumenty

Przeznaczenie terenu pod zabudowę mieszkaniową jest dopuszczalne, ponieważ działka przylega do drogi publicznej i istniejącej zabudowy. Powstanie budynku mieszkalnego na działce po uchwaleniu planu miejscowego. Naruszenie przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji (niewzięcie pod uwagę całokształtu materiału dowodowego).

Godne uwagi sformułowania

Ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Zapisy studium nie dopuszczają na tym terenie zabudowy mieszkaniowej – niezależnie od tego, czy działka znajduje się "w otwartej przestrzeni rolniczej", czy też nie. Późniejsza zmiana studium nie jest istotna z punktu widzenia spełnienia wymogów zgodności planu ze studium obowiązującym w dacie jego uchwalania.

Skład orzekający

Zofia Flasińska

przewodniczący sprawozdawca

Andrzej Jurkiewicz

sędzia

Mirosław Gdesz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wiążący charakter ustaleń studium dla planów miejscowych, zasady oceny zgodności planu ze studium, brak wpływu późniejszych zmian studium lub sposobu zagospodarowania terenu na ocenę legalności planu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niezgodności planu ze studium w zakresie przeznaczenia terenów rolnych. Interpretacja może być zależna od konkretnych zapisów studium i planu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczową zasadę planowania przestrzennego – prymat studium nad planem miejscowym. Jest to istotne dla samorządów i deweloperów.

Plan miejscowy sprzeczny ze studium? NSA wyjaśnia, co jest ważniejsze.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2633/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-07-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-10-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz
Mirosław Gdesz
Zofia Flasińska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II SA/Kr 96/20 - Wyrok WSA w Krakowie z 2020-06-25
Skarżony organ
Rada Gminy~Wójt Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 778
art. 9 ust. 4, art. 15 ust. 1 i art. 20 ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant starszy asystent sędziego Inesa Wyrębkowska po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Rady Gminy Chełmiec od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Kr 96/20 w sprawie ze skargi Wojewody Małopolskiego na uchwałę Rady Gminy Chełmiec z dnia 20 grudnia 2016 r. nr XXV/487/2016 w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Chełmiec VI" w Gminie Chełmiec 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Gminy Chełmiec na rzecz Wojewody Małopolskiego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 25 czerwca 2020
r. sygn. akt II SA/Kr 96/20 w sprawie ze skargi Wojewody Małopolskiego na uchwałę Rady Gminy Chełmiec z 20 grudnia 2016 r. nr XXV/487/2016 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Chełmiec VI" w gminie Chełmiec, stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części tekstowej w zakresie
§ 7 ust. 1 pkt 6 i § 7 ust. 5 w zakresie słów: "i Trzetrzewinie" oraz "i 6", § 7 ust. 7 pkt 6 oraz w części graficznej, tj. załączniku nr 6 – Plan nr 6 – w odniesieniu do działki nr
[...] (po podziale działka nr [...]) położonej w Trzetrzewinie.
W ocenie Sądu pierwszej instancji ustalone w kwestionowanym miejscowym planie przeznaczenie działki nr [...] (po podziale nr [...]) położonej w Trzetrzewinie pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (teren oznaczony w planie symbolem
MN) narusza ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Chełmiec (przyjętego uchwałą Rady Gminy Chełmiec z dnia 23 kwietnia 1998 r. nr LX/223/98), z których wynika rolnicze przeznaczenie tego terenu (teren rolny oznaczony w studium symbolem R).
Skargę kasacyjną złożyła Rada Gminy Chełmiec, zaskarżając wyrok w całości oraz wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, względnie uchylenie wyroku i rozpoznanie skargi, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Podniesiono naruszenie
prawa materialnego, tj. art. 9 ust. 4, art. 15 ust. 1 i art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2016 r., poz. 778
ze zm.) poprzez przyjęcie, że przeznaczenie terenu części działki nr [...] w Trzetrzewinie pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną narusza ustalenia studium. Zarzucono także naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 146 § 1 w zw. z art. 141
§ 4 oraz art. 133 § 1 i art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej "p.p.s.a." w wyniku niewzięcia pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w dokumentach sprawy, co doprowadziło do przyjęcia, że doszło do naruszenia zgodności zapisów studium z miejscowym planem w zakresie części
działki nr [...], które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie ze studium przedmiotowa działka leży w całości w strefie "2" Pogórza o urozmaiconej rzeźbie terenu i dominacji rolnictwa i osadnictwa, gdzie wskazany jest rozwój rekreacji, a także na terenach rolno-leśno-zadrzewionych, gdzie ustala się ewentualne zagospodarowanie podporządkowane ochronie krajobrazu na ściśle określonych warunkach. Podkreślono, że działka nie znajduje się w otwartej przestrzeni rolniczej, lecz przylega bezpośrednio do istniejącej zabudowy oraz drogi publicznej. Ponadto w okresie minionych 4 lat powstał na niej budynek mieszkalny jednorodzinny.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewoda Małopolski wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Zdaniem organu zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) dalej zwanej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznawaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna okazała się niezasadna.
Nietrafny jest zarzut naruszenia art. 9 ust. 4, art. 15 ust. 1 i art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z art. 9 ust. 4 powołanej ustawy ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. W myśl art. 15 ust. 1 ww. ustawy wójt, burmistrz albo prezydent miasta sporządza projekt planu miejscowego, zawierający część tekstową i graficzną, zgodnie z zapisami studium oraz z przepisami odrębnymi, odnoszącymi się do obszaru objętego planem, wraz z uzasadnieniem. Natomiast stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium (...).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo Sąd pierwszej instancji przyjął, że zapisy miejscowego planu odnoszące się do terenu działki nr [...]
w Trzetrzewinie nie są zgodne ze studium. Część działki nr [...] (po podziale działka
nr [...]) została przeznaczona w miejscowym planie pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (teren oznaczony symbolem MN). Jak wskazuje w skardze kasacyjnej gmina, w studium działka jest położona w granicach strefy ekologicznej chronionej przed zainwestowaniem, tj. w strefie rolno-leśno-zadrzewionej o wysokich wartościach ekologicznych i krajobrazowych, chronionej przed zainwestowaniem, gdzie jedynie ewentualnie dopuszczono zagospodarowanie - na ściśle określonych warunkach (podporządkowane ochronione krajobrazu), na obszarze Pogórza – o urozmaiconej rzeźbie i warunkach przyrodniczych (dominacja rolnictwa i osadnictwa – wskazany rozwój rekreacji) – por. 3.1. i 3.2. studium, s. 14. Wbrew twierdzeniom gminy, z treści tych zapisów studium nie można wyczytać możliwości przeznaczenia obszarów w granicach ww. strefy pod zabudowę mieszkaniową. Wyraźnie wskazano bowiem na ochronę tych terenów przed zainwestowaniem. Jako dopuszczalne w drodze wyjątku, na ściśle określonych warunkach, podano zagospodarowanie związane z rolnictwem czy rekreacją, jednak nie z zabudową mieszkaniową. Tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej zostały uregulowane odrębnie, w ramach obszarów zainwestowanych
i wskazanych do zainwestowania (pkt 3.4. studium, s. 15). Poza sporem jest, że przedmiotowa działka nie jest położona na takim terenie. Jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, z rysunku studium wynika, że jest położona na obszarze rolnym (teren oznaczony kolorem jasnożółtym, cyfrą "2").
W świetle powyższego, dla oceny zgodności zapisów miejscowego planu ze studium nie mają znaczenia okoliczności podane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, związane z położeniem działki przy drodze publicznej czy w sąsiedztwie istniejącej zabudowy. Zapisy studium nie dopuszczają na tym terenie zabudowy mieszkaniowej
– niezależnie od tego, czy działka znajduje się "w otwartej przestrzeni rolniczej", czy
też nie.
Nie ma wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy również kwestia podjęcia przez Radę Gminy Chełmiec w dniu 20 stycznia 2020 r. uchwały nr XV/294/2020, którą przyjęto nowe studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. W niniejszym postępowania badaniu podlegała zgodność zapisów planu ze studium obowiązującym w dacie jego uchwalania, późniejsza zmiana studium nie jest istotna z punktu widzenia spełnienia wymogów, o których mowa w cytowanych wyżej przepisach ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Nie ma także znaczenia dla oceny legalności zapisów miejscowego planu sposób zagospodarowania danego terenu już po jego uchwaleniu, dlatego nie mogą zostać wzięte pod uwagę twierdzenia skarżącej kasacyjnie dotyczące posadowienia
na działce budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Z treści skargi kasacyjnej wynika, że jest to budynek nowy, powstały po podjęciu uchwały w sprawie planu.
W tym stanie rzeczy niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 146 § 1 w
zw. z art. 141 § 4 oraz art. 133 § 1 i art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI