II OSK 2614/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-02-27
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlaneizolacyjność akustycznaskarga kasacyjnapostępowanie administracyjnesądownictwo administracyjnekontrola sądowaskarga powszechnawsansa

NSA oddalił skargę kasacyjną od postanowienia WSA odrzucającego skargę na pismo organu administracji, uznając, że postępowanie w sprawie izolacyjności akustycznej wszczyna się z urzędu i nie podlega kontroli sądu administracyjnego w trybie skargi powszechnej.

Skarżący złożył skargę na pismo Dolnośląskiego WINB informujące o sposobie załatwienia skargi na działanie PINB w sprawie izolacyjności akustycznej stropu. WSA odrzucił skargę, uznając pismo WINB za zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi powszechnej, a nie akt podlegający zaskarżeniu do sądu administracyjnego. NSA utrzymał to postanowienie w mocy, podkreślając, że postępowania dotyczące stanu technicznego budynku wszczyna się z urzędu, a pisma organów w trybie skargowym nie podlegają kontroli sądowoadministracyjnej.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej L. M. od postanowienia WSA we Wrocławiu, które odrzuciło jego skargę na pismo Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (DWINB). Skarżący kwestionował sposób załatwienia jego skargi na działanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w sprawie izolacyjności akustycznej stropu między lokalami. WSA uznał, że pismo DWINB było jedynie zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi powszechnej i nie stanowiło aktu lub czynności podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) zgodził się z WSA, podkreślając, że postępowania w sprawach dotyczących stanu technicznego budynku, w tym izolacyjności akustycznej, wszczyna się z urzędu na podstawie art. 72a Prawa budowlanego. NSA wyjaśnił, że pisma organów wydane w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków (Dział VIII k.p.a.) nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a., a zatem nie podlegają kontroli sądowoadministracyjnej. Sąd wskazał, że nawet jeśli organ nie wydał postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, a jedynie zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi, to taka forma załatwienia nie podlega zaskarżeniu. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że WSA prawidłowo odrzucił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, pisma organów wydane w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków (Dział VIII k.p.a.) nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a., a zatem nie podlegają kontroli sądowoadministracyjnej.

Uzasadnienie

Postępowanie w sprawie skarg i wniosków jest odrębne od jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego i nie kończy się wydaniem władczego aktu administracyjnego, a jedynie czynnością materialno-techniczną (zawiadomienie o załatwieniu skargi), która nie jest decyzją administracyjną ani aktem, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (7)

Główne

pr. bud. art. 72a § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Postępowanie w sprawie wydania decyzji dotyczących nieprawidłowości w stanie technicznym budynku wszczyna się z urzędu.

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia skargi.

Pomocnicze

k.p.a. art. 61a § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.

k.p.a. art. 237 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi.

k.p.a. art. 238 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

pr. bud. art. 66 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Dotyczy decyzji w sprawie stanu technicznego budynku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pismo DWINB stanowiło zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi powszechnej i nie podlegało kontroli sądu administracyjnego. Postępowanie w sprawie izolacyjności akustycznej wszczyna się z urzędu, a nie na wniosek strony. Postępowanie w sprawie skarg i wniosków nie kończy się wydaniem aktu administracyjnego podlegającego kontroli sądu.

Odrzucone argumenty

Pismo DWINB powinno być traktowane jako postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, podlegające zaskarżeniu. Organ naruszył przepisy k.p.a. (art. 61, 61a) poprzez zastosowanie przepisów o skardze powszechnej zamiast postępowania administracyjnego. Niezastosowanie przepisów Prawa budowlanego (art. 53a, 72a) w związku z k.p.a. pozbawiło skarżącego ochrony prawnej.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie w sprawie skarg i wniosków ma charakter odrębny od ogólnego, jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego do czynności w nim podejmowanych nie stosuje się przepisów Działu II Kodeksu postępowania administracyjnego, tym art. 61 czy art. 61a k.p.a. postępowanie skargowo-wnioskowe nie kończy się wydaniem władczego aktu administracyjnego, ale czynnością materialno-techniczną, tzn. zawiadomieniem o załatwieniu skargi

Skład orzekający

Małgorzata Miron

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że pisma organów w trybie skargowym nie podlegają kontroli sądu administracyjnego oraz że postępowania dotyczące stanu technicznego budynków wszczyna się z urzędu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stanu technicznego budynku i załatwia sprawę w trybie skargowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej dotyczącej możliwości zaskarżania pism organów administracji i rozgraniczenia między postępowaniem administracyjnym a postępowaniem skargowym. Jest to istotne dla prawników procesualistów.

Czy pismo urzędnika to wyrok? NSA wyjaśnia, kiedy można skarżyć działania administracji.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2614/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-02-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Miron /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Wr 63/23 - Postanowienie WSA we Wrocławiu z 2023-09-01
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 72a ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 61a § 1 k.p.a.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej L. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 1 września 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 63/23 w sprawie ze skargi L. M. na pismo Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 listopada 2022 r. znak WOP.1410.175.2022.III.64.0.1 w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Wrocławia w sprawie izolacyjności akustycznej stropu między lokalami postanawia: oddalić skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 1 września 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") odrzucił skargę L. M. na pismo Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 listopada 2022 r. znak WOP.1410.175.2022.III.64.0.1 w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Wrocławia w sprawie izolacyjności akustycznej stropu między lokalami.
Wskazane postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Pismem z 8 sierpnia 2022 r. L. M. wniósł skargę do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Wrocławia (dalej: "PINB") zarzucając niedostateczną izolacyjność akustyczną stropu skutkującego hałasem w lokalu nr [...], a co zdaniem wnoszącego pismo miało zostać spowodowane remontem w lokalu mieszkalnym nr [...].
W reakcji na wniesione pismo PINB podjął czynności celem wstępnej oceny stanu faktycznego sprawy (uwzględniając także czynności podjęte w wyniku pierwszego zgłoszenia z 24 stycznia 2022 r. wniesionego przez P. M.). Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego PINB wykluczył występowanie okoliczności wynikających z rozdziału 5a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm; dalej: "Prawo budowlane" lub "pr. bud.") oraz rozdziału 6 tej ustawy, o czym poinformował L. M. m. in. pismem z 10 października 2022 r.
21 października 2022 r. L. M. wniósł pismo określone jako "zażalenie na odmowę wszczęcia postępowania" wnosząc je do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu (dalej: "DWINB").
DWINB pismem z 29 listopada 2022 r., znak WOP.1410.175.2022.III.64.0.1 poinformował L. M. o sposobie załatwienia jego skargi z 21 października 2022 r. na działania PINB w sprawie izolacyjności akustycznej stropu między lokalami nr [...] i nr [...] w budynku przy ul. [...], w związku z wykonywanym remontem w lokalu nr [...] na podstawie art. 237 § 3 w zw. z art. 238 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000; dalej: "k.p.a.").
L. M. 9 stycznia 2023 r. wniósł skargę na pismo DWINB z dnia 29 listopada 2022 r. znak WOP.1410.175.2022.III.64.0.1 zawierające stanowisko organu w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działanie PINB w sprawie izolacyjności akustycznej stropu między lokalami. W skardze podniesiono, że DWINB odmówił skarżącemu wszczęcia postępowania i zastosował nieprawidłowy tryb, gdyż zostały zastosowane przepisy działu VIII k.p.a. zamiast działu II k.p.a.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przywołanym na wstępie postanowieniem odrzucił skargę.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w rozpoznawanej sprawie skarżący zaskarżył do Sądu zawiadomienie DWINB o sposobie załatwienia jego pisma określonego jako "zażalenie na odmowę wszczęcia postępowania" przez PINB. DWINB zakwalifikował bowiem owo pismo jako skargę powszechną na działanie PINB w sprawie dotyczącej izolacyjności akustycznej stropu między lokalami mieszkalnymi w budynku wielomieszkaniowym. Jednocześnie skarżący wskazał, że złożył wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie przekroczenia dopuszczalnej normy izolacyjności akustycznej przez przegrodę poziomą pomiędzy lokalami nr [...] i nr [...] przy ul. [...].
Stąd w ocenie Sądu, na wstępnym etapie badania skargi konieczne było dokonanie przez Sąd oceny, czy stanowiące przedmiot zaskarżenia pismo DWINB z dnia 29 listopada 2022 r. może być uznane za jeden z aktów podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego, szczegółowo wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., w szczególności określony w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
W ocenie Sądu wbrew twierdzeniom skargi ww. pismu nie można było przypisać cech żadnego z orzeczeń wydanych w postępowaniu administracyjnym o których mowa w art. 3 § 2 ww. ustawy. Wynikało to m. in. z faktu, że organ wprost w jego treści wskazał, że pismo stanowi zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi powszechnej (art. 237 § 3 i art. 238 k.p.a.) a nie rozstrzygnięcie administracyjne wydane w wyniku rozpatrzenia środka zaskarżenia. Co więcej, zdaniem Sądu pismu wydanemu przez DWINB nie można było przypisać cech orzeczenia administracyjnego wydawanego w trybie instancyjnym przez organ wyższego rzędu, choćby z tej to przyczyny, że nie posiada ono rozstrzygnięcia wskazanego w art. 138 w związku z art. 144 k.p.a. co do utrzymania w mocy lub uchylenia orzeczenia pierwszej instancji. DWINB zakwalifikował bowiem jako skargę na działanie PINB, który w wyniku interwencji skarżącego nie stwierdził podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego uregulowanego w rozdziale 6 ustawy - Prawo budowlane we zakresie utrzymania budynku. Taka ocena organu oparta jest na stanowisku, że żądanie wszczęcia postępowania nie jest dla organu nadzoru budowlanego wiążące, nie jest to bowiem wniosek o wszczęcie postępowania, a jedynie "sygnał" który właściwy organ ma obowiązek zweryfikować. W przypadku braku podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu należy wnoszącego pismo zawiadomić o sposobie jego załatwienia.
Ponadto Sąd wskazał, że stosownie do treści art. 72a ustawy - Prawo budowane, postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa we wskazanych przepisach ustawy, m.in. art. 66 ust. 1, wszczyna się z urzędu. Przepis art. 72a dodany został do ustawy przez art. 1 pkt 53 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. poz. 471 i wszedł w życie z dniem 19 września 2020 r., obowiązywał zatem w chwili złożenia przez skarżącego żądania. Ustawodawca jednoznacznie więc przesądził, że w wymienionych sprawach w zakresie sposobu wszczęcia postępowania zasada skargowości nie ma zastosowania. Oznacza to, że w sprawie wydania decyzji dotyczącej nieprawidłowości w stanie technicznym budynku po dniu 19 września 2020 r. wszczęcie postępowania przez organ nadzoru budowlanego możliwe jest wyłącznie z urzędu. Jednak w ocenie Sądu żądanie zgłoszone w piśmie, niebędącym wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 61 § 1 k.p.a., nie może pozostać bez jakiejkolwiek reakcji ze strony organu. Niewątpliwie informacja zawarta w piśmie (zawiadomieniu) powinna stanowić dla organu impuls, sygnał wymagający zweryfikowania, czy zachodzą podstawy do wszczęcia z urzędu postępowania. Na skutek zgłoszonego żądania wyłączona jest jednak możliwość wydania przez organ na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a. postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania
Dlatego zdaniem Sądu, skoro w wyniku czynności kontrolnych podjętych w związku z żądaniem skarżącego organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji nie stwierdził naruszeń prawa budowlanego dających podstawę do wszczęcia postępowania, to nie był zobowiązany wydawania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na wniosek skarżącego. W takiej sytuacji organ powinien udzielić wnioskodawcy odpowiedzi stosując w tym względzie przepisy Działu VIII k.p.a., co też uczynił Niezadowolenie z działania organu podejmowanego w tym trybie może być z kolei podstawą skargi powszechnej, o której mowa w art. 227 k.p.a., którą wnosi się do organu właściwego, ustalanego według zasad określonych w art. 229 k.p.a. Tak też DWINB zakwalifikował "zażalenie" skarżącego z dnia 21 października 2022 r. Konsekwentnie także, zaskarżone pismo DWINB z dnia 29 listopada 2022 r. zgodnie z art. 237 § 3 k.p.a. kwalifikować należy jako zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi. A działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a.
W konsekwencji jak stwierdził Sąd, skoro zaskarżone pismo DWINB zawiera stanowisko tego organu wyrażone w wyniku rozpatrzenia skargi powszechnej, to jego kontrola przez sąd administracyjny była niedopuszczalna.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
1. art. 58 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 3 § 2 p.p.s.a poprzez odrzucenie skargi w sytuacji, gdy sprawa należała do właściwości sądu administracyjnego, gdyż organ dopuścił się czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień skarżącego, a to potraktowanie wniosku o wszczęcie postępowania oraz zażalenia, jako skarg powszechnych (sygnałów), o których mowa w Dziale VIII k.p.a. w sytuacji gdy z treści pism skarżącego jednoznacznie wynikało, że złożył on wniosek, a następnie zażalenie, wobec czego powinny być one załatwione przy zastosowaniu przepisów art. 61 albo 61a k.p.a.;
2. art. 58 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt. 4 p.p.s.a poprzez odrzucenie skargi w sytuacji gdy sprawa należała do właściwości sądu administracyjnego gdyż organ stwierdził, że nie jest on związany w niniejszej sprawie treścią art. 61 k.p.a. czym pozbawił skarżącego ochrony prawnej zapewnionej mu w tym przepisie, a co stanowi inne niż określone w pkt 1-3 art. 3 § 1 p.p.s.a. akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa gdyż zachowanie organu nie mieściło się w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a., gdyż organ wprost odmówił zastosowania procedury tam uregulowanej w art. 61 k.p.a.;
3. art. 61 i 61a k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, a w ich miejsce zastosowanie przepisów Działu VIII k.p.a., w sytuacji gdy skarżący złożył wniosek, a następnie zażalenie, nie zaś skargę powszechną, o której mowa w art. 227 k.p.a.;
4. art. 53a oraz art. 72a Prawa budowlanego w zw. z przepisami Działu VIII k.p.a. i art. 63 Konstytucji w zw. z art. 61 i 61a k.p.a. poprzez ustalenie, że przez użycie w ustawie materialnoprawnej wyrażenia "postępowanie wszczyna się z urzędu", to wniosek (żądanie) wszczęcia postępowania strony nie można załatwić wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia, na które służy zażalenie, a należy potraktować je jako skargę powszechną, która zamyka drogę do sądowoadministracyjnej kontroli działalności organów administracyjnych, pomimo iż prawo składania skarg powszechnych stanowi konstytucyjne "Wolności i prawa polityczne", podczas gdy przepisy Działu VIII i rozwinięte tam konstytucyjne prawo składania skarg powszechnych stanowi wolność obywatelską, która nie może jednocześnie ograniczać jednostce prawa do sądu, poprzez traktowanie jej wniosku o wszczęcie postępowania, tak jak by to była skarga powszechna, wniosek o wszczęcie postępowania winien zostać rozpoznany w oparciu o przepisy art. 61 i 61a k.p.a.;
5. art. 53a oraz art. 72a Prawa budowlanego poprzez ustalenie, że przepisy te stanowią lex specialis w stosunku do art. 61 k.p.a., wobec czego w sytuacji złożenia przez stronę wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego organ nie może wydać postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, o którym mowa w art, 61 a k.p.a., a musi wydać pismo informujące o sposobie załatwienia skargi powszechnej, gdy nie znajduje podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu, podczas gdy przepisy te nie stanowią lex specialis do procedury administracyjnej i w sytuacji braku podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu, a zgłoszonego wniosku o jego wszczęcie, należy załatwić sprawę stosując przepisy art. 61a k.p.a. i wydać postanowienie, nie zaś zastosować przepisy Działu VIII k.p.a., do których przepisy art. 53a czy 72a Prawa budowlanego nawet nie odsyłają;
6. art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nie wzięcie pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy okoliczności wskazanych w skardze, piśmie z dnia 10.08.2023 r. oraz wcześniejszych pismach skarżącego zawartych w aktach, co doprowadziło do błędnego uznania, że zachowanie organów nie stanowi innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt. 4 p.p.s.a.;
7. art. 8 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania z góry obranym, niekorzystnym kierunku, a to w celu odmowy wszczęcia postępowania mimo istnienia materialnoprawnych podstaw ku temu;
8. art. 61 k.p.a. poprzez brak wszczęcia postępowania administracyjnego w sytuacji przekroczenia nomy PN-B-02151-3:1999;
9. normy PN-B-02151-3:1999 poprzez odmowę wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie izolacyjności akustycznej przy jednoczesnym stwierdzeniu przez organ przekroczenia dopuszczalnego wskaźnika akustyczności o 4dB (zamiast dopuszczalnych 58dB - stwierdzono 62 dB).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 182 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. W okolicznościach tej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzegł aby przedmiotowa sprawa była tego rodzaju, że wymagałaby rozpoznania na rozprawie.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego i materialnego. Zarzuty skargi kasacyjnej w istocie sprowadzają się do stwierdzenia, że pismo skarżącego stanowiło wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego. W konsekwencji, jego pisma nie należało traktować jako skargi powszechnej, uregulowanej w art. 227 i nast. k.p.a., a niepodlegającej dalszej kontroli sądowoadministracyjnej.
Zasadnicze znaczenie dla wyniku sprawy pozostaje obowiązujący od 19 września 2020 r. art. 72a ust. 1 Prawa budowlanego, dodany przez art. 1 pkt 53 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471). Zgodnie z tym przepisem postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa we wskazanych przepisach ustawy, m.in. w art. 66 ust. 1 pr. bud., wszczyna się z urzędu. Jak słusznie ocenił Sąd pierwszej instancji, oznacza to, że w sprawie wydania decyzji dotyczącej nieprawidłowości w stanie technicznym budynku po dniu 19 września 2020 r. wszczęcie postępowania przez organ nadzoru budowlanego możliwe jest wyłącznie z urzędu.
Jak zauważa NSA, choć w praktyce niektóre z organów nadzoru budowlanego w reakcji na pismo danego podmiotu o przeprowadzenie postępowania wydają postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania (art. 61a § 1 k.p.a.), nie oznacza to, że w każdej tego rodzaju sprawie wymagane jest wydanie przez organ nadzoru budowlanego takiego rozstrzygnięcia, ponieważ dopuszczalnym prawnie i akceptowalnym sposobem załatwienia stosownego pisma może też być rozpoznanie go w trybie skargowym, tj. Działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego (zob. postanowienie NSA z dnia 25 maja 2023 r., sygn. akt II OSK 680/23, CBOSA), a w sprawach dotyczących zaś postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Jakkolwiek brak reakcji organu nadzoru budowlanego polegający na niewydaniu postanowienia, o którym mowa w art. 61a § 1 k.p.a. przy jednoczesnym zaniechaniu wszczęcia postępowania z urzędu, stawia pod znakiem zapytania prawo do procesu objawiające się m. in. w żądaniu rozpoznania i rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy, to udzielenie ochrony prawnej zainteresowanej jednostce może nastąpić w trybie skargowo-wnioskowym określonym w Dziale VIII k.p.a (zob. wyrok NSA z 7 lutego 2023 r., sygn. akt II OSK 2827/21, CBOSA). W takim wypadku strona może wnieść skargę na brak działania powiatowego inspektora nadzoru budowlanego do wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego jako organu wyższego stopnia (art. 229 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 83 ust. 1 i 2 ustawy – Prawo budowlane), a w przypadku zasadności skargi wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego na podstawie art. 233 k.p.a. może spowodować wszczęcie postępowania administracyjnego. Jednak w niniejszej sprawie DWINB uznał, że skarga L. M. na działanie PINB nie była zasadna.
Zgodzić się należy z Sądem pierwszej instancji, że działania podejmowane przez organ administracji publicznej (w tym przez organ nadzoru budowlanego) w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami Działu VIII K.p.a., nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Postępowanie w sprawie skarg i wniosków ma charakter odrębny od ogólnego, jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego, a do czynności w nim podejmowanych nie stosuje się przepisów Działu II Kodeksu postępowania administracyjnego, tym art. 61 czy art. 61a k.p.a. Co więcej, postępowanie skargowo-wnioskowe nie kończy się wydaniem władczego aktu administracyjnego, ale czynnością materialno-techniczną, tzn. zawiadomieniem o załatwieniu skargi (art. 238 § 1 w zw. z art. 237 i art. 227 k.p.a.), które także nie jest decyzją administracyjną ani aktem, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W takim postępowaniu nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, stąd nie podlega ono kontroli sądowoadministracyjnym (J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 81, uw. 13; s. 210, uw. 3 pkt 2; por. także postanowienia NSA: z 27 listopada 2015 r., I OSK 3045/15; z 12 marca 2013 r., I OSK 318/13; z 8 stycznia 2015 r., II OSK 1827/14).
Należy wskazać, że w związku z pismem skarżącego, a także z pierwszym pismem w tej sprawie z 24 stycznia 2022 r. wniesionego przez P. M., PINB podjął niezbędne działania w celu zbadania izolacyjności akustycznej stropu między lokalami mieszkalnymi w budynku wielomieszkaniowym m. in. wezwał właściciela lokalu oraz zarządcę budynku do przedłożenia niezbędnych wyjaśnień i dokumentów - w tym protokołu z bezpiecznego użytkowania obiektu w zakresie stropu pomiędzy lokalami. Organ odniósł się także do przedłożonej przez skarżącego dokumentacji wskazującej, że przegroda pomiędzy lokalami nie spełnia izolacyjności akustycznej stropu od dźwięków uderzeniowych poprzez przekroczenie dopuszczalnego wskaźnika wartości o 4 dB a wpływ na izolacyjność akustyczną stropu mają płytki ułożone w kuchni na powierzchni 2 m2.
Stąd należy ocenić, że w warunkach niniejszej sprawy dopuszczalną formą odpowiedzi na pismo skarżącego było zawiadomienie o sposobie załatwienia sprawy, skoro czynności wyjaśniające podjęte przez organ nie uzasadniały wszczęcia postępowania z urzędu w niniejszej sprawie.
W konsekwencji słusznie Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę L. M. na pismo DWINB z dnia 29 listopada 2022 r. znak WOP.1410.175.2022.III.64.0.1 w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działanie PINB w sprawie izolacyjności akustycznej stropu między lokalami uznając ją jako niedopuszczalną na podstawie 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Jedynie na marginesie wskazać należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sadu Administracyjnego prezentowany jest jednolity pogląd, zgodnie z którym postępowanie w sprawach określonych w rozdziale 5a Prawa budowlanego może się toczyć jedynie na zasadzie oficjalności. Podobnie ocenia się tryb wszczynania postępowań w sprawach uregulowanych w rozdziale 6 tejże ustawy. Powyższe oznacza, że niezależnie od tego, czy składający wniosek posiada interes prawny w żądaniu wszczęcia postępowania czy też nie, obowiązkiem organy byłoby co najwyżej wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 53a ust. 1 lub 72a Prawa budowlanego. Takie postanowienie, nawet jeśli mogłoby być przedmiotem oceny sądu administracyjnego – w okolicznościach niniejszej sprawy w żaden sposób nie poprawiłoby sytuacji procesowej skarżącego kasacyjnie.
Należy wszak raz jeszcze podkreślić, że z pisma będącego przedmiotem skargi wynika, że organ zainicjowany żądaniem skarżącego dostrzegł brak możliwości wszczęcia postępowania na jego wniosek, a mimo to przeprowadził postępowanie wyjaśniające, którego wynik znalazł odzwierciedlenie w treści pismo. Stąd też wydanie formalnego postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w okolicznościach niniejszej sprawy pozostawałoby bez wpływu na jej rozstrzygnięcie. Niezależnie od powyższego skarżący w piśmie z dnia 10 sierpnia 2023 r. (k. 28) jednoznacznie oświadczył, że przedmiotem skargi jest pismo DWINB z dnia 29 listopada 2022 r., a nie działanie organu spełniające przesłanki działania w warunkach bezczynności lub przewlekłości.
Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI