II OSK 261/22

II OSK 261/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-02-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący/
Marzenna Linska - Wawrzon /sprawozdawca/
Piotr Broda
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
II SA/Bk 510/21 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2021-11-04
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie Sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Broda Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. Sp. k. w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 4 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Bk 510/21 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. Sp. k. w B. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 26 maja 2021 r. nr ... w przedmiocie odmowy nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 4 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 510/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), oddalił skargę A. Sp. z o.o. Sp.k. w B. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 26 maja 2021 r. w przedmiocie odmowy nakazania wykonania określonych robót budowlanych.
Spółka A. Sp. z o.o. Sp.k. w B. złożyła skargę kasacyjną, którą zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji:
I. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego tj.:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. art. 59 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. 2021 r. poz. 2351, dalej "Prawo budowlane" w zw. z art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. — Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. 2021 r. poz. 735, dalej "k.p.a."), przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu przez Sąd I instancji, że legalność wykonanych przez Inwestora robót budowalnych potwierdzona została decyzją o pozwoleniu na użytkowanie wybudowanego budynku podczas, gdy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie kwestionowanego obiektu została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Białymstoku z dnia 18 października 2021 r., który działając na podstawie art. 162 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a. stwierdził wygaśnięcie ww. decyzji o pozwoleniu na użytkowanie;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 59 ust. 1 i ust. 5 Prawa budowlanego, przez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie zawsze wyklucza prowadzenie postępowania legalizacyjnego (naprawczego), podczas gdy prawidłowym powinno być przyjęcie, iż pozwolenie na użytkowanie obiektu nie w każdym przypadku automatycznie ma moc sanującą wszelkie uchybienia związane ze zgodnością prowadzonych robót budowlanych z zatwierdzonym projektem budowlanym (projektem budowlanym zamiennym), który dodatkowo narusza zarówno przepisy warunków technicznych, jak i prawo własności właściciela sąsiedniej nieruchomości, tym bardziej, że ww. decyzja o pozwoleniu na użytkowanie wydana została warunkowo, a jej funkcjonowanie w obrocie prawnym zakwestionował w zaskarżonej decyzji sam organ odwoławczy, czego nie dostrzegł Sąd I instancji;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego w zw. z art. 45 ust. 2 Prawa budowlanego, przez przyjęcie przez Sąd I instancji, że wszelkie wykonane przez inwestora roboty budowlane zostały usankcjonowane warunkowym pozwoleniem na użytkowanie zrealizowanego budynku, co wynika z zeznań świadków oraz zapisów w dzienniku budowy, podczas gdy w skarżonej sprawie nie ustalono precyzyjnie przedmiotu wykonanych robót budowlanych zamiennych polegających na wykonaniu otworów okiennych i drzwiowych w budynku, jak i dokładnej daty (okresu), w której zostały one wykonane, w związku z czym nie ma żadnych podstaw do uznania, że jednocześnie istniały one w dniu wydawania decyzji o warunkowym przyjęciu do użytkowania budynku;
4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, przez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu przez Sąd I instancji, że w skarżonej sprawie nie doszło do samowolnego wykonania robót budowlanych polegających na wykuciu otworów okiennych i drzwiowych, podczas gdy z materiału dowodowego zebranego w sprawie, nie wynika, aby inwestor miał prawną możliwość realizacji w/w robót budowlanych, a przyjęte przez Sąd I instancji stanowisko opiera się wyłącznie na domniemaniach, poszlakach i domysłach;
5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 36a ust. 1 i 28 ust. 1 Prawa budowlanego, przez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu przez Sąd I instancji, że wskazywane przez skarżącą roboty budowlane polegające na wykuciu otworów okiennych i drzwiowych wykonane zostały w oparciu o zatwierdzony projekt budowlany oraz projekt budowlany zamienny, przed uzyskaniem przez inwestora decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, podczas gdy stanowisko takie nie zostało poparte żadnym wiarygodnym materiałem dowodowym;
6) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 9 ust. 1 i ust. 2 Prawa budowlanego oraz w zw. z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego oraz 36a ust. 1 Prawa budowlanego, przez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że Inwestor posiadał postanowienie o odstępstwie od warunków technicznych umożliwiające zgodne z prawem wykonanie w ścianie budynku, otworów okiennych i drzwiowych na podstawie decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, podczas gdy:
a) udzielone odstępstwo nie zostało skonsumowane w udzielonej decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, bowiem projekt zamienny nie obejmował robót budowlanych związanych z samym budynkiem (a dotyczył jedynie zagospodarowania terenu wokół budynku);
b) udzielone odstępstwo, w swojej sentencji, nie obejmowało wykucia otworu drzwiowego, a jedynie okienny;
7. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego oraz z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego w zw. z art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego oraz art. 35 ust. 1 pkt 1 ppkt. a) oraz pkt 2 Prawa budowlanego, przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że badanie zgodności projektu zamiennego zagospodarowania terenu z ustaleniami planistycznymi oraz przepisami techniczno-budowlanymi, wykracza poza przedmiot kontrolowanego przez Sąd I instancji postępowania, bowiem prawidłowość wskazanych okoliczności wynika z wydanej i ostatecznej decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, podczas, gdy podnoszone niezgodności świadczą nie tylko o wadliwości samej decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, ale również o wykonaniu przez Inwestora robót budowlanych w sposób odbiegający od zatwierdzonego zamiennego projektu budowlanego;
II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1) art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. przez przeprowadzenie przez Sąd I instancji dowodów uzupełniających z dokumentów, w postaci przedłożonego przez Wspólnotę projektu budowlanego zamiennego, podczas, gdy przedłożony na rozprawie materiał dowodowy, kluczowy do właściwego ustalenia stanu faktycznego oraz prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, a także zasadniczo wykraczający poza materiał dowodowy zgromadzony w sprawie będącej przedmiotem skargi, winien być w pierwszej kolejności oceniony przez organy administracji, a nie Sąd;
2) art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. przez przeprowadzenie przez Sąd I instancji dowodów uzupełniających z dokumentów w postaci przedłożonego przez Wspólnotę projektu budowlanego zamiennego, w sytuacji, gdy ww. dokument budzi poważne wątpliwości co do wiarygodności i autentyczności, które wyraźnie były wskazywane przez Skarżącą w toku prowadzonego postępowania sądowego;
3) art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. przez naruszenie zasady orzekania przez Sąd I instancji na podstawie akt sprawy, a także przeprowadzenie postępowania dowodowego z naruszeniem przesłanek art. 106 § 3 p.p.s.a. i oparcie orzeczenia na własnych ustaleniach sądu, tj. dowodach i faktach nie znajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy;
4) art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 7,77 § 1 i 80 k.p.a. przez nieuwzględnienie wniesionej skargi przez Sąd I instancji oraz niewłaściwą kontrolę zaskarżonej decyzji w sytuacji naruszenia przepisów postępowania administracyjnego przez organy obu instancji, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy i polegało na niepodjęciu przez te organy niezbędnych oraz możliwych działań w celu dokładnego oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz należytego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy;
5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. przez wadliwą kontrolę zaskarżonej decyzji przez Sąd I instancji, w sytuacji gdy postępowanie administracyjne przeprowadzone przez organy obu instancji, charakteryzowało się brakiem rzetelnego i przekonującego wyjaśnienia przesłanek, jakimi się kierowały wydając kwestionowane rozstrzygnięcia i polegało na ustaleniu stanu faktycznego w sprawie, na podstawie poszlak, a także domniemań oraz w oparciu o niepełny materiał dowodowy, bez choćby rozważenia oczywistej potrzeby odtworzenia brakujących i kluczowych dokumentów akt sprawy;
6) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez wadliwe skonstruowane uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji, polegające na niewystarczającym wyjaśnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia, przyjęcia stanu faktycznego, który został ustalony przez organy w oparciu o niepełny materiał dowodowy i z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów.
Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania Wspólnota Lokali Użytkowych przy ul. S. ... wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.
Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.
W pierwszej kolejności wskazać należy na niezasadność zarzutów dotyczących art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 59 ust. 1 i ust. 5 Prawa budowlanego (punkty I.1, 2 skargi kasacyjnej), bowiem Sąd Wojewódzki kierując się właściwą wykładnią tych przepisów przyjął w zaskarżonym wyroku trafne wnioski co do skutków prawnych decyzji z 12 czerwca 2002 r. o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego budynku biurowo – handlowo – usługowego.
Niewątpliwie uzyskanie przez inwestora wspomnianej decyzji miało kluczowe znaczenie dla oceny legalności spornych otworów okiennych i drzwiowych wykonanych w ścianach zewnętrznych przedmiotowego budynku od strony działek, będących własnością skarżącej Spółki.
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, Sąd Wojewódzki rozpoznając niniejszą sprawę przyjął prawidłowe założenie, że istnienie w obrocie prawnym decyzji o pozwoleniu na użytkowanie stanowi potwierdzenie legalności obiektu budowlanego, a tym samym nie można wobec takiego obiektu prowadzić postępowania legalizacyjnego lub naprawczego.
Zaznaczyć bowiem należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz w doktrynie utrwalony jest pogląd, że w stosunku do obiektu objętego pozwoleniem na użytkowanie, nie ma prawnych możliwości prowadzenia postępowania na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego. Wdrożenie postępowania naprawczego w trybie tych przepisów dopuszcza się w razie wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie danego obiektu budowlanego (por. wyrok NSA z 2 lutego 2018 r. II OSK 1628/17; Prawo budowlane. Komentarz pod red. Z. Niewiadomskiego. Wyd. C.H.Beck, Warszawa 2021, str. 616 i powołane tam wyroki NSA).
W piśmiennictwie i orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie zwraca się uwagę, że wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie i uzyskanie przez tę decyzję przymiotu ostateczności, chronionego zasadą trwałości określoną w art. 16 k.p.a., stanowi dla inwestora gwarancję, iż może on prawnie korzystać z wybudowanego w sposób legalny obiektu.
Prowadzenie wobec takiego obiektu postępowania w trybie przepisów art. 48, art. 50-51 Prawa budowlanego byłoby więc sprzeczne z wyrażonymi w art. 6,7,8 k.p.a. regułami legalności i porządku prawnego, jak też podważały zaufanie do organów administracji publicznej (por. wyrok NSA z 7 listopada 2019 r. II OSK 1051/18; Prawo budowlane, Komentarz pod red. M. Wierzbowski, A. Plucińska-Filipowicz. Lex a Wolters Kluwer business, Warszawa 2014, str. 448).
Wobec powyższego jako nietrafną należało uznać przedstawioną w skardze kasacyjnej argumentację, nakierowaną na podważenie stanowiska przyjętego w sprawie przez organy obu instancji oraz Sąd Wojewódzki.
Zauważyć przy tym należy, że powołany w skardze kasacyjnej wyrok WSA z 4 lutego 2014 r. II SA/Bd 1164/13 jest nieadekwatny, gdyż dotyczy inwestycji budowlanej co do której nie wydano decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Stwierdzić również trzeba, że nietrafnie w skardze kasacyjnej wskazano na wewnętrzną sprzeczność zaskarżonej decyzji. Uprawnione było bowiem powołanie się przez organ odwoławczy na legalność robót budowlanych potwierdzonych decyzją o pozwoleniu na użytkowanie, z jednoczesnym dostrzeżeniem przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z 12 czerwca 2002 r. w razie ustalenia, iż nie wykonano miejsc parkingowych określonych w pozwoleniu na użytkowanie.
Z oczywistych względów organy nadzoru budowlanego miały obowiązek podjąć rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie na podstawie aktualnego stanu faktycznego, a więc z uwzględnieniem funkcjonowania w obrocie prawnym pozwolenia na użytkowanie z 12 czerwca 2002 r.
Okoliczność, że wymienione pozwolenie na użytkowanie budynku wydano pod warunkiem wykonania "pozostałych miejsc parkingowych" nie ma związku z przedmiotem niniejszej sprawy. Ewentualne stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z 2 czerwca 2002 r. w następstwie niewykonania wskazanych robót budowlanych skutkowałoby koniecznością wdrożenia postępowania naprawczego tylko w tym zakresie. Natomiast pozostałoby bez wpływu na ustalenia wynikające z faktu wydania 12 czerwca 2002 r. decyzji o pozwoleniu na użytkowanie całego budynku.
Jak słusznie zaznaczył Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, stosownie do art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego decyzję o pozwoleniu na użytkowanie wydaje się po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, która ma na celu m.in. sprawdzenie zgodności obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym. Wydanie na rzecz inwestora pozwolenia na użytkowanie oznacza, że właściwy organ stwierdził zrealizowanie przedmiotowego budynku zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę.
Jeżeli więc w dacie wydania zaskarżonej decyzji w obrocie prawnym pozostawało pozwolenie na użytkowanie, to uprawnione było wnioskowanie co do legalności objętego nim budynku.
Ubocznie należy zwrócić uwagę na różne skutki stwierdzenia nieważności decyzji oraz stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na użytkowanie w następstwie niewykonania w oznaczonym terminie nałożonego obowiązku realizacji robót budowlanych, od których wykonania zostało uzależnione pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego.
W rezultacie kwestia ewentualnego niedopełnienia przez inwestora warunku zawartego w decyzji z 12 czerwca 2002 r. nie mogła mieć znaczenia w niniejszej sprawie, tak więc nietrafnie sugerowano w skardze kasacyjnej, że organ powinien rozważyć zawieszenie postępowania w tej sprawie do czasu rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na użytkowanie.
Konsekwentnie nie miało wpływu na wynik sprawy to, że na etapie postępowania sądowego ujawniono fakty wydania nieostatecznej decyzji PINB z 18 października 2021 r. stwierdzającej wygaśnięcie decyzji z 12 czerwca 2002 r.
Skoro w świetle powyższych uwarunkowań istotne znaczenie w sprawie miała decyzja z 12 czerwca 2002 r. o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego budynku, to wyjaśnieniu podlegał zakres robót budowlanych zrealizowanych na podstawie pozwolenia na budowę. Konkretnie podstawowe znaczenie miało ustalenie, czy sporne otwory okienne i drzwiowe wykonane zostały w ramach legalnej budowy przedmiotowego budynku.
W kolejnych zarzutach niezasadnie zakwestionowano ocenę Sądu Wojewódzkiego odnoszącą się do tego zagadnienia (punkty I.3,4,5, II.4,5 skargi kasacyjnej).
Tymczasem Sąd Wojewódzki weryfikując stan faktyczny ustalony w kontrolowaych decyzjach prawidłowo ocenił materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, uwzględniając reguły proceduralne wynikające z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.
Przedstawiona przez Sąd analiza dokumentacji zebranej w postępowaniu wyjaśniającym uprawniała do wnioskowania, że sporne otwory okienne i drzwiowe w elewacji zachodniej i północnej przedmiotowego budynku zrealizowane zostały na podstawie decyzji z 29 kwietnia 2002 r. wydanej w trybie art. 36a Prawa budowlanego, w przedmiocie zmiany pozwolenia na budowę z 18 sierpnia 1999 r.
W skardze bezzasadnie zarzucono, że w sprawie nie ustalono przedmiotu wykonanych robót budowlanych zamiennych i czasu ich realizacji, podczas gdy w uzasadnieniu wyroku Sąd omówił jakie otwory okienne i drzwiowe były przewidziane w projekcie zatwierdzonym decyzją z 18 sierpnia 1999 r., a jakie otwory okienne i drzwiowe zrealizowano na podstawie decyzji z 29 kwietnia 2002 r.
Jednocześnie Sąd zaznaczył, że wyjaśnienie okoliczności wykonania spornych robót budowlanych było utrudnione z uwagi na nieodnalezienie załącznika do decyzji z 29 kwietnia 2002 r. w postaci zamiennego projektu części architektoniczno-budowlanej.
Brak jednak tego dokumentu nie stanowił przeszkody do ustalenia spornych okoliczności na podstawie innych dowodów (opisanych szczegółowo w uzasadnieniu wyroku), pośrednio wskazujących na czas realizacji dodatkowych otworów okiennych i drzwiowych w zachodniej i północnej elewacji budynku.
Zaznaczyć należy, że nie jest zrozumiałe powtarzanie przez stronę skarżącą argumentu, iż zatwierdzony decyzją z 29 kwietnia 2002 r. projekt zamienny ograniczony był tylko do zagospodarowania terenu dla obsługi komunikacyjnej budynku, w sytuacji gdy teść samej decyzji wskazuje na szerszy zakres dokonanych zmian.
Mianowicie z treści decyzji wynika wyraźnie, że decyzją tą zatwierdzono projekt zamienny zagospodarowania terenu "oraz budynku handlowo–usługowo–biurowego w zakresie układu wewnętrznego lokali i wyglądu elewacji". Z uwagi na zakres zatwierdzonych zmian w samym budynku, logiczne było wnioskowanie Sądu Wojewódzkiego, że sporne otwory okienne i drzwiowe były realizowane w trakcie budowy zmienionego układu wewnętrznego lokali i wyglądu elewacji.
Wobec braku dowodów przeciwnych zasadne było uznanie przez Sąd Wojewódzki, że całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego przemawia za tym, iż wszystkie sporne otwory okienne i drzwiowe powstały w trakcie realizacji przedmiotowego budynku na podstawie udzielonych pozwoleń, a więc przed dniem 22 maja 2002 r., kiedy złożono wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie.
W rezultacie prawidłowa była też ocena Sądu Wojewódzkiego, że organy obu instancji po wyczerpaniu możliwości dowodowych ustaliły trafnie, iż sporne roboty budowlane objęte zostały decyzją o pozwoleniu na użytkowanie z 12 czerwca 2002 r., a zatem nie były zrealizowane samowolnie.
Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej, podważających przyjęte przez Sąd Wojewódzki ustalenia faktyczne, zauważyć trzeba, iż w uzasadnieniu wyroku w sposób przekonujący wykazano brak przesłanek do potraktowania przedmiotowych robót budowlanych jako nielegalnych.
Podkreślić należy, że przedstawiona przez Sąd Wojewódzki spójna i wyczerpująca analiza materiału dowodowego oparta była na ocenie konkretnych dowodów, jak też wnioskach wyciągniętych pośrednio z całokształtu okoliczności sprawy.
Chybione było więc zarzucanie organom oraz Sądowi, że ustaliły stan faktyczny na podstawie poszlak i domniemań oraz w oparciu o niepełny materiał dowodowy.
Po pierwsze trzeba zauważyć, że skarżąca Spółka zakwestionowała legalność spornych otworów okiennych i drzwiowych niemal po 20 latach od zakończenia budowy budynku, co niewątpliwie wpłynęło na trudności w skompletowaniu dokumentacji budowlanej, w szczególności że miały też miejsce zmiany podmiotowe po stronie inwestora.
Po drugie, zastosowane przez organy obu instancji metody dowodzenia mieszczą się w ramach swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), słusznie zaakceptowanej przez Sąd Wojewódzki.
Wskazać należy, że warunkiem prawidłowości swobodnej oceny dowodów jest to, aby organ administracji ocenił nie każdy dowód z osobna, ale wszystkie łącznie, przy zastosowaniu zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego.
Zaakcentowania wymaga również to, że w razie braku bezpośrednich środków dowodowych organ administracji może zastosować domniemanie faktyczne, w więc wnioskowanie o istnieniu jednych faktów na podstawie innych faktów, ustalonych w oparciu o zebrane dowody.
W doktrynie nie budzi wątpliwości to, że organ dokonuje ustalenia stanu faktycznego w sprawie nie tylko na podstawie materiału dowodowego, lecz także na podstawie domniemań – zarówno faktycznych, jak i prawnych (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, KPA. Komentarz, 2016, art. 411).
Wobec powyższego nie mogły odnieść skutku twierdzenia skarżącej Spółki podważające stan faktyczny przyjęty jako podstawa wyrokowania.
Podobnie za chybione należało uznać zarzuty, w których podniesiono naruszenie art. 106 § 3 i 5 oraz art. 133 § 1 p.p.s.a., bowiem Sąd Wojewódzki stosownie do tych przepisów dopuścił uzupełniający dowód z dokumentu zawnioskowanego przez uczestnika postępowania (Wspólnotę Lokali Użytkowych), weryfikując go prawidłowo w świetle całokształtu materiału zgromadzonego w aktach sprawy.
Skoro przedstawiony na etapie postępowania sądowego dokument dotyczył istotnych wątpliwości związanych z przedmiotem sporu, to uprawnione było dopuszczenie go jako dowodu uzupełniającego w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a.
Wobec wyczerpującej oceny wartości dowodowej dokumentu w postaci odpisu technicznego do projektu zamiennego przedmiotowego budynku (Części "B"), sporządzonego 26 kwietnia 2001 r., zgodzić się należało z konstatacją Sądu Wojewódzkiego, że dokument ten ma charakter projektu "roboczego", świadczącego o tym, że w 2001 r. prowadzone były prace projektowe związane ze zmianą układu wewnętrznego lokali oraz wyglądu elewacji północnej oraz zachodniej przedmiotowego budynku.
Za uprawdopodobnioną więc należało uznać okoliczność, że rozwiązania zawarte w tym opracowaniu roboczym przyjęte zostały finalnie w projekcie zamiennym zatwierdzonym decyzją z 29 kwietnia 2002 r.
Zgodzić się należało z konkluzją Sądu Wojewódzkiego, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające pozwoliło na rozstrzygnięcie sprawy, zaś zgromadzony materiał dowodowy nie dawał podstaw do stwierdzenia, że sporne roboty budowlane zrealizowano w ramach samowoli budowlanej. Nie bez znaczenia w sprawie była okoliczność, że przedmiotowy budynek był realizowany przez inwestora na nieruchomości stanowiącej w całości jego własność, a skarżąca Spółka nabyła wydzielone działki po zakończeniu inwestycji, a więc gdy istniał już budynek ze spornymi otworami okiennymi i drzwiami.
W takim stanie sprawy zasadnie organ powiatowy odmówił nakazania Wspólnocie Lokali Użytkowych likwidacji przedmiotowych otworów okiennych i drzwiowych, czego domagała się strona skarżąca.
Dla porządku należy także zwrócić uwagę na zasadne stanowisko Sądu Wojewódzkiego, że kwestie związane z postanowieniem z 9 kwietnia 2002 r. w przedmiocie zgody na odstępstwa w przedmiotowym budynku oraz prawidłowości wydanej decyzji zamiennej z 29 kwietnia 2002 r. pozostawały poza granicami sprawy, wyznaczonymi przedmiotem zaskarżonej decyzji.
Prawidłowo wywiódł ponadto Sąd Wojewódzki, że w sprawie nie zaistniały przesłanki z art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 Prawa budowlanego (nie stwierdzono robót budowlanych wykonanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, bądź w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub przepisach), warunkujące wdrożenie postępowania naprawczego, unormowanego w art. 51 Prawa budowlanego.
Tym samym nietrafne okazały się zarzuty kasacyjne dotyczące przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 51 ust. 7 oraz art. 9 ust. 1 i ust. 2, art. 36a ust 1 i art. 28 ust 1 Prawa budowlanego (punkty I.4, 5,6 i 7 podstawy kasacyjnej).
Całkowicie chybiony okazał się także zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., w sytuacji gdy Sąd Wojewódzki zgodnie z wymogami ustawowymi sporządził uzasadnienie wyroku, przedstawiając w nim wszechstronne wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej podjętego rozstrzygnięcia.
Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
-----------------------
11