Orzeczenie · 2025-10-15

II OSK 2604/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-10-15
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanerozbiórkanadzór budowlanystwierdzenie nieważności decyzjiskarga kasacyjnapostępowanie administracyjnesamowola budowlanapozwolenie na budowę

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie, który oddalił skargę S.A. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z dnia 19 stycznia 2024 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Skarga kasacyjna dotyczyła wyroku WSA z dnia 9 maja 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 493/24. NSA, działając na posiedzeniu niejawnym, postanowił najpierw sprostować oczywistą omyłkę w sentencji wyroku WSA, polegającą na błędnym numerze zaskarżonej decyzji GINB (DOR.7110.204.2023.RKR zamiast DOR.7100.204.2023.RKR). Następnie sąd przystąpił do rozpoznania zarzutów skargi kasacyjnej. Główny zarzut dotyczył naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w związku z art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi przez WSA, podczas gdy decyzja GINB została wydana z naruszeniem art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., co uzasadniałoby jej uchylenie. Sąd kasacyjny zauważył, że skarga kasacyjna zawierała nieścisłości, w tym błędne odniesienie do WSA w Gliwicach zamiast w Warszawie oraz błędny numer decyzji GINB. NSA podkreślił, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ma charakter nadzwyczajny i odmienny od postępowania zwykłego. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów K.p.a. (art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.) w kontekście błędnego ustalenia stanu faktycznego przez GINB, w szczególności poprzez pominięcie nowych dowodów (aneksy do umowy dzierżawy, pismo z urzędu miasta), mogłyby co najwyżej stanowić podstawę do wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd przywołał utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym przesłanki wznowienia postępowania nie mogą być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji. NSA uznał, że GINB prawidłowo ocenił, iż decyzja PINB z 2015 r. nakazująca rozbiórkę nie była dotknięta rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Nawet jeśli pojawiły się nowe dowody, nie oznaczało to rażącego naruszenia prawa przez organ prowadzący postępowanie zwykłe. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Rozróżnienie między trybem stwierdzenia nieważności decyzji a trybem wznowienia postępowania administracyjnego oraz zasady kontroli sądowej w postępowaniu nadzorczym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowań nadzwyczajnych w prawie administracyjnym.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zarzut naruszenia przepisów K.p.a. dotyczących postępowania dowodowego (art. 77 § 1, art. 80 K.p.a.) może stanowić skuteczną podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty dotyczące naruszenia przepisów K.p.a. w postępowaniu zwykłym, w tym dotyczące postępowania dowodowego, nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. Mogą one co najwyżej stanowić podstawę do wznowienia postępowania.

Uzasadnienie

Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ma charakter nadzwyczajny i odmienny od postępowania zwykłego. Jego celem nie jest ponowne rozstrzygnięcie sprawy, lecz ocena, czy decyzja nie jest obarczona wadami kwalifikowanymi. Przesłanki wznowienia postępowania (np. nowe dowody) nie są tożsame z przesłankami stwierdzenia nieważności decyzji i nie mogą być w tym trybie skuteczne.

Czy oczywista omyłka w oznaczeniu numeru decyzji w sentencji wyroku sądu administracyjnego może być sprostowana przez sąd drugiej instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, oczywista omyłka w oznaczeniu numeru decyzji w sentencji wyroku sądu administracyjnego może być sprostowana przez sąd drugiej instancji na podstawie art. 156 § 3 w związku z art. 156 § 1 P.p.s.a.

Uzasadnienie

Sąd kasacyjny, stwierdzając oczywistą omyłkę w numerze zaskarżonej decyzji, który został błędnie wskazany w sentencji wyroku WSA, dokonał sprostowania na podstawie odpowiednich przepisów P.p.s.a.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną. Sprostowano oczywistą omyłkę w sentencji wyroku WSA w Warszawie z dnia 9 maja 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 493/24, w ten sposób, że w miejsce numeru zaskarżonej decyzji "DOR.7110.204.2023.RKR" wpisano numer "DOR.7100.204.2023.RKR".

Przepisy (19)

Główne

P.p.s.a. art. 156 § 1 i 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis ten stanowi podstawę do sprostowania oczywistej omyłki w sentencji wyroku.

K.p.a. art. 156 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji, która nie może być skutecznie podnoszona w oderwaniu od przepisów regulujących tryb i zasady postępowania nadzwyczajnego.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 80

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, którego naruszenie w postępowaniu zwykłym niekoniecznie skutkuje nieważnością decyzji w trybie nadzorczym.

K.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący oceny zebranego materiału dowodowego, którego naruszenie w postępowaniu zwykłym niekoniecznie skutkuje nieważnością decyzji w trybie nadzorczym.

K.p.a. art. 145 § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanka wznowienia postępowania, która nie może być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji.

K.p.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 156 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 16 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § 2 pkt 1 – 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 182 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów K.p.a. dotyczące postępowania dowodowego nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, a jedynie do wznowienia postępowania. • Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ma inny charakter i zakres niż postępowanie zwykłe. • GINB prawidłowo ocenił, że decyzja PINB z 2015 r. nie była dotknięta rażącym naruszeniem prawa.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w związku z art. 151 P.p.s.a.) poprzez oddalenie skargi przez WSA, gdy decyzja GINB została wydana z naruszeniem art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. • Błędne ustalenie przez GINB stanu faktycznego w sprawie na skutek pominięcia dokumentów przedłożonych przez skarżącego.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie nadzorcze prowadzone jest na podstawie art. 156-158 K.p.a. i podlega takim samym regułom procesowym, jak postępowanie zwykłe z tym, że odmienny jest przedmiot obu postępowań. • Nie każdy (nawet uzasadniony) zarzut naruszenia prawa może być skuteczną podstawą wzruszenia decyzji w tym trybie. • Nie jest skuteczne powoływanie się w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji na wadę stanowiącą podstawę wznowienia postępowania administracyjnego. • Stwierdzenie nieważności decyzji oraz wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną stanowią różne nadzwyczajne tryby wzruszenia decyzji. • Postępowanie o stwierdzenie nieważności nie stanowi przecież powtórzenia procedury zmierzającej do załatwienia sprawy administracyjnej. Jest procesem ustalania, czy decyzja kończąca postępowanie zwykłe dotknięta jest wadami kwalifikowanymi.

Skład orzekający

Roman Ciąglewicz

przewodniczący sprawozdawca

Paweł Miładowski

sędzia

Piotr Broda

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Rozróżnienie między trybem stwierdzenia nieważności decyzji a trybem wznowienia postępowania administracyjnego oraz zasady kontroli sądowej w postępowaniu nadzorczym."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań nadzwyczajnych w prawie administracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego rozróżnienia między dwoma trybami nadzwyczajnymi wzruszania decyzji administracyjnych, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego. Choć fakty są specyficzne, zasady prawne są uniwersalne.

Nieważność decyzji czy wznowienie postępowania? NSA wyjaśnia kluczowe różnice dla prawników administracyjnych.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst