II OSK 2599/12

II OSK 2599/12 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2014-03-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-10-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Despot - Mładanowicz /sprawozdawca/
Jerzy Bortkiewicz
Małgorzata Dałkowska - Szary /przewodniczący/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
II SA/Kr 344/12 - Wyrok WSA w Krakowie z 2012-06-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
art. 52 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska - Szary Sędziowie Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz (spr.) Sędzia del. WSA Jerzy Bortkiewicz Protokolant asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 344/12 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 29 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 344/12 po rozpoznaniu skargi Stowarzyszenia [...] uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:
Prezydent Miasta K., po rozpoznaniu wniosku [...] Spółka Komandytowa w W. z dnia 30 kwietnia 2008 r., decyzją z dnia [...] maja 2009 r. znak [...] ustalił uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko pn.: "Zespół biurowo - usługowy z garażami podziemnymi, wewnętrznym układem drogowym i miejscami postojowymi na działkach [...], [...], [...] obr. [...] przy ul. [...] w K. wraz z wjazdami bramowymi na działkach [...] i [...] obr. [...] oraz infrastrukturą techniczną dodatkowo na działkach [...] i [...] obr. [...] i [...] obr. [...]".
Decyzją z dnia [...] października 2009 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia [...], na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i 4, art. 56 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 z późn. zm.) w zw. z art. 153 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] maja 2009 r. znak [...].
W uzasadnieniu wskazano, że podstawą rozstrzygnięcia w sprawie są przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 z późn. zm.), dalej p.o.ś., bowiem sprawa została wszczęta na podstawie przepisów tej ustawy i nie była zakończona decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1277), a podmiot planujący podjęcie realizacji przedsięwzięcia nie złożył wniosku o rozpoznanie sprawy na podstawie nowych przepisów (art. 153 ust. 1 i art. 154 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r.).
Rodzaje przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 51 określone zostały w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 z późn. zm.). Planowana inwestycja mieści się w pojęciu wymienionym w w/w rozporządzeniu i została zakwalifikowana do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i mogących wymagać sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Postanowieniem z dnia [...] maja 2008 r. znak: [...] Prezydent Miasta K. uznał za niezbędne sporządzenie raportu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, zgodnie z opinią wyrażoną w postanowieniu Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego stwierdzającą konieczność sporządzenia raportu, w sytuacji gdy przedmiotowa inwestycja, należy do mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Kolegium stwierdziło zgodność lokalizacji zamierzonego przedsięwzięcia z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W ocenie Kolegium, raport o oddziaływaniu na środowisko przedstawiony w niniejszej sprawie odpowiada wymaganiom jakie stawia ustawa prawo ochrony środowiska (art. 52) i prawidłowo został przyjęty przez organ jako podstawa ustaleń faktycznych. Zdaniem Kolegium zakres raportu w rozważanej sprawie jest dostosowany do charakteru i wielkości oddziaływania zamierzonego przedsięwzięcia na środowisko. Raport sporządzony jest ze szczegółowością odpowiadającą rozwiązaniom na etapie koncepcji. Podkreślono, że szczegółowo organ I instancji odniósł się też do uwag składanych przez odwołującą się stronę w trakcie postępowania. Kolegium podzieliło argumentację organu I instancji zawartą wyczerpująco w kwestionowanej decyzji.
Wydaną decyzją nałożono szereg warunków pod którymi możliwa jest realizacja inwestycji. W szczególności w zakresie zastosowania odpowiednich rozwiązań technicznych w celu odprowadzenia powietrza zanieczyszczonego z parkingów, zastosowania ekranów akustycznych, zobowiązano wnioskodawcę do wykonania analizy porealizacyjnej.
W postępowaniu przeanalizowano i oceniono wpływ przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływanie między tymi czynnikami, możliwości oraz sposoby zapobiegania i ograniczania negatywnego oddziaływania na środowisko. Wszystkie te aspekty planowanej inwestycji zostały przez organ wyjaśnione na podstawie sporządzonego raportu i wzięte pod uwagę przy określaniu środowiskowych uwarunkowań jej realizacji.
Zdaniem Kolegium, decyzja organu pierwszej instancji zawiera wszystkie elementy określone przez przepisy ustawy. Ponowna natomiast ocena materiału dowodowego w sprawie, dokonana przez Kolegium zbieżna jest z oceną organu pierwszej instancji.
Z powyższą decyzją nie zgodziło się Stowarzyszenie [...], które w dniu 4 grudnia 2009 r. złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że skarga zasługuje zasadniczo na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja obarczona jest uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie.
Oceniając prawidłowość postępowania w zakresie wydania decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia Sąd uznał, że organy administracji, a w szczególności organ I instancji dochowały wymogów proceduralnych.
Zgodnie z art. 46a ust. 1 p.o.ś. postępowanie zostało wszczęte na wniosek podmiotu podejmującego realizację przedsięwzięcia. Powiatowy Państwowy Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...] maja 2008 r. określił, na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 p.o.ś., zakres raportu oddziaływania na środowisko obejmujący między innymi ochronę przed hałasem. Na podstawie art. 51 ust. 2 p.o.ś. Prezydent Miasta K. nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia i dostarczenia raportu oddziaływania na środowisko. Po sporządzeniu raportu oddziaływania na środowisko, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r. uzgodnił środowiskowe uwarunkowania dla ww. przedsięwzięcia.
Na tej podstawie Prezydent Miasta K. wydał decyzję w dniu [...] maja 2009 r. ustalającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. Z treści tej decyzji wynika, że nie nastąpi ingerencja na składniki środowiska naturalnego w stopniu naruszających obowiązujące wymagania. Zatwierdzając warunki realizacji inwestycji organ nałożył na inwestora obowiązek dokonania pomiarów sprawdzających wielkość poziomu hałasu w okresie nie wcześniej niż 3 miesiące po zakończeniu realizacji inwestycji, a w razie przekroczenia wskaźników hałasu do wykonania odpowiednich zabezpieczeń akustycznych.
Nie nałożono żadnych warunków w zakresie ochrony środowiska w zakresie sporządzenia projektu budowanego. Sąd takiego stanowiska nie podzielił.
Zgodnie z art. 56 ust. 1 p.o.ś. właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W ocenie Sądu, tak jak słusznie podnosi to strona skarżąca, takiej zgodności nie ma.
Zgodnie z § 67 uchwały Rady Miasta Krakowa z dnia 28 czerwca 2006 r. Nr CXIII/1156/06 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Zabłocie", teren C2.U to teren usług komercyjnych. Stosownie do § 67 ust. 4 pkt 2 ww. planu miejscowego na tym obszarze zakazuje się lokalizacji inwestycji, których oddziaływanie na środowisko mogłoby spowodować obniżenie wymaganych na podstawie przepisów odrębnych poziomów dopuszczalnych w zakresie standardów środowiskowych, na obszarach sąsiadującej z takimi obszarami zabudowy mieszkaniowej.
Jak wynika z rysunku planu miejscowego, obszar C2.U otoczony jest obszarami C5.M C4.M, C11.M, C3.M, drogami C.KDD i C.KDL oraz obszarami C3.KU, C2.KU oraz C1.U. Zgodnie z § 5 ust. 4 pkt 4 planu miejscowego dla obszarów C3.M, C4.M, C5.M, C6.M i C11.M przyjęto, że jest to obszar przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową niską (N) i należący do terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową.
Obszar C3.M to obszar pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (§ 69 ust. 1 planu miejscowego). Obszar C2.U jak i obszary sąsiednie (C5.M, C4.M, C3.M, C6. M, C.11.M oraz C1.U, C2.KU, C3.KU) nie zostały w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla obszaru Zabłocie wyznaczone jako obszary w strefie śródmiejskiej. Takie obszary strefy śródmiejskiej dotyczą przede wszystkich obszaru "A" ww. planu miejscowego, a nie obszaru "C". Skoro tak, to należało oceniając wpływ projektowanej inwestycji uwzględnić wymagania zawarte w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2007 r. Nr 120, poz. 826). Zgodnie z załącznikiem zawierającym tabelę nr 1 dopuszczalny poziom hałasu w porze dziennej w obszarze zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wynosi 50 dB, a porze nocnej – 40 dB. Jak natomiast wynika z raportu oddziaływania na środowisko na stronie 41 tego raportu wskazano, że poziom hałasu w porze dziennej będzie wynosił 47-54 dB, a w porze nocnej 38-41 dB. Tak wskazany poziom hałasu nie ma jednak potwierdzenia w mapach akustycznych znajdujących się na kartach nr 274-277 raportu oddziaływania na środowisko. Z mapy zawartej na karcie nr 277 wynika, że poziom hałasu w porze nocnej na poziomie 14 metrów nad poziomem terenu będzie znacząco przekraczał obszar C2.U w zakresie poziomu hałasu 44 dB (na obszar C3.M, na obszar C11.M, a nawet miejscami będzie wynosił 48 dB. Na mapie akustycznej zawartej na karcie nr 276 wynika, że w porze nocnej na wysokości 1,5 metra nad poziomem terenu również hałas o poziomie 44 dB będzie obejmował obszary C3.M i C11.M. Na karcie nr 275 zaznaczono poziom hałasu w porze dziennej na wysokości 14 metrów nad poziomem terenu o wartości 52 dB znacząco wykraczający poza teren inwestycji (i obejmujący obszary C3.M, C11.M), a nawet hałas o poziomie 56 dB. Również na karcie 274 raportu oddziaływania na środowisko zawierającego wykres poziomu hałasu w porze dziennej na wysokości 1,5 metra nad poziomem terenu zaznaczono hałas o poziomie 55 dB przekraczający teren C2.U.
Sąd wskazał, że istotne wątpliwości budzi metodyka obliczeń ww. poziomu hałasu. Na stronach 42-44 raportu oddziaływania na środowisko wskazano, że przyjęto do obliczania poziomu hałasu liczbę samochodów w ciągu 8 godzin dziennych na 175 pojazdów (emitory hałasu EH3, EH4, EH1, EH2, EH5, EH6, EH7, EH8, EH9, EH14, EH15, EH16, EH17, EH18, EH10, EH23, EH24) oraz liczbę samochodów w ciągu 8 godzin w porze dziennej na 345 pojazdów (emitor hałasu EH10?, EH11, EH12, EH13, EH19, EH20, EH21, EH22). Przyjęto również do obliczeń liczbę pojazdów w ciągu jednej godziny nocnej na 4 pojazdy oraz 0 pojazdów (brak pojazdów). Przyjęcie takich wartości (ilości pojazdów) budzi wątpliwości Sądu dlatego, że na stronie 33 raportu wskazano, że w porze od 7.00 do 10.00 i od 16.00 do 19.00 przyjęto, że będzie poruszało się 90 % samochodów w odniesieniu do liczny miejsc parkingowych, a w porze od 9.00 do 16.00 i w okresie do 18.00 do 22.00 będzie to tylko 5 % pojazdów w odniesieniu do miejsc parkingowych. W porze nocnej ruch pojazdów określono na 2 % miejsc parkingowych. Pomijając pewne nakładanie się tych godzin (skoro do godz. 19.00 będzie poruszało się do 90 % pojazdów w stosunku do miejsc parkingowych, to nie można przyjmować zarazem, że od godz. 18.00 będzie to tylko 5% pojazdów w stosunku do miejsc parkingowych); to istotną kwestią jest zasadność przyjęcia do pomiarów owych 175 lub wyjątkowo 345 pojazdów. Na stronie 10 raportu wskazuje się, że łącznie docelowo planuje się ok. 647 miejsc postojowych dla pojazdów. Skoro tak, to 90 % z liczby 647 pojazdów wynosi znacząco więcej niż 175 lub 345 pojazdów. Emisje hałasu pochodzące od większej ilości pojazdów mogą skutkować innymi parametrami poziomu hałasu.
Sąd wskazał także na wątpliwości, dlaczego opracowując raport nie uwzględniono jako emitenta hałasu żadnego pojazdu "ciężkiego" i dlaczego uznano za pojazdy "lekkie" pojazdy obsługi technicznej i porządkowej i to w okresie pory nocnej (strona 41 raportu).
Zdaniem Sądu, wątpliwości budzi także przyjęcie pomiarów na poziomie 14 metrów nad poziom terenu, skoro te pomiary dotyczą przede wszystkich pracy takich emitorów hałasu jak czerpnie i wyrzutnie powietrza (także urządzenia do schładzania-chilery) bardzo często montuje się na dachu obiektu, a wysokość budynków przyjęto na ok. 16 metrów (raport, strona 31). Wyraźnie raport wskazuje, że np. wyloty układów wentylacji mają być zainstalowane na dachach budynków (strona 31 raportu).
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że tak sporządzony raport oddziaływania na środowisko nie mógł być przyjęty jako nie powodujący negatywnego wpływu na otaczający teren i zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organy obu instancji powinny dążyć do wyjaśnienia wszystkich podniesionych wątpliwości. Organy nie oceniają samodzielnie merytorycznej strony raportu, ale miały obowiązek ocenić jego logiczność, spójność i prawidłowość przyjętych danych wyjściowych. Jest bowiem rzeczą nie budzącą wątpliwości, że przyjęcie np. mniejszej liczby samochodów poruszających się na tym samym terenie powoduje ustalenie mniejszej emisji hałasu. Ma to o tyle istotne znaczenie w tej sprawie, ponieważ obowiązujący plan miejscowy wyraźnie zakazuje lokalizowania inwestycji które już tylko mogłyby obniżyć (a więc tym bardziej inwestycji, które obniżyłyby) dopuszczalne poziomy standardów środowiskowych wymaganych na podstawie odrębnych przepisów.
Sąd uznał za zasadny zarzut nieuwzględnienia w raporcie oddziaływania na środowisko wariantów planowanej inwestycji. Zgodnie z art. 52 ust. 1 pkt 3 p.o.ś. raport powinien zawierać opis analizowanych wariantów, w tym wariantu polegającego na niepodejmowaniu przedsięwzięcia i wariantu najkorzystniejszego dla środowiska.
W raporcie wskazano, że nie przewiduje się wariantów inwestycji, a brak podejmowania przedsięwzięcia jest wariantem gorszym niż jego podjęcie, ponieważ realizacja projektowanego przedsięwzięcia doprowadzi do wykorzystania atrakcyjnego terenu, przekształcenia jego funkcji zdegradowanego obszaru bazy sprzętowo-magazynowej w funkcję biurową. Dalej raport wskazuje, że budynki biurowe nie spowodują negatywnego wpływu na poszczególne geokomponenty i jest to optymalny wariant zagospodarowania terenu z uwagi na ochronę środowiska, a inne warianty polegające np. na lokalizacji zakładu przemysłowego ingerowałyby w środowisko naturalne i były niezgodne z planem miejscowym. Wskazano także, że wprawdzie będzie pewien nieznaczny negatywny wpływ na poszczególne składniki środowiska naturalnego, ale będzie on niewielki (raport, strony 21-22).
Sąd stwierdził, że błędnie w raporcie wyinterpretowano, że zawiera on warianty. Warianty te, o których mowa w art. 52 ust. 1 pkt 3 p.o.ś. to nie są warianty wskazywane z powodu trafności zagospodarowania terenu i jego atrakcyjności dla inwestora, ani też warianty polegające na realizacji zupełnie odmiennych koncepcji (przykładowo zabudowa biurowa lub zakład przemysłowy). W raporcie wskazano abstrakcyjnie, że gorszym wariantem byłaby lokalizacja zakładu przemysłowego.
Celem ustawodawcy było nałożenie na inwestora obowiązku wskazania na różne możliwości (warianty) realizacji danego przedsięwzięcia i związanego z tym wpływu na środowisko naturalne i tylko środowisko naturalne. Nie można wskazywać w odniesieniu do przedmiotowej inwestycji, że brak podejmowania inwestycji byłby gorszym wariantem z powodu atrakcyjności terenu. Podstawowym wyznacznikiem sporządzania wariantów jest wpływ zamierzonego przedsięwzięcia na środowisko naturalne. Tym samym raport winien zawierać wskazanie przynajmniej dwóch wariantów realizacji tego samego przedsięwzięcia, ale o różnych cechach (np. różniących się ilością miejsc postojowych, ilością emisji, itd.). Skoro art. 52 ust. 1 pkt 3 p.o.ś. nakazywał zamieszczenie w raporcie wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, to wariant najkorzystniejszy dla środowiska musi być skonfrontowany z wariantem mniej korzystnym dla środowiska ale np. bardziej korzystnym dla inwestora.
Przyjęcie stanowiska inwestora oznaczało w tej sprawie, że przeanalizowano tylko jeden wariant, bo wariant polegający na niepodejmowaniu przedsięwzięcia został uznany za mniej korzystny i to nie dla środowiska, ale dla inwestora.
Sąd wskazał, że wątpliwości budzi bardzo lapidarne zamieszczenie w raporcie rozważań (zawierających trzy zdania, raport strona 51) dotyczących możliwości wystąpienia konfliktów społecznych w związku z realizacją tej inwestycji. Jak wynika z akt sprawy inwestycja spowodowała powstanie konfliktu społecznego, a było to do przewidzenia, skoro w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej i to także jednorodzinnej inwestor projektuje przedmiotową inwestycję. Już na etapie postępowania administracyjnego skarżące Stowarzyszenie występowało do organów i inwestora z wnioskami i zarzutami dotyczącymi planowanej inwestycji.
Zasadny jest zdaniem Sądu zarzut skargi co do braku jakichkolwiek rozważań w zakresie opisania w raporcie przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko obejmujących bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane, krótko, średnio i długoterminowe, stałe i chwilowe oddziaływania na środowisko wynikający z istnienia przedsięwzięcia, wykorzystania zasobów środowiska i emisji. Skoro raport zawiera mapy obrazujące i poziomy hałasu i stężeń różnych substancji i ich zasięgu na tereny sąsiednie, to raport winien ocenić, między innymi, taki krótkotrwały, średniotrwały i długotrwały wpływ.
Sąd wskazał, że zasadny jest także zarzut braku zamieszczenia w raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na etapie jego likwidacji (wymaganego art. 52 ust. 3 p.o.ś.).
Nie są natomiast zasadne zdaniem Sądu te wywody skargi, które dotyczą natężenia ruchu pojazdów na ul. [...] i związanych z tym uciążliwości dla mieszkańców okolicznych terenów. Niewątpliwie ul. [...] jest drogą publiczną i w związku z tym drogą tą mogą przemieszczać się pojazdy. Ilość pojazdów poruszających się po drodze publicznej nie mogła być przedmiotem oceny raportu w tej sprawie, ponieważ raport nie obejmował inwestycji w zakresie budowy drogi.
Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego Stowarzyszenia, że w stanie prawnym obowiązującym w okresie prowadzenia w tej sprawie postępowania administracyjnego obowiązywał bezwzględny obowiązek dokonania oceny również hałasu sąsiedniej inwestycji biurowej.
Sąd wskazał, że wyżej wymienione okoliczności dotyczące naruszenia prawa przez organy obu instancji uzasadniają uchylenie decyzji organu odwoławczego i organu I instancji. Tym samym brak zawarcia w raporcie oddziaływania na środowisko ww. kwestii i brak oceny tego raportu przez organy obu instancji pod kątem jego logiczności i zgodności z prawem uzasadnia zarzut naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, za podstawę przyjmując art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła [...] Spółka komandytowa w W., zaskarżając wyrok w całości, zarzucając naruszenie:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez wydanie wyroku uchylającego decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] października
2009 r. i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] maja 2009 r. pomimo istnienia przesłanek do oddalenia skargi na podstawie art. 151 powyższej ustawy,
2) art. 1 ust. 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, dalej p.u.s.a., poprzez nieprawidłowe wykonywanie wymiaru sprawiedliwości polegające na rezygnacji z wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i rozpatrzenia zarzutów strony skarżącej,
3) art. 233 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r., Nr 43, poz. 296 z późn. zm.) w związku z art. 16 § 5 p.p.s.a.
poprzez rezygnację z wszechstronnego rozważenia całego materiału dowodowego,
4) art. 52 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity: Dz.U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 z późn. zm.) poprzez błędną wykładnię przepisu polegającą na przyjęciu, że jednym z wariantów analizowanych w raporcie oddziaływania na środowisko nie może być tzw. wariant zerowy polegający na niepodejmowaniu zamierzenia inwestycyjnego.
Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca kasacyjnie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi
Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.
Nieusprawiedliwiony jest zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. (błędnie oznaczonego w skardze kasacyjnej jako art. 1 ust. 1-2). Zawarte w art. 1 p.u.s.a. unormowania określają właściwość sądów administracyjnych stanowiąc, że sprawują one wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę administracji publicznej (§ 1), oraz kryterium, pod jakim kontrola ta jest sprawowana (§ 2). W rozpoznawanej sprawie nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, iż Sąd I instancji nie dokonał kontroli działalności organów administracji publicznej oraz że badanie to przeprowadził w innym aspekcie niż zgodność z przepisami, które miały w sprawie zastosowanie. Niezależnie od tego zauważyć należy, że art. 1 § 1 i 2 powołanej ustawy ustrojowej wyznacza jedynie ramy kontroli sądowej. Nie określa natomiast reguł postępowania sądowoadministracyjnego, albowiem te zawarte są w p.p.s.a.
Za niezasadny należało uznać także zarzut naruszenia art. 233 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego w związku z art. 16 § 5 p.p.s.a., albowiem ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera takiego przepisu jak art. 16 § 5 p.p.s.a.
Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez wydanie wyroku uchylającego decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] października 2009 r. i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] maja 2009 r. pomimo istnienia przesłanek do oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Skoro bowiem w ocenie WSA – a oceny tej skarżąca kasacyjnie Spółka skutecznie w skardze kasacyjnej nie podważyła - w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia przez organy administracji publicznej przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, to zastosowanie przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. stanowiło prawidłowy wynik dokonanej przez ten Sąd kontroli legalności zaskarżonych aktów. Oparcie przez Sąd I instancji zaskarżonego wyroku na przepisie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. było konsekwencją stwierdzenia uchybień w toku postępowania przed organami administracji, uzasadniających uchylenie decyzji organów.
Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 52 ust. 1 pkt 3 p.o.ś. poprzez błędną wykładnię przepisu polegającą na przyjęciu, że jednym z wariantów analizowanych w raporcie oddziaływania na środowisko nie może być tzw. wariant zerowy polegający na niepodejmowaniu zamierzenia inwestycyjnego, stwierdzić należy, że także ten zarzut nie zasługiwał na uwzględnienie. Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku nie wyraził bowiem takiego poglądu.
Zgodnie z art. 52 ust. 1 pkt 3 p.o.ś. raport powinien zawierać opis analizowanych wariantów, w tym wariantu polegającego na niepodejmowaniu przedsięwzięcia i wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru.
Przy wykładni wskazanego powyżej przepisu może pojawić się wątpliwość związana z tym, ile wariantów powinien zawierać prawidłowo sporządzony raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Co do zasady należy przyjąć, że w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych podmiot podejmujący realizację przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko przedstawia minimum trzy analizowane warianty - dwa warianty, o których jest mowa w art. 52 ust. 1 pkt 3 p.o.ś., i wariant wybierany - proponowany. Może się jednak zdarzyć, że inwestor wybierze jako wariant proponowany wariant będący jednocześnie wariantem najbardziej korzystnym dla środowiska (por. K. Gruszecki. Prawo ochrony środowiska. Komentarz. Warszawa 2007, s. 185). Wówczas też w postępowaniu we wskazanym przedmiocie wystarczającym będzie przedstawienie jedynie dwóch wariantów.
Stwierdzić należy, że Sąd I instancji prawidłowo uznał, że w sporządzonym w niniejszej sprawie raporcie nie przeanalizowano wariantów planowanej inwestycji w sposób odpowiadający wymogom art. 52 ust. 1 pkt 3 p.o.ś. W istocie bowiem przedstawiono tylko jeden wariant – zrealizowania przedsięwzięcia, który w ocenie inwestora stanowi wariant korzystniejszy dla środowiska niż niepodejmowanie przedsięwzięcia. W raporcie brak jest jednak analizy wariantu niepodejmowania przedsięwzięcia, co powoduje, że niemożliwe jest skonfrontowanie tego wariantu z wariantem proponowanym przez inwestora. Należy także zauważyć, że argumenty wskazujące na atrakcyjność terenu, czy podnoszące, że gorszym wariantem byłaby lokalizacja innych inwestycji na analizowanym terenie nie przesądzają o tym, że zrealizowanie inwestycji w wariancie proponowanym przez inwestora stanowi wariant najkorzystniejszy dla środowiska. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji, celem ustawodawcy było nałożenie na inwestora obowiązku wskazania na różne koncepcje realizacji danego przedsięwzięcia i związanego z tym wpływu na środowisko. Obowiązek zamieszczenia w raporcie wariantu najkorzystniejszego dla środowiska powoduje, że wariant ten musi być skonfrontowany z wariantem mniej korzystnym dla środowiska. Inwestor podejmując się realizacji inwestycji mogącej znacząco oddziaływać na środowisko, musi zatem przedstawić warianty planowanego przedsięwzięcia w sposób zapewniający możliwość kontroli, czy proponowany wariant jest rozwiązaniem optymalnym, tj. stanowi rozwiązanie najbardziej korzystne nie tylko dla inwestora, ale przede wszystkim dla środowiska. W niniejszej sprawie, wobec braku przedstawienia różnych wariantów planowanej inwestycji, ze wskazaniem ich wpływu na środowisko, takiej kontroli przeprowadzić się nie dało, co czyni raport w tym zakresie wadliwym.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.