II OSK 2597/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2021-05-21
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbiórkabudynek gospodarczywiataplan zagospodarowania przestrzennegopozwolenie na budowęteren rekreacyjny

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego, uznając go za samowolę budowlaną niezgodną z planem zagospodarowania przestrzennego.

Skarżący K.B. kwestionował decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego, który organy administracji zakwalifikowały jako budynek gospodarczy, a skarżący jako wiatę. Sąd uznał, że obiekt, mimo twierdzeń skarżącego, posiada cechy budynku (fundamenty, 3 murowane ściany, dach, bramy rolowane), a jego powierzchnia (48,72 m2) przekracza dopuszczalny limit dla wiat bez pozwolenia na budowę. Dodatkowo, obiekt był niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który zakazuje zabudowy gospodarczej na terenach przeznaczonych pod zabudowę rekreacyjną. W konsekwencji, sąd oddalił skargę.

Sprawa dotyczyła skargi K.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymującą w mocy nakaz rozbiórki budynku gospodarczego. Skarżący twierdził, że obiekt jest wiatą, a nie budynkiem gospodarczym, i nie wymaga pozwolenia na budowę. Organy administracji, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznały obiekt za budynek gospodarczy, trwale związany z gruntem, posiadający fundamenty, dach oraz trzy murowane ściany i bramy rolowane, co wykluczało jego kwalifikację jako wiaty. Sąd podkreślił, że powierzchnia obiektu (48,72 m2) przekraczała limit 35 m2 dla obiektów zwolnionych z pozwolenia na budowę. Ponadto, sąd stwierdził niezgodność obiektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który na terenach oznaczonych symbolem 1ML (zabudowa rekreacyjna) wprowadza zakaz zabudowy gospodarczej. Wobec braku możliwości legalizacji samowoli budowlanej, sąd oddalił skargę, uznając decyzję o nakazie rozbiórki za prawidłową.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Obiekt należy kwalifikować jako budynek gospodarczy, a nie wiatę, ze względu na posiadanie fundamentów, dachu oraz przegród budowlanych (trzy murowane ściany i bramy rolowane), co odróżnia go od definicji wiaty.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na definicjach ustawowych i orzecznictwie, wskazując, że kluczowe dla odróżnienia budynku od wiaty jest posiadanie trwałych ścian i wydzielenie przestrzeni. Obiekt skarżącego, mimo twierdzeń o demontażu bram, posiadał cechy budynku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (34)

Główne

u.p.b. art. 48 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

u.p.b. art. 48 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego wstrzymuje roboty budowlane, jeżeli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i nie narusza przepisów techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.

u.p.b. art. 48 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.

u.p.b. art. 48 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wstrzymanie robót budowlanych i ustalenie wymagań dla legalizacji, jeżeli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

MPZP art. § 41 § ust. 15 pkt 8

Uchwała nr XI/55/03 Rady Gminy K. z 30 grudnia 2003 r. - Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy K.

Zakaz zabudowy gospodarczej na terenach oznaczonych symbolem 1ML (indywidualna zabudowa rekreacyjna).

Pomocnicze

u.p.b. art. 29 § 1 pkt 2c

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla wiat o powierzchni zabudowy do 35 m2.

u.p.b. art. 3 § pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja budynku jako obiektu budowlanego trwale związanego z gruntem, wydzielonego z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiadającego fundamenty i dach.

rozp. WT art. 3 § pkt 8

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Definicja budynku gospodarczego jako budynku przeznaczonego do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu itp.

ustawa o COVID-19 art. 15zzs4 § ust. 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Umożliwia rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w określonych sytuacjach.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uwzględnienie skargi.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli działalności administracji publicznej.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności.

k.p.a. art. 7a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 8 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania do organów państwa.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada informowania stron.

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 79a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zawiadomienie o zakończeniu postępowania dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena materiału dowodowego.

k.p.a. art. 81a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozstrzyganie wątpliwości na korzyść strony.

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Elementy decyzji administracyjnej - uzasadnienie.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie decyzji.

u.p.b. art. 48 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wstrzymanie robót budowlanych i ustalenie wymagań dla legalizacji.

u.p.b. art. 48 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Nakaz rozbiórki.

u.p.b. art. 29 § ust. 1 pkt 2c

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Zwolnienie z pozwolenia na budowę dla wiat.

u.p.b. art. 29 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Zwolnienie z pozwolenia na budowę dla wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii o powierzchni zabudowy do 35 m2.

u.p.b. art. 28 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wymóg uzyskania pozwolenia na budowę.

u.p.b. art. 30 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wymóg zgłoszenia budowy.

u.p.b. art. 48 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Obowiązek przedstawienia dokumentów legalizacyjnych.

u.p.b. art. 48 § ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Konsekwencje niespełnienia obowiązków legalizacyjnych.

MPZP art. § 41 § ust. 15 pkt 3

Uchwała nr XI/55/03 Rady Gminy K. z 30 grudnia 2003 r. - Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy K.

Zakaz rozbudowy istniejącej zabudowy mieszkaniowej i nowej zabudowy o takiej funkcji.

MPZP art. § 41 § ust. 15 pkt 1

Uchwała nr XI/55/03 Rady Gminy K. z 30 grudnia 2003 r. - Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy K.

Podstawowe przeznaczenie gruntów – pod indywidualną zabudowę rekreacyjną.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obiekt posiada cechy budynku gospodarczego, a nie wiaty. Powierzchnia zabudowy obiektu przekracza dopuszczalny limit dla obiektów zwolnionych z pozwolenia na budowę. Obiekt jest niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który zakazuje zabudowy gospodarczej na terenach rekreacyjnych. Brak możliwości legalizacji samowoli budowlanej.

Odrzucone argumenty

Obiekt jest wiatą, a nie budynkiem gospodarczym. Nie jest wymagane pozwolenie na budowę ani zgłoszenie. Organ drugiej instancji nie przeprowadził wystarczających oględzin i nie zweryfikował stanu faktycznego. Organ naruszył przepisy k.p.a. dotyczące zbierania materiału dowodowego i informowania stron.

Godne uwagi sformułowania

nie można podzielić stanowiska skarżącego, że obiekt stanowiący przedmiot postępowania w niniejszej sprawie jest wiatą, choć niewątpliwie może on nazywać go jak chce. Przyjęcie, że dobudowanie dwóch ścian do istniejącego muru ogrodzeniowego (...) oraz demontaż bram rolowanych powoduje, że obiekt ten jest wiatą (...) stanowiłoby obejście obowiązujących przepisów prawa. Wobec tego rozpoczęcie budowy tego rodzaju budynku winno poprzedzać uzyskanie pozwolenia na budowę stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (...) organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Decyzje podejmowane w tym trybie mają bowiem charakter związany. Oznacza to, że jeżeli stwierdzona zostaje samowola budowlana i nie ma możliwości jej legalizacji, to organ jest nie tylko uprawniony, lecz zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki.

Skład orzekający

Robert Adamczewski

przewodniczący

Anna Dębowska

sprawozdawca

Agnieszka Grosińska-Grzymkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących rozróżnienia między budynkiem gospodarczym a wiatą, zastosowanie przepisów o samowoli budowlanej oraz interpretacja miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w kontekście zakazu zabudowy gospodarczej na terenach rekreacyjnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i konkretnego planu zagospodarowania przestrzennego. Interpretacja definicji wiaty i budynku gospodarczego może być rozwijana w przyszłości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne problemy z interpretacją przepisów budowlanych i planistycznych, a także pokazuje, jak ważne jest dokładne określenie charakteru obiektu budowlanego. Jest to ciekawy przykład dla prawników specjalizujących się w prawie budowlanym i administracyjnym.

Budynek gospodarczy czy wiata? Sąd rozstrzyga spór o samowolę budowlaną i zakaz zabudowy.

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Łd 590/20 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2021-05-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-08-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska
Anna Dębowska /sprawozdawca/
Robert Adamczewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 2597/21 - Wyrok NSA z 2024-09-12
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 48 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Asesor WSA Anna Dębowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 maja 2021 r. sprawy ze skargi K.B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego oddala skargę. dc
Uzasadnienie
Decyzją z [...], nr [...], znak: [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z [...], nr [...], znak: [...] nakazującą K.B., na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. 2019 r., poz. 1186 ze zm.), rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach 10,15 m x 4,80 m i wysokości 2,41 – 3,15m zlokalizowanego na działkach nr 134/78, 134/77 i 134/76 w K. przy granicy z działką nr 134/75.
W uzasadnieniu organ drugiej instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że w piśmie z 28 marca 2019 r. K. K. wniosła o przeprowadzenie kontroli budowy obiektu budowlanego w K. usytuowanego w granicy działek nr 134/76, 134/77, 134/78 z działką nr 134/75, obr. [...]. W zawiadomieniu z 8 kwietnia 2019 r. organ pierwszej instancji poinformował strony o wyznaczeniu terminu oględzin na 7 maja 2019 r. Oględzin nie przeprowadzono z uwagi na nieobecność właściciela działek nr 134/76, 134/77, 134/78 K.B. K.K., właścicielka działki o nr 134/75, wskazała, że do muru granicznego o wysokości 3,15 m i długości 23,4 m dobudowane są dwa budynki. Ustalono, że K.B. płaci podatki za działki o nr 134/78, 134/77, 134/76 i przebywa na nich najczęściej w okresie letnim.
Podczas oględzin przeprowadzonych 6 czerwca 2019 r. ustalono, że na działce nr 134/78, 134/77 i 134/76 usytuowany jest obiekt przy granicy z działką 134/75 oraz w odległości 14,10 m od ogrodzenia międzyposesyjnego z działką nr 134/10. Obiekt budowlany ma wymiary 10,15 m x 4,80 m. Posiada trzy ściany o konstrukcji murowanej z pustaków betonowych. Ściana przy granicy z działką nr 134/75 biegnie wzdłuż muru ogrodzeniowego wykonanego przy granicy. Obiekt ma dach jednospadowy o konstrukcji drewnianej przykryty blachą, który jest oparty na 4 stalowych słupach o przekroju kwadratowym wbetonowanym w grunt. Ściany obiektu są wykonane na fundamentach. W części obiektu znajduje się posadzka z kostki. Od strony zachodniej obiekt wyposażony jest w bramy rolowane. W obrębie obiektu brak jest ograniczników określających granicę między działkami nr 134/78, 134/77, 134/76. Podczas oględzin K.B. oświadczył, że obiekt powstał w okresie od kwietnia do czerwca 2018r. i jest jego inwestorem. Nie przedłożył żadnego dokumentu świadczącego o legalności budowy obiektu. Jednocześnie podkreślił, że powstał on jako wiata o przeznaczeniu gospodarczym, która nie wymaga żadnych pozwoleń ani zgłoszeń. Inwestor przedłożył do protokołu kserokopię dokumentacji wykonawczej obiektu i budynku mieszkalnego na działce nr 134/76 i 134/77.
W piśmie z 12 czerwca 2019 r. organ pierwszej instancji zawiadomił strony o wszczęciu postępowania dotyczącego budowy muru ogrodzeniowego na działce 134/78 i 134/77 w K. pomiędzy działką nr 134/75 o wysokości powyżej 2,2 m oraz budowy budynku gospodarczego o wymiarach 10,15 m x 4,80 m i wysokości od 2,41 do 3,15 m, zlokalizowanego na działkach nr 134/78, 134/77, 134/76 w K. przy granicy z działką 134/75.
19 czerwca 2019r. Urząd Gminy K. przekazał organowi pierwszej instancji wyrys oraz wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy K. (uchwała nr XI/55/03 Rady Gminy K. z 30 grudnia 2003 r. – Dz. Urz. Woj. Łódzkiego Nr 31, poz. 332 z 13 lutego 2004 r.) w zakresie działek nr 134/78, 134/77, 134/76, 134/75 w gminie K., z którego wynika, że wszystkie działki posiadają w planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczenie 1ML – tereny o funkcji rekreacyjnej, indywidualna zabudowa rekreacyjna (100%).
W piśmie z 27 czerwca 2019 r. Starostwo Powiatowe w W. poinformowało, że w jego zasobach nie odnotowano żadnych zapisów odnoszących się do obiektu budowlanego będącego przedmiotem postępowania. Takie zapisy nie znajdują się również w wykazie pozwoleń wydawanych przez Urząd Wojewódzki w S. ani w dokumentach potwierdzających przekazanie ich do Archiwum Państwowego, ani w dokumentach potwierdzających ich ewentualne zmakulowanie.
Decyzją z [...]2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. nakazał K.B. rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach 10,15 m x 4,80 m i wysokości od 2,41 do 3,15 m, zlokalizowanego na działkach nr 134/78, 134/77, 134/76 w K. przy granicy z działką nr 134/75. Organ pierwszej instancji za niewątpliwe uznał, że działki o nr ewid. 134/78, 134/77, 134/76 znajdują się na terenie oznaczonym symbolem 1ML – indywidualna zabudowa rekreacyjna, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy K. z 30 grudnia 2003 r. Przeznaczenie terenu określone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jednoznacznie dyskwalifikuje możliwość wybudowania obiektów gospodarczych, gdyż na gruntach przeznaczonych pod zabudowę rekreacyjną istnieje zakaz zabudowy gospodarczej.
5 września 2019 r. K.B. poinformował, że K.K. nie jest już właścicielką działki nr 134/75 w K.
W odwołaniu od tej decyzji K.B. podniósł, że wybudował wiatę a nie budynek gospodarczy. Poza tym wiata została usytuowana na działkach, na których znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny. Skarżący stwierdził, że "został zmuszony do zainstalowania rolet (zabezpieczających) na okres zimy, ponieważ sprzęt i materiały budowlane musiał zabezpieczyć przed warunkami atmosferycznymi i kradzieżą". Na działce jeszcze nie przebywa na stałe. Oświadczył, że jest gotów zdemontować rolety zabezpieczające po zakończeniu robót budowlanych.
Decyzją z [...] 2019 r., nr [...], znak: [...] [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. w całości uchylił decyzję z [...] 2019 r.
W uzasadnieniu organ drugiej instancji wskazał, że choć organ pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował sporny obiekt jako budynek gospodarczy, a nie jak chciał inwestor jako wiatę, to jednocześnie zastosował nieprawidłowy tryb postępowania wobec samowoli budowlanej, czyli tryb z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane zamiast art. 48 ustawy Prawo budowlane. Organ drugiej instancji ustalił również, że w toku postępowania doszło do zmiany stron postępowania w wyniku sprzedaży nieruchomości o nr ewid. 134/75. Nowymi właścicielami działki stali się K.M. i T.A.J., którzy nabyli ją w wyniku umowy sprzedaży od K.K. i Ł.M. Organ pierwszej instancji doręczył decyzję osobom, które w dacie jej wydania nie posiadały już statusu strony.
Ponownie prowadząc postępowanie [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. wydał na podstawie art. 48. ust 1. pkt 1 ustawy Prawo budowlane decyzję nakazującą K.B. rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach 10,15 m x 4,80 m i wysokości od 2,41 do 3,15 m, zlokalizowanego na działkach nr 134/78, 134/77,134/76 w K. przy granicy z działką nr 134/75.
W odwołaniu od tej decyzji K.B. wniósł o jej uchylenie w całości.
Skarżący podniósł, że powierzchnia spornego obiektu nie przekracza 50 m2 i nie jest w tym wypadku, zgodnie z art. 29 ust. 2c ustawy Prawo budowlane, wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę bądź zgłoszenie, ponieważ jest to wiata. Kwalifikacja wiaty jako budynku gospodarczego jest niesłuszna. Jest ona usytuowana na działkach, na których znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny, nie zaś rekreacyjny. W wiacie zostały zamontowane rolety, których celem miała być ochrona sprzętu i materiałów budowlanych przed warunkami atmosferycznymi i kradzieżą, a po zakończeniu robót budowlanych zostaną one zdemontowane. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie precyzuje, czy zakaz zabudowy gospodarczej dotyczy budynków, budowli i obiektów małej architektury, czy też tylko budynków.
Organ drugiej instancji utrzymując w mocy decyzję z [...] stwierdził, że organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że obiekt budowlany, wbrew podtrzymywanym w toku postępowania administracyjnego twierdzeniom inwestora nie jest wiatą, tylko budynkiem. Wiata to budowla, która nie posiada co najmniej jednej ściany. W sprawie mamy do czynienia z budynkiem, czyli obiektem budowlanym, który jest trwale związany z gruntem, wydzielonym z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Sporny obiekt posiada 4 ściany, przy czym jedną z nich stanowią bramy rolowane rozpięte na słupach, przez co doszło do swoistego "domknięcia" obiektu. Choć inwestor oświadczył, że jest gotów po zakończonych robotach budowlanych zdemontować wspomniane bramy rolowane, to zdemontowanie jednej ściany obiektu nie uczyni z niego w ten sposób wiaty, skoro posiada 3 ściany o konstrukcji murowanej. Takie działanie inwestora może prowadzić do obejścia prawa.
Organ drugiej instancji powołując się na definicję zawartą w § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422), powoływanego dalej jako: "rozporządzenie z 12 kwietnia 2002 r.", stwierdził, że organ pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował obiekt jako budynek gospodarczy. W związku z tym, że jego powierzchnia zabudowy (48,72 m2) znacznie przekracza dopuszczalną przez ustawodawcę w art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane powierzchnię 35 m2, na rozpoczęcie i prowadzenie robót budowlanych należało uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę. Nieprzedłożenie takiego pozwolenia na budowę w toku prowadzonego postępowania administracyjnego przez inwestora oznacza wykonywanie obiektu budowlanego w warunkach samowoli budowlanej, a to z kolei determinuje konieczność prowadzenia postępowania przez organy nadzoru budowlanego na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane. Z analizy zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, że działki nr ewid. 134/78, 134/77, 134/76 znajdują się na terenie oznaczonym w nim symbolem 1ML – indywidualna zabudowa rekreacyjna. Zgodnie z powyższym planem zagospodarowania przestrzennego na terenach oznaczonych tym symbolem, jest wprowadzony zakaz rozbudowy istniejącej zabudowy mieszkaniowej oraz nowej zabudowy o takiej funkcji. Obowiązek kształtowania nowej zabudowy rekreacyjnej wprowadza całkowity zakaz zabudowy gospodarczej na takich terenach. W takiej sytuacji przeznaczenie terenu określone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jednoznacznie dyskwalifikuje możliwość wybudowania, a co za tym idzie także legalizacji wybudowanych na nim obiektów budowlanych o przeznaczeniu gospodarczym, gdyż zgodnie z powyższym na gruntach przeznaczonych pod zabudowę rekreacyjną ustalony został bezwarunkowy zakaz zabudowy gospodarczej. W związku z tym zachodzi niemożność wdrożenia postępowania legalizującego samowolnie wybudowany budynek gospodarczy. Organ pierwszej instancji prawidłowo orzekł na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane o rozbiórce budynku gospodarczego objętego postępowaniem.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył K.B., zarzucając naruszenie:
1. art. 7, art. 7a § 1, art. 8 § 2, art. 9, art. 15, art. 77 § 1, art. 79a § 1, art. 80, art. 81a § 1, art. 107 § 1 pkt 5, art. 107 § 3 k.p.a.;
2. art. 29 ust. 1 pkt 2c (poprzez jego niezastosowanie), art. 48 ust. 1 (poprzez jego zastosowanie), art. 48 ust. 2 (poprzez jego niezastosowanie) ustawy Prawo budowlane oraz nieprawidłowe zastosowanie przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy K. w zakresie, w jakim przyjęto, że sporny obiekt budowlany objęty jest zakazem zabudowy gospodarczej.
Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uchylenie lub zmianę decyzji organu pierwszej instancji poprzez umorzenie postępowania w sprawie, ewentualne o uchylenie decyzji obu organów administracji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania przed organami administracyjnymi oraz sądem.
W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że organ drugiej instancji miał obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, w szczególności miał obowiązek zweryfikowania kształtu wiaty oraz sposób korzystania z niej na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Wydając zaskarżoną decyzję organ drugiej instancji oparł się jedynie na oględzinach dokonanych przez organ pierwszej instancji, które nie opisują istniejącego stanu faktycznego aktualnego [...], czyli w dniu wydania decyzji. Organ drugiej instancji wadliwie przyjął, że wiata ma cztery ściany, podczas gdy ma tylko dwie (boczne). Roleta nie istnieje, a tył wiaty nie stanowi jej ściany, lecz jest istniejącym zalegalizowanym ogrodzeniem murowanym. Organ drugiej instancji pominął fakt, że w związku z zakończeniem części prac budowlano-remontowych w budynku mieszkalnym, wiata służy "jedynie jako obiekt pomocniczy dla mieszkaniowych celów mieszkańców nieruchomości". W tym zakresie organ nie zweryfikował tej okoliczności w jakikolwiek sposób, a zamiast tego powołał się jedynie na rzekome oświadczenie skarżącego, zgodnie z którym wiata ma być "gospodarczą". Z samej wypowiedzi skarżącego organ nie może wywodzić wniosku, że obiekt ma charakter gospodarczy i objęty jest zakazem zabudowy gospodarczej wynikającym z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W tym zakresie organ drugiej instancji był zobowiązany do wyczerpującego i obiektywnego ustalenia stanu faktycznego co do sposobu korzystania z wiaty, czego nie uczynił. Konieczne postępowanie dowodowe zostało zastąpione oparciem się na rzekomych oświadczeniach skarżącego. Pomimo istnienia wskazanych wątpliwości, organ przyjął ocenę stanu faktycznego z naruszeniem art. 81 a § 1 k.p.a., gdyż istniejące wątpliwości rozstrzygnął na niekorzyść skarżącego, przyjmując, że obiekt ma charakter gospodarczy. Organ naruszył jednocześnie obowiązek wynikający z art. 9 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego poinformowania skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy obu instancji powinny pouczyć skarżącego o przesłankach legalizacji (pozytywnych i negatywnych), czego zaniechały. To zaś skutkowało tym, że skarżący nie był pouczony o możliwości wnoszenia wniosków dowodowych na okoliczności związane ze sposobem korzystania z spornej wiaty. Zamiast tego organy obu instancji wykorzystały rzekome oświadczenie skarżącego o tym, że jest to wiata gospodarcza oraz brak znajomości prawa przez skarżącego w celu wydania niekorzystnej decyzji. Z art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. wynika konieczność ukształtowania rozstrzygnięcia w sposób niebudzący wątpliwości co do sposobu wykonania decyzji administracyjnej. Utrzymane zaskarżoną decyzją w mocy rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu pierwszej instancji nie spełnia tego warunku, albowiem treść decyzji pozostaje w sprzeczności z postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] stycznia 2020 r., nr [...], znak: [...] o zalegalizowaniu ogrodzenia (mur ogrodzeniowy), do którego dosunięta jest sporna wiata. Zdaniem skarżącego, wadliwa kwalifikacja wzniesionej wiaty, jako budynku, spowodowała naruszenie art. 29 ust. 1 pkt 2c ustawy Prawo budowlane. Organ pominął cechę wiaty, zgodnie z którą ma ona do trzech ścian i tym różni się od budynków. Brak czterech ścian oznacza to, że wiacie nie można przypisać cech budynku, gdyż obiekt ten nie jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych. Przyjęcie innej interpretacji pojęcia "wiaty", posługiwanie się nieuzasadnionymi zarzutami dotyczącymi obejścia prawa oraz pojęciami nieprawnymi ("swoiste domknięcie budynku") miało na celu, z naruszeniem art. 8 § 2 k.p.a., zakwalifikowanie spornego obiektu jako budynku, podczas gdy posiada on wszelkie cechy wiaty w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 2c ustawy Prawo budowlane. Stan faktyczny wskazuje jednoznacznie, że obiekt, będący przedmiotem zaskarżonej decyzji, posiada tylko dwie ściany, nie cztery. "Swoiste domknięcie", nie stanowi pojęcia prawnego i nie zostało w żaden sposób wyjaśnione przez organ. Organ drugiej instancji pominął całkowicie fakt, że roleta została zdemontowana, a tylna ściana nie jest ścianą wiaty (nie zatem częścią konstrukcji wiaty), lecz ogrodzeniem, przy którym jest umiejscowiona. Podobnie dwie boczne ściany nie są częścią konstrukcji wiaty, co organ całkowicie pominął i nie dokonał żadnych ustaleń w tym zakresie. Obiekt nie jest pozbawiony cech wiaty tylko z tej przyczyny, że został umiejscowiony przy murowanym ogrodzeniu, czy też z tego powodu, że dwie istniejące ściany wiaty są murowane. Właściwa kwalifikacja obiektu prowadzi do wniosku, że przepis art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nie znajdzie zastosowania w sprawie. Dokonując oceny możliwości legalizacji organ drugiej instancji powinien dokonać wykładni zakresu zakazu zabudowy gospodarczej wynikającego z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy K., czego organ nie dokonał. Ocena zakresu zakazu zabudowy gospodarczej wynikającego z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy K. powinna być dokonana przez organ pierwszej instancji. Dokonanie takiej oceny dopiero przez organ drugiej instancji narusza przepis art. 15 k.p.a., gdyż w tym zakresie strona pozbawiona jest prawa do wniesienia odwołania. Ponadto w celu dokonania oceny charakteru spornego obiektu (czy ma on charakter gospodarczy), organ powinien był ustalić obiektywnie sposób korzystania z obiektu przez skarżącego, czego także zaniechał. Wskutek tego ewentualne naruszenie przepisu art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane polega na jego niezastosowaniu.
W odpowiedzi na skargę [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
W piśmie wniesionym 14 maja 2021 r. skarżący podtrzymał zarzuty zawarte w skardze.
W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że stanowisko organu drugiej instancji wynika z braku przeprowadzenia oględzin obiektu w kierunku ustalenia, czy w dniu wydania zaskarżonej decyzji posiadał sporną rolowaną ścianę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę niniejszą rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.), powoływanej dalej jako: "ustawa o COVID-19". Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Wykładnia funkcjonalna przepisów ustawy o COVID-19 pozwala opowiedzieć się za dopuszczalnością zastosowania art. 15zzs4 ust. 3 w niniejszej sprawie i możliwością jej rozpoznania oraz wydania wyroku na posiedzeniu niejawnym. Przepis art. 15zzs4 ust. 3 należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a. Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie, m. in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami ustawy o COVID-19 jest, m. in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem SARS-CoV-2, a w obecnym stanie faktycznym istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie pandemii, w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości.
W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19, akcentując w szczególności realne zagrożenie epidemiologiczne dla zdrowia uczestników postępowania występujące na terenie miasta Ł. będącego siedzibą tutejszego sądu oraz brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z powodów technicznych. Zgodnie ze wskazaną regulacją brak jest podstaw do uzależnienia rozpatrzenia sprawy od zgody lub sprzeciwu strony. Niemożliwy jest bowiem do przewidzenia termin, w którym mogłoby nastąpić rozpatrzenie sprawy na rozprawie (por. postanowienie NSA z 5 listopada 2020 r., II FSK 1745/18). Poza brakiem udziału stron w samym posiedzeniu, na którym zapada wyrok, sądowa kontrola w tym trybie nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw na rozprawie. Dopuszczalność rozpoznania sprawy na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19 potwierdza stanowisko przedstawione w uzasadnieniach uchwał składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2020 r., II OPS 6/19 i II OPS 1/20.
W niniejszej sprawie 14 kwietnia 2021 r. zostało wydane przez Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi stosowne zarządzenie, o czym zawiadomiono pełnomocnika skarżącego, uczestników postępowania i organ administracji. Jednocześnie poinformowano strony o możliwości złożenia pisma zawierającego stanowisko i ewentualnego uzupełnienia argumentacji.
W dalszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie.
W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa, które uzasadniałoby uwzględnienie skargi.
Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest zasadność nałożenia na skarżącego obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego, zakwalifikowanego przez organy administracji jako budynek gospodarczy.
Jak wynika z akt sprawy, 6 czerwca 2019 r. zostały przeprowadzone z udziałem skarżącego oględziny na działkach nr 134/78, 134/77 i 134/76. W ich wyniku stwierdzono, że jest na nich usytuowany obiekt przy granicy z działką nr 134/75 i w odległości 14,10 m od ogrodzenia międzyposesyjnego z działką nr 134/10. Obiekt ten ma wymiary 10,15 x 4,80 m. Obiekt ma ściany 3 o konstrukcji murowanej z pustaków betonowych. Ściana przy granicy z działką nr 134/75 biegnie wzdłuż muru ogrodzeniowego wykonanego przy granicy. Obiekt ma dach jednospadowy o konstrukcji drewnianej przykryty blachą, który jest oparty na 4 murowanych filarach wzdłuż ściany przy granicy z działką nr 134/75 oraz na 4 stalowych słupach o przekroju kwadratowym wbetonowanych w grunt. Ściany obiektu wykonano na fundamentach. W części obiektu znajduje się posadzka z kostki. Od strony wschodniej obiekt jest wyposażony w bramy rolowane. W obrębie obiektu brak jest graniczników, które określają granice pomiędzy działkami nr 134/78, 134/77 i 134/76. Obiekt ma wysokość 2,41-3,15 m.
Ze złożonej przez skarżącego w postępowaniu sądowoadministracyjnym ekspertyzy technicznej wynika, że obiekt ten jest "otwarty z przodu". Posiada dwie ściany osłonowe z bloczka betonowego. Jest ustawiony przy murze ogrodzeniowym. Dach jest oparty na słupach żelbetowych i stalowych. Obiekt posiada ławy i mur fundamentowy. Ściany zewnętrzne są wykonane z bloczka betonowego na zaprawie cementowej. Słupy żelbetowe są zbrojone stalą (k. 73-74 akt sądowych).
Według Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) – Dz. U. Nr 112, poz. 131 ze zm. – budynki to zadaszone obiekty budowlane wraz z wbudowanymi instalacjami i urządzeniami technicznymi, wykorzystywane dla potrzeb stałych. Przystosowane są do przebywania ludzi, zwierząt lub ochrony przedmiotów. Za szczególny rodzaj budynku uważa się wiatę, która stanowi pomieszczenie naziemne, nie obudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet w ogóle ścian pozbawione.
Ustawa prawo budowlane, jak i wydane na jej podstawie rozporządzenia wykonawcze nie definiują pojęcia "wiaty", jak zresztą wielu innych pojęć. Na przykład zgodnie z małym słownikiem języka polskiego pod redakcją Stanisława Skorupki, Haliny Auderskiej i Zofii Łempickiej (Państwowe Wydawnictwo Naukowe Warszawa 1968) – "wiata to rodzaj budowli bez ścian, zwykle z oszklonym pokryciem". W orzecznictwie wskazuje się natomiast, że brak ustawowej definicji takiego obiektu oznacza, że jego kwalifikacja wymaga każdorazowo uwzględnienia, m. in. jego funkcji. Często wskazuje się, że wiata to samodzielna lekka budowla, posiadająca dach, niekiedy ściany, której celem jest ochrona miejsca, rzeczy przed oddziaływaniem atmosferycznym – deszczem, śniegiem, wiatrem (por. wyroki NSA z 10 maja 2011 r., II OSK 794/10; z 8 marca 2017 r. II OSK 1707/15; z 17 marca 2020 II OSK 603/19). W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 3465/18 natomiast za podstawowe cechy wiaty uznał wsparcie danej budowli na słupach stanowiących podstawowy element konstrukcyjny i wiążący budowlę trwale z gruntem oraz brak trwałych ścian. W uzasadnieniu wyroku z 7 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 365/16 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał m. in., że za podstawowe cechy obiektu (budowli) pozwalające na uznanie go za wiatę należy uznać posiadanie fundamentów, dachu, nieposiadanie ścian oraz posadowienie budowli na słupach, a zatem tym, co różni w zasadniczy sposób wiatę od budynku, jest nieposiadanie ściany (ścian), brak wydzielenia z przestrzeni przy pomocy przegród budowlanych. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że cechą rozróżniającą budynki od budowli, do których zaliczyć należy wiaty, jest między innymi wydzielenie pewnej przestrzeni przez przegrody budowlane, a funkcjonalnie za takie przegrody należy uznać ściany danego obiektu budowlanego. Zwrócił dodatkowo uwagę, że za przegrodę taką może być uważana również ściana bezpośrednio sąsiadującego innego budynku. Z kolei w uzasadnieniu wyroku z 7 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 575/17 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wiatą jest obiekt posiadający lekką konstrukcję, z dachem i nieposiadający ścian, zaś w sytuacji, gdy obiekt posiada ściany z trzech stron, natomiast z jednej graniczy ze ścianą budynku znajdującego się na sąsiadującej działce, to należy go zakwalifikować do kategorii budynków. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 340/10.
Zdaniem sądu, mając powyższe na uwadze nie można podzielić stanowiska skarżącego, że obiekt stanowiący przedmiot postępowania w niniejszej sprawie jest wiatą, choć niewątpliwie może on nazywać go jak chce. Materiał dowodowy zebrany w sprawie, w tym protokół z oględzin przeprowadzonych z udziałem skarżącego 6 czerwca 2019 r. oraz dokumentacja zdjęciowa, świadczą o tym, że prawidłowo organy administracji zakwalifikowały obiekt ten jako budynek odpowiadający definicji legalnej budynku zawartej w art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Niewątpliwie jest on trwale związany z gruntem, posiada dach oraz fundamenty pod ścianami murowanymi, co wynika także z ekspertyzy technicznej złożonej w postępowaniu sądowoadministracyjnym przez skarżącego. Wydzielony jest z przestrzeni za pomocą przegród budowalnych stanowiących ściany murowane, w tym mur ogrodzeniowy oraz bram (wrót) rolowanych. Okoliczność, że według oświadczenia skarżącego zawartego w odwołaniu rolety zostały zdemontowane, a ich rolą miała być ochrona sprzętu i materiałów budowlanych przed warunkami atmosferycznymi i kradzieżą, nie może zmienić tej oceny. Przyjęcie, że dobudowanie dwóch ścian do istniejącego muru ogrodzeniowego, który jak wynika z postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z 27 stycznia 2020 r., ma wysokość 3,15 m (k. 20-22 akt sądowych) oraz demontaż bram rolowanych powoduje, że obiekt ten jest wiatą zwolnioną z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 2c ustawy Prawo budowlane, stanowiłoby obejście obowiązujących przepisów prawa określających jako zasadę konieczność uzyskania pozwolenia na budowę. Nie ulega wątpliwości, że bramy rolowane, tak jak zostały przez skarżącego zdemontowane, tak mogą zostać ponownie zamontowane, a ich demontaż miał jedynie na celu na potrzeby postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją wykazanie przez skarżącego, że obiekt ten jest wiatą a nie budynkiem.
Podczas kontroli przeprowadzonej 6 czerwca 2019 r. w budynku tym przechowywane były materiały budowlane, sprzęty ogrodnicze (dokumentacja zdjęciowa). Podczas kontroli skarżący oświadczył, że obiekt ten powstał w okresie od kwietnia do czerwca 2018 r., a on jest inwestorem tej budowy. Nie przedstawił żadnego dokumentu potwierdzającego jego legalność. Oświadczył, że powstał on jako "wiata gospodarcza" niewymagająca żadnych pozwoleń i zgłoszeń po wcześniejszym uzgodnieniu z osobą uprawnioną.
Z dokumentacji zdjęciowej sporządzonej podczas oględzin 7 lipca 2020 r. wynika, że w budynku tym przechowywane są przez skarżącego rzeczy takie jak: skuter wodny, kajak, rowery, meble ogrodowe.
W skardze skarżący natomiast stwierdził, że w związku z zakończeniem części prac budowlano-remontowych w budynku mieszkalnym, "wiata" służy "jedynie jako obiekt pomocniczy dla mieszkaniowych celów mieszkańców nieruchomości".
Nie ulega zatem wątpliwości, że jest to budynek wykorzystywany przez skarżącego do przechowywania rzeczy takich jak materiały budowlane, sprzęty, a tym samym odpowiada definicji budynku gospodarczego zawartej w § 3 pkt 8 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. Przepis ten stanowi bowiem, że budynkiem gospodarczym jest budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych.
Podkreślić należy, że protokół z kontroli przeprowadzonej 6 czerwca 2019 r. skarżący podpisał i nie wnosił do niego uwag czy zastrzeżeń. Złożone wówczas oświadczenie zakwestionował dopiero w skardze. Dokonaną przez organy administracji ocenę tego oświadczenia i wyciągnięte wnioski ze zgromadzonego materiału dowodowego, co do pełnionej przez budynek funkcji, uznać należy za prawidłową.
Ocena, czy miała miejsce samowola budowlana dokonywana jest zawsze według przepisów prawa budowlanego obowiązujących w dacie dokonania tejże samowoli, a ocena prawna tego stanu musi być każdorazowo determinowana przez przepisy obowiązujące w dacie przeprowadzenia ostatnich robót budowlanych, które składały się na aktualną konstrukcję i parametry samowolnie pobudowanego obiektu (por. wyrok NSA z 18 maja 2007 r., II OSK 782/06). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że sama okoliczność, czy dany obiekt stanowi samowolę budowlaną, podlega ocenie według przepisów z daty jego budowy (realizacji), natomiast możliwość legalizacji oceniana jest na datę wydawania decyzji w procedurze sanacyjnej (np. wyroki NSA z 29 września 2018 r., II OSK 109/18; z 23 lutego 2018 r., II OSK 1879/17; z 2 grudnia 2010 r., II OSK 1974/10).
W stanie prawnym obowiązującym od kwietnia do czerwca 2018 r., kiedy to według oświadczenia skarżącego złożonego podczas oględzin przeprowadzonych 6 czerwca 2019 r., powstał stanowiący przedmiot postępowania w niniejszej sprawie budynek, jak również w dacie wydania zaskarżonej decyzji [...], przepis art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane stanowił, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa: wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Budowa obiektów budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 1. Stanowiący przedmiot niniejszego postępowania budynek posiada jednak większą niż 35 m2 powierzchnię zabudowy, bo wynosi ona 48,72 m2. Wobec tego rozpoczęcie budowy tego rodzaju budynku winno poprzedzać uzyskanie pozwolenia na budowę stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
Poza sporem jest, że skarżący nie legitymuje się ani pozwoleniem na jego budowę, ani zgłoszeniem. Okoliczność ta wynika także z oświadczenia skarżącego złożonego do protokołu z oględzin przeprowadzonych 6 czerwca 2019 r. i pisma Starosty [...] z 27 czerwca 2019 r.
W stanie prawnym obowiązującym od kwietnia do czerwca 2018 r., kiedy to według oświadczenia skarżącego złożonego podczas oględzin przeprowadzonych 6 czerwca 2019 r. powstała stanowiąca przedmiot postępowania w niniejszej sprawie wiata, jak również w dacie wydania zaskarżonej decyzji 10 czerwca 2020 r., przepis art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane stanowił, że organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie (art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane). W myśl art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane).
Nakaz rozbiórki nie jest orzekany bezwzględnie, tzn. stwierdzenie przez organ faktu zaistnienia samowoli budowlanej nie prowadzi wprost do nakazania rozbiórki wzniesionego nielegalnie obiektu budowlanego. Przed orzeczeniem rozbiórki organ nadzoru budowlanego ma bowiem obowiązek zbadania, czy jest możliwa legalizacja danego obiektu budowlanego zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Stosownie do treści powołanego art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, w pierwszej kolejności organ nadzoru budowlanego powinien zbadać, czy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Jeśli powyższe ustalenia są pozytywne, organ nadzoru budowlanego może przejść do procedury legalizacyjnej przewidzianej w art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, nakładając na inwestora obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie stosownych dokumentów. Wdrożenie procedury legalizacyjnej wymaga wstępnej oceny zgodności samowolnie zrealizowanego obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz z przepisami techniczno-budowlanymi. Negatywna ocena w zakresie zgodności wzniesionego obiektu budowlanego z powyższymi przepisami będzie skutkować wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę samowoli budowlanej. Jeśli więc legalizacja nie jest możliwa z uwagi na zawarte w art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane obwarowania, wydanie decyzji o rozbiórce jest obligatoryjne i niezależne od woli organu. Decyzje podejmowane w tym trybie mają bowiem charakter związany. Oznacza to, że jeżeli stwierdzona zostaje samowola budowlana i nie ma możliwości jej legalizacji, to organ jest nie tylko uprawniony, lecz zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki (por. wyrok WSA w Białymstoku z 21 września 2017 r., II SA/Bk 352/17).
Niezbędne w takiej sytuacji jest odniesienie się do postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego dla działek skarżącego nr 134/78, 134/77 i 134/76, wprowadzonego w życie powołaną wyżej uchwałą nr XI/55/03 Rady Gminy K. z 30 grudnia 2003 r. Zgodnie z wyrysem i wypisem z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego działki te zlokalizowane są na terenie objętym obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oznaczonym na rysunku planu symbolem 1ML. Okoliczność ta nie jest sporna w niniejszej sprawie. W § 41 ust. 15 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem 1ML, ustalono: podstawowe przeznaczenie gruntów – pod indywidualną zabudowę rekreacyjną (pkt 1); warunkiem adaptacji dotychczas wybudowanych budynków mieszkaniowych i nowej zabudowy rekreacyjnej jest wykonanie stosownych zabezpieczeń przed powodzią, (np. wybudowania lokalnego wału przeciwpowodziowego o proponowanym przebiegu w strefie według rysunku planu) (pkt 2); zakaz rozbudowy istniejącej zabudowy mieszkaniowej i nowej zabudowy o takiej funkcji (pkt 3); dla nowej zabudowy rekreacyjnej uwzględnienie nieprzekraczalnej linii zabudowy w odległości min. 10,0 m od podstawy wału, o którym mowa w punkcie 1 i 3,0 m od linii rozgraniczających dróg wewnętrznych. W przypadku braku realizacji wału i przyjęcia innego sposobu zabezpieczenia się przed powodzią – nieprzekraczalna linia zabudowy od rzeki – min. 20 m od rzeki (pkt 4). W § 41 ust. 15 pkt 8 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określono obowiązek kształtowania nowej zabudowy rekreacyjnej według następujących zasad:
- budynki rekreacyjne bez podpiwniczenia, wyposażone w izolację ciężką, o maksymalnie dwóch kondygnacjach nadziemnych, w tym poddaszu użytkowym, wysokości maksymalnie do 7,5 m do kalenicy, dachach spadowych symetrycznych o kącie nachylenia połaci 30⁰-50⁰ z zakazem sytuowania bezpośrednio przy granicy działek,
-zakaz zabudowy gospodarczej.
Z obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatem wynika, że działki nr 134/78, 134/77 i 134/76, na których usytuowany jest stanowiący przedmiot postępowania budynek gospodarczy, objęte są zakazem rozbudowy istniejącej zabudowy mieszkaniowej i nowej zabudowy o takiej funkcji. Warunkiem adaptacji dotychczas wybudowanych budynków mieszkaniowych i nowej zabudowy rekreacyjnej jest wykonanie stosownych zabezpieczeń przed powodzią. Z akt sprawy nie wynika, aby takie zabezpieczenia zostały wykonane. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wprowadza także zakaz sytuowania budynków rekreacyjnych bezpośrednio przy granicy i zakazuje zabudowy gospodarczej. Nie ulega wątpliwości, że budynek gospodarczy mieści się w pojęciu zabudowy gospodarczej w rozumieniu tego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jak wynika z § 41 ust. 15 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ograniczenia w zabudowie na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem 1ML wynikają z konieczności zabezpieczenia tego terenu przed powodzią. Oczywistym jest, że ich celem jest ograniczenie możliwych negatywnych skutków tego zjawiska.
W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że stanowiący przedmiot postępowania budynek jest zlokalizowany bezpośrednio przy granicy z działką nr 134/75, która nie jest własnością skarżącego. Przy czym działka nr 134/75 w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego także ma przeznaczenie o symbolu 1ML, a więc tereny o funkcji rekreacyjnej, indywidulana zabudowa rekreacyjna.
W ocenie sądu, organy administracji prawidłowo zatem uznały, że stanowiący przedmiot postępowania budynek gospodarczy jest niezgodny z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, gdyż narusza określony w jego § 41 ust. 15 pkt 8 tiret drugie zakaz zabudowy gospodarczej. Niezgodność ta ma charakter istotny i w dalszym ciągu istnieje, gdyż plan ten obowiązuje.
W związku z powyższym decyzję o nakazie rozbiórki uznać należy za prawidłową. Ze względu na to, że nie zachodzą w niniejszej sprawie przesłanki wyłączające obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, przewidziane w art. 29-31 ustawy Prawo budowlane oraz że obiekt nie mógł podlegać procedurze legalizacji w świetle postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należy uznać rozumowanie organów nadzoru budowlanego za słuszne. Organy administracji obu instancji nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego ani postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Organy przeprowadziły należytą analizę stanu faktycznego, która doprowadziła do wniosku, że w sprawie zachodzą przesłanki dla wydania decyzji o nakazie rozbiórki. Ze względu na charakter decyzji przewidzianej w art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane organy ustalając, że zachodzą te przesłanki były zobowiązane do wydania decyzji określonej treści.
Z tych wszystkich względów sąd uznał, że skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.
k.ż.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę