II OSK 2592/20

Naczelny Sąd Administracyjny2023-07-06
NSAbudowlaneŚredniansa
nadzór budowlanyskarga kasacyjnapostępowanie administracyjnestwierdzenie nieważności decyzjirozbiórkatartakprawo budowlanek.p.a.p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie odmowy wszczęcia postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji o rozbiórce tartaku, uznając zarzuty za nieuzasadnione.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. K. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 1998 r. nakazującej rozbiórkę tartaku. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. NSA uznał, że skarga kasacyjna nie zawierała uzasadnionych podstaw, ponieważ zarzuty nie odnosiły się do podstawy prawnej rozstrzygnięcia organów (art. 61a § 1 k.p.a.) ani do przedmiotu sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 1998 r. nakazującej rozbiórkę tartaku. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i art. 151 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że jest związany granicami skargi kasacyjnej i kontroluje sprawę z urzędu jedynie w zakresie nieważności postępowania. Sąd wskazał, że przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji było postanowienie wydane na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. NSA stwierdził, że zarzuty skargi kasacyjnej nie dotyczyły zastosowania tego przepisu ani przedmiotu sprawy, a także nie podważały stanowiska Sądu I instancji co do zasady "res iudicata", która stanowiła przeszkodę we wszczęciu ponownego postępowania. Sąd podkreślił również, że przepisy takie jak art. 145 § 1 p.p.s.a. czy art. 151 p.p.s.a. mają charakter ogólny i nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej bez powiązania z naruszeniem konkretnych przepisów. W związku z tym, uznając zarzuty za nieusprawiedliwione, NSA oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty dotyczące ogólnych przepisów postępowania nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, jeśli nie są powiązane z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że jest związany granicami skargi kasacyjnej i kontroluje sprawę z urzędu jedynie w zakresie nieważności postępowania. Stwierdził, że zarzuty skargi kasacyjnej nie dotyczyły przepisu art. 61a § 1 k.p.a., który stanowił podstawę prawną rozstrzygnięcia organów, ani przedmiotu sprawy. Sąd wskazał, że przepisy takie jak art. 145 § 1 p.p.s.a. czy art. 151 p.p.s.a. mają charakter ogólny i nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej bez powiązania z naruszeniem konkretnych przepisów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 61a § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty skargi kasacyjnej nie odnosiły się do podstawy prawnej rozstrzygnięcia organów (art. 61a § 1 k.p.a.). Zarzuty skargi kasacyjnej nie odnosiły się do przedmiotu sprawy. Zasada "res iudicata" stanowiła przeszkodę we wszczęciu ponownego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, która była już weryfikowana.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie. Naruszenie art. 151 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie.

Godne uwagi sformułowania

skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia, którego elementy konstrukcyjne i treściowe wyznaczają granice jej rozpoznania przez Naczelnego Sądu Administracyjnego Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej Celem niniejszego postępowania nie zatem analizowanie czy decyzja [...] jest dotknięta jedną z tzw. wad kwalifikowanych, [...] ale ustalenie czy były podstawy do zastosowania art.61 a § 1 k.p.a. Zarzuty kasacyjne, nie odnoszą się w ogóle do przedmiotu sprawy zasada "res iudicata" stanowiła przeszkodę we wszczęciu ponownego postępowania przepisy określające kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania [...] mają charakter ogólny (blankietowy). Tego typu przepisy nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej.

Skład orzekający

Anna Żak

sprawozdawca

Paweł Miładowski

przewodniczący

Roman Ciąglewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących granic rozpoznania skargi kasacyjnej, dopuszczalności ponownego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, z uwzględnieniem zasady "res iudicata".

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności ograniczeń rozpoznania skargi kasacyjnej i zasady powagi rzeczy osądzonej, co jest istotne dla praktyków prawa.

Granice skargi kasacyjnej i zasada "res iudicata" – kluczowe dla skuteczności odwołania.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2592/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-07-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-10-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Żak /sprawozdawca/
Paweł Miładowski /przewodniczący/
Roman Ciąglewicz
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 2532/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-02-12
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 61a par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Paweł Miładowski, Sędzia NSA Roman Ciąglewicz, Sędzia NSA (del.) Anna Żak (spr.), Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] lutego 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 2532/19 w sprawie ze skargi A. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2019 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z [...] lutego 2020r. sprawie sygn. akt VII SA/Wa 2532/19 oddalił skargę A. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 30 sierpnia 2019 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] sierpnia 1998 r.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku w imieniu skarżącej A. K. wniósł pełnomocnik r.pr. K.J. zarzucając na podstawie art.174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej "p.p.s.a."), naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.
1. art.145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. polegające na jego niezastosowaniu i w konsekwencji nieuchyleniu zaskarżonego postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającego je postanowienia Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2019r., w sytuacji gdy w przedmiotowym stanie sprawy istniały przesłanki do zastosowania w/w przepisu;
2. art.151 p.p.s.a. polegające na jego zastosowaniu w sytuacji, gdy nie istniały przesłanki do jego zastosowania i oddalenia skargi.
W oparciu o powyższe zrzuty wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Sąd pierwszej instancji w ogóle nie odniósł się do istoty sprawy skupiając się jedynie na kwestiach formalnych, ignorując merytoryczną treść samej skargi. Następnie wskazywano na przyczyny, które zdaniem skarżącej świadczą o nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] sierpnia 1998r. nakazującej rozbiórkę budynku tartaku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie należy zaznaczyć, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia, którego elementy konstrukcyjne i treściowe wyznaczają granice jej rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, a więc wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji było postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z dnia 30 sierpnia 2019 r. znak [...], którą organ ten na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej "k.p.a.") po rozpoznaniu zażalenia A. K. na postanowienie Małopolskiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2019r. odmawiające na podstawie art 61 a § 1 k.p.a. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] sierpnia 1998r., którą nakazano A. i H. K. rozbiórkę budynku tartaku wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na dz. ew. nr [...], nr [...] w P. W. gmina N. - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji kontrolował zatem postanowienie wydane na podstawie art.61 a §1 k.p.a. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie z treścią tego przepisu
gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio.
Celem niniejszego postępowania nie zatem analizowanie czy decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] sierpnia 1998r. jest dotknięta jedną z tzw. wad kwalifikowanych, wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., ale ustalenie czy były podstawy do zastosowania art.61 a § 1 k.p.a. tj. wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji.
Tymczasem, zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej nie dotyczą zastosowania w tej sprawie art. 61 a § 1 k.p.a., na podstawie którego wydano zaskarżone postanowienie będące przedmiotem kontroli Sądu I instancji.
Zarzuty kasacyjne, nie odnoszą się w ogóle do przedmiotu sprawy, dlatego skarga kasacyjna nie mogła zostać uwzględniona. Brak zarzutu naruszenia art. 61 a § 1 k.p.a., który stanowił podstawę prawną rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego powoduje bowiem, że skarga kasacyjna nie podważa słusznego stanowiska Sądu I instancji, że zasada "res iudicata" stanowiła przeszkodę we wszczęciu ponownego postępowania z wniosku skarżącej z dnia [...] maja 2019 r., z uwagi na to, że decyzja Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] sierpnia 1998r., była już weryfikowana w postępowaniu nieważnościowym, zakończonym decyzją GINB z [...] sierpnia 2011 r., utrzymującą w mocy decyzję organu wojewódzkiego z dnia [...] czerwca 2011 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności.
Wyjaśnić jeszcze należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że przepisy określające kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania, takie jak powołane w skardze kasacyjnej, art. 145 § 1 p.p.s.a., czy art. 151 p.p.s.a. mają charakter ogólny (blankietowy). Tego typu przepisy nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie, chcąc powołać się na zarzut naruszenia któregoś z powyższych przepisów, zobowiązana jest bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym jej zdaniem Sąd I instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy, czego jak wyżej to stwierdzono, w skardze kasacyjnej nie uczyniono.
Mając powyższe na względzie, uznając podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty za nieusprawiedliwione, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI