II OSK 259/13

Naczelny Sąd Administracyjny2014-07-03
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbiórkanadbudowahotelnadzór budowlanydecyzjaskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki F. w sprawie nakazu rozbiórki samowolnie nadbudowanej kondygnacji hotelowej, potwierdzając ustalenia organów niższych instancji co do czasu powstania nadbudowy.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki F. od wyroku WSA w Szczecinie, który oddalił jej skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie nadbudowanej IV kondygnacji budynku hotelowego. Spółka twierdziła, że nadbudowa była remontem poddasza dokonanym przez poprzedniego właściciela w latach 90. Organy administracji i WSA uznały jednak, że nadbudowa miała miejsce w latach 2005-2009, kiedy spółka była już właścicielem, i wymagała pozwolenia na budowę, którego nie uzyskano. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając ustalenia co do czasu powstania nadbudowy i jej samowolnego charakteru.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej spółki F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie nadbudowanej IV kondygnacji budynku hotelowego. Spółka kwestionowała ustalenia organów, twierdząc, że nadbudowa była w rzeczywistości remontem poddasza, dokonanym przez poprzedniego właściciela w latach 90. XX wieku, a nie samowolą budowlaną. Organy nadzoru budowlanego, po przeprowadzeniu kontroli i analizie dokumentów, ustaliły, że nadbudowa miała miejsce w latach 2005-2009, kiedy spółka była już właścicielem nieruchomości. Brak było pozwolenia na budowę, a spółka nie przedłożyła wymaganych dokumentów w celu legalizacji samowoli. WSA w Szczecinie oddalił skargę spółki, uznając ustalenia organów za prawidłowe. W skardze kasacyjnej spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, w tym brak wyczerpującego materiału dowodowego i nieprawidłowe doręczenie zawiadomień. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, nie dopatrzył się nieważności postępowania. Sąd uznał, że ustalenia organów co do czasu powstania nadbudowy (lata 2005-2009) są prawidłowe, co potwierdzają dokumenty takie jak wypis z ewidencji gruntów, dokumentacja fotograficzna oraz decyzja o warunkach zabudowy z 2006 roku. Sąd odrzucił argumentację spółki dotyczącą modernizacji z lat 90., wskazując, że ówczesna koncepcja nie przewidywała nadbudowy. NSA uznał również, że zarzuty dotyczące naruszeń proceduralnych, w tym braku możliwości zapoznania się z aktami sprawy czy wadliwości doręczeń, nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, zwłaszcza biorąc pod uwagę aktywny udział spółki w postępowaniu. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, nadbudowa dokonana w latach 2005-2009 przez obecnego właściciela, bez wymaganego pozwolenia na budowę, stanowi samowolę budowlaną.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na dowodach (wypis z ewidencji, zdjęcia, decyzja WZ z 2006 r.) wskazujących, że budynek miał 3 kondygnacje w 2005/2006 r., a nadbudowa IV kondygnacji nastąpiła później, w okresie posiadania nieruchomości przez spółkę F. Planowana przez poprzedniego właściciela modernizacja nie obejmowała nadbudowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

pr.bud. art. 48 § ust. 1 i 4

Ustawa Prawo budowlane

Przepisy dotyczące samowoli budowlanej i nakazu rozbiórki.

Pomocnicze

kpa art. 10 § § 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy prawa strony do zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.

kpa art. 104

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Ogólna podstawa wydawania decyzji administracyjnych.

kpa art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

pr.bud. art. 3 § pkt 6

Ustawa Prawo budowlane

Definicja budowy, która obejmuje nadbudowę.

pr.bud. art. 28 § ust. 1

Ustawa Prawo budowlane

Wymóg uzyskania pozwolenia na budowę.

ppsa art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

ppsa art. 174

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

ppsa art. 141 § § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu.

ppsa art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustalenie, że nadbudowa nastąpiła w latach 2005-2009, kiedy spółka była właścicielem, i wymagała pozwolenia na budowę, które nie zostało uzyskane.

Odrzucone argumenty

Argumenty spółki dotyczące remontu poddasza, a nie nadbudowy. Argumenty dotyczące modernizacji z lat 90. przez poprzedniego właściciela. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 10 § 1 kpa, art. 45 kpa, art. 141 § 4 ppsa). Argument o braku zagrożenia dla bezpieczeństwa użytkowników.

Godne uwagi sformułowania

nadbudowa samowolnie nadbudowanej IV kondygnacji budynku hotelowego nadbudowa musiała powstać w okresie późniejszym nie ma podstaw do uznania, że nadbudowa analizowanego obiektu budowlanego nastąpiła w latach 90. ub. wieku nie zasługiwały na uwzględnienie

Skład orzekający

Aleksandra Łaskarzewska

przewodniczący

Jerzy Stankowski

sprawozdawca

Małgorzata Masternak - Kubiak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad stosowania art. 48 Prawa budowlanego w przypadku samowolnej nadbudowy, znaczenie dowodów wskazujących na czas powstania samowoli, ocena wpływu naruszeń proceduralnych na wynik sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z nadbudową hotelu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy typowego problemu samowoli budowlanej i jej konsekwencji, z interesującym wątkiem dotyczącym rozróżnienia między remontem a nadbudową oraz ustalenia czasu jej powstania. Jest to standardowa interpretacja przepisów prawa budowlanego.

Samowolna nadbudowa hotelu: czy remont poddasza to już samowola budowlana?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 259/13 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2014-07-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-02-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Aleksandra Łaskarzewska /przewodniczący/
Jerzy Stankowski /sprawozdawca/
Małgorzata Masternak - Kubiak
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Sz 565/12 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2012-08-02
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
art. 48 ust. 1, art. 48 ust. 4
Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
Dz.U. 2013 poz 267
art. 10 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak sędzia del. NSA Jerzy Stankowski /spr./ Protokolant asystent sędziego Marta Romanowska po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej F. spółka jawna z siedzibą w J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 2 sierpnia 2012 r. sygn. akt II SA/Sz 565/12 w sprawie ze skargi F. spółka jawna z siedzibą w J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 565/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (dalej WSA) oddalił skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej organ II instancji albo WINB) z [...] marca 2012 r., nr [...] (dalej decyzja z [...] marca 2012 r.) utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2011 r., nr [...] (dalej decyzja z [...] kwietnia 2011 r.). Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Decyzją z [...] kwietnia 2011 r. PINB działając na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm., dalej pr.bud.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) nakazał Spółce Jawnej "[...]" z siedzibą w J. (dalej inwestor albo spółka) rozbiórkę samowolnie nadbudowanej IV kondygnacji budynku hotelowego położonego na nieruchomości przy ul. [...] dz. nr [...], obręb [...] w S.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie PINB wskazał, że w wyniku kontroli nieruchomości przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2010 r. ustalono, że istniejący obiekt budowlany został w warunkach samowoli budowlanej nadbudowany o jedną kondygnację użytkową. Właścicielem nieruchomości od roku 2000 jest inwestor. Aktualnie nieruchomość zabudowana jest sześcioma budynkami – trzema o funkcji zakwaterowania turystycznego, budynkiem recepcji, budynkiem trafostacji i budynkiem rehabilitacyjno-gastronomicznym. Natomiast z kopii wypisu z ewidencji gruntów z 2005 r. wynika, że teren nieruchomości zabudowany jest budynkami hotelowymi o wysokości trzech kondygnacji, co znajduje potwierdzenie w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...], znak [...] (dalej decyzja z [...] stycznia 2006 r.) wydanej przez Prezydenta Miasta S. na rzecz inwestora oraz analizy stanowiącej załącznik do tej decyzji, w których jednoznacznie wskazano obiekty hotelowe o wysokości trzech kondygnacji, co dodatkowo potwierdzono materiałem zdjęciowym z 2005 r. Powyższe dowody wskazują, że nadbudowa obiektu powstała między rokiem 2005 a 2009, w czasie gdy właścicielem nieruchomości był inwestor, a nie W. S.A., co przeczy oświadczeniu inwestora z dnia [...] lutego 2010 r. przesłanego do PINB.
Nadbudowa budynku o jedną kondygnację wymagała od inwestora posiadania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] (dalej postanowienie z [...] czerwca 2010 r.) PINB wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i zobowiązał inwestora do przedłożenia w określonym terminie wskazanych dokumentów, celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Inwestor z nałożonych obowiązków nie wywiązał się.
Nie zgadzając się z opisaną decyzją organu I instancji inwestor złożył odwołanie wnosząc o jej uchylenie.
W uzasadnieniu inwestor wskazał, że istniejący obiekt nabył w 2000 r. od W. w O., a w 2004 r. przejął w użytkowanie. Ośrodek wybudowany został w latach 70-ych, natomiast w 1990 r. przeprowadzono modernizację budynku A w wyniku której m.in. zlikwidowano stropodach, tworząc w jego miejsce poddasze użytkowe wykorzystywane do suszenia pościeli. Mając na uwadze, że nadbudowa ta uległa znacznej degradacji, inwestor w pierwszej kolejności przystąpił do jego remontu tj. wymiany pokrycia dachowego z papy na lepiku na blachę trapezową na łatach, płyt wiórowych na płyty kartonowo-gipsowe ognioodporne wymieniono także stolarkę i instalacje. Spółka występowała o wydanie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla ośrodka przewidując jego całkowitą modernizację, m.in. przebudowę dachów budynków hotelowych A, B, przez wybudowanie dachów mansardowych, w których miała powstać IV kondygnacja. Mając na uwadze, że nie uzyskano zgody na zabudowę mansardową, lecz z płaskimi dachami a uzyskane warunki były zgodne z istniejącą zabudową Spółka nie rozebrała istniejącego poddasza, lecz zaadoptowała je na mieszkania hotelowe dla pracowników.
Spółka zarzuciła PINB naruszenie art. 10 § 1 kpa przez brak możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, ponieważ wyznaczony termin był zbyt krótki, a nadto wypadał w okresie świątecznym. Postępowanie w niniejszej sprawie powinno zostać wszczęte na podstawie postanowienia ze wskazaniem podstawy prawnej i na czyj wniosek, czy też z urzędu, a jego przedmiotem powinno być ustalenie, czy faktycznie ma miejsce samowola budowlana. Tymczasem wszczęcie postępowania nastąpiło prawdopodobnie na podstawie żądania osoby nie będącej stroną postępowania. Po przeprowadzeniu postępowania powinna zostać wydana decyzja, stwierdzająca, że wyremontowane poddasze budynku hotelowego A jest samowolą budowlaną i Spółka jako strona postępowania miałaby możliwość skorzystania ze środka odwoławczego. PINB bez wydania decyzji o stwierdzeniu samowoli budowlanej przyjął, że jest to samowola budowlana i zastosował postępowanie w tym przedmiocie, mimo, że inwestor się z tym nie zgadza.
Decyzją z [...] marca 2012 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. pr.bud. utrzymał w mocy decyzję organu powiatowego.
Opisując przebieg dotychczasowego postępowania w przedmiotowej sprawie oraz odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, WINB podał, że PINB poinformowany o użytkowaniu nadbudowanego III piętra budynku przy ul. [...] w S. w sposób zagrażający bezpieczeństwu i niezgodny z przepisami, w dniu [...] stycznia 2010 r. przeprowadził kontrolę ww. nieruchomości w trakcie której stwierdził, że teren ośrodka zabudowany jest sześcioma budynkami, z czego trzy mają funkcją zakwaterowania (dwa trzykondygnacyjne i jeden czterokondygnacyjny) oraz budynkami recepcji, trafostacji i budynkiem rehabilitacyjno-gastronomicznym. Na podstawie dokumentów udostępnionych przez Urząd Miejski w S. organ powiatowy uznał, że czterokondygnacyjny budynek usytuowany wzdłuż ul. [...] został samowolnie nadbudowany o jedną kondygnację i pismem z dnia [...] marca 2010 r. na podst. art. 61 § 1 i § 4 kpa zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej nadbudowy. Następnie w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 pr.bud., postanowieniem z [...] czerwca 2010 r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i zobowiązał inwestora do przedłożenia w terminie do dnia 31 marca 2011 r. stosownych dokumentów, w celu doprowadzenia samowoli budowlanej do stanu zgodnego z prawem. Po upływie ww. terminu organ I instancji, na podst. art. 10 § 1 kpa zawiadomił inwestora o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów. Spółka z prawa tego nie skorzystała, wobec czego organ kwestionowaną decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nakazał rozbiórkę samowolnie nadbudowanej IV kondygnacji budynku, położonego na nieruchomości przy ul. [...] w S.
Odnosząc się do zarzutów Spółki organ podniósł, że z dokumentów udostępnionych przez Prezydenta oraz wyjaśnień zawartych w piśmie z dnia [...] lutego 2012 r. wynika, że w 1990 r. W. w O. wystąpiły do Urzędu Miejskiego w S. o zaopiniowanie koncepcji modernizacji ośrodka przy ul. [...] w S., w tym budynku określonego jako "hotelowy A". Modernizacja miała polegać m.in. na zastąpieniu dwóch pięter drewnianych (I i II) dwupiętrowych budynków hotelowych A, B i C dwoma piętrami murowanymi i nie przewidywała nadbudowy obiektów. Koncepcja została zaopiniowana pozytywnie w piśmie z dnia [...] sierpnia 1990 r. w którym przypomniano, że inwestor zobowiązany jest do uzyskania decyzji o ustaleniu lokalizacji. W aktach jednakże nie odnaleziono wniosku inwestora o uzyskanie decyzji o lokalizacji ani też o uzyskanie pozwolenia na wykonanie modernizacji. Natomiast zawarte w aktach PINB fragmenty dokumentacji, które przywołuje skarżący w odwołaniu to faza PT (projekt techniczny) modernizacji budynku hotelowego "A" opracowana we wrześniu 1990 r. Projekt ten jednak nigdy nie został przedłożony Prezydentowi w celu uzyskania pozwolenia na budowę.
W dniu [...] stycznia 2006 r. Prezydent na wniosek inwestora wydał decyzję ustalającą warunki zabudowy dot. rozbudowy i przebudowy ośrodka położonego na działce nr [...] przy ul. [...] w S., polegającej m.in. na nadbudowie budynków hotelowych. Załącznik do tej decyzji stanowiła mapa syt. – wys. w skali 1: 500 oraz wyniki analizy otaczającego obszaru. Z załączników tych wynika, że w okresie ich sporządzania budynek "A" był obiektem trzykondygnacyjnym, a zatem nadbudowa musiała powstać w okresie późniejszym.
Mając powyższe na uwadze w ocenie organu wyjaśnienia właściciela budynku, nie poparte żadnymi dowodami nie mogą być uznane za wiarygodne. Nawet gdyby organ przyjął tłumaczenia skarżącej, że w momencie wykonywania zdjęć trwał remont nadbudowy, musiałby on polegać na całkowitej rozbiórce tej części obiektu do poziomu stropu nad II piętrem i wybudowaniu jej ponownie z innych materiałów. Samowolne wykonanie takich robót budowlanych podlega rygorom art. 48 i 48 pr.bud.
Inwestor nie wykonał czynności nałożonych postanowieniem organu I instancji
z dnia [...] czerwca 2010 r., a zatem zasadnie PINB nakazał rozbiórkę samowolnie dobudowanej IV kondygnacji budynku hotelowego.
Ustosunkowując się do zarzutów naruszenia art. 10 § 1 oraz art. 61 § 4 i art. 61 kpa organ odwoławczy wskazał, że są one pozbawione podstaw prawnych, ponieważ zaskarżona decyzja wydana została po upływie 7 dni od dnia otrzymania przez skarżącą zawiadomienia o możliwości zapoznania się z aktami sprawy.
Na ww. decyzję WINB spółka (dalej zwana również skarżącą) pismem z [...] maja 2012 r. wywiodła skargę do WSA. Wnosząc o uchylenie decyzji jako wydanej z naruszeniem prawa skarżąca przytoczyła argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
Dodatkowo skarżąca Spółka podniosła, że fakt dokonania samowoli budowlanej nie został udowodniony. Nazwana przez PINB IV kondygnacja jest w rzeczywistości poddaszem, zaadaptowanym na letnie pomieszczenia pracownicze. Stwierdzenie, że w Urzędzie Miejskim nie znaleziono dokumentów na wydanie pozwolenia na przebudowę budynku nie jest dowodem, że pozwolenie takie nie zostało wydane, ponieważ była to sprawa prowadzona 22 lata temu w czasie kiedy nie obowiązywała obecna ustawa pr.bud. Natomiast w latach 90-tych zmiany takie nie były samowolą budowlaną. Istniejące obiekty budowlane w żaden sposób nie stwarzają zagrożenia dla użytkowników co potwierdzają prowadzone na bieżąco kontrole Sanepidu, Straży pożarnej, Inspekcji Pracy i inne. Aktualnie obniżenie całości budynku jest fizycznie niemożliwe, ponieważ zalane zostaną wszystkie kondygnacje i budynek ulegnie całkowitemu zniszczeniu. Dodatkowo skoro nie ma żadnej dokumentacji stanu pierwotnego budynku, to nie wiadomo do jakiego stanu należy go przywrócić.
W odpowiedzi na skargę z [...] maja 2012 r., nr [...] organ odwoławczy nie znajdując podstaw do zmiany rozstrzygnięcia, podtrzymał stanowisko zajęte w przedmiotowej sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
W uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę WSA wskazał, że organy obu instancji prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, nie naruszając zasad procedury administracyjnej. Postępowanie w sprawie było prowadzone z urzędu, a nie na wniosek strony. Inspiracją do prowadzenia postępowania przez organ z urzędu może być działalność samego organu jak i informacja osób trzecich.
Zdaniem sądu I instancji, nie jest trafny zarzut skarżącej spółki o braku zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie samowolnej nadbudowy o jedną kondygnację budynku, gdyż jak wynika z akt sprawy PINB powiadomił skarżącą pismem z [...] marca 2010 r. o wszczęciu postępowania z urzędu. Strona pokwitowała odbiór pisma [...] kwietnia 2010 r. Organ I instancji zasadnie w ocenie Sądu wdrożył procedurę legalizacyjną w przedmiotowej sprawie, wydając postanowienie z [...] czerwca 2010 r. na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 pr.bud. Ustalony termin do realizacji nałożonych obowiązków, tj. 31 marzec 2011 r. był wystarczający. Jak wynika z akt sprawy skarżąca nie przedłożyła żadnych dokumentów określonych w postanowieniu o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych i stąd zdaniem Sądu organ prawidłowo zastosował art. 48 ust.1 i 4 pr.bud. Organ wystarczająco wykazał w postępowaniu dowodowym, że w sprawie doszło do samowoli budowlanej i stąd niezasadny jest też zarzut dotyczący zastosowania art. 48 ust.1 i 4 pr.bud. w sposób przedwczesny.
Skarżąca Spółka nie przedstawiła żadnych dowodów, które podważałyby stanowisko organu, że nadbudowy dokonano w latach 2005 – 2009, czyli w okresie gdy właścicielem obiektu był inwestor. Ustosunkowując się do argumentu, że nadbudowy dokonano w latach 90, sąd I instancji stwierdził, że brak jest podstaw aby podważyć ustalenia organu I instancji, że W. w O. wystąpiła do Urzędu Miejskiego w S. o zaopiniowanie koncepcji modernizacji ośrodka przy ul. [...] w S., opracowanej w 1990r. i obejmującej przedmiotowy budynek hotelowy "A". Modernizacja miała polegać na zastąpieniu dwóch pięter drewnianych, dwupiętrowych budynków hotelowych A, B i C dwoma piętrami murowanymi i nie przewidywała nadbudowy obiektów. Koncepcja została zaopiniowana pozytywnie. W aktach nie znajdują się natomiast wystąpienia inwestora o uzyskanie decyzji lokalizacyjnej, ani też o uzyskanie pozwolenia na wykonanie modernizacji. Natomiast jest faktem, bezspornym, że w dniu [...] stycznia 2006r. Prezydent wydał na wniosek skarżącej spółki decyzję o ustaleniu warunków zabudowy dot. rozbudowy i przebudowy ośrodka. Jako załączniki do tej decyzji wymieniono mapę w skali 1 : 500 oraz wyniki analizy otaczającego obszaru (zawierająca zdjęcia terenu z 2005 r.). Nie ulega wątpliwości w ocenie Sądu, że tak z mapy jak i z analizy wynika, że przedmiotowy budynek był obiektem trzykondygnacyjnym. Trafnie więc uznał organ, że nadbudowa IV kondygnacji musiała powstać w okresie późniejszym. Stąd zasadne były działania związane z wydanym [...] czerwca 2010 r. postanowieniem, a następnie wobec nie przedstawienia żadnych z wnioskowanych przez organ dokumentów wystąpiła konieczność wydania decyzji na podstawie art. 48 ust.1 i 4 pr.bud.
W związku z przedstawionym przez skarżącą Spółkę stwierdzeniem, że istniejące obiekty budowlane w żaden sposób nie stwarzają zagrożenia dla użytkowników, co wynika z przeprowadzonych kontroli przez Sanepid, Straż Pożarną, Inspekcję Pracy itp. Sąd zaznaczył, że zagadnienie bezpieczeństwa nadbudowy nie było przedmiotem rozstrzygania przed organami administracji i dlatego nie odniósł się do tego zagadnienia.
Pismem z [...] września 2012 r. skarżąca reprezentowana przez adwokata wniosła skargę kasacyjną od wyroku z [...] sierpnia 2012 r. zaskarżając go w całości oraz zarzucając:
a) naruszenie prawa materialnego, t.j. art. 48 ust. 1 pkt 1 i 4 pr.bud. przez błędnej jego zastosowanie, tj. wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada pojęciu samowoli budowlanej zgodnie z art. 48 ust. 1 i 4 pr.bud., pomimo że w niniejszej sprawie nie zostało w sposób nie budzący wątpliwości ustalone, ze doszło do samowoli budowlanej i w związku z tym art. 48 ust. 1 i 4 pr.bud. nie ma zastosowania,
b) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 ppsa w zw. Z art. 77 kpa przez nieprawidłowe zastosowanie art. 151 ppsa polegające na błędnym oddaleniu skargi w związku z błędnym uznaniem, że organ wystarczająco wykazał w postępowaniu dowodowym, że w sprawie doszło do samowoli budowlanej, mimo że organ nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i tym samym nie rozpatrzył wszystkich okoliczności niniejszej sprawy naruszając art. 77 kpa, co skutkowało błędnym uznaniem przez organ, ze skarżąca dopuściła się samowoli budowlanej, a WSA nie dostrzegł tego naruszenia,
c) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 ppsa w zw. Z art. 45 kpa przez nieprawidłowe zastosowanie art. 151 ppsa polegające na błędnym oddaleniu skargi w związku z uznaniem, że organ prawidłowo powiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego mimo ze organ naruszył art. 45 kpa, tj. nie doręczył skarżącej w sposób prawidłowy zawiadomienia o wszczęciu postępowania, a WSA nie dostrzegł tego naruszenia,
d) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 §4 ppsa przez brak wyjaśnienia w sposób wystarczający podstawy prawnej zaskarżonego wyroku, tj. w szczególności całkowity brak odniesienia się do zarzutu naruszenia przez organ art. 10 §1 kpa i brak wyjaśnienia, dlaczego sąd nie uwzględnił tego zarzutu, a także całkowity brak wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na jakiej podstawie sąd uznał, że skarżącej zostało prawidłowo doręczone zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego, co uniemożliwia kontrole instancyjną zaskarżonego wyroku.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że w toku całego postępowania konsekwentnie podnosiła, że będący przedmiotem postępowania budynek był modernizowany w 1990 r. i w tym czasie dokonano jego nadbudowy. Rzekoma IV kondygnacja w rzeczywistości jest poddaszem, a skarżąca dokonywała wyłącznie jego remontu bez dokonywania zmian konstrukcyjnych całego obiektu. Wszczęte na wniosek PINB postępowanie karne w sprawie przestępstwa dokonania samowoli budowlanej z art. 90 pr.bud. zostało umorzone, co wskazuje na brak przesłanek dokonania samowoli budowlanej przez skarżącą.
W toku postępowania skarżąca wskazywała, że poprzedni właściciel budynku przystąpił do jego modernizacji przez przebudowę II i III kondygnacji oraz zmianę stropodachu na dach wysoki z poddaszem. W sprawie istnieją zatem dowody, że rzekomej nadbudowy dokonał poprzedni właściciel budynku, a ponadto ze była ona legalna.
Uzasadniając zapadły wyrok sąd I instancji nie wyjaśnił jego podstawy, nie odnosząc się do wszystkich zarzutów postawionych w skardze. Powyższe uchybienia uniemożliwiają dokonanie jego kontroli instancyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 ppsa przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego i będąc związanym granicami skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia zarzutów tej skargi.
W świetle art. 174 ppsa skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), a nadto przez naruszenie przepisów postępowania, jeśli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).
W sytuacji przytoczenia w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania, tak jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie, w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje ostatnio wymienione zarzuty. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zachowano prawidłowy tok procedury, nie uchybiając jej przepisom w stopniu, który mógłby wpłynąć na wynik sprawy, można przejść - w granicach określonych w skardze - do ocen o charakterze prawnomaterialnym.
Przechodząc do analizy sformułowanych w niniejszej sprawie podstaw kasacyjnych, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zasługiwały one na uwzględnienie. Sąd I instancji zasadnie podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organy obu instancji, dotyczące stanu faktycznego niniejszej sprawy uznając, że doszło w niej do samowoli budowlanej. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika bowiem jasno, że roboty budowlane polegające na nadbudowie budynku położonego w S. przy ul. [...], dz. nr [...], obręb [...] wzdłuż tej ulicy zostały przeprowadzone w latach 2005-2009. Przemawia za tym zarówno wypis z ewidencji gruntów sporządzony w Urzędzie Miasta S. dnia [...] stycznia 2005 r., nr [...], z którego wynika jednoznacznie, że budynek ten miał trzy kondygnacje nadziemne, zgromadzona w aktach sprawy dokumentacja fotograficzna, jak i treść decyzji o warunkach zabudowy z [...] stycznia 2006 r., nr [...], znak [...] wraz z jej załącznikami, w tym przede wszystkim analizą funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania ternu. Z jej treści wynika wyraźnie, że "zabudowania w kwartale [...]-[...]-[...] są obiektami trzykondygnacyjnymi (parter, dwa piętra). Pokryte stropodachami. Obiekty o wysokości ok. 9 m n.p.t.". Sąd I instancji stwierdził przy tym zasadnie, że nie ma podstaw do uznania, że nadbudowa analizowanego obiektu budowlanego nastąpiła w latach 90 ub. wieku. Poza tym, planowana przez poprzedniego właściciela terenu modernizacja miała polegać na zastąpieniu dwóch pięter drewnianych, dwupiętrowych budynków hotelowych dwoma piętrami murowanymi. Nie przewidywano wówczas nadbudowy istniejących obiektów.
Nadbudowa obiektu budowlanego będąca jedną z form jego budowy stosownie do art. 3 pkt 6 pr.bud. obligowała inwestora do wystąpienia o wydanie pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z ogólną zasadą wynikającą z art. 28 ust. 1 pr.bud., roboty budowlane mogą zostać rozpoczęte jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W rozpoznawanej sprawie nie ulegało wątpliwości, że strona skarżąca o takie pozwolenie nie wystąpiła. Z tego powodu sąd I instancji prawidłowo uznał, że PINB zasadnie wydał postanowienie z [...] czerwca 2010 r., a następnie wobec milczenia inwestora wystąpiła konieczność wydania decyzji na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 pr.bud.
Jako nie mające istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 ppsa należało ocenić brak rozważenia przez sąd I instancji prawidłowości doręczenia inwestorowi zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego z [...] marca 2010 r., nr [...]. Oceniając trafność tego zarzutu Naczelny Sąd Administracyjny miał na uwadze, że strona skarżąca od samego początku brała aktywny udział w prowadzonym przed organami nadzoru budowlanego postępowaniu, składając szereg pism procesowych, wnosząc odwołanie od decyzji z [...] kwietnia 2011 r., a następnie skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego od decyzji z [...] marca 2012 r. We wniesionej skardze kasacyjnej poza samym jedynie sformułowaniem zarzutu naruszenia art. 10 §1 kpa oraz art. 45 kpa strona skarżąca nie wyjaśniła, jaki wpływ miało zaistniałe uchybienie dla obrony jej praw podmiotowych.
Za niezasadny uznany został również sformułowany w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 10 §1 kpa, związany z brakiem czasu do zapoznania się przez stronę skarżącą ze zgromadzonym materiałem dowodowym sprawy. Argumentem przesądzającym w tym zakresie nie może być odległość pomiędzy siedzibą inwestora a miejscem prowadzenia przez Niego działalności turystyczno-rekreacyjnej. Inwestor będący przedsiębiorcą powinien bowiem tak zorganizować swoje działanie, aby dokonywać prawem przewidzianych czynności w terminie. Poza tym, formułując ten zarzut strona skarżąca nie podała konkretnych okoliczności, których nie mogła podnieść przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, które to mogłyby zaważyć na jej treści.
Sąd I instancji sporządzając w niniejszej sprawie uzasadnienie nie naruszył art. 141 §4 ppsa w stopniu, który uniemożliwiałby kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku. Aprobując wywody strony na temat potrzeby wyczerpującego przedstawienia przez sąd I instancji pisemnych motywów zapadłego rozstrzygnięcia nie należy jednak automatycznie uznawać, że sąd ten powinien w obszerny sposób odnieść się do kwestii, które zostały uznane za oczywiście niezasadne dla rozstrzygnięcia sprawy.
W tym stanie sprawy, uznając skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI