II OSK 2584/24

II OSK 2584/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Despot - Mładanowicz /przewodniczący/
Jan Szuma /sprawozdawca/
Jerzy Stankowski
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Sygn. powiązane
II SA/Ke 237/24 - Wyrok WSA w Kielcach z 2024-07-10
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędzia del. WSA Jan Szuma (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 10 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Ke 237/24 w sprawie ze skargi T. G. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 4 marca 2024 r., znak SPN.111.7821.1.1.2024 w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej we wznowionym postępowaniu oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 10 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Ke 237/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę T. G. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego (zwanego dalej "Wojewodą") z dnia 4 marca 2024 r., znak SPN.111.7821.1.1.2024 utrzymującą w mocy decyzję Starosty S. (zwanego dalej "Starostą") z dnia 12 grudnia 2023 r., znak AB.6740.3.2023.ZRID o odmowie uchylenia – w trybie wznowienia postępowania – ostatecznej decyzji Starosty z dnia 30 marca 2023 r., nr 2/2023 zezwalającej na realizację inwestycji drogowej pod nazwą "Budowa drogi gminnej K. o długości 846,40 m".
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł T. G. , zarzucając naruszenie:
1. art. 34 w zw. z art. 48 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (na datę zaskarżonej decyzji tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej "K.p.a.") przez bezzasadne przyjęcie, że korespondencja zawierająca decyzję o wywłaszczeniu skarżącego z części prawa własności jego nieruchomości położonych w K. została mu skutecznie i prawidłowo doręczona, a co za tym idzie, że brak jest w realiach sprawy podstaw do przyjęcia, że decyzje Starosty i Wojewody dotknięte są nieważnością, a prawa skarżącego do obrony jego interesu prawnego postępowaniu (jako strony) nie zostały w rażący sposób naruszone. Zdaniem T. G. zaskarżony wyrok prowadzi de facto do pozbawienia go możliwości obrony jego praw i oznacza aprobatę bezprawnych działań organów;
2. art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (na datę zaskarżonej decyzji tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1752 z późn. zm., dalej "P.g.k.") przez bezzasadne przyjęcie, że to skarżący na skutek niedbalstwa uchybił obowiązkom wynikającym z dyspozycji tego przepisu i doprowadził do sytuacji, w której nie otrzymał decyzji Starosty (k. 9 uzasadnienia wyroku), pomimo że zmiana w ewidencji gruntów dotycząca działek skarżącego była następstwem prawomocnego orzeczenia sądowego. Skarżący nie miał więc obowiązku zgłaszania zmian gruntowych w Starostwie Powiatowym w S. we własnym zakresie. Do prawidłowego zgłoszenia takich zmian, będących następstwem prawomocnego postanowienia sądowego, był obowiązany Sąd Rejonowy w S. po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie I Ns 82/16. W ocenie skarżącego nie nastąpiło po jego stronie zawinienie i nie może on ponosić ujemnych konsekwencji zamieszczenia nieprawidłowych danych dotyczących wskazania jego miejsca zamieszkania w ewidencji gruntów.
Wskazując na powyższe skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach oraz uchylenie decyzji Wojewody i Starosty.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 193 zd. drugie P.p.s.a. (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej i nie relacjonuje się w nim ustaleń faktycznych oraz argumentacji prawnej przedstawionych przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania sądowego (art. 183 § 2 pkt 1-6 P.p.s.a.), stąd należy ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów skargi kasacyjnej.
Istota sporu zaistniałego w niniejszej sprawie sprowadza się do braku faktycznego udziału skarżącego kasacyjnie w toczącym się postępowaniu w sprawie budowy drogi, wynikającego z zawiadomienia o wszczęciu postępowania na adres ujawniony w katastrze nieruchomości, odmienny względem realnego adresu zamieszkania skarżącego kasacyjnie. Mając na względzie okoliczności sprawy, w tym w szczególności bezsporny fakt ujawnienia adresu [...] S., ul. [...] w katastrze nieruchomości, wywiedzione w skardze kasacyjnej zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie.
Zarzut naruszenia art. 34 w zw. z art. 48 § 1 K.p.a. jest bezzasadny, gdyż przywołanie tych przepisów nie koresponduje z okolicznościami sprawy. Art. 34 K.p.a. (tu należy domniemać, iż skarżący ma na myśli § 1) stanowi o obowiązku organu administracji publicznej wystąpienia do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej lub niezdolnej do czynności prawnych. Natomiast wedle art. 48 § 1 K.p.a. pisma skierowane do osób nieznanych z miejsca pobytu, dla których sąd nie wyznaczył przedstawiciela, doręcza się przedstawicielowi ustanowionemu w myśl art. 34.
Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej w sprawie nie miały zastosowania powyższe przepisy, a korespondencja dotycząca budowy drogi gminnej K. była skarżącemu skutecznie i prawidłowo doręczana. Nie było tym bardziej podstaw do przyjęcia, że "wydane w sprawie decyzje dotknięte zostały nieważnością bezwzględną". Stosownie do art. 11d ust. 5 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (na datę zaskarżonej decyzji tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 162 z późn. zm., dalej "specustawa drogowa") zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie o wydanie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej doręcza się na adres wskazany w katastrze nieruchomości, a doręczenie na ten adres "jest skuteczne". Natomiast zgodnie z art. 11f ust. 3 specustawy drogowej o wydaniu decyzji zawiadamia się w drodze obwieszczeń oraz wysyła się zawiadomienie do właścicieli lub użytkowników wieczystych nieruchomości na adres określony w katastrze nieruchomości. Także w tym przypadku ustawodawca dookreślił, że doręczenie na taki adres "jest skuteczne". W świetle tych – jednoznacznych w swej treści – przepisów organy słusznie uznały i trafnie zaaprobował to Sąd pierwszej instancji, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania doręczone na adres wskazany w katastrze nieruchomości zostało dokonane ze skutkiem prawnym. Podobnież ocenić należało doręczenie samego zezwolenia na realizację inwestycji drogowej.
Powyższego nie mogą podważyć wskazywane przez T. G. nieudokumentowane, bliżej nieokreślone zdarzenia związane z postępowaniem toczącym się przed Sądem Rejonowym w S. w sprawie o sygn. akt I Ns 82/16. T. G. wprawdzie twierdzi, że we wniosku głównym w sprawie o dział spadku wskazał, że "zamieszkuje w Wielkiej Brytanii" wraz z podaniem jego adresu zamieszkania oraz PESEL. Nie udokumentował jednak tych twierdzeń i nie wykazał, że dochował należytej staranności, aby właściwe dane, po wydaniu orzeczenia przez sąd powszechny, zostały wpisane do katastru nieruchomości.
Podobnie wywiedziony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 22 ust. 2 P.g.k. należało uznać za nieusprawiedliwiony. Zgodnie z tym przepisem podmioty, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 P.g.k. (czyli między innymi właściciele nieruchomości), zgłaszają właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian. Naczelny Sąd Administracyjny oczywiście dostrzega, że w zdaniu drugim tego samego przepisu ustawodawca wskazuje, iż: "Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających [...] orzeczeń sądowych".
Mając na uwadze powyższe można się zgodzić co do zasady z twierdzeniem zawartym w skardze kasacyjnej, że rzeczywiście zgłaszanie zmian wynikających z prawomocnych orzeczeń sądowych nie wymaga podejmowania w tym samym zakresie działań przez właściciela. Nie to w niniejszej sprawie jest jednak kwestią zasadniczą. Naczelny Sąd Administracyjny nie kwestionuje, że adres przy ul. [...] w S. , jako adres zamieszkania skarżącego, mógł być wpisany na skutek prawomocnego orzeczenia Sądu Rejonowego w S. w przywołanej przez skarżącego sprawie o sygn. akt I Ns 82/16. Nie zmienia to jednak faktu – stosownie do uwag z poprzedniego akapitu – że ówczesną sprawę sądową, jak wynika z wyjaśnień zawartych w skardze kasacyjnej, prowadził dla T. G. przed Sądem Rejonowym w S. pełnomocnik, który obowiązany był zapewnić aktualność danych, jakimi wówczas dysponował ten Sąd. Tymczasem w wyniku opisanego postępowania sądowego wpisano w katastrze nieruchomości określone dane właściciela, które przez wiele kolejnych lat nie zostały zweryfikowane ani przez T. G. , ani przez jego pełnomocnika.
Nade wszystko Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że skarżący kasacyjnie, choć zdaje się sugerować, że wpisanie nieaktualnych danych o jego miejscu zamieszkania w katastrze nieruchomości wynikać miało z błędu Sądu Rejonowego w S. w sprawie o sygn. akt I Ns 82/16, w skardze kasacyjnej nie podjął się on trudu przedstawienia jakichkolwiek dokumentów ze wskazanego postępowania o dział spadku na potwierdzenie tezy, że ówczesne działania jego i jego pełnomocnika spełniały kryteria należytej staranności, a wpisany w katastrze nieruchomości adres jest, na przykład, oczywiście błędny, czemu skarżący nie mógł przeciwdziałać. Skarga kasacyjna jest w omawianym zakresie nieprzekonująca, gdyż ograniczono się w niej do przywołania domniemanego źródła spornego wpisu adresu zamieszkania skarżącego do ewidencji (orzeczenie o sygn. akt I Ns 82/16), ale nie udokumentowano żadnych dalszych okoliczności, jak choćby, że skarżący lub jego pełnomocnik wskazywali inne, właściwe dane.
Niezależnie od powyższego w niniejszej sprawie trudno twierdzić o wyłączeniu działania skutków z art. 11d ust. 5 i art. 11f ust. 3 specustawy drogowej, gdy chodzi o korespondencję w sprawie budowy drogi gminnej K. – także z innego powodu. Otóż sporny wpis w katastrze nieruchomości z nieaktualnym miejscu zamieszkania skarżącego widniał w ewidencji gruntów od wielu lat. T. G. , przebywający za granicą i pozostawiając w kraju swój majątek nieruchomy, dbając należycie o własne interesy, powinien był zadbać o aktualność danych ewidencyjnych nieruchomości, zweryfikować je (przynajmniej po nabyciu nieruchomości), a w razie potrzeb zgłosić stosowne zmiany w Starostwie Powiatowym w S. we własnym zakresie.
Mając to wszystko na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny – uznając, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw – orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a.
Wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a.