II OSK 2581/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-05-22
NSAbudowlaneŚredniansa
pozwolenie na budowęprawo budowlanepola elektromagnetyczneochrona środowiskadecyzja o warunkach zabudowyprojekt budowlanylinie elektroenergetyczneskarga kasacyjnanadzór budowlanyprawo administracyjne

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą pozwolenia na budowę, uznając, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa w kwestii odległości od linii elektroenergetycznej i dopuszczalnych poziomów pola elektromagnetycznego.

Skarga kasacyjna dotyczyła pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, kwestionując zgodność z przepisami dotyczącymi dopuszczalnych poziomów pola elektromagnetycznego oraz Polską Normą PN E 05100-1:1998. Sąd Najwyższy Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo oddalił skargę, stwierdzając brak rażącego naruszenia prawa. NSA podkreślił, że Polskie Normy są dobrowolne, a projekt budowlany nie wykazywał jednoznacznie lokalizacji inwestycji w strefie przekroczenia dopuszczalnych poziomów pola elektromagnetycznego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. S.A. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżąca kasacyjnie zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym niezgodność z przepisami dotyczącymi dopuszczalnych poziomów pola elektromagnetycznego oraz brak zastosowania Polskiej Normy PN E 05100-1:1998. NSA, działając w granicach skargi kasacyjnej i nie stwierdzając nieważności postępowania, uznał zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że kontrola w trybie nadzwyczajnym dotyczy kwalifikowanych wad prawnych, a nie ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. W ocenie NSA, Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo zaakceptował stanowisko organów nadzoru budowlanego, że nie doszło do rażącego naruszenia art. 35 Prawa budowlanego ani przepisów o ochronie środowiska. Sąd wskazał, że projekt budowlany nie zawierał jednoznacznych danych o lokalizacji linii elektroenergetycznej, a informacja o jej pobliżu w dokumentacji nie obligowała organu do żądania uzupełnień w kontekście przepisów o polach elektromagnetycznych. Ponadto, NSA zaznaczył, że Polskie Normy są dobrowolne, a przepisy dotyczące odległości budynków od linii elektroenergetycznych nie istnieją w sposób nakazujący ich stosowanie w tym kontekście. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. (uzasadnienie wyroku), również uznano za bezzasadne, gdyż uzasadnienie WSA spełniało wymogi kontroli kasacyjnej. Ostatecznie, NSA oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli z rysunkowej części projektu zagospodarowania terenu nie wynika jednoznacznie lokalizacja inwestycji w strefie przekroczenia dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, a jedynie ogólna informacja w opisie.

Uzasadnienie

NSA uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, gdy projekt budowlany nie zawierał jednoznacznych danych o lokalizacji linii elektroenergetycznej, a jedynie ogólną informację o jej pobliżu. Obowiązek sprawdzenia zgodności z przepisami o polach elektromagnetycznych nie jest bezwzględny w sytuacji braku jednoznacznych danych w projekcie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (40)

Główne

pr. bud. art. 35 § ust. 1 pkt 1

Prawo budowlane

pr. bud. art. 35 § ust. 1 pkt 2

Prawo budowlane

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

pr. bud. art. 35 § ust. 1 pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku § § 2 pkt 1-2 i załącznik nr 1

u.o.n. art. 5 § ust. 3

Ustawa o normalizacji

p.o.ś. art. 122 § ust. 1

Prawo ochrony środowiska

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie § § 314

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 140

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193 § zd. 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193 § zd. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie § § 314

p.o.ś. art. 122 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Rozporządzenie z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych § § 2 pkt 1-2 i załącznik nr 1

u.o.n. art. 5 § ust. 3

Ustawa z dnia 12 kwietnia 2002 r. o normalizacji

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko art. 71 § ust. 1

k.p.a. art. 16 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 pr. bud. i przepisami o polach elektromagnetycznych. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 pr. bud. i art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. c) pr. bud. oraz art. 5 ust. 3 u.o.n. poprzez niezastosowanie Polskiej Normy PN E 05100-1:1998. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 122 ust. 1 p.o.ś. i przepisami o polach elektromagnetycznych. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. poprzez niedostrzeżenie przez WSA naruszenia przepisów prawa materialnego przez organ II instancji. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 oraz z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie i niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ) p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez przyjęcie, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz przepisami Prawa budowlanego i rozporządzeń poprzez uznanie, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Naruszenie art. 141 § 4 i art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez zbyt ogólnikowe odniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów skargi.

Godne uwagi sformułowania

tryb ten nie może być traktowany jako kolejna instancja czy też swoisty substytut postępowania odwoławczego i nie służy ponownemu załatwieniu sprawy czy wszechstronnemu jej zbadaniu w pełnym zakresie. brak jest przepisów prawa określających normy odległościowe budynków zamieszkałych przez ludzi od linii elektroenergetycznej [...] kV, a więc nie można skutecznie zarzucać organowi naruszenia przepisów, które nie istnieją. Polskie Normy nie należą do systemu źródeł prawa powszechnie obowiązującego, co wynika wprost z art. 87 Konstytucji RP. stosowanie Polskich norm jest dobrowolne.

Skład orzekający

Anna Szymańska

sędzia del. WSA

Anna Żak

przewodniczący sprawozdawca

Grzegorz Czerwiński

sędzia NSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących sprawdzenia projektu pod kątem oddziaływania pól elektromagnetycznych, dobrowolność stosowania Polskich Norm, zakres kontroli sądowej w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji. Interpretacja przepisów o polach elektromagnetycznych może ewoluować.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii technicznych i prawnych związanych z budownictwem i ochroną środowiska, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na szczegółowej analizie przepisów i braku jednoznacznych dowodów, co czyni ją bardziej interesującą dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Budowa blisko linii energetycznej? NSA wyjaśnia, kiedy pozwolenie na budowę nie jest rażąco wadliwe.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2581/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-05-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Szymańska
Anna Żak /przewodniczący sprawozdawca/
Grzegorz Czerwiński
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 2501/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-07-28
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Anna Żak (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Anna Szymańska Protokolant starszy asystent sędziego Paulina Jaszczuk po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. S.A. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lipca 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 2501/21 w sprawie ze skargi P. S.A. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 października 2021 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 28 lipca 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 2501/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej "Sąd Wojewódzki") oddalił skargę P. S.A. z siedzibą w K., dalej "Skarżąca/Spółka" na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, dalej "GINB" z 4 października 2021 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosły P. S.A. z siedzibą w K. zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 pr. bud. w brzmieniu na dzień wydania kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę, w zw. z § 2 pkt 1-2 i załącznikiem nr 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku, oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (wedle stanu prawnego na dzień wydania kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę), dalej "rozporządzenie w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych" - poprzez jego błędne zastosowanie wobec niedokonania ustaleń w zakresie zgodności decyzji organu I instancji z ustaleniami ostatecznej decyzji Wójta Gminy [...] z [...] stycznia 2017 r. znak [...], o warunkach zabudowy (przeniesionej [...] stycznia 2019 r., a następnie zmienionej [...] lipca 2019 r.), z przepisami ochrony środowiska dot. dopuszczalnych poziomów pola elektromagnetycznego dla terenu przeznaczonego pod zabudowę mieszkaniową i miejsc dostępnych dla ludności w obrębie spornej inwestycji.
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 pr. bud w brzmieniu na dzień wydania kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę w zw. z art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. c) pr. bud. w zw. z art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji (dalej jako: "u.o.n.") - poprzez ich zawężającą, błędną wykładnię polegającą na dowolnym pominięciu stosowania Polskiej Normy PNE 05100-1:1998, jako źródła wiedzy technicznej przy badaniu zgodności projektu budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej, zakresie dopuszczalnych w świetle ww. normy odległości spornego budynku od przewodów linii elektroenergetycznej [...], co w konsekwencji doprowadziło do ustalenia, że nie naruszono ww. przepisów i nie wystąpiły przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji, w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.;
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 122 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (dalej jako: "p.o.ś." ) w zw. z § 2 pkt 1-2 i załącznikiem nr 1 do ww. rozporządzenia z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych oraz w zw. z § 314 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych - poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na dowolnym przyjęciu, że informacja zamieszczona na stronie 88 projektu budowlanego przez projektanta, posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania robotami bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, tj. informacja "że w pobliżu projektowanej inwestycji znajduje się sieć elektroenergetyczna" nie obligowała Starosty do jego oceny w kontekście § 314 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, co w konsekwencji doprowadziło do ustalenia, że nie naruszono ww. przepisów i nie wystąpiły przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji, w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. poprzez niedostrzeżenie przez WSA w Warszawie naruszenia przez organ II instancji przepisów prawa materialnego określonych powyżej, czego konsekwencją było oddalenie skargi na zaskarżoną decyzję, zamiast uchylenie tej decyzji w sytuacji, gdy została ona wydana z naruszeniem tych przepisów;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 oraz z art. 77 § 1 k.p.a. polegające na oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi na zaskarżoną decyzję organu II instancji, a w konsekwencji nieuchyleniu decyzji organu II instancji, pomimo że została ona wydana z naruszeniem art. 7 w zw. z art. 8 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., polegającym na niezebraniu i niewyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, zaniechaniu podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego;
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ) p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez przyjęcie, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi art. 107 k.p.a. i odpowiada wynikającej z art. 11 k.p.a. zasadzie przekonywania, a w konsekwencji oddalenie skargi na decyzję organu II instancji, zamiast jej uwzględnienia i uchylenia tej decyzji w sytuacji, gdy została ona wydana z naruszeniem powołanych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego wobec nieustosunkowania się przez organ II instancji do wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżącą w odwołaniu,
4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz ww. przepisów art. 35 ust. 1 pkt 1 pr. bud., art. 35 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. c) pr. bud., art. 5 ust. 3 u.o.n., art. 122 ust. 1 p.o.ś. w zw. z § 2 pkt 1-2 i załącznikiem nr 1 do ww. rozporządzenia w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych oraz w zw. z ww. rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, poprzez uznanie że nie doszło do rażącego naruszenia prawa w związku z wydaniem ww. decyzji Starosty Powiatu [...] z [...] września 2019 r., nr [...], a w konsekwencji oddalenie skargi oraz nieuchylenie decyzji organu II instancji pomimo braku dokonania przez Starostę Powiatu [...] wymaganego ww. przepisami art. 35 pr. bud. sprawdzenia zgodności projektu z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy oraz wymaganiami ochrony środowiska, a w konsekwencji zatwierdzenie projektu budowalnego pomimo jego niezgodności z przywołanymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej i dopuszczenie przedmiotową decyzją możliwości realizacji objętej nią inwestycji budowlanej na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową, w strefie przekroczenia dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, co skutkowało z ryzykiem zagrożenia zdrowia lub życia ludzi i powodowało brak możliwości zaakceptowania tej decyzji jako aktu wydanego przez organy państwowe w praworządnym państwie;
5. art. 141 § 4 i art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez zbyt ogólnikowe odniesienie się w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku do zarzutów skargi oraz niedoniesienie się przez WSA w Warszawie w uzasadnieniu do wszystkich zarzutów podniesionych w złożonej przez Skarżącą w skardze.
Mając na uwadze powyższe Skarżąca wniosła o uchylenie na podstawie art. art. 188 p.p.s.a. zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zarówno decyzji organu II instancji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji; ewentualnie, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie; rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.) uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności postępowania, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.
Zarzuty skargi kasacyjnej nie są usprawiedliwione.
Wbrew zarzutom kasacyjnym Sąd Wojewódzki orzekł prawidłowo o oddaleniu skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 4 października 2021 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] maja 2021 odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Powiatu [...] z [...] września 2019 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej P. P. i M. P. ("inwestor") pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej wraz z urządzeniami budowlanymi z zewnętrznym odcinkiem instalacji elektrycznej od złącza pomiarowego, przyłączem wodociągowym ze studnią wierconą i kanalizacji sanitarnej ze zbiornikiem na ścieki na terenie nieruchomości nr ewid. [...] (przed podziałem nr ewid. [...]), [...] (przed podziałem nr ewid. [...]) położonych w miejscowości [...], gm. [...].
Przede wszystkim należy zaznaczyć, że przedmiotem kontroli sądowej była decyzja wydana w trybie nadzwyczajnym, dlatego Sąd Wojewódzki słusznie zwrócił uwagę na przesłanki warunkujące stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, który zaakceptował ocenę orzekających w sprawie organów, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności w/w decyzji Starosty Powiatu [...] z [...] września 2019 r.
Poddana kontroli Sądu I instancji decyzja zapadła w trybie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, który stanowi wyjątek od przyjętej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji ostatecznej, służącej realizacji takich wartości jak pewność prawa, zaufanie do państwa, czy ochrona praw nabytych. Ten nadzwyczajny tryb koncentruje się wyłącznie na rozważeniu, czy decyzja ta dotknięta jest którąś z kwalifikowanych wad prawnych wyliczonych w art. 156 § 1 k.p.a., w tym czy narusza prawo w stopniu rażącym (pkt 2), czyli ewidentnym, oczywistym i dającym się ustalić bez konieczności dokonywania wykładni i jednoznacznie, bez możliwości odmiennej interpretacji. W związku z tym wyeliminowanie ostatecznej decyzji administracyjnej w oparciu o przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przesłankę rażącego naruszenia prawa powinno następować tylko w okolicznościach bezspornych. Podkreślić trzeba, że tryb ten nie może być traktowany jako kolejna instancja czy też swoisty substytut postępowania odwoławczego i nie służy ponownemu załatwieniu sprawy czy wszechstronnemu jej zbadaniu w pełnym zakresie.
Kierując się takim rozumieniem art. 156 § 2 pkt 2 k.p.a., Sąd Wojewódzki zasadnie zaakceptował w zaskarżonym wyroku stanowisko organów nadzoru budowlanego, zgodnie z którym zakwestionowane pozwolenie na budowę nie zostało wydane z rażącym naruszeniem art.35 ust.1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 - dalej: " pr.bud.") i przepisów dotyczących sytuowania przedmiotowej inwestycji poza strefą, w której występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego.
Oczywiście rację ma autor skargi kasacyjnej, że warunkiem wykorzystania nieruchomości na cele budowlane, oprócz jej położenia na terenach budowlanych jest również położenie jej poza obszarem strefy, w której następuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektomagnetycznego. W myśl bowiem § 314 rozporządzenia rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r., poz. 1225 - dalej: "rozporządzenie") budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w przepisach odrębnych dotyczących ochrony przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych.
Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 pr.bud. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kwestionowanego pozwolenia na budowę, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (pkt 1) ; zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (pkt 2).
Nie ulega wątpliwości, że organ architektoniczno-budowlany, stosownie do w/w art. 35 ust. 1 pkt 2 pr.bud. ma obowiązek sprawdzić przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, a zatem także w kontekście przesłanek wynikających z art. 314 rozporządzenia. Weryfikując w świetle wymienionych przepisów udzielone pozwolenie na budowę przedmiotowej inwestycji, GINB trafnie uznał, że organ architektoniczno-budowlany nie naruszył w/w przepisów w rażący sposób.
Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, aprobując tym samym stanowisko organów architektoniczno-budowlanych, w projekcie zagospodarowania terenu nie została naniesiona linia elektroenergetyczna [...] kV relacji [...]. Wskazany projekt budowlany nie przedstawia przebiegu w sąsiedztwie inwestycji żadnej linii elektroenergetycznej, ani tego rodzaju naniesień sugerujących taki przebieg, które jednocześnie obligowałyby organ architektoniczno-budowlany do żądania jego uzupełnienia. Wprawdzie na stronie 88 projektu budowlanego uprawniony projektant wskazał, że "w pobliżu projektowanej inwestycji znajduje się sieć elektroenergetyczna", co słusznie zauważył organ nadzoru budowlanego i Skarżąca kasacyjnie, lecz powyższa informacja została zamieszczona jedynie w opracowaniu pn. "[...]". Podkreślić wobec tego trzeba, że skoro z analizy części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu nie wynikało, że obejmuje on przedmiotową linię elektroenergetycznej [...] kV, to już z tego powodu nie można zarzucić organom architektoniczno-budowlanym rażącego naruszenia art.35 ust.1 pkt 1 i 2 pr.bud. w zw. § 314 rozporządzenia. Z drugiej strony, skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów w postaci odpowiedniej dokumentacji, pozwalającej ustalić, że przedmiotowa inwestycja w postaci budynku mieszkalnego została zaprojektowana na obszarze strefy, na której występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w przepisach odrębnych dotyczących ochrony przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych.
Za bezzasadny uznać należy również zarzut skargi kasacyjnej odnoszący się do kwestii rażącego naruszenia art. 122 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (dalej jako: "p.o.ś.") w zw. z § 2 pkt 1-2 i załącznikiem nr 1 do ww. rozporządzenia z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych. Wyjaśnić należy, że zupełnie inny jest cel oraz przedmiot regulacji zawartej w § 314 rozporządzenia, a regulacji zawartej w art. 122 ust. 1 p.o.ś. oraz § 2 pkt 1-2 i załącznika nr 1 do rozporządzenia z 2003 r.
Przepis § 314 rozporządzenia odnosi się do lokalizowania obiektów – budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi w taki sposób, by budynki te nie znajdowały się na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego natomiast celem regulacji zawartej w art. 122 p.o.ś. jest przede wszystkim zapewnienie ochrony zdrowia publicznego przez określenie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku dla określonych tam terenów. Bezpośrednim adresatem powyższych norm są podmioty odpowiedzialne za budowę i działanie obiektów będących źródłem pola elektromagnetycznego. Wobec tego nie można uznać, że w toku kontrolowanego postępowania, mającego za przedmiot udzielenie pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego, w sytuacji gdy z projektu budowlanego nie wynikały żadne przesłanki o jakich mowa w § 314 rozporządzenia obowiązkiem organu architektoniczno-budowlanego było sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z art. 122 p.o.ś. oraz przepisami wydanego w oparciu o zawartą tam delegację ustawową rozporządzenia. Poza tym wyraźnie podkreślić trzeba, że brak jest przepisów prawa określających normy odległościowe budynków zamieszkałych przez ludzi od linii elektroenergetycznej [...] kV, a więc nie można skutecznie zarzucać organowi naruszenia przepisów, które nie istnieją.
Za nietrafny uznać należy także zarzut kasacyjny dotyczący braku zastosowania w tej sprawie Polskiej Normy PN E 05100-1:1998, jako źródła wiedzy technicznej przy badaniu zgodności projektu budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej w zakresie dopuszczalnych w świetle ww. normy odległości spornego budynku od przewodów linii elektroenergetycznej [...]. Wyjaśnić bowiem należy, że Polskie Normy nie należą do systemu źródeł prawa powszechnie obowiązującego, co wynika wprost z art. 87 Konstytucji RP. Także z art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 kwietnia 2002 r. o normalizacji, wynika, że stosowanie Polskich norm jest dobrowolne. Z tego powodu w dacie wydania kwestionowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji brak było podstaw prawnych zobowiązujących do badania przez organ architektoniczno-budowlany zachowania wymogów ww. normy, a tym samym zarzut kasacyjny w tym zakresie jest nieuzasadniony.
Nie jest także usprawiedliwiony podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. W przepisie tym określono wymogi, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego, toteż rozpatrywany zarzut może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej wówczas, gdy uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną wyroku, uniemożliwiając jednoznaczną rekonstrukcję podstawy rozstrzygnięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 września 2019 r., sygn. akt I OSK 78/18, LEX nr 2744856). Oznacza to, że sąd administracyjny ma nie tylko obowiązek wskazania swojego rozstrzygnięcia (wypowiedzenia się w przedmiocie zgodności z prawem skarżonego aktu administracyjnego), ale i umotywowania swojego stanowiska w tym zakresie, tj. przedstawienia toku rozumowania, który doprowadził do podjęcia rozstrzygnięcia, w tym wskazania przyczyn zajęcia danego stanowiska, jak i powodów, dla których zarzuty i argumenty podnoszone przez stronę są lub nie są zasadne Jak podnosi się w orzecznictwie NSA wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. zasadniczo w sytuacji, gdy nie zawiera ono stanowiska odnośnie do stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia, jak również, gdy jest ono sporządzone w sposób uniemożliwiający instancyjną kontrolę zaskarżonego wyroku (por. wyrok NSA z 19 września 2018 r., II OSK 63/18). Wbrew wywodom skargi kasacyjnej sporządzone w niniejszej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom wynikającym z art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji przedstawił bowiem stan faktyczny, jaki przyjął za podstawę rozstrzygnięcia i przekonująco, wbrew twierdzeniom Skarżącej w sposób jasny uzasadnił swoje stanowisko, co do oceny prawidłowości przeprowadzonego postępowania. Brak odniesienia się przez Sąd I instancji do wszystkich zarzutów skargi nie świadczy o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a., ponieważ uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera stanowisko Sądu I instancji, co do kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. W rozpoznawanej sprawie nie doszło wobec powyższego do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Wreszcie wskazać trzeba, że wbrew wywodom skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji nie naruszył art.145 § 1 pkt 1 lit c i art.151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art.8 art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. W sprawie przeprowadzono wymagane postępowanie wyjaśniające, w którym zebrano potrzebny materiał dowodowy, niezbędny do podjęcia końcowego rozstrzygnięcia, motywy zaskarżonej decyzji zawierają stosowne uzasadnienie, w którym wyjaśniono w sposób przekonujący przesłanki zastosowania podstawy materialnoprawnej w kontekście poczynionych ustaleń faktycznych sprawy. W toku prowadzonego postępowania zabezpieczono realizację zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), podejmując wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia niniejszej sprawy, jak również zbierając i rozpatrując w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Skarżąca kasacyjnie nie przedstawiła argumentacji, ani dowodów pozwalających zakwestionować przyjęte przez organy administracji ustalenia.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, ponieważ nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI