Orzeczenie · 2024-06-26

II OSK 2571/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-06-26
NSAAdministracyjneWysokansa
warunki zabudowyzagospodarowanie przestrzennekontrola sądowawyłączenie organuKodeks postępowania administracyjnegoPrawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiorgan właściwyskarga kasacyjnauchylenie decyzji

Sprawa trafiła do Naczelnego Sądu Administracyjnego na skutek skargi kasacyjnej D.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Skarżący zarzucał WSA naruszenie przepisów postępowania, w szczególności dotyczących wyłączenia organów administracji. Kluczowym zagadnieniem stało się postanowienie Prezesa Rady Ministrów o wyznaczeniu SKO w Toruniu do rozpoznania sprawy, po tym jak Prezes SKO we Włocławku (mąż jednej z odwołujących się) zwrócił się o wyznaczenie innego organu. Sąd pierwszej instancji uznał, że choć istniały wątpliwości co do bezstronności Prezesa SKO we Włocławku, to postanowienie Prezesa RM nie było wiążące w kwestii wyłączenia organu I instancji, a sama sprawa ustalenia warunków zabudowy nie dotyczy interesów majątkowych w rozumieniu art. 25 § 1 K.p.a. NSA uchylił wyrok WSA, decyzję SKO oraz postanowienie Prezesa RM, uznając, że wadliwie wyznaczono organ odwoławczy. Sąd podkreślił, że postanowienie Prezesa RM o wyznaczeniu organu podlega kontroli sądu administracyjnego, a w tej konkretnej sprawie wyznaczenie SKO w Toruniu było błędne, gdyż nie istniały przesłanki do wyłączenia SKO we Włocławku na podstawie art. 25 § 1 K.p.a., a wyłączenie Prezesa SKO z uwagi na pokrewieństwo z odwołującą się powinno być rozpatrywane w trybie art. 24 K.p.a., co wymagało innego trybu wyznaczenia organu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wyznaczania organów administracji w przypadku wyłączenia, w szczególności rozróżnienie kompetencji Prezesa RM i ministra właściwego do spraw administracji publicznej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wyłączenia organu i procedury wyznaczenia organu zastępczego.

Zagadnienia prawne (4)

Czy postanowienie Prezesa Rady Ministrów wyznaczające organ właściwy do załatwienia sprawy podlega kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, postanowienie to podlega kontroli sądu administracyjnego jako mieszczące się w granicach sprawy, w której zapadła decyzja organu wyznaczonego tym postanowieniem.

Uzasadnienie

NSA uznał, że postanowienie Prezesa RM o wyznaczeniu organu jest aktem podjętym w granicach sprawy, której dotyczy skarga, a zatem podlega kontroli sądu na podstawie art. 135 Ppsa.

Czy sprawa ustalenia warunków zabudowy jest 'sprawą dotyczącą interesów majątkowych' w rozumieniu art. 25 § 1 K.p.a. w kontekście wyłączenia organu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sprawa ustalenia warunków zabudowy nie jest sprawą dotyczącą interesów majątkowych w rozumieniu art. 25 § 1 K.p.a., ponieważ decyzja taka nie rodzi praw do terenu ani nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko, że decyzja o warunkach zabudowy ma charakter deklaratoryjny i nie wpływa bezpośrednio na sferę majątkową stron, w przeciwieństwie do np. pozwolenia na budowę.

Czy wyłączenie Prezesa SKO we Włocławku z powodu pokrewieństwa z odwołującą się osobą skutkuje wyłączeniem całego Kolegium i koniecznością wyznaczenia innego organu przez Prezesa RM?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wadliwie przyjęto, że wyłączenie Prezesa SKO z powodu pokrewieństwa (art. 24 K.p.a.) skutkuje wyłączeniem całego Kolegium i koniecznością wyznaczenia innego organu przez Prezesa RM na podstawie art. 26 § 2 K.p.a. Wyłączenie członków organu kolegialnego następuje w trybie art. 27 K.p.a., a wyznaczenie innego organu w takim przypadku leży w kompetencji ministra właściwego do spraw administracji publicznej, a nie Prezesa RM.

Uzasadnienie

NSA wskazał na rozróżnienie trybów wyznaczenia innego organu w zależności od podstawy wyłączenia (art. 25 K.p.a. - Prezes RM, art. 24 K.p.a. - minister właściwy). W tej sprawie wyznaczenie SKO w Toruniu przez Prezesa RM było wadliwe.

Czy wadliwe ustalenie parametrów zabudowy (linia zabudowy, wysokość, wskaźniki powierzchni) w decyzji o warunkach zabudowy uzasadnia uchylenie tej decyzji?

Odpowiedź sądu

Tak, wadliwe ustalenie parametrów zabudowy, w tym wyznaczenie linii zabudowy na zasadzie wyjątku bez należytego uzasadnienia, dopuszczenie zbyt szerokiego zakresu parametrów oraz brak analizy wysokości kalenicy dachu, stanowiło podstawę do uchylenia decyzji.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji wskazał na szereg uchybień w analizie urbanistycznej i ustaleniu parametrów zabudowy, które naruszały przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA, zaskarżoną decyzję SKO oraz postanowienie Prezesa RM z dnia 26 maja 2020 r. DP.340.6.2020.AZ(4).

Przepisy (22)

Główne

k.p.a. art. 26 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Postanowienie wyznaczające inny organ do rozpoznania sprawy na podstawie art. 26 § 2 K.p.a. jest wiążące dla organu wyznaczonego, ale jedynie w zakresie w nim określonym.

k.p.a. art. 27 § § 2 i 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wyznaczenie innego organu w przypadku wyłączenia członków organu kolegialnego na podstawie art. 24 K.p.a. leży w kompetencji ministra właściwego do spraw administracji publicznej.

Ppsa art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienie Prezesa Rady Ministrów wyznaczające organ właściwy do załatwienia sprawy podlega kontroli sądu administracyjnego, jako mieszczące się w granicach sprawy, w której zapadła decyzja organu wyznaczonego owym postanowieniem.

Upzp art. 61 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Określenie parametrów zabudowy dla poszczególnych działek w terenie analizy na podstawie przybliżonych wartości rzeczywistych.

Pomocnicze

rozp. MI 2003 art. 3 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

rozp. MI 2003 art. 4 § pkt 1 i 3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

rozp. MI 2003 art. 5 § pkt 1 i 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

rozp. MI 2003 art. 6 § pkt 1 i 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

rozp. MI 2003 art. 7 § pkt 1-4

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

rozp. MI 2003 art. 8

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Usko art. 11 § ust. 1 pkt 10

Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych

Kompetencja prezesa kolegium do wyznaczania przewodniczących składów orzekających.

k.p.a. art. 25 § § 1 pkt 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa wyłączenia organu, gdy sprawa dotyczy interesów majątkowych osoby zajmującej stanowisko kierownicze w organie bezpośrednio wyższego stopnia lub osób pozostających z nim w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3 K.p.a.

k.p.a. art. 24 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Wyłączenie pracownika organu, gdy sprawa dotyczy jego interesów majątkowych lub interesów majątkowych małżonka, wstępnego, zstępnego lub rodzeństwa.

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Upzp art. 63 § ust. 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu ani nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich.

Ppsa art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b)

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 203 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 188

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwość procedury wyznaczenia organu odwoławczego przez Prezesa Rady Ministrów. • Niewłaściwe zastosowanie przepisów o wyłączeniu organów administracji.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące wadliwej analizy urbanistycznej i ustalenia parametrów zabudowy (choć WSA uznał je za zasadne, NSA nie rozpatrywał ich merytorycznie z uwagi na wadliwość procedury wyznaczenia organu).

Godne uwagi sformułowania

Postanowienie Prezesa Rady Ministrów wyznaczające w trybie art. 26 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego organ właściwy do załatwienia sprawy, podlega kontroli sądu administracyjnego, jako mieszczące się w granicach sprawy, w której zapadła decyzja organu wyznaczonego owym postanowieniem (art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). • Sprawa ustalenia warunków zabudowy, z uwagi na charakter takiej decyzji wynikający z przepisów Upzp, z pewnością nie dotyczy interesów majątkowych strony tegoż postępowania nie będącej inwestorem.

Skład orzekający

Robert Sawuła

przewodniczący sprawozdawca

Roman Ciąglewicz

sędzia

Grzegorz Antas

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyznaczania organów administracji w przypadku wyłączenia, w szczególności rozróżnienie kompetencji Prezesa RM i ministra właściwego do spraw administracji publicznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyłączenia organu i procedury wyznaczenia organu zastępczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowych kwestii proceduralnych w postępowaniu administracyjnym, które mogą mieć szerokie zastosowanie i wpływać na prawidłowość postępowań.

Ważny wyrok NSA: Kto i jak może wyznaczyć organ do rozpatrzenia Twojej sprawy?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst