II OSK 255/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu gospodarczego z powodu błędnego oznaczenia lokalizacji obiektu w decyzji organu odwoławczego.
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu gospodarczego. Po wieloletnim postępowaniu administracyjnym, organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i sam wydał decyzję nakazującą rozbiórkę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił jednak decyzję organu odwoławczego, wskazując na istotne naruszenie przepisów prawa, w tym błędne oznaczenie gminy, w której znajduje się sporny obiekt. Sąd podkreślił, że precyzyjne określenie lokalizacji obiektu jest kluczowe dla prawidłowego wykonania decyzji rozbiórkowej.
Sprawa dotyczyła samowolnie wybudowanego obiektu gospodarczego o wymiarach 18,70 m x 6,30 m, zlokalizowanego na działkach nr ew. [...] i [...] w m. R. [...], [...] Z.. Po długotrwałym postępowaniu administracyjnym, w którym organy badały legalność budowy i możliwość jej legalizacji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, rozpatrując odwołanie, uchylił decyzję organu pierwszej instancji i sam orzekł o nakazie rozbiórki, powołując się na art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane. Skarżący M.D. i M.D.1 wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając m.in. naruszenie zasad postępowania administracyjnego i wydanie decyzji na ich niekorzyść. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego. Jako główną przyczynę uchylenia wskazał istotne naruszenie przepisów prawa, polegające na błędnym oznaczeniu gminy, w której znajduje się sporny obiekt (wskazano gminę Z. zamiast gminy P.). Sąd podkreślił, że precyzyjne określenie lokalizacji obiektu jest niezbędne dla prawidłowego wykonania decyzji rozbiórkowej i nie może być traktowane jako oczywista omyłka podlegająca sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Sąd zaznaczył również, że kwestia, czy obiekt jest budynkiem podlegającym reżimowi Prawa budowlanego, została już prawomocnie przesądzona wyrokiem WSA w Łodzi z 20 maja 2020 r., II SA/Łd 477/19, który jest wiążący dla organów i sądu. W związku z wadliwością decyzji organu odwoławczego, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi odwoławczemu, który ma uwzględnić wskazania sądu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, błędne oznaczenie gminy, w której znajduje się sporny obiekt, stanowi istotne naruszenie przepisów prawa, które uniemożliwia prawidłowe wykonanie decyzji rozbiórkowej i nie może być traktowane jako oczywista omyłka podlegająca sprostowaniu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że precyzyjne określenie lokalizacji obiektu budowlanego w decyzji nakazującej rozbiórkę jest kluczowe dla jej wykonania. Błędne wskazanie gminy nie jest oczywistą omyłką, a istotną wadą decyzji, która wymaga jej uchylenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
u.p.b. art. 48 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
u.p.b. art. 48 § 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków dotyczących legalizacji obiektu, organ nakazuje rozbiórkę.
Pomocnicze
u.p.b. art. 28 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Zasadą jest możliwość rozpoczęcia robót budowlanych jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę.
u.p.b. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja budynku jako obiektu budowlanego trwale związanego z gruntem, wydzielonego z przestrzeni przegrodami, posiadającego fundamenty i dach.
u.p.b. art. 29 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Wymienia przypadki, w których pozwolenia na budowę nie wymaga, m.in. budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną do 35 m².
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa zasady rozpatrywania odwołania przez organ odwoławczy, w tym możliwość uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 145 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny jest związany prawomocnym wyrokiem sądu.
Dz.U. z 2020 r., poz. 471 art. 25
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
Do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy ustawy - Prawo budowlane w brzmieniu dotychczasowym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędne oznaczenie gminy w decyzji organu odwoławczego, co stanowi istotne naruszenie przepisów prawa i uniemożliwia prawidłowe wykonanie decyzji rozbiórkowej.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżących dotyczące naruszenia art. 139 k.p.a. (reformationis in peius) i obowiązku samodzielnego prowadzenia postępowania dowodowego przez organ odwoławczy zostały uznane za niezasadne.
Godne uwagi sformułowania
sąd administracyjny ocenia czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego nakaz rozbiórki jest najdalej idącą i najbardziej dotkliwą dla inwestora sankcją za naruszenie przepisów ustawy – Prawo budowlane, stosowaną w ostateczności, na zasadzie wyjątku błędne zidentyfikowanie obiektu podlegającego nakazowi rozbiórki może bowiem skutkować bezprzedmiotowością postępowania egzekucyjnego nie można w decyzji o nakazaniu rozbiórki numerów ewidencyjnych działek i ich usytuowania, na których zrealizowano obiekt objęty nakazem rozbiórki, traktować jako cyfr czy oznaczeń, które nic nie znaczą.
Skład orzekający
Robert Adamczewski
przewodniczący sprawozdawca
Michał Zbrojewski
członek
Marcin Olejniczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Precyzyjne określenie obiektu i jego lokalizacji w decyzjach administracyjnych, zwłaszcza nakazujących rozbiórkę. Konsekwencje błędów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Wiążący charakter orzecznictwa sądów administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji błędnego oznaczenia gminy w decyzji administracyjnej. Interpretacja przepisów Prawa budowlanego w kontekście samowoli budowlanej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak drobny błąd proceduralny (błędne oznaczenie gminy) może doprowadzić do uchylenia decyzji administracyjnej, mimo że sama kwestia samowoli budowlanej była już wcześniej przesądzona. Podkreśla wagę precyzji w dokumentacji urzędowej.
“Błąd urzędnika uchyla nakaz rozbiórki. Kluczowe jest poprawne wskazanie gminy!”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 693/24 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2025-03-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-09-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Marcin Olejniczak Michał Zbrojewski Robert Adamczewski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 682 art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.) Sentencja Dnia 7 marca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Michał Zbrojewski, Asesor WSA Marcin Olejniczak, , Protokolant Starszy asystent sędziego Marcelina Niewiadomska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2025 roku sprawy ze skargi M. D. i M. D.1 na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 17 lipca 2024 roku nr 171/2024 znak: WOP.7721.128.2024.DB w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu gospodarczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi na rzecz skarżących M. D. i M. D.1 solidarnie kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. ał Uzasadnienie II SA/Łd 693/24 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z 17 lipca 2024 r. (nr 171/2024, znak: WOP.7721.128.2024.DB) Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, po rozpatrzeniu odwołania M.D. i M.D.1, orzekł w pkt 1 o uchyleniu w całości decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poddębicach z 26 kwietnia 2024 r. (nr 17/2024, znak: PINB.7355/248-30/17), zaś w pkt 2 nakazał M.D. i M.D.1, na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane, rozbiórkę samowolnie wykonanego obiektu budowlanego gospodarczego o wymiarach 18,70m x 6,30m - oznaczonego symbolem "C" na załączniku graficznym, stanowiącym integralną część niniejszej decyzji (szkic sytuacyjny do protokołu z oględzin przeprowadzonych 16 listopada 2023 r.), zlokalizowanego na działkach nr ew. [...] i [...] w m. R. [...], [...] Z. Z akt sprawy wynika, że 3 października 2017 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poddębicach wpłynął wniosek współwłaścicieli działek nr [...],[...] i [...], położonych we wsi R. - B.K. i A. K. o przeprowadzenie oględzin budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działce nr [...], w miejscowości R. [...], gmina P., której właścicielem jest M.D., pod kątem zgodności budowy z przepisami prawa budowlanego. W trakcie oględzin przeprowadzonych 19 października 2017 r. organ pierwszej instancji stwierdził, że na działce nr [...] znajduje się obiekt gospodarczy, który według B.K. usytuowany jest w granicy z jej gruntami. Dodatkowo B.K. oświadczyła, że garaże powstały w latach 2012-2015. Pismem z 15 listopada 2017 r. PINB zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] w m. R., przy granicy z działkami oznaczonymi nr ew. [...] i [...]. W trakcie rozprawy administracyjnej przeprowadzonej 18 stycznia 2018 r. świadek B. L. stwierdził, że na działce od strony zachodniej w latach 50-tych poprzedni właściciele wybudowali oborę ze stodołą - obora z kamienia, stodoła drewniana. Na działce istniał też tzw. parnik oraz szopa drewniana na drewno, opał. Świadek nie wie kiedy powstały pozostałe istniejące budynki gospodarcze. Świadek M. K. (z domu G.) oświadczyła, że jest poprzednią współwłaścicielką przedmiotowej nieruchomości. Potwierdziła zapisy dokonane w akcie notarialnym nr [...] z 2006 r., iż w chwili sprzedaży działka była niezabudowana. Nie było na niej żadnych budynków gospodarczych. B. N. oświadczył, że przebywał na przedmiotowej działce w latach 70 - tych, pomagał przy pracach poprzedniej właścicielce. Stwierdził, iż wówczas znajdował się na działce budynek z kamienia - obora, w części drewniana - stodoła. Świadek nie wie kiedy zostały wybudowane aktualnie znajdujące się na działce budynki gospodarcze. E. W. oświadczyła, że jest córką poprzedniej współwłaścicielki nieruchomości J.K. Ostatnio przebywała na działce w 2000 r., wówczas na działce nie było żadnych budynków gospodarczych. K. B. oświadczył natomiast, że jest mieszkańcem wsi R. Stwierdził, iż na działce istniał budynek inwentarski wybudowany przez poprzednich właścicieli od strony zachodniej. Świadek nie wie jaki zakres robót i kiedy wykonali Państwo D. przy budynkach gospodarczych. W toku postępowania wyjaśniającego organ pierwszej instancji ustalił, że od momentu zakupu nieruchomości Państwo D. dokonali dwóch zgłoszeń we właściwym organie architektoniczno-budowlanym, tj. zgłoszenia z 1 lipca 2009 r. dotyczącego remontu budynku mieszkalnego oraz zgłoszenia z 8 listopada 2011 r. dotyczącego budowy i remontu ogrodzenia. W aktach sprawy znajduje się kserokopia zgłoszenia budowy i remontu ogrodzenia. Organ pozyskał również fotogrametryczne zdjęcie lotnicze działki nr [...], wykonane na dzień 7 sierpnia 2009 r. W trakcie ponownych oględzin przeprowadzonych 18 kwietnia 2018 r. PINB ustalił, że na nieruchomości znajduje się obiekt budowlany gospodarczy wzdłuż granicy z działkami nr [...] i [...]. Ściany z płyt betonowych ogrodzeniowych trwale połączone z gruntem za pomocą słupów. Postanowieniem z 18 czerwca 2018 r. organ pierwszej instancji wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie obiektu budowlanego gospodarczego o powierzchni zabudowy 301 m2, wykonanego bez wymaganego przepisami prawa budowlanego pozwolenia, na działce nr ew. [...], [...], [...] w m. R. [...],[...] P. i nakazał inwestorom M. i M.D. przedstawienie w terminie do 30 września 2018 r. dokumentów, które umożliwią legalizację obiektu. W toku postępowania zażaleniowego, organ drugiej instancji postanowieniem z 13 sierpnia 2018 r. uchylił w całości powyższe postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji wskazując, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie można ustalić, czy w analizowanym postępowaniu mamy do czynienia z kilkoma obiektami budowlanymi, czy też obiekt powstał poprzez posadowienie jednego obiektu a następnie jego rozbudowę, zrealizowaną w taki sposób, że powstał jeden obiekt o zmienionych charakterystycznych parametrach (na co wskazuje sentencja weryfikowanego postanowienia). Kontynuując postępowanie wyjaśniające PINB 26 września 2018 r. ponownie przeprowadził czynności kontrolne ustalając, że na przedmiotowej działce znajdują się dwa odrębne obiekty. Pismem z 10 sierpnia 2018 r. organ pierwszej instancji zmodyfikował zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym gruntów [...] w m. R., przy granicy z działkami oznaczonymi nr ewid. gruntów [...] i [...], należącej do M. i M. D. Prowadzone postępowanie dotyczy sprawdzenia legalności budowy budynku gospodarczego o wym. 18,70 m x 6,30 m, zlokalizowanego na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym gruntów [...] i [...] w m. R. [...], [...] Z., należącego do M. i M. D. Postanowieniem z 4 grudnia 2018 r. PINB wstrzymał prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie spornego obiektu wykonanego bez wymaganego przepisami prawa budowlanego pozwolenia i nakazał inwestorom M. i M. D. przedstawienie w terminie do 30 czerwca 2019 r. dokumentów, które umożliwią legalizację obiektu. Postanowieniem z 1 kwietnia 2019 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 par. 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a., uchylił w całości zaskarżone postanowienie organu I instancji i nakazał M.D. i M.D.1 - inwestorom samowolnej budowy obiektu gospodarczego (oznaczonego kolorem różowym na załączniku graficznym, stanowiącym integralną część niniejszego postanowienia - szkic sytuacyjny do protokołu z oględzin przeprowadzonych w dniu 26 sierpnia 2018 roku): 1. wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych polegających na budowie obiektu budowlanego gospodarczego, o wymiarach 18,70 m x 6,30 m, wykonanego bez wymaganej przepisami ustawy - Prawo budowlane decyzji o pozwoleniu na budowę, usytuowanego na działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi gruntów [...], w miejscowości R. [...], gmina P., 2. dokonanie niezbędnych zabezpieczeń terenu budowy przed wstępem osób niepożądanych, 3. przedłożenie w siedzibie organu I instancji, w terminie do dnia 30 września 2019 roku: - decyzji Wójta Gminy P. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla działki oznaczonej nr ewidencyjnym gruntów [...], [...], położonej w miejscowości R. [...], gmina P., - dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy - Prawo budowlane, tzn.: • czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, sprawdzonego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy - Prawo budowlane, aktualnego na dzień opracowania projektu, • oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 20 maja 2020r., II SA/Łd 477/19 po rozpoznaniu skargi M.D. oddalił skargę na powyżej wskazane postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 1 kwietnia 2019 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż budynkiem, stosownie do art. 3 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, jest obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Trafnie zauważył organ II instancji, że na sposób dokonania kwalifikacji danego obiektu budowlanego istotny wpływ ma również funkcja, jaką dany obiekt budowlany faktycznie pełni. Przepis § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie definiują budynek gospodarczy, jako budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych. Jak wynika z protokołu oględzin przeprowadzonych 26.09.2018 r. sporny obiekt, posiada wymiary 18,70 m x 6,30 m (117,81 m² powierzchni zabudowy). Dwie ściany obiektu stanowi ogrodzenie zlokalizowane między działką oznaczoną nr ewidencyjną gruntów [...] a działką oznaczoną nr ewidencyjnym gruntów [...]. Z załączonej do akt dokumentacji fotograficznej wynika, że jedna z pozostałych otynkowanych ścian posiada dwa otwory okienne, natomiast wejście do obiektu zabezpieczone jest wrotami przesuwnymi. Obiekt posiada drewniany dach i fundamenty, połączony jest trwale z gruntem. Przedmiotowy obiekt służy Inwestorom do przechowywania m.in. maszyn rolniczych. W konsekwencji organ trafnie uznał, że skoro analizowany obiekt jest trwale związany z gruntem, jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach, został wzniesiony z wykorzystaniem wyrobów budowlanych oraz pełni funkcję gospodarczą, co oznacza iż jest to obiekt budowlany, a co za tym idzie podlega reżimowi ustawy - Prawo budowlane. Organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały powyższy przepis. Nawet jeśli roboty budowlane zostały zakończone, zamieszczenie w postanowieniu wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy - Prawo budowlane nakazu wstrzymania robót nie jest uchybieniem mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poddębicach decyzją z 28 czerwca 2023 r., na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane nakazał skarżącym rozbiórkę samowolnie wykonanego spornego obiektu. Postanowieniem z 17 sierpnia 2023 r. organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie M.D.1, zostało wniesione z uchybieniem terminu. Następnie prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 7 grudnia 2023 r., II SA/Łd 895/23 odrzucono skargę M.D.1 na wspomniane postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Natomiast rozpatrując odwołanie M.D. organ wojewódzki decyzją z 13 października 2023 r. uchylił w całości decyzję z 28 czerwca 2023 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Prowadząc ponownie postępowanie wyjaśniające organ I instancji 16 listopada 2023 r. przeprowadził oględziny, w trakcie których wykonał szkic sytuacyjny, na którym literą "C" zaznaczono budynek gospodarczy o wymiarach 18,70 m x 6,30 m. W tak ustalonym stanie faktyczno-prawnym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poddębicach decyzją z 26 kwietnia 2024 r., na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane nakazał M.D. i M.D.1 rozbiórkę samowolnie wykonanego obiektu budowlanego gospodarczego o wym. 18,70 m x 6,30 m – oznaczonego symbolem "C" na załączniku graficznym, stanowiącym integralną część niniejszej decyzji (szkic sytuacyjny do protokołu z oględzin przeprowadzonych 16 listopada 2023 r.) zlokalizowanego na działkach oznaczonych numerem ewidencyjnym gruntów [...] i [...] w m. R. [...], [...] Z.. W odwołaniu od powyższej decyzji M.D. i M.D.1, reprezentowani przez adwokata podnieśli zarzuty naruszenia art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a., przez brak podpisu osoby upoważnionej do sporządzenia załącznika do decyzji; art. 6 i 7 k.p.a., przez brak ustalenia dokładnej daty powstania samowoli budowlanej i powoływanie się na fotogrametryczne zdjęcie lotnicze wykonane 7 sierpnia 2009 r. (nie załączając tego zdjęcia jako dowodu) bez analizy tego zdjęcia; art. 8 i 77 k.p.a., poprzez niedopuszczalne powoływanie się na dowód z przeprowadzonej 18 stycznia 2018 r. rozprawy administracyjnej, będącej jedną z podstaw uchylonej uprzednio decyzji (nie przeprowadzono rozprawy w związku z niniejszym postępowaniem); art. 10 k.p.a. przez brak jakiegokolwiek odniesienia się do stanowiska skarżących, że wykonane prace były tylko naprawą; art. 75 k.p.a. przez brak szczególnie starannego i dokładnego wyjaśnienia sprawy; art. 138 § 2 k.p.a. przez brak wykonania wszystkich zaleceń organu II instancji przy uchyleniu poprzednich decyzji w tej samej sprawie. Powołaną na wstępie decyzją z 23 lipca 2024 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania M.D. i M.D.1, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji z 26 kwietnia 2024 r. i orzekł jak wskazano na wstępie. Motywując podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 25 ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471), do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1 tj. ustawą z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tj.: Dz.U. z 2019 r., poz. 1186, z późn.zm.), wszczętych a nie zakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1, stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Przywołana ustawa weszła w życie w dniu 19 września 2020 r. Wobec tego w analizowanej sprawie zastosowanie będzie miał art. 48 ustawy – Prawo budowlane w brzmieniu sprzed nowelizacji. Organ odwoławczy przywołał treść art. 48 ust. 1, 2 i 4, a ponadto art. 28 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane i jednocześnie wskazał, że w myśl art. 29 ust. 1 tej ustawy, pozwolenia na budowę nie wymaga, m.in. budowa: - obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej - parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m², przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80m (pkt 1 lit. 1) - wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych), o powierzchni zabudowy do 35 m², przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m² powierzchni działki (pkt 2), Dodatkowo organ odwoławczy podkreślił, iż prawidłowość zastosowania procedury określonej w art. 48 ustawy – Prawo budowlane została potwierdzona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 20 maja 2020 r., II SA/Łd 477/19, którym to orzeczeniem organ jest związany zgodnie z art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem organ zauważył, że inwestorowi stworzono możliwość legalizacji budowy, skoro po wstępnym wykluczeniu negatywnych przesłanek określonych w art. 48 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane (sprzeczności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i innymi przepisami, w tym techniczno-budowlanymi) nałożył obowiązek przedstawienia wymaganych treścią art. 48 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane dokumentów, niezbędnych do kontynuowania procesu legalizacyjnego, wydając postanowienie z 4 grudnia 2018 r., które następnie zostało postanowieniem organu wojewódzkiego z 1 kwietnia 2019 r. uchylone w całości i orzeczono o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych polegających na budowie spornego obiektu budowlanego gospodarczego i zobowiązaniu do przedłożenia dokumentów potrzebnych do jego legalizacji w terminie do 30 września 2019 roku. W ocenie organu odwoławczego ostateczny termin 30 września 2019 r. był realny i wystarczający do wykonania nałożonego obowiązku. Organ wskazał, że pomimo upływu tego terminu i dalszych ponad 4 lat oczekiwania na dokumentację inwestor nie przedstawił żadnego z żądanych dokumentów. Zatem organ stwierdził należy, że zobowiązani mieli wystarczająco dużo czasu na zgromadzenie dokumentacji niezbędnej do zalegalizowania samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego, mimo to do dnia wydania zaskarżonej decyzji przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poddębicach nie podjęli nawet próby ich pozyskania. Biorąc powyższe pod uwagę organ wojewódzki uznał, że organ nadzoru budowlanego był związany dyspozycją art. 48 ust. 4 w zw. z art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane i nie mógł wydać innego rozstrzygnięcia, jak tylko nakazać rozbiórkę spornego obiektu budowlanego. W związku z powyższym organ odwoławczy podniósł, iż organ I instancji błędnie wskazał w podstawie prawnej tylko na przepis art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, zatem organ skorzystał z dyspozycji art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylając zaskarżoną decyzję w całości i nakazując skarżącym na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane rozbiórkę samowolnie wykonanego obiektu budowlanego gospodarczego o wym. 18,70 m x 6,30 m - oznaczonego symbolem "C' na załączniku graficznym, stanowiącym integralną część niniejszej decyzji (szkic sytuacyjny do protokołu z oględzin przeprowadzonych w dniu 16.11.2023 r.) zlokalizowanego na działkach oznaczonych numerem ewidencyjnym gruntów [...] i [...] w m. R. [...], [...] Z.. Odnosząc się do treści odwołania organ szczebla wojewódzkiego stwierdził, że podnoszone argumenty nie miały wpływu na podjęte rozstrzygnięcie, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 20 maja 2020 r., II SA/Łd 477/19, wskazał, iż organ nadzoru budowlanego trafnie uznał, że skoro analizowany obiekt jest trwale związany z gruntem, jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach, został wzniesiony z wykorzystaniem wyrobów budowlanych oraz pełni funkcję gospodarczą, co oznacza iż jest to obiekt budowlany, a co za tym idzie podlega reżimowi ustawy - Prawo budowlane. Organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały powyższy przepis. Organ zwrócił uwagę, że powyższe stanowi, że stanowisko sądu jest wiążące i determinuje obecne rozstrzygnięcie w sprawie. Ponadto organ zauważył, że sam brak podpisu na załączniku decyzji nie stanowi wady, gdy nie zachodzą wątpliwości, co do związku załącznika z decyzją. W niniejszej sprawie takie wątpliwości nie występują. Na załączniku decyzji (szkicu) figuruje pieczątka urzędu z napisem "Załącznik do decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr 17//2024 z dn. 26.04.2024r."oraz podpis p.o. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego M. K.. Z powyższym rozstrzygnięciem Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie zgodzili się M.D. i M.D., którzy w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnieśli o jej uchylenie i umorzenie postępowania ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd, zasądzenie od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Pod adresem zaskarżonej decyzji skarżący podnieśli zarzuty naruszenia: 1. art. 139 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez wydanie decyzji na niekorzyść skarżących; 2. naruszenie wszystkich zasad postępowania administracyjnego poprzez przyjęcie ustaleń faktycznych dokonanych przez organ pierwszej instancji, mimo uprzedniego uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poddębicach i nieprzeprowadzenie własnego postępowania. W odpowiedzi na skargę Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z 25 października 2024 r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z przyczyn innych niż wskazane przez skarżących. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) [dalej; ustawa p.p.s.a.] sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny ocenia czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami prawa procesowego normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.). Sąd badając w świetle zdefiniowanych wyżej kryteriów legalność zaskarżonej decyzji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu stwierdził, że została ona wydana z naruszeniem przepisów obowiązującego prawa w stopniu istotnie rzutującym na wynik sprawy. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tj.: Dz.U. z 2020 r., poz. 1333) w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej mocą ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471 - dalej "ustawa zmieniająca"), która zgodnie z jej art. 39 weszła w życie 19 września 2020 r. Stosownie do treści art. 25 ustawy zmieniającej do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1, stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Z materiału dowodowego zebranego w niniejszej wynika, że postępowanie niniejsze zostało wszczęte i nie zostało zakończone przed 19 września 2020 r., wobec czego organy obu instancji prawidłowo rozpatrywały sprawę na podstawie przepisów ustawy - Prawo budowlane w brzmieniu sprzed nowelizacji. Stosownie do treści art. 48 ustawy – Prawo budowlane, organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: pkt 1 - bez wymaganego pozwolenia na budowę albo pkt 2 - bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (ust. 1). Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie (ust. 2). W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: pkt 1 - zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; pkt 2 - dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 (ust. 3). W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (ust. 4). Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (ust. 5). Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że decyzja nakazująca rozbiórkę, o której stanowi art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, może zostać podjęta tylko wówczas, gdy nie ma prawnych możliwości legalizacji obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej. W myśl zaś art. 28 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane zasadą procesu budowlanego jest możliwość rozpoczęcia robót budowlanych jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Jednocześnie należy dostrzec, że nakaz rozbiórki jest najdalej idącą i najbardziej dotkliwą dla inwestora sankcją za naruszenie przepisów ustawy – Prawo budowlane, stosowaną w ostateczności, na zasadzie wyjątku. W pierwszej kolejności organ nadzoru budowlanego ma obowiązek rozważyć inne przewidziane przepisami prawa możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Zaakcentować także warto, że wdrożenie procedury legalizacyjnej nie jest obowiązkiem organu, a jego uprawnieniem, ponieważ legalizacja samowoli budowlanej zależy w dużej mierze od woli samego inwestora. Powołany art. 48 ustawy – Prawo budowlane wskazuje poszczególne etapy postępowania legalizacyjnego prowadzonego przez organ w sytuacji uprzedniego stwierdzenia, że obiekt został zrealizowany przez inwestora bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Z zebranego w rozpatrywanej sprawie materiału dowodowego, którego skarżący nie zdołali skutecznie podważyć w toku postępowania administracyjnego wynika, iż na dz. [...] i częściowo na dz. [...] (w m. R., gmina P.) M.D. i M.D. zrealizowali samowolnie, bez wymaganego pozwolenia na budowę, budynek gospodarczy o wym. 18,70 m x 6,30 m. Z akt administracyjnych sprawy niniejszej wynika również, że na działce inwestorów nr [...] i częściowo na działce nr [...] usytuowany jest kolejny obiekt gospodarczy. Sądowi z urzędu wiadomo, że w stosunku do wspomnianych obiektów gospodarczych zostały wydane decyzje nakazujące ich rozbiórkę, które skarżący zaskarżyli do tutejszego Sądu. Sprawy te zawisły przed Sądem pod sygn. akt II SA/Łd 695/24 i II SA/Łd 694/24. Jak wynika z protokołu oględzin przeprowadzonych 26 września 2018 r. sporny obiekt, posiada wymiary 18,70 m x 6,30 m (117,81 m2 powierzchni zabudowy). Dwie ściany obiektu stanowi ogrodzenie zlokalizowane między działką oznaczoną nr ewidencyjną gruntów [...] a działką oznaczoną nr ewidencyjnym gruntów [...]. Z załączonej do akt dokumentacji fotograficznej wynika, że jedna z pozostałych otynkowanych ścian posiada dwa otwory okienne, natomiast wejście do obiektu zabezpieczone jest wrotami przesuwnymi. Obiekt posiada drewniany dach i fundamenty, połączony jest trwale z gruntem. Przedmiotowy obiekt służy inwestorom do przechowywania m.in. maszyn rolniczych. W konsekwencji organ trafnie uznał, że skoro analizowany obiekt jest trwale związany z gruntem, jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach, został wzniesiony z wykorzystaniem wyrobów budowlanych oraz pełni funkcję gospodarczą, co oznacza iż jest to obiekt budowlany, a co za tym idzie podlega reżimowi ustawy - Prawo budowlane. Powyższa kwestia - na co trafnie zwrócił uwagę organ odwoławczy – w związku z treścią art. 153 ustawy p.p.s.a. została już prawomocnie przesądzona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 20 maja 2020 r., II SA/Łd 477/19. Bez wątpienia powyższe stanowisko sądu jest wiążące i determinuje obecne rozstrzygnięcie w sprawie. W kontekście powyższego nie zasługują na uwzględnienie argumenty strony skarżącej oparte na okoliczności przyjęcia bez sprzeciwu przez Starostwo Powiatowe w Poddębicach zgłoszenia zamiaru budowy i remontu ogrodzenia z płyt betonowych pełnych z 7 listopada 2011 r. Tak samo bezskuteczna pozostaje argumentacji M.D. zawarta w pismach z 24 września 2019 r. i 29 października 2019 r., iż w rozważanym obiekcie blacha oparta jest na płocie oraz na słupach metalowych. Ponadto trzeba zwrócić uwagę, że na mapie sytuacyjno-wysokościowej stanowiącej załącznik do zgłoszenia Staroście Poddębickiemu zamiaru remontu i budowy ogrodzenia z 7 listopada 2011 r. oraz pozyskanego z Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii fotogrametrycznego zdjęcia lotniczego z 2009 r., brak jest spornego obiektu. W tych okolicznościach Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego poprawnie przyjął, że sporny obiekt został wybudowany po 2009 r. W kontrolowanej sprawie niespornym jest również, że organ pierwszej instancji zweryfikował prawną możliwość legalizacji obiektu i na mocy postanowienia z 4 grudnia 2018 r., wydanego na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy – Prawo budowlane, nakazał inwestorom wstrzymanie robót budowlanych związanych z samowolną budową spornego obiektu oraz nałożył obowiązek przedłożenia w określonym terminie wymienionych w treści postanowienia dokumentów, celem legalizacji obiektu. W pouczeniu wskazał, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie w/w obowiązków, jak również w przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej, właściwy organ nakaże w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego. W toku postępowania zażaleniowego, Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi postanowieniem z 1 kwietnia 2019 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił w całości postanowienie organu I instancji i jednocześnie nakazał M.D. i M.D.1 - inwestorom samowolnej budowy spornego obiektu (obecnie oznaczonego jako obiekt C na załączniku graficznym do decyzji), pkt 1 - dokonanie niezbędnych zabezpieczeń terenu budowy przed wstępem osób niepożądanych, pkt 2 - przedłożenie w siedzibie organu I instancji, w terminie do 31 września 2019 r.: a) decyzji Wójta Gminy P. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla działki oznaczonej nr ew. [...] i [...], położonej w miejscowości R. [...], gmina P., b) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane, tzn.: - czterech egzemplarzy projektu wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, sprawdzonego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi przez osobę posiadającą uprawnienia budowalne do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy - Prawo budowlane, aktualnego na dzień opracowania projektu, - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Powyższe postanowienie posiada przymiot ostateczności i prawomocności, nie zostało bowiem poddane kontroli tutejszego Sądu z punktu widzenia jego legalności. Wreszcie poza sporem pozostaje okoliczność, że do dnia wydania decyzji o nakazie rozbiórki spornego obiektu skarżący nie przedłożyli żadnych dokumentów, które umożliwiłyby organowi prowadzenie postępowania legalizacyjnego. W tym stanie rzeczy, wobec jednoznacznego brzmienia art. 48 ust. 4 w zw. z art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane organ pierwszej instancji co do zasady zobligowany był wydać decyzję o nakazie rozbiórki. Sąd w składzie orzekającym przychyla się również do stanowiska organu odwoławczego co do tego, iż organ pierwszej instancji powołał niepełną podstawę prawną rozstrzygnięcia, wskazując wyłącznie przepis art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane. Powyższe uchybienie trafnie zostało dostrzeżone w toku postępowania odwoławczego przez Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi, który w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., starał się sanować błędy popełnione przez organ pierwszej instancji, uchylając w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poddębicach z 26 kwietnia 2024 r. i ponownie orzekając o nakazaniu inwestorom rozbiórki spornej wiaty. Niemniej jednak organ drugiej instancji nie uchronił się od kolejnego błędu. Co prawda, podstawa prawna poddanego sądowej kontroli rozstrzygnięcia została określona już teraz prawidłowo - jako art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane, to jednak wadliwie określono położenie spornego obiektu poprzez mylne wskazanie gminy Z., chociaż wypis z ewidencji gruntów oraz treść księgi wieczystej wskazuje, że sporny obiekt zlokalizowany jest w gminie P.. Sąd w składzie orzekającym przyjmuje jako swój pogląd wyrażony już w innym składzie orzekającym tego Sądu w sprawie II SA/Łd 695/24 odnośnie wiaty zlokalizowanej na tej samej działce skarżących. Decyzja o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego powinna w sposób precyzyjny opisywać obiekt podlegający przymusowej rozbiórce, zarówno co do jego wymiarów jak i usytuowania na konkretnej działce ewidencyjnej gruntu, położonej w konkretnym obrębie ewidencyjnym gruntów, bowiem to na jej podstawie w przypadku gdy inwestor nie wykona w sposób dobrowolny orzeczonego obowiązku, będzie sporządzany tytuł wykonawczy w postępowaniu egzekucyjnym. Egzekucja obowiązku rozbiórki nie może dotyczyć obiektu nieistniejącego czy też obiektu istniejącego, ale położonego w innym miejscu aniżeli objęty postępowaniem administracyjnym, albo innego obiektu co prawda istniejącego i objętego decyzją o nakazie rozbiórki, ale wydaną w ramach innego postępowania administracyjnego. Błędne zidentyfikowanie obiektu podlegającego nakazowi rozbiórki może bowiem skutkować bezprzedmiotowością postępowania egzekucyjnego. Przez precyzyjne określenie przedmiotu rozbiórki należy rozumieć zawarcie w decyzji szczegółowego opisu obiektu podlegającego rozbiórce opierającego się na wskazaniu wszystkich tych informacji, które w sposób wystarczający będą pozwalały tenże obiekt prawidłowo identyfikować (zob.: wyroki NSA z 6 października 2015 r., II OSK 255/14; 3 marca 2015 r., II OSK 1847/13). W odniesieniu do decyzji wydawanych w sprawach z zakresu prawa budowlanego, w tym w szczególności decyzji nakazujących rozbiórkę obiektów budowlanych, konieczne jest precyzyjne i jednoznaczne określenie obiektu podlegającego w części lub w całości rozbiórce z jednoznacznym wskazaniem gdzie obiekt ten jest posadowiony. Prawidłowe rozstrzygnięcie musi zatem zawierać wskazanie nieruchomości z oznaczeniem działki, obrębu i jednostki ewidencyjnej na której posadowiony jest obiekt, co do którego orzeczono nakaz rozbiórki (zob. m.in. wyrok WSA w Krakowie z 16 stycznia 2014 r., II SA/Kr 1257/13). Nie można w decyzji o nakazaniu rozbiórki numerów ewidencyjnych działek i ich usytuowania, na których zrealizowano obiekt objęty nakazem rozbiórki, traktować jako cyfr czy oznaczeń, które nic nie znaczą. Numer działki jest desygnatem konkretnej powierzchni gruntu - nieruchomości z wszelkimi tego konsekwencjami wynikającymi z przepisów prawa. Numer działki funkcjonuje w obrocie prawnym jako nazwa własna, określająca konkretną wielkość i ukształtowanie terenu z czym wiążą się konkretne prawa. Zatem, sprostowanie decyzji w trybie art. 113 § 1 k.p.a. nie może dotyczyć numeru działki, bowiem w takim zakresie nie podpada to pod pojęcie błędu czy omyłki w rozumieniu wskazanej wyżej normy prawnej (zob.: wyrok WSA w Opolu z 10 stycznia 2017 r., II SA/Op 390/16). Z kolei, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 stycznia 2008 r., II OSK 1815/06 błędne oznaczenie działki budowlanej, tj. jej numeru ewidencyjnego w decyzji udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych - wydanej na podstawie art. art. 51 ust. 1 a ustawy - Prawo budowlane - nie może być zmienione na prawidłowe oznaczenie w trybie art. 113 § 1 k.p.a. jako sprostowanie oczywistej omyłki. Decyzja udzielająca pozwolenia na budowę, czy też pozwolenia na wznowienie robót budowlanych nie jest decyzją abstrakcyjną, lecz zawsze konkretną, a konkretyzacja zakresu takiej decyzji następuje przez określenie rodzaju budowy i miejsca jej wykonywania oraz inwestora uprawnionego do wykonania tych robót. Oznacza to tym samym, iż oznaczenie działki budowlanej stanowi istotny element rozstrzygnięcia, gdyż konkretyzuje dopuszczalność prowadzenia robót budowlanych przez określenie konkretnego obiektu budowlanego i miejsca jego położenia. Zdaniem Sądu, stwierdzona wyżej wadliwość decyzji polegająca na niewłaściwym oznaczeniu działki, na terenie której mają być prowadzone roboty rozbiórkowe nie jest oczywistą omyłką w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a., a zatem nie podlega sprostowaniu w trybie tego przepisu. Ewentualne sprostowanie przez organ w ten sposób decyzji byłoby równoznaczne ze zmianą decyzji, tj. zmianą rozstrzygnięcia co do terenu, na którym mają być prowadzone roboty rozbiórkowe. Zmiana zaś rozstrzygnięcia decyzji w zakresie miejsca wykonywania robót rozbiórkowych, nawet podjętego na skutek błędu bądź wskutek mylnego wyobrażenia o stanie faktycznym albo prawnym, nie podpada pod pojęcie błędu czy omyłki w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a. W przypadku bowiem wad istotnych decyzji, tryb jej weryfikacji nie może być zastąpiony przez tryb usuwania wad nieistotnych (błędów, omyłek). Wadliwą decyzję ostateczną można wzruszyć tylko w drodze nadzwyczajnych środków prawnych. Skoro zatem błędy stwierdzone w poddanych kontroli tutejszego Sądu decyzjach organów obu instancji nie mogą zostać sanowane przez organ w trybie art. 113 § 1 k.p.a., należało usunąć z obrotu prawnego zaskarżoną decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi jako wydaną z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu istotnie rzutującym na wynik sprawy, celem sanowania popełnionych uprzednio błędów w ponownie prowadzonym postępowaniu. Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów Sąd stwierdził, że niezasadny jest zarzut naruszenia art. 139 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji na niekorzyść skarżących. Uwadze skarżących zdaje się umykać dość istotny fakt, a mianowicie, że decyzje organów obu instancji orzekały o nakazie rozbiórki wiaty, zatem trudno mówić w tym wypadku o naruszeniu zakazu reformationis in peius. Pojęcie "niekorzyści", o której mowa w przepisie art. 139 k.p.a., należy odnosić do obiektywnego pogorszenia sytuacji prawnej strony odwołującej się wskutek wydania decyzji przez organ odwoławczy. O tym, czy pogorszenie takie nastąpiło, przesądza zestawienie treści rozstrzygnięcia decyzji organu I instancji z rozstrzygnięciem organu odwoławczego, przy czym musi w tym przypadku chodzić o rzeczywistą zmianę tych elementów decyzji, które kształtują zakres przyznanych stronie uprawnień lub nałożonych na nią obowiązków (zob.: wyrok NSA z 1 października 2024 r., III OSK 480/23). W realiach rozpatrywanej sprawy zakaz reformationis in peius ponad wszelką wątpliwość nie został naruszony. Wyjaśnić następnie trzeba, że w sytuacji gdy materiał dowodowy zgromadzony przez organ pierwszej instancji w toku postępowania wyjaśniającego jest kompletny i wystarczający do wydania rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, organ drugiej instancji w toku postępowania odwoławczego - wbrew odmiennemu stanowisku skarżących - nie jest zobligowany do samodzielnego prowadzenia od początku własnego postępowania dowodowego i ponownego gromadzenia dowodów w sprawie. Istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażona w art. 15 k.p.a., polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy przez organy obu instancji. Właściwe zachowanie zasady dwuinstancyjności postępowania wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez właściwe organy, ale konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego tak, aby dwukrotnie oceniono dowody i przeanalizowano wszystkie istotne okoliczności sprawy. Poddana kontroli tutejszego Sądu decyzja organu drugiej instancji, co wynika z treści uzasadnienia, została wydana po rozpatrzeniu odwołania i analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego. W sprawie nie został wobec tego naruszony przepis art. 15 k.p.a. Lektura zaskarżonej decyzji w kontekście zarzutów podniesionych w skardze oraz w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji dowodzi natomiast, że organ odwoławczy nie ustosunkował się z należytą starannością do zarzutu nieustalenia dokładnej daty samowoli budowlanej i powołania się w tym zakresie przez organ pierwszej instancji na fotogrametryczne zdjęcie lotnicze z 2009 r., które nie zostało załączone do akt sprawy oraz braku powołania biegłego celem wydania opinii o wykonanych pracach (naprawa czy remont) oraz dokładnego ustalenia daty wykonania tych prac, co świadczy o naruszeniu art. 107 § 3 k.p.a. Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję, o czym orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania należnych skarżącym od organu orzeczono w punkcie 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 ustawy p.p.s.a. Zasądzona kwota 500 zł odpowiada równowartości uiszczonego wpisu od skargi. Kontynuując postępowanie organ odwoławczy uwzględni rozważania poczynione w niniejszym uzasadnieniu i wyda rozstrzygnięcie odpowiadające prawu. dc
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI