II OSK 2548/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną E.G. i F.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił ich skargę na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Postanowieniem tym, po uchyleniu części postanowienia PINB, nałożono na skarżących grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 5.000 zł za niewykonanie robót budowlanych zabezpieczających budynek gospodarczy. Skarżący zarzucili w skardze kasacyjnej naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7, 8, 10 k.p.a. oraz art. 119 § 1 w zw. z art. 7 § 2 u.p.e.a. Kwestionowali wybór grzywny jako środka egzekucyjnego, argumentując jej nieskuteczność i trudności w znalezieniu podmiotu do wykonania zastępczego. Naczelny Sąd Administracyjny, działając w granicach skargi kasacyjnej i nie stwierdzając nieważności postępowania, oddalił skargę. Sąd uznał, że grzywna w celu przymuszenia jest środkiem mniej uciążliwym niż wykonanie zastępcze, co potwierdza utrwalone orzecznictwo. Podkreślono, że grzywna ma charakter zwrotny i może być umorzona lub zwrócona po wykonaniu obowiązku, w przeciwieństwie do wykonania zastępczego. NSA odrzucił również argument o niewykonalności obowiązku, wskazując, że musi ona mieć charakter obiektywny i wynikać z przeszkód nieusuwalnych, a trudności w znalezieniu wykonawcy nie spełniają tych kryteriów. Sąd nie podzielił również zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału w postępowaniu, wskazując na brak wykazania przez stronę związku przyczynowego między uchybieniem a wynikiem sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wyboru grzywny jako środka egzekucyjnego zamiast wykonania zastępczego oraz kryteria obiektywnej niewykonalności obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ale jego argumentacja dotycząca środków egzekucyjnych i niewykonalności ma szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym mniej uciążliwym niż wykonanie zastępcze w sprawach dotyczących wykonania robót budowlanych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, grzywna w celu przymuszenia jest generalnie uznawana za środek mniej uciążliwy niż wykonanie zastępcze, zwłaszcza gdy wykonanie zastępcze wiąże się z większymi kosztami i ryzykiem dla zobowiązanego.
Uzasadnienie
Grzywna ma charakter zwrotny i może być umorzona lub zwrócona po wykonaniu obowiązku, a zobowiązany ma wybór między jej zapłatą a wykonaniem obowiązku. Wykonanie zastępcze generuje bezpośrednie koszty i potencjalną odpowiedzialność.
Czy trudności w znalezieniu podmiotu do wykonania zastępczego stanowią o obiektywnej niewykonalności obowiązku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, trudności w znalezieniu wykonawcy nie oznaczają obiektywnej niewykonalności obowiązku. Niewykonalność musi mieć charakter obiektywny, wynikający z przeszkód nieusuwalnych.
Uzasadnienie
Niewykonalność obowiązku niepieniężnego musi być obiektywna i wynikać z przeszkód nieusuwalnych, a nie z względów finansowych, ekonomicznych, technicznych czy negatywnego nastawienia zobowiązanego.
Czy naruszenie zasady czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, bez wykazania jego wpływu na wynik sprawy, jest podstawą do uwzględnienia skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dla skuteczności zarzutu pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w postępowaniu konieczne jest wykazanie, że uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych i miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Strona musi wykazać związek przyczynowy między naruszeniem przepisów a wynikiem sprawy oraz to, że uchybienie organu uniemożliwiło jej dokonanie konkretnej czynności procesowej.
Przepisy (10)
Główne
u.p.e.a. art. 7 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne prowadzące bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród nich te najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 125 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu w razie wykonania obowiązku.
u.p.e.a. art. 126
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Uiszczone lub ściągnięte grzywny mogą być zwrócone w uzasadnionych przypadkach.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia w przypadku naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy.
k.p.a. art. 7 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek podejmowania działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału stron w postępowaniu.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić postanowienie organu pierwszej instancji.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 7, 77, 8, 10 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia niemożności wykonania zastępczego i pozbawienie stron czynnego udziału. • Naruszenie art. 119 § 1 w zw. z art. 7 § 2 u.p.e.a. poprzez wybór grzywny jako nieskutecznego środka egzekucyjnego.
Godne uwagi sformułowania
grzywna w celu przymuszenia jest środkiem mniej uciążliwym niż wykonanie zastępcze • niewykonalność obowiązku niepieniężnego musi mieć charakter obiektywny • trudności ze znalezieniem podmiotu mającego wykonać roboty budowlane nie stanowią o niewykonalności decyzji
Skład orzekający
Jerzy Stankowski
sprawozdawca
Leszek Kiermaszek
członek
Zdzisław Kostka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyboru grzywny jako środka egzekucyjnego zamiast wykonania zastępczego oraz kryteria obiektywnej niewykonalności obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ale jego argumentacja dotycząca środków egzekucyjnych i niewykonalności ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznego aspektu egzekucji administracyjnej, a konkretnie wyboru między grzywną a wykonaniem zastępczym, co jest częstym problemem w sprawach budowlanych.
“Grzywna czy wykonanie zastępcze? NSA rozstrzyga, który środek egzekucyjny jest mniej uciążliwy.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.