II OSK 2543/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-06-11
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlaneplan miejscowypozwolenie na budowędominanta architektonicznadach płaskipostępowanie administracyjnezasada zaufaniawykładnia przepisówNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Wspólnoty Mieszkaniowej X, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję Wojewody Mazowieckiego z powodu naruszeń proceduralnych i błędnej wykładni planu miejscowego.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej X od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję Wojewody Mazowieckiego o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. WSA uznał, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania i błędnie zinterpretował plan miejscowy, szczególnie w zakresie dopuszczalności lokalizacji dominant punktowych nad dachami płaskimi. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez WSA nie były zasadne, a WSA prawidłowo ocenił postępowanie organu odwoławczego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wspólnoty Mieszkaniowej X od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję Wojewody Mazowieckiego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę zespołu zabudowy mieszkaniowej. Sąd pierwszej instancji uznał, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania (art. 7, 8, 9, 11, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a.) oraz prawo materialne, w tym plan miejscowy, poprzez jego błędną wykładnię. W szczególności, WSA zakwestionował stanowisko organu odwoławczego dotyczące braku możliwości lokalizacji dominant punktowych nad dachami płaskimi oraz naruszenie zasady zaufania do organów administracji publicznej (art. 8 k.p.a.) poprzez odstąpienie od dotychczasowej praktyki w podobnych sprawach. NSA, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, oddalił ją. Sąd kasacyjny uznał, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez WSA nie były zasadne. Podkreślono, że skarga kasacyjna nie zakwestionowała skutecznie stanowiska WSA w zakresie wykładni przepisów prawa materialnego, w tym planu miejscowego, ponieważ nie sformułowano konkretnych zarzutów w tym zakresie. NSA potwierdził, że WSA prawidłowo ocenił postępowanie organu odwoławczego jako przedwczesne i niekompleksowe, naruszające przepisy k.p.a., w tym zasadę dwuinstancyjności. Sąd kasacyjny stwierdził również, że uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające do kontroli instancyjnej i nie naruszało art. 141 § 4 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, w tym zasadę zaufania do organów administracji publicznej, poprzez błędną wykładnię planu miejscowego i nieuzasadnione odstąpienie od dotychczasowej praktyki w podobnych sprawach, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy w całokształcie, naruszając przepisy k.p.a. i zasady postępowania, w tym zasadę zaufania, poprzez błędną wykładnię planu miejscowego i ignorowanie dowodów przedstawionych przez inwestora, które wskazywały na odmienną praktykę organu w podobnych sprawach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (14)

Główne

k.p.a. art. 8 § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy naruszył zasadę zaufania do organów administracji publicznej i zasadę uprawnionych oczekiwań, ignorując dotychczasową praktykę w podobnych sprawach i nie wykazując uzasadnionej potrzeby zmiany stanowiska.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy w całokształcie, co stanowi naruszenie zasady prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, co stanowi naruszenie zasady prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy nie dokonał wszechstronnej oceny materiału dowodowego, co stanowi naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów.

p.p.s.a. art. 145 § 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji w przypadku naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 174 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia przepisów postępowania.

Dz.U. 2022 poz 2000 art. 8 par. 1 i par. 2, art. 9 i art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy dotyczące zasady zaufania do organów administracji publicznej, prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie oraz zasady przekonywania.

Pomocnicze

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie zasady przekonywania.

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie wymogów formalnych uzasadnienia decyzji.

p.p.s.a. art. 141 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 35 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość poprawienia lub doprecyzowania projektu budowlanego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania (art. 7, 8, 9, 11, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a.) poprzez błędną wykładnię planu miejscowego i niepełne rozpoznanie sprawy. Organ odwoławczy naruszył zasadę zaufania do organów administracji publicznej (art. 8 k.p.a.) poprzez odstąpienie od dotychczasowej praktyki w podobnych sprawach.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez WSA, podniesione w skardze kasacyjnej, okazały się nieuzasadnione. Skarga kasacyjna nie zawierała skutecznych zarzutów dotyczących błędnej wykładni przepisów planu miejscowego przez WSA.

Godne uwagi sformułowania

organ odwoławczy nie rozpoznał przedmiotowej sprawy ponownie w jej całokształcie, czego wymaga specyfika administracyjnego toku instancji zainicjowanego odwołaniem zasada uprawnionych oczekiwań. Ta ostatnia z wymienionych zasad oznacza przede wszystkim konieczność przewidywalności działań władzy publicznej. nie można przyjąć, że Sąd pierwszej instancji normy prawne zawarte w § 26 pkt 4.1. w zw. z pkt 3.5. i pkt 3.8. oraz § 6 pkt 20 planu miejscowego wyłożył nieprawidłowo

Skład orzekający

Andrzej Wawrzyniak

przewodniczący

Magdalena Dobek-Rak

sprawozdawca

Marzenna Linska - Wawrzon

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.a. dotyczących zasady zaufania do organów administracji publicznej, zasady dwuinstancyjności oraz wymogów dotyczących rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy. Wykładnia przepisów planu miejscowego w kontekście lokalizacji dominant architektonicznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów planu miejscowego i okoliczności faktycznych danej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w prawie administracyjnym, takich jak zasada zaufania i przewidywalność działań organów, a także praktycznej interpretacji przepisów planu miejscowego w kontekście budownictwa mieszkaniowego.

Czy organ administracji może zmienić zdanie w sprawie budowy, ignorując dotychczasową praktykę?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2543/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-06-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący/
Magdalena Dobek-Rak /sprawozdawca/
Marzenna Linska - Wawrzon
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 606/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-06-28
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 8 par. 1 i par. 2, art. 9 i art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie: Sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon Sędzia del. WSA Magdalena Dobek - Rak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej X przy ul. (...) w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 606/23 w sprawie ze skargi Spółdzielni Y w W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 23 stycznia 2023 r., nr 56/OPON/2023 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 28 czerwca 2023 r., w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 606/23, uchylił decyzję Wojewody Mazowieckiego z 23 stycznia 2023 r., nr 56/OPON/2023, utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z 18 sierpnia 2022 r., nr 178/WIL/2022, odmawiającą S. w W. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę zespołu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej z garażami podziemnymi, usługami w parterze wraz z dojazdem i dojściami, infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu, na nieruchomościach ewidencyjnych o nr: [...], [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...] w Dzielnicy [...] m.st. Warszawy, w rejonie ulicy [...].
Uwzględniając skargę inwestora Sąd pierwszej instancji stwierdził, że doszło do naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 8, 9, 11, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a.) oraz przepisów prawa materialnego, w tym planu miejscowego poprzez jego błędną wykładnię, co uzasadniało wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Sąd za błędną uznał przyjętą przez organ odwoławczy wykładnię § 26 pkt 4.1. planu miejscowego w zakresie, w jakim wykluczono możliwość sytuowania dominant punktowych nad dachami płaskimi z tego względu, że tego rodzaju dachy nie mają kalenicy rozumianej jako najwyższy punkt dachu, a mają tylko stropy. Sąd stwierdził, że plan miejscowy dopuszcza zabudowę mieszkaniową w wysokości czterech kondygnacji (maksymalnie 14,5 m) z możliwością punktowych dominant lokalnych o wysokości do 3 m nad poziom kalenicy podkreślających wejścia lub narożniki budynków nie wykluczając przy tym lokalizacji dominant nad dachami płaskimi, które dopuszcza w strefie [...] MU (§ 24 pkt 3.8.). W tej sytuacji ocena zgodności zaproponowanych rozwiązań projektowych z § 26 pkt 3.5. i pkt 4.1. planu winna koncentrować się na stwierdzeniu, czy dominanty wykraczają poza granice terenu inwestycji oraz czy mają charakter punktowy i lokalny, podkreślający wejścia lub narożniki budynków. Sąd stwierdził również, że organ dokonał oceny zaproponowanych rozwiązań w zakresie dominant z naruszeniem art. 8 § 1 i 2 k.p.a. pomijając przedstawione przez inwestora okoliczności i dowodowy potwierdzające praktykę organów architektoniczno – budowlanych, które udzielały pozwoleń na budowę dla sąsiednich inwestycji w tożsamych uwarunkowaniach planistycznych zezwalając na lokalizację podobnych dominant. Organ odwoławczy nie wyjaśnił bowiem, czy w podobnych sprawach (dotyczących inwestycji znajdujących się na obszarze objętym tożsamymi regulacjami planu miejscowego) były wydawane pozwolenia na budowę przewidujące takie same rozwiązania w zakresie dominant wysokościowych oraz wycofania IV kondygnacji w stosunku do lica ściany budynku, jak zaprojektowane przez inwestora, a jeśli tak, to z jakich powodów organy odstąpiły od dotychczasowej praktyki w odniesieniu do przedsięwzięcia planowanego przez skarżącą.
Sąd Wojewódzki zwrócił uwagę na potrzebę wyjaśnienia, dotychczas potraktowanych pobieżnie i niewyczerpująco, m.in. kwestii zgodności projektu z 8 pkt 2 planu w zakresie uzbrojenia terenu na etapie realizacji zabudowy oraz zgodności z § 26 pkt 3.5. rozwiązania w zakresie wycofania czwartej kondygnacji projektowanych budynków o co najmniej 1 m w stosunku do lica ściany. Według Sądu nie ma przeszkód, aby w razie potrzeby poprawienia czy doprecyzowania projektu budowlanego zastosować art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego. Za niedopuszczalne Sąd uznał odstąpienie przez organ odwoławczy od szczegółowej analizy projektu budowlanego, z uwzględnieniem wad dostrzeżonych przez organ pierwszej instancji a kwestionowanych przez skarżącą w odwołaniu, z uwagi na brak jej wpływu na podjęte rozstrzygnięcie podyktowane niezgodnością wysokości budynków z planem.
W skardze kasacyjnej W., zaskarżając wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259), zwanej dalej p.p.s.a., zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj.:
- art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez przyjęcie, iż organ drugiej instancji naruszył wskazane przepisy k.p.a. nie formułując wystarczająco precyzyjnie uzasadnienia swojej decyzji, podczas gdy obszerne uzasadnienie decyzji tego organu jest jasne i logiczne, a także wynikają z niego powody, dla których organ nie uwzględnił zarzutów odwołania;
- art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez przyjęcie, iż organ drugiej instancji naruszył zasadę pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej z uwagi na wcześniejsze dopuszczenie zabudowy zbliżonej do wnioskowanej przez inwestora, podczas gdy organ drugiej instancji dostrzegając naruszenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie był uprawniony do ich pominięcia, jedynie ze względu na określone rozwiązania zastosowane na terenie innych nieruchomości;
- art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 136 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez przyjęcie, iż organ drugiej instancji nie przeprowadził należycie postępowania dowodowego w związku z brakiem wezwania inwestora do uzupełnienia przedłożonych przez niego dokumentów, podczas gdy organ drugiej instancji ustalił, że z powodu naruszenia zapisów obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należy utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wobec czego wzywanie inwestora do usunięcia innych nieprawidłowości byłoby bezcelowe;
- art. 145 § 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wyjaśnienia, czy odstąpienie przez organ drugiej instancji od szczegółowego odnoszenia się do części twierdzeń odwołania miało istotny wpływ na wynik sprawy, skoro organ drugiej instancji szczegółowo wyjaśnił wszelkie kwestie, które w jego ocenie miały istotny wpływ na wynik sprawy.
W oparciu o powyższe zarzuty zażądano uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto, wniesiono o zasądzenie na rzecz W. kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także zrzeczono się rozprawy.
W piśmie procesowym z 22 grudnia 2023 r. S. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości. Ponadto wniesiono o zasądzenie na rzecz S. od skarżącej kasacyjnie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Jednocześnie wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej wniosek (uchylenie zaskarżonego wyroku w całości) i podstawy (wskazane naruszenia przepisów prawa). Rozpoznając zatem sprawę w tak określonych granicach Naczelny Sąd Administracyjny ocenia zasadność i trafność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny, mając na uwadze przeprowadzoną ocenę sformułowanych zarzutów stwierdził, że nie mogły one w niniejszej sprawie być podstawą do uchylenia zaskarżonego wyroku i w konsekwencji skarga kasacyjna podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 193 zd. 2 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Z tego względu, w uzasadnieniu pominięto opis przebiegu postępowania administracyjnego i wydanych w sprawie rozstrzygnięć, w zakresie wykraczającym poza niezbędność wynikającą z konieczności oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Przebieg postępowania administracyjnego jest przedstawiony w odpowiednim zakresie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny skontrolował prawidłowość stanowiska Sądu pierwszej instancji, który uchylił decyzję organu odwoławczego utrzymującego w mocy decyzję Prezydenta Miasta o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie zespołu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej z garażami podziemnymi, usługami w parterze wraz z dojazdem i dojściami, infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu na nieruchomościach ściśle oznaczonych ewidencyjnie położonych w Dzielnicy [...] m.st. Warszawy, w rejonie ulicy [...].
Sąd a quo uznał, że wskutek popełnionych przez organ odwoławczy uchybień procesowych, będących w istocie konsekwencją wadliwej wykładni przepisów obowiązującego na terenie inwestycji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu Wilanowa, uchwalonego uchwałą nr 405 Rady Gminy Warszawa – Wilanów z dnia 18 stycznia 2002 r., organ odwoławczy nie rozpoznał przedmiotowej sprawy ponownie w jej całokształcie, czego wymaga specyfika administracyjnego toku instancji zainicjowanego odwołaniem. Organ pozostawił bowiem niewyjaśnione kwestie kluczowe dla rozstrzygnięcia końcowego sprawy, przedwcześnie orzekając o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji, czym dopuścił się naruszenia wskazanych przez Sąd Wojewódzki przepisów postępowania mającego wpływ na wynik sprawy.
Zarzuty skargi kasacyjnej skoncentrowały się na podważeniu prawidłowości oceny Sądu pierwszej instancji odnośnie naruszenia przepisów postępowania przez organ odwoławczy. Żaden z zarzutów sformułowanych w zakresie podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie okazał się zasadny.
W skardze kasacyjnej nie zakwestionowano natomiast skutecznie stanowiska Sądu a quo w zakresie wykładni przepisów prawa materialnego, w tym przepisów planu miejscowego mającego zastosowanie w niniejszej sprawie, która wyznacza kierunek postępowania wyjaśniającego i w konsekwencji niezbędnych ustaleń. Skarżąca kasacyjnie podstawy kasacyjne ograniczyła bowiem do wskazania naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) i do tych naruszeń odniosła się w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu tym do stanowiska organu odwoławczego i Sądu pierwszej instancji w zakresie wykładni postanowień planu dotyczących wysokości budynków, w tym zasad lokalizacji dominant, skarżąca kasacyjnie nawiązała wyłącznie sprawozdawczo opowiadając się za sposobem rozumienia tych przepisów przyjętym przez organ. Nie sformułowała żadnego konkretnego zarzutu kasacyjnego, który można byłoby uznać za zarzut błędnej wykładni przepisów planu miejscowego, nie wskazała jakiejkolwiek normy prawnej objętej tym zarzutem, nie określiła na czym błąd wykładni miałby polegać oraz jak, zdaniem skarżącej, dana norma prawna powinna być rozumiana. Za wystarczające do zakwestionowania wykładni planu przyjętej w powyższych kwestiach przez Sąd a quo nie można było przyjąć ogólnikowo wyrażonej akceptacji stanowiska organu odwoławczego i dezaprobaty dla stanowiska Sądu nie popartej jakąkolwiek argumentacją. Skarżąca kasacyjnie zobowiązana do przytoczenia podstaw kasacyjnych na podstawie art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. chcąc skutecznie podważyć wykładnię planu miejscowego przyjętą przez Sąd winna była wskazać dokładnie taką podstawę oraz określić te przepisy prawa, które jej zdaniem, uległy naruszeniu przez Sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu konkretnych przepisów prawa, które zostały naruszone, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu (ewentualnie innych jednostek redakcyjnych), oraz tego, na czym to naruszenie polegało. Dopełnienie tych wymogów jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi związany jest Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.).
W konsekwencji nie można przyjąć, że Sąd pierwszej instancji normy prawne zawarte w § 26 pkt 4.1. w zw. z pkt 3.5. i pkt 3.8. oraz § 6 pkt 20 planu miejscowego wyłożył nieprawidłowo przyjmując za dopuszczalne lokalizowanie punktowych dominant lokalnych o wysokości do 3 m ponad poziom kalenicy podkreślających wejścia lub narożniki budynków, również w przypadku dachów płaskich umieszczonych nad czwartą kondygnacją. Sąd, w przeciwieństwie do organu, nie wykluczył zatem możliwości zaakceptowania zaproponowanych rozwiązań projektowych. Dostrzegł jednak potrzebę zweryfikowania, czy tak zaprojektowane dominanty spełniają pozostałe wymogi z § 26 pkt 4.1. planu, mianowicie, czy mają one charakter punktowy i lokalny oraz czy podkreślają wejścia lub narożniki budynków. Powyższe kwestie pozostały poza zakresem rozważań organu odwoławczego, czyniąc ustalenia i ocenę organu w zakresie zgodności tych elementów projektowych, w zasadniczy sposób wpływających na zachowanie dopuszczalnej wysokości budynków, niekompletnymi, co Sąd a quo adekwatnie do sytuacji zakwalifikował jako naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał zatem za przedwczesne rozstrzyganie o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia na budowę, skoro nie dokonano kompleksowej weryfikacji projektu.
W okolicznościach niniejszej sprawy, w świetle dowodów oferowanych przez inwestora, Sąd pierwszej instancji zasadnie również dostrzegł w stanowisku organu odwoławczego odnośnie niezgodności projektowanych dominant z planem naruszenie wyrażonej w art. 8 § 1 k.p.a. zasady zaufania do władzy publicznej oraz wynikającej z art. 8 § 2 k.p.a. zasady uprawnionych oczekiwań. Ta ostatnia z wymienionych zasad oznacza przede wszystkim konieczność przewidywalności działań władzy publicznej. W państwie praworządnym standardem powinna być możliwość przewidzenia, jakiego rozstrzygnięcia dokona władza wydająca akt administracyjny w określonych warunkach prawnych. Po stronie obywatela mieści się bowiem prawo oczekiwania, aby organy zobowiązane do stosowania przepisów k.p.a. podejmowały działania oraz dokonywały rozstrzygnięć w sposób przewidywalny i konsekwentny, a także zgodny ze swoją dotychczasową praktyką. Nie do pogodzenia z zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej jest sytuacja, w której ten sam organ, rozpatrując podobne przedmiotowo sprawy, w odmienny sposób ocenia ten sam stan faktyczny i nie podaje żadnych przyczyn dokonanej diametralnej zmiany stanowiska w kwestii spornej pomiędzy stroną i organami. Nie oznacza to, że organ jest całkowicie pozbawiony możliwości zmiany swego poglądu czy oceny prawnej. Niemniej, w przypadku zaistnienia takiej zmiany, organ ma obowiązek wykazać w sposób jednoznaczny, że zachodzi ku temu uzasadniona potrzeba modyfikacji wyrażanego wcześniej stanowiska. Zasada zaufania obywatela do państwa nie oznacza bowiem, że organ nie może zmieniać ocen prawnych – w szczególności gdy zmiana prowadzi do prawidłowego zastosowania określonych przepisów – ale że nie może tego czynić dowolnie, w sposób uniemożliwiający kontrolę argumentacji przemawiającej, w jego ocenie, za przedmiotową zmianą.
W niniejszej sprawie organ odwoławczy zignorował, przedstawioną przez inwestora i popartą materiałem dowodowym, argumentację ilustrującą dotychczasową praktykę organu w sprawach pozwoleń na budowę dla inwestycji mieszkaniowych podporządkowanych postanowieniom tego samego planu miejscowego, którym udzielono pozwoleń na budowę aprobując rozwiązania projektowe tożsame w zakresie rodzaju, konfiguracji i lokalizacji dominant wysokościowych nad czwartą kondygnacją z tymi, które proponuje inwestor w niniejszej sprawie.
Sąd pierwszej instancji w sposób uprawniony zakwalifikował takie postępowanie jako naruszenie zasad wyrażonych w przepisach art. 8 § 1 i § 2, art. 9 i art. 11 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ organ nie wykazał, w kontekście zaoferowanych dowodów, że jego negatywna ocena przedłożonego projektu budowlanego nie stanowi odstępstwa od dotychczasowej praktyki w tożsamych sprawach, ale jest wyrazem rozpoznania sprawy z uwzględnieniem jej specyficznych uwarunkowań i w zgodzie z zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Nie można bowiem bagatelizować w procesie rozstrzygania o prawach i obowiązkach obywateli zasad postępowania, które mają kluczowe znaczenie dla istnienia prawidłowych relacji pomiędzy obywatelem - stroną postępowania a organem administracji publicznej. Wymagają one od organu prowadzenia postępowania, a przede wszystkim jego zakończenia w drodze wydania decyzji administracyjnej w taki sposób, aby strona postępowania nie miała wątpliwości co do prawidłowości, słuszności i legalności podjętego rozstrzygnięcia. Zasady te nabierają szczególnego znaczenia w przypadku podejmowania przez organy administracji publicznej negatywnych dla strony rozstrzygnięć, które nie przyznają stronie wnioskowanych uprawnień lub też nakładają na nią określone obowiązki.
Konsekwencją przedwczesnego stwierdzenia przez organ odwoławczy niezgodności projektu z planem miejscowym w zakresie wysokości budynku i dopuszczalności zaprojektowanych dominant było w istocie odstąpienie od merytorycznego, ponownego rozpoznania przedmiotowej sprawy administracyjnej w jej całokształcie, które Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił jako naruszenie przepisów postępowania , tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., mające wpływ na wynik sprawy.
Wyjaśnić należy, że przedmiotem jurysdykcji wykonywanej przez organ odwoławczy w administracyjnym toku instancji uruchomionym odwołaniem jest ta sama sprawa administracyjna, która była przedmiotem działań organu pierwszej instancji, która winna podlegać rozpoznaniu w całokształcie jej okoliczności. Do organu odwoławczego, który ma przyznaną przez prawo materialne kompetencję do działania jako organ drugiej instancji, przechodzi bowiem cała sprawa administracyjna, bez względu na zarzuty odwołania, stając się przedmiotem nowych działań jurysdykcyjnych. Ma być ona załatwiona przez wydanie nowego aktu jurysdykcji administracyjnej, a podstawowym celem działania organu odwoławczego jest załatwienie sprawy poprzez ponowne zastosowanie normy administracyjnego prawa materialnego. Tylko dodatkowym celem jest kontrola decyzji organu pierwszej instancji, a także zadośćuczynienie żądaniom odwołującego się określonym w odwołaniu. Organ odwoławczy powinien prowadzić postępowanie wyjaśniające według takich samych reguł, które obowiązują organ pierwszej instancji, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w momencie wydawania decyzji. Oznacza to, że ma on obowiązek rozważyć i uwzględnić wszelkie fakty i zdarzenia powstałe po wydaniu decyzji pierwszej instancji, a także że powinien on poddać nowej analizie fakty i zdarzenia powstałe przed wydaniem tamtej decyzji. Powinien to uczyć poprzez ocenę wcześniej zgromadzonych dowodów, ale i poprzez przeprowadzenie własnych, powtórnych dowodów, jeśli jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Podkreślić należy, że rzeczywista realizacja zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) przez organ drugiej instancji nie może polegać tylko na zbadaniu wcześniej przeprowadzonych dowodów, ale na zbadaniu samych faktów relewantnych dla sprawy. Organ odwoławczy nie jest więc związany ani granicami poprzednio obowiązującego stanu prawnego, ani granicami wcześniej istniejących lub ustalonych faktów, ani też granicami wcześniej wydanej decyzji, czy wreszcie granicami wniesionego odwołania. Jest jedynie związany granicami sprawy administracyjnej i jego głównym zadaniem jest jej kompleksowe rozpoznanie i załatwienie.
Sąd a quo trafnie zwrócił uwagę, że organ odwoławczy swoim obowiązkom nie sprostał pozostawiając poza zakresem rzeczywistego rozpoznania kluczowe okoliczności sprawy, wyznaczone normami prawa materialnego (art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego), czym dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego regulujących postępowanie dowodowe, w tym art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. oraz naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.). Organ odwoławczy zwrócił wyłącznie uwagę i w sposób niewywierający wpływu na ostateczny wynik sprawy wypowiedział się w takich kwestiach, jak zgodność projektu budowlanego z § 8 ust. 2 planu w zakresie uzbrojenia terenu czy zgodność z § 26 pkt 3.8. planu w zakresie cofnięcia czwartej kondygnacji w stosunku do lica ściany budynku o co najmniej 1 m oraz charakter inwestycji jako kilku budynku objętych kilkoma etapami. Nie ustosunkował się przy tym do argumentacji inwestora i nie rozpoznał sprawy w sposób, który pozwoliłby inwestorowi na ustosunkowanie się do wskazanych kwestii i podjęcie działań w kierunku zatwierdzenia projektu. Przy tym wskazać należy, że powtórne rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy w granicach kompetencji wyznaczonych art. 136 k.p.a. nie wyklucza skorzystania z procedury przewidzianej w art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego w celu usunięcia nieprawidłowości bądź wyjaśnienia niezgodności, jeśli ich charakter nie doprowadzi do diametralnej zmiany projektu budowlanego. Organ odwoławczy nie rozważył w ogóle kwestii zastosowania art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego odstępując od merytorycznego rozpoznania istotnych w sprawie zagadnień związanych ze zgodnością projektu budowlanego z planem w zakresie uzbrojenia terenu (§ 8 pkt 2), wycofania czwartej kondygnacji względem lica ściany (§ 26 pkt 3.8.), czy wyjaśnienia kwestii charakteru inwestycji jako obejmującej dwa zespoły zabudowy wielorodzinnej składającej się z czterech samodzielnych budynków każdy czy dwóch wieloskrzydłowych budynków mieszkalnych wielorodzinnych i jej wpływu na zgodność projektu zagospodarowania terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
Sformułowane w następstwie powyższego stanowiska wskazania Sądu co do potrzeby powtórzenia czynności wyjaśniających zmierzających do całościowej weryfikacji zgodności projektu budowlanego z wymogami planu miejscowego oraz obowiązujących przepisów, w tym techniczno - budowlanych, stanowią adekwatną konsekwencję prawną dostrzeżonych przez Sąd uchybień, których wystąpienia nie zdołały podważyć niezasadne zarzuty skargi kasacyjnej.
Niezasadny jest również zarzut kasacyjny naruszenia 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być zatem skuteczny, gdy uzasadnienie wyroku sporządzone zostało w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności gdy nie zawiera któregoś z wymienionych w przepisie elementów konstrukcyjnych albo nie pozwala w sposób pewny ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny.
Treść uzasadnienia kontrolowanego wyroku umożliwia natomiast prześledzenie toku rozumowania Sądu pierwszej instancji i poznanie motywów, które stały za rozstrzygnięciem. Uzasadnienie to zawiera stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz wywody, z których w sposób wystarczający wynika, dlaczego w sprawie doszło do naruszeń prawa wskazanych w skardze i z jaki sposób uchybienia te miały wpływ na wynik sprawy. Z tego powodu kontrolowane rozstrzygniecie poddaje się kontroli instancyjnej nie naruszając art. 141 § 4 p.p.s.a.
Z tego względu, podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty oparte na podstawie wskazanej w przepisie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. zarzuty naruszenia przepisów postępowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 136 k.p.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a., okazały się nieuzasadnione.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.
Wobec tego, że skarżąca kasacyjnie w skardze kasacyjnej zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony postępowania w terminie czternastu dni od dnia doręczenia im odpisów skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy, NSA – na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. - skargę kasacyjną rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI