II OSK 2531/13

Naczelny Sąd Administracyjny2015-05-20
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanepozwolenie na użytkowaniestwierdzenie nieważnościlegitymacja procesowawspółwłasnośćwspólna inwestycjaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną J. K. od wyroku WSA w Warszawie, uznając, że skarżący nie miał legitymacji procesowej do żądania stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, mimo jego statusu współinwestora i współwłaściciela.

Skarżący J. K. wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję GINB o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynków. Skarżący powoływał się na swój status współinwestora i współwłaściciela, twierdząc, że inwestor nie wywiązał się z umowy dotyczącej budowy garażu wielopoziomowego. NSA oddalił skargę, stwierdzając, że skarżący nie był inwestorem w rozumieniu Prawa budowlanego, a jego interes prawny nie był wystarczający do stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż spór dotyczył wykonania umowy cywilnoprawnej, a nie kwestii budowlanych.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę skarżącego na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja ta umarzała postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z 2002 r. o pozwoleniu na użytkowanie trzech budynków mieszkalnych. Skarżący, powołując się na umowę z 2000 r. o sprzedaży udziału w nieruchomości i wspólnej inwestycji, twierdził, że jest współinwestorem i współwłaścicielem, a inwestor nie wywiązał się z umowy, budując parking naziemny zamiast garażu wielopoziomowego. NSA uznał skargę kasacyjną za bezzasadną. Sąd podkreślił, że inwestorem w rozumieniu Prawa budowlanego jest podmiot, któremu udzielono pozwolenia na budowę, a skarżący nim nie był. Ponadto, NSA stwierdził, że ewentualne stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nie wpłynęłoby na sytuację prawną skarżącego w kontekście sporu o wykonanie umowy cywilnoprawnej, a także zauważył, że skarżący nie był już współwłaścicielem nieruchomości od 2004 r. Sąd uznał, że skarżący nie miał legitymacji procesowej do żądania stwierdzenia nieważności decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, współinwestor nie jest inwestorem w rozumieniu Prawa budowlanego, a jego status jako współwłaściciela nie daje mu legitymacji procesowej do żądania stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, jeśli spór dotyczy wykonania umowy cywilnoprawnej.

Uzasadnienie

Inwestorem w Prawie budowlanym jest podmiot, któremu udzielono pozwolenia na budowę lub na którego zostało ono przeniesione. Status współinwestora wynikający z umowy cywilnoprawnej nie jest wystarczający. Interes prawny musi wynikać z norm prawa administracyjnego materialnego, a stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nie wpłynie na sytuację prawną skarżącego w kontekście sporu o wykonanie umowy cywilnoprawnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (15)

Główne

u.p.b. art. 59 § ust. 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 156 § par. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 16 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.b. art. 36a § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 3 § pkt 11

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 17 § pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 33 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 40

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.w.l. art. 6

Ustawa o własności lokali

u.w.l. art. 21 § ust. 1

Ustawa o własności lokali

u.w.l. art. 22 § ust. 1

Ustawa o własności lokali

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie był inwestorem w rozumieniu Prawa budowlanego. Status współinwestora wynikający z umowy cywilnoprawnej nie daje legitymacji procesowej w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na użytkowanie. Ewentualne stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nie wpłynie na sytuację prawną skarżącego w kontekście sporu o wykonanie umowy cywilnoprawnej. Skarżący nie był już współwłaścicielem nieruchomości w momencie składania wniosku o stwierdzenie nieważności.

Odrzucone argumenty

Skarżący, jako współinwestor i współwłaściciel, powinien być stroną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie powinna być stwierdzona jako nieważna z uwagi na istotne odstępstwa od projektu budowlanego (parking zamiast garażu). Wyrok WSA z 12 marca 2009 r. przesądził o statusie strony skarżącego.

Godne uwagi sformułowania

O tym, kto jest inwestorem w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane decyduje to, kto uzyskał pozwolenie na budowę. Interes prawny wyraża się w możliwości zastosowania normy prawa administracyjnego materialnego w konkretnej sytuacji zindywidualizowanego podmiotu prawa. Ewentualne stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie niczego w sytuacji prawnej skarżącego związanej ze sporem o wykonanie umowy nic nie zmieni.

Skład orzekający

Elżbieta Kremer

przewodniczący

Leszek Kamiński

członek

Zdzisław Kostka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniach administracyjnych dotyczących pozwoleń na budowę i użytkowanie, rozróżnienie między statusem inwestora w Prawie budowlanym a pozycją współinwestora w umowie cywilnoprawnej, a także relacja między postępowaniem administracyjnym a cywilnym w zakresie wykonania umów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z umową o wspólną inwestycję i pozwoleniami na budowę/użytkowanie. Interpretacja statusu strony może być różna w zależności od konkretnych przepisów i okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie statusu prawnego stron w postępowaniach administracyjnych i jak umowy cywilnoprawne mogą wpływać na ich pozycję, ale nie zawsze przesądzają o niej w kontekście prawa administracyjnego.

Czy bycie 'współinwestorem' daje prawo do kwestionowania pozwolenia na budowę? NSA wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2531/13 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2015-05-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-09-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Kremer /przewodniczący/
Leszek Kamiński
Zdzisław Kostka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1905/12 - Wyrok WSA w Warszawie z 2013-05-23
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
art. 59 ust. 7
Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 28, art.105 par. 1, art. 156 par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie Sędzia NSA Leszek Kamiński Sędzia del. NSA Zdzisław Kostka (spr.) Protokolant asystent sędziego Iwona Rzucidło – Grochowska po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1905/12 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania prowadzonego w trybie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 maja 2013 r., sygnatura akt VII SA/Wa 1905/12, oddalił skargę J. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2012 r., którą utrzymano w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2012 r. o umorzeniu, wszczętego na wniosek skarżącego, postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z [...] grudnia 2002 r. o pozwoleniu na użytkowanie trzech budynków F, G i H przy ul. [...] w W. Ponadto Sąd pierwszej instancji wyrokiem tym przyznał ze Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika skarżącego ustanowionego w ramach prawa pomocy wynagrodzenie. Wyrok ten został wydany w następujących istotnych okolicznościach sprawy.
Burmistrz Gminy [...] decyzją z [...] grudnia 2000 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił D. [...] SA w W. pozwolenia na budowę przy ul. [...] w W., na działkach nr [...],[...],[...],[...],[...] i [...], osiedla mieszkaniowego, w skład którego wchodzić miało m.in. osiem budynków (A, B, C, D, E, F, G i H) oraz garaż wielopoziomowy. Ten sam organ administracji decyzją z [...] października 2002 r. zmienił to pozwolenie na budowę w ten sposób, że udzielił pozwolenia na budowę parkingu naziemnego zamiast wielopoziomowego garażu. W decyzji tej mowa była o zatwierdzeniu zamiennego projektu budowlanego oraz o tym, że budowa parkingu naziemnego jest rozwiązaniem tymczasowym - "w ramach I etapu" oraz że "docelowo jako II etap pozostaje wielopoziomowy garaż naziemny" zgodnie z pozwoleniem na budowę z [...] grudnia 2000 r. Odwołanie od tej decyzji wniosła Spółdzielnia [...] w W. Rozpoznając to odwołanie Wojewoda [...] decyzją z [...] listopada 2002 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Obie te decyzje zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 2 lipca 2004 r. w sprawie o sygnaturze akt 7/IV SA 5276/02, który stał się prawomocny w dniu 15 marca 2005 r., kiedy to NSA oddalił skargę kasacyjną wniesioną od tego wyroku przez inwestora (sprawa o sygnaturze akt OSK 1283/04). Sądy obu instancji uznały, że rezygnacja z budowy parkingu wielopoziomowego jest sprzeczna z decyzją o warunkach zabudowy, która była podstawą udzielania pozwolenia na budowę, w zakresie wskaźnika miejsc parkingowych. W decyzji o warunkach zabudowy ten wskaźnik ustalono jako 1,3 miejsca parkingowego na jedno mieszkanie, zaś rezygnacja z budowy parkingu wielopoziomowego i budowa w to miejsce parkingu naziemnego powoduje, że wskaźnik ten wynosi 0,89 miejsca parkingowego na mieszkanie.
Prezydent W. decyzją z [...] grudnia 2002 r. nr [...] udzielił D. [...] SA w W. pozwolenia na użytkowanie trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych – F, G i H. Niezależnie od tego decyzją z [...] grudnia 2002 r. nr [...] Prezydent W. udzielił temu przedsiębiorstwu pozwolenia na użytkowanie budynków D i E oraz decyzją z [...] grudnia 2002 r. nr [...] budynków A, B i C.
Podaniem z 14 października 2005 r. Spółdzielnia [...] w W. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. z [...] grudnia 2002 r. o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie (a także pozostałych dwóch decyzji o pozwoleniu na użytkowanie), powołując się na to, że WSA w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 2 lipca 2004 r. w sprawie o sygnaturze akt 7/IV SA 5276/02 uchylił decyzję Prezydenta W. z [...] października 2002 r. o zmianie pozwolenia na budowę oraz utrzymującą ją w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2002 r. Jako podstawę stwierdzenia nieważności podano art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Rozpoznając ten wniosek [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] czerwca 2006 r. odmówił stwierdzenia nieważności. Organ stwierdził, że uchylenie decyzji o zmianie decyzji o pozwoleniu na budowę nie stanowi podstawy stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Może natomiast być podstawą wznowienia postępowania zakończonego taką decyzją (art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.).
W dniu [...] grudnia 2000 r. skarżący zawarł z D. [...] SA w W. umowę sprzedaży oraz umowę o wspólnej inwestycji. Umową tą D. [...] SA w W. sprzedał skarżącemu udział w wysokości 299/176278 części w nieruchomości składającej się z działek nr [...], [...] i [...]. Ponadto przedsiębiorstwo to zobowiązało się w ramach wspólnej inwestycji wybudować na tej nieruchomości budynki mieszkalne określone w załączniku do umowy, a skarżący zobowiązał się uczestniczyć w finansowaniu tej wspólnej inwestycji. Udział skarżącego we wspólnej inwestycji został określony jako odpowiednik stosunku powierzchni użytkowej lokalu o powierzchni 29,9 m² do całkowitej powierzchni użytkowej wszystkich lokali we wszystkich budynkach mieszkalnych będących przedmiotem wspólnej inwestycji. Ustalono też koszt wybudowania tych budynków w części odpowiadającej udziałowi skarżącego ([...] zł) oraz łączną wartość udziału we wspólnej inwestycji, obejmującą cenę zakupu udziału we współwłasności nieruchomości oraz koszt wybudowania budynków w części odpowiadającej udziałowi skarżącego ([...] zł). Z umowy tej wynikało także, że D. [...] SA w W. (inwestor) po wybudowaniu budynku wyda skarżącemu w posiadanie lokal mieszkalny nr [...] w budynku [...] o powierzchni 29,9 m² oraz że lokal ten na żądanie chociażby jednej ze stron umowy zostanie wyodrębniony jako odrębna nieruchomość. Skarżący oświadczył w umowie, że wie, iż inwestor na terenie nieruchomości, której dotyczy umowa, poza wspólną inwestycją buduje samodzielnie i z własnych środków wielopoziomowy garaż, podziemny garaż oraz miejsca postojowe. Skarżący udzielił w tej umowie inwestorowi pełnomocnictwa do samodzielnego prowadzenia tych inwestycji, w tym określenia sposobu korzystania z miejsc parkingowych i postojowych. W związku z tymi inwestycjami skarżący udzielił inwestorowi pełnomocnictwa do nieodpłatnego dokonania podziału nieruchomości (zniesienia współwłasności) w ten sposób, że w jego wyniku wyodrębnione zostaną działki ewidencyjne celem realizacji tych inwestycji. Z umowy tej wynikało także, że skarżący nie nabywa prawa do korzystania z miejsca parkingowego w garażu wielopoziomowym, z miejsca postojowego w garażu podziemnym oraz z miejsca postojowego na terenie nieruchomości, ale inwestor oświadczył, że przedstawi skarżącemu ofertę nabycia takich praw.
Do ustanowienia odrębnej własności lokalu na rzecz skarżącego doszło [...] września 2004 r.
Pismem z 21 maja 2010 r. skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. z [...] grudnia 2002 r. nr [...], którą udzielono D. [...] SA w W. pozwolenia na użytkowanie budynków mieszkalnych wielorodzinnych F, G i H. Rozpoznając to podanie organy administracji wydały zaskarżone przed Sądem pierwszej instancji decyzje. Stanowisko organów administracji można streścić następująco.
Skoro postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z [...] grudnia 2002 r. zostało wszczęte na skutek wniosku osoby, która nie mogła być stroną tego postępowania, postępowanie to należało umorzyć. Stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji mogły być jedynie Wspólnoty mieszkaniowe budynków przy ul. [...]. Stroną tego postępowania nie mogli być członkowie Wspólnot mieszkaniowych. Skarżący nie może wywodzić swego interesu prawnego z faktu, że był współinwestorem inwestycji.
Organy administracji uznały też, że niezależnie od braku legitymacji skarżącego, postępowanie powinno być umorzone z uwagi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] czerwca 2006 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z [...] grudnia 2002 r.
Ponadto organy administracji odniosły się do twierdzenia skarżącego, że to iż jest on stroną postępowania zostało przesądzone w wyroku WSA w Warszawie z 12 marca 2009 r., w ten sposób, że stwierdziły, iż wyrok ten wiąże tylko w sprawie, w której został wydany.
Sąd pierwszej instancji oddalając skargę stwierdził, że o tym, czy jest się stroną postępowania administracyjnego nie decyduje wola lub subiektywne przekonanie określonego podmiotu, ale to czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający interes zakwalifikować jako prawny. Interes prawny wyraża się – zdaniem Sądu pierwszej instancji – w możliwości zastosowania normy prawa administracyjnego materialnego w konkretnej sytuacji zindywidualizowanego podmiotu prawa. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialno-prawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego, a sytuację prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że zastosowanie tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Sąd ten przyjął też, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej stroną jest nie tylko strona postępowania zwykłego, ale także każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności tej decyzji. Następnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że organy administracji obu instancji prawidłowo przyjęły, że skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z [...] grudnia 2002 r.
Sąd pierwszej instancji przeanalizował umowę z [...] grudnia 2000 r., stwierdził, że [...] września 2004 r. została ustanowiona na rzecz skarżącego odrębna własność lokalu mieszkalnego oraz że został wybrany zarząd wspólnot mieszkaniowych. Zdaniem Sądu pierwszej instancji istotne znaczenie w sprawie ma to, że w budynkach, których dotyczy sprawa, istnieje wspólnota mieszkaniowa. Po analizie przepisów ustawy o własności lokali Sąd ten stanął na stanowisku, że w sprawach dotyczących nieruchomości wspólnej przymiot strony przysługuje wspólnocie mieszkaniowej. Jednakże, jak wskazał, każdy właściciel lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość może mieć swój własny interes prawny, w związku z czym nie można generalnie utożsamiać interesu prawnego wspólnoty mieszkaniowej z interesem poszczególnych właścicieli lokali. Zdaniem Sądu pierwszej instancji w szczególnych przypadkach właściciel lokalu stanowiącego odrębny przedmiot własności może być stroną postępowania, mianowicie wówczas gdy inwestycja spowoduje naruszenie warunków korzystania z tego lokalu. Taka sytuacja jednakże – jak zauważył – w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi, gdyż skarżący nie wskazał żadnych ograniczeń w korzystaniu i zagospodarowaniu jego lokalu. Skarżący nie wskazał też, zdaniem Sądu pierwszej instancji, konkretnej normy prawa materialnego, w tym też przepisów określających na przykład normy techniczno-budowlane, które realizowane w związku z decyzją o pozwoleniu na użytkowanie spowodowałyby naruszenie jego indywidulanego interesu prawnego. W końcu Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący nie może wywodzić swego interesu prawnego z faktu, że był współinwestorem.
Sąd pierwszej instancji zaakceptował też stanowisko organów administracji, co do braku związania wyrokiem WSA z 12 marca 2009 r. oraz co do wpływu na umorzenie postępowania decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] czerwca 2006 r.
W skardze kasacyjnej, zaskarżając wyrok Sądu pierwszej instancji w części oddalającej skargę, skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 59 ust. 7 w zw. z art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego oraz art. 28 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z [...] grudnia 2002 r., mimo że przepisy jednoznacznie wskazują, iż inwestor jest stroną postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie,
- art. 28 k.p.a. w zw. z art. 3 pkt 11, art. 17 pkt 1, art. 33 ust. 2 pkt 2 i art. 59 Prawa budowlanego oraz w zw. z § 2 ust. 1, § 3, § 4 ust. 1, § 13 ust. 1 i § 14 ust. 1, 2 i 4 umowy sprzedaży i umowy o wspólnej inwestycji z [...] grudnia 2000 r. oraz w zw. z art. 140 i art. 209 k.c. poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że współinwestor inwestycji i jednocześnie współwłaściciel nieruchomości, na której znajduje się obiekt budowlany, co do którego wydane zostało pozwolenie na użytkowanie, nie jest stroną w postępowaniu administracyjnym w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie,
- art. 6 w zw. z art. 21 ust. 1 i w zw. z art. 22 ust. 1 ustawy o własności lokali poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że współwłaściciel nieruchomości i zarazem współinwestor nie może występować samodzielnie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwolenie na użytkowanie nawet wówczas, gdy wspólna inwestycja jest realizowana w sposób istotnie odmienny od pierwotnego pozwolenia na budowę, które stanowiło podstawę udzielenia pełnomocnictwa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,
- art. 156 § 1 pkt 3 w zw. z art. 16 § 1 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi na skutek przyjęcia, że sprawa stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z [...] grudnia 2002 r. została ostatecznie rozstrzygnięta decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] czerwca 2006 r.
Przytaczając takie podstawy kasacyjne wniesiono o uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji w zaskarżonej części i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Nadto wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz przyznanie pełnomocnikowi skarżącego ustanowionemu w ramach prawa pomocy wynagrodzenia.
Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.
Część podstaw kasacyjnych sprowadza się do twierdzenia, według którego skarżący był "współinwestorem" inwestycji i z tego powodu, jako inwestor, stosownie do art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), powinien być stroną postępowania w sprawie wydania decyzji Prezydenta W. z [...] grudnia 2002 r. o pozwoleniu na użytkowanie i – co za tym idzie – stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tego pozwolenia na użytkowanie. Skarżący przy tym uważa, że o tym, że był "współinwestorem" inwestycji przesądza umowa sprzedaży i wspólnej inwestycji z [...] grudnia 2000 r.
Takie stanowisko skarżącego jest niezasadne. O tym, kto jest inwestorem w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane decyduje to, kto uzyskał pozwolenie na budowę. Tylko podmiot, któremu udzielono pozwolenia na budowę lub podmiot, na rzecz którego pozwolenie na budowę zostało przeniesione w trybie art. 40 Prawa budowlanego, jest inwestorem w rozumieniu art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego. Skarżący nie jest więc inwestorem w rozumieniu Prawa budowlanego, skoro na jego rzecz nie zostało wydane pozwolenie na budowę oraz skoro pozwolenie na budowę nie zostało na jego rzecz przeniesione decyzją administracyjną i to niezależnie od tego, że w umowie z [...] grudnia 2000 r. został określony jako "współinwestor". Odmienny pogląd wynikający z wyroku WSA w Warszawie z 12 marca 2009 r. jest zatem nieprawidłowy. Zaznaczyć przy tym należy, że wyrok ten uprawomocnił się w pierwszej instancji (nie został zaskarżony skargą kasacyjną), zaś w innej sprawie dotyczącej skarżącego, w której też skarżący twierdził, powołując się na umowę z [...] grudnia 2000 r., że jest inwestorem, NSA jego poglądu nie podzielił – wyrok z 3 października 2013 r., sygnatura akt II OSK 1049/12.
Stanowisko skarżącego zawarte w przytoczonych podstawach kasacyjnych sprowadza się też do tezy, że o tym, iż powinien być stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z [...] grudnia 2002 r. decyduje to, iż jest współwłaścicielem nieruchomości, na której wybudowano obiekt budowlany, którego dotyczy pozwolenie na użytkowanie. To stanowisko skarżącego w okolicznościach sprawy też jest nietrafne.
Oceniając podstawy kasacyjne, w których takie stanowisko jest zawarte, zauważyć należy, że trafnie Sąd pierwszej instancji wskazuje, iż interes prawny wyraża się w możliwości zastosowania normy prawa administracyjnego materialnego w konkretnej sytuacji zindywidualizowanego podmiotu prawa oraz że stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialno-prawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego, a sytuację prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że zastosowanie tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Wprawdzie późniejsze wywody Sądu pierwszej instancji nie wykorzystują tego celnego stwierdzenia, gdyż nie przeanalizowano, jak na sytuację prawną skarżącego może wpłynąć stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. z [...] grudnia 2002 r.
W ocenie NSA w rozpoznawanej sprawie istotne jest to, że skarżący domaga się stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z [...] grudnia 2002 r. dlatego, że twierdzi, iż D. [...] SA w W. nie wywiązał się właściwie z umowy, którą zawarł ze skarżącym w dniu [...] grudnia 2000 r. Konkretnie skarżącemu chodzi o to, że przedsiębiorstwo to powinno było zgodnie z tą umową wybudować garaż wielopoziomowy, a nie parking naziemny. Mając to na uwadze należy stwierdzić, że ewentualne stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie niczego w sytuacji prawnej skarżącego związanej ze sporem o wykonanie umowy nic nie zmieni. Stwierdzenie nieważności pozwolenia na użytkowanie w żaden sposób nie wpłynie na ocenę właściwego wykonania umowy z [...] grudnia 2000 r. Będzie ono bowiem rozstrzygać o kwestiach z zakresu Prawa budowlanego. Faktem jest, że stwierdzenie nieważności tej decyzji może się opierać na ustaleniu, że inwestor w sposób istotny odstąpił od zatwierdzonego projektu budowlanego przez to, że zamiast garażu wielopoziomowego wybudował parking naziemny. Jednakże to również nie będzie miało znaczenia dla oceny sposobu wykonania umowy z [...] grudnia 2000 r. Sąd powszechny będzie bowiem niezależnie od rozstrzygnięć organów administracji rozstrzygał o tym, czy D. [...] SA w W. zobowiązał się wobec skarżącego wybudować garaż wielopoziomowy i czy z tego zobowiązania się wywiązał.
Zauważyć też należy na wypadek gdyby skarżący zamierzał dochodzić naprawienia szkody wyrządzonej mu tym, że zamiast garażu wielopoziomowego wybudowano parking naziemny, że taka zmiana wynikała z decyzji administracyjnej Prezydenta W. z [...] października 2002 r., której sprzeczność z prawem została stwierdzona prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z 2 lipca 2004 r., sygnatura akt 7/IV SA 5276/02. Także z tego powodu stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nie wpłynie na sytuację prawną skarżącego.
W końcu zauważyć też należy, że na rozprawie przed NSA skarżący przyznał, iż od [...] września 2004 r., a więc zanim jeszcze złożył podanie o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, nie jest współwłaścicielem nieruchomości, na której miał zostać wzniesiony garaż wielopoziomowy.
To wszystko uzasadnia uznanie, że skarżący nie był legitymowany do żądania stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z [...] grudnia 2002 r. Zatem, zaskarżony wyrok, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu.
W świetle powyższego ocena ostatniej z przytoczonych podstaw kasacyjnych nie ma już istotnego znaczenia. Niemniej zauważyć należy, że fakt, iż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z [...] czerwca 2006 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z [...] grudnia 2002 r. nie pozostaje bez znaczenie dla oceny dopuszczalności podania skarżącego o stwierdzenie nieważności tej samej decyzji. Żądanie skarżącego byłoby dopuszczalne, jedynie wówczas, gdyby opierało się na podstawach stwierdzenia nieważności, których organ administracji odmawiając stwierdzenia nieważności nie ocenił. W razie powołania się na te same podstawy stwierdzenia nieważności i te same okoliczności faktyczne podanie o stwierdzenie nieważności byłoby niedopuszczalne.
Z tych wszystkich względów NSA na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst ustawy - Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) oddalił skargę kasacyjną.
Odnośnie do zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu NSA wyjaśnia, że nie orzekł w wyroku o tym żądaniu, gdyż wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy, należne od Skarbu Państwa, przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI