II OSK 2531/11

Naczelny Sąd Administracyjny2012-05-31
NSAAdministracyjneŚredniansa
egzekucja administracyjnadoręczenie zastępczeprzywrócenie terminuzarzuty w postępowaniu egzekucyjnymKodeks postępowania administracyjnegoUstawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracjiPrawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiskarżący kasacyjnyNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że doręczenie tytułu wykonawczego w trybie zastępczym (art. 44 k.p.a.) było skuteczne, a strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do zgłoszenia zarzutów.

Sprawa dotyczyła odmowy przywrócenia terminu do zgłoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżąca twierdziła, że nie otrzymała tytułu wykonawczego w terminie z powodu nieobecności w miejscu zamieszkania i dowiedziała się o możliwości wniesienia zarzutów dopiero po faktycznym odbiorze dokumentu. Sąd pierwszej instancji oddalił jej skargę, uznając doręczenie zastępcze za skuteczne. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, potwierdził, że doręczenie w trybie art. 44 k.p.a. wywołuje skutki procesowe, a strona nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną S. B. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Mazowieckiego WINB odmawiające przywrócenia terminu do zgłoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Sprawa dotyczyła doręczenia tytułu wykonawczego w trybie zastępczym (art. 44 k.p.a.) w dniu 6 czerwca 2008 r., co skutkowało upływem terminu do wniesienia zarzutów w dniu 13 czerwca 2008 r. Skarżąca twierdziła, że nie otrzymała tytułu wykonawczego z powodu nieobecności w miejscu zamieszkania i dowiedziała się o możliwości wniesienia zarzutów dopiero po faktycznym odbiorze dokumentu w lutym 2010 r. Sąd pierwszej instancji uznał, że doręczenie zastępcze jest skuteczne i wywołuje skutki procesowe, a skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. NSA, związany granicami skargi kasacyjnej, uznał, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie są uzasadnione. Sąd podkreślił, że doręczenie w trybie art. 44 k.p.a. stwarza domniemanie doręczenia, które może być obalone jedynie przez udowodnienie braku winy w uchybieniu terminu. Skarżąca nie przedstawiła skutecznych dowodów obalających to domniemanie ani nie uprawdopodobniła braku winy. W związku z tym NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, doręczenie w trybie art. 44 k.p.a. stwarza domniemanie doręczenia i rozpoczyna bieg terminu do wniesienia zarzutów.

Uzasadnienie

Doręczenie zastępcze w trybie art. 44 k.p.a. wywołuje skutki procesowe, w tym rozpoczęcie biegu terminu do zgłoszenia zarzutów. Domniemanie to może być obalone jedynie przez udowodnienie braku winy w uchybieniu terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.p.e.a. art. 27 § § 1 pkt 9

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Tytuł wykonawczy winien zawierać pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi kasacyjnej, NSA ją oddala.

Pomocnicze

k.p.a. art. 44 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy dotyczące doręczeń zastępczych, w tym dwukrotnego awizowania i pozostawienia pisma w placówce pocztowej lub urzędzie gminy, wywołują domniemanie doręczenia.

k.p.a. art. 44 § § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Doręczenie w trybie zastępczym uznaje się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 2 i 3.

k.p.a. art. 58 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Warunkiem przywrócenia terminu jest brak winy w uchybieniu terminu, złożenie wniosku w terminie oraz dopełnienie czynności wraz z wnioskiem.

u.p.e.a. art. 18 § par 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

W sprawach egzekucyjnych stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a.

u.p.e.a. art. 26 § § 5 pkt 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.

u.p.e.a. art. 32

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ przystępując do czynności egzekucyjnych jest zobowiązany doręczyć zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został on wcześniej doręczony.

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy.

P.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeśli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Doręczenie tytułu wykonawczego w trybie zastępczym (art. 44 k.p.a.) jest skuteczne i rozpoczyna bieg terminu do zgłoszenia zarzutów. Strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do zgłoszenia zarzutów.

Odrzucone argumenty

Tytuł wykonawczy nie został skutecznie doręczony w trybie zastępczym. Pouczenie o możliwości wniesienia zarzutów zawarte w postanowieniu o nałożeniu grzywny jest skuteczne. Nie nastąpiło wszczęcie egzekucji administracyjnej z powodu niedoręczenia tytułu wykonawczego. Organ nie był zobowiązany doręczyć tytułu wykonawczego, skoro został on wcześniej doręczony zastępczo. Wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony w ustawowym terminie, ponieważ nie nastąpiło wszczęcie egzekucji. Twierdzenie skarżącej o dowiedzeniu się o możliwości wniesienia zarzutów dopiero w lutym 2010 r. jest wiarygodne. Uzasadnienie wyroku WSA narusza art. 141 § 4 P.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

doręczenie tego tytułu nastąpiło w trybie art. 44 k.p.a. stwarzającego domniemanie doręczenia i rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia zarzutów. Uchybienie terminu jest czynnością obiektywną, a przywrócenie terminu może nastąpić tylko w przypadku uprawdopodobnienia przez zobowiązaną, że uchybiła terminowi bez swej winy. Przepisy te stwarzają domniemanie doręczenia, które wywiera skutki procesowe wystarczające dla rozpoczęcia biegu terminu do złożenia zarzutów i które nie jest równoznaczne z dotarciem do adresata przesyłki i zapoznaniem się z jego treścią.

Skład orzekający

Wojciech Mazur

przewodniczący

Małgorzata Masternak - Kubiak

sprawozdawca

Anna Żak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń zastępczych w postępowaniu egzekucyjnym administracyjnym oraz zasad przywracania terminów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku winy w uchybieniu terminu i skuteczności doręczenia zastępczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z doręczeniami w postępowaniu egzekucyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i egzekucyjnego.

Doręczenie zastępcze w egzekucji: kiedy nieobecność w domu może kosztować utratę terminu?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2531/11 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2012-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-12-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Żak
Małgorzata Masternak - Kubiak /sprawozdawca/
Wojciech Mazur /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OZ 1065/10 - Postanowienie NSA z 2010-10-22
VII SA/Wa 1024/10 - Wyrok WSA w Warszawie z 2011-08-03
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art 44, art 58 par 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
art 18, art 27 par 1 pkt 9
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Dz.U. 2012 poz 270
art 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) Sędzia del. NSA Anna Żak Protokolant Anna Jusińska po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej S. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 sierpnia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1024/10 w sprawie ze skargi S. B. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do zgłoszenia zarzutów do postępowania egzekucyjnego oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 3 sierpnia 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 1024/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. B. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do zgłoszenia zarzutów do postępowania egzekucyjnego.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy odmówił S. B. przywrócenia terminu do zgłoszenia zarzutów do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego [...] nr [...] z dnia [...] maja 2008 r.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że tytuł ten został doręczony zobowiązanej na podstawie art. 44 § 4 k.p.a. tj., jako dwukrotnie awizowany i został uznany za doręczony z dniem 6 czerwca 2008 r.
We wniosku o przywrócenie terminu skarżąca nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.
Po rozpatrzeniu zażalenia Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy wskazał, że skarżącej przysługiwało prawo zgłoszenia zarzutów w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego.
Przedmiotowy tytuł został doręczony w drodze fikcji doręczenia w dniu 6 czerwca 2008 r., a więc termin do wniesienia zarzutów upłynął w dniu 13 czerwca 2008 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca wnosiła o uchylenie postanowienia organu I i II instancji.
Skarżąca podnosiła, że zarzuty wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożyła 19 lutego 2010 r., po tym jak w dniu [...] lutego 2010 r. otrzymała w wyniku przeglądania akt odpis tytułu wykonawczego. Organy bezzasadnie uznały, że tytuł został doręczony skarżącej w drodze fikcji prawnej. Skarżąca wskazała, że od maja do lipca 2008 r. przebywała poza Warszawą, ponieważ opiekuje się 77 letnią matką i bratem, który mieszka w tym samym domu, co matka.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc jak w zaskarżonym postanowieniu.
W wyroku oddalającym skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że przepis art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. – dalej u.p.e.a.) stanowi, że tytuł egzekucyjny winien zawierać pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Tytuł wykonawczy z dnia [...] maja 2008 r. zawierał pouczenie o terminie i podstawach zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Przesyłka polecona zawierająca ww. tytuł była dwukrotnie awizowana w miejscu zamieszkania, powtórnie w dniu 30 maja 2008 r.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w postanowieniu z dnia 30 czerwca 2008 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia zawarł pouczenie o możliwości wniesienia przez zobowiązaną zażalenia do Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jak również zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego zgodnie z art. 33 i 34 u.p.e.a. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy.
W związku z otrzymaniem postanowienia o nałożeniu grzywny zobowiązana złożyła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego i wnosiła o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, niewiarygodne jest twierdzenie skarżącej, że o możliwości wniesienia zarzutów dowiedziała się w dniu 15 lutego 2010 r. O możliwości tej zobowiązana dowiedziała się bowiem 9 lipca 2008 r. wraz z pouczeniem o terminie 7 dni do zgłoszenia tych zarzutów, jak i podstawach zarzuty te uzasadniających.
Nakładając postanowieniem grzywnę w celu przymuszenia organ winien doręczyć zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32, a więc tylko o ile nie został on wcześniej doręczony. W tym przypadku doręczenie tytułu nie było konieczne bowiem doręczenie zastępcze tytułu w trybie art. 44 kpa nastąpiło 6 czerwca 2008 r., a termin do zgłoszenia zarzutów upłynął 13 czerwca 2008 r.
Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że przewidziane w art. 43 i 44 k.p.a. zastępcze formy doręczania pism rodzą domniemanie prawne, że pismo zostało doręczone adresatowi. Domniemanie to może być obalone, gdy adresat udowodni, że mimo zastosowania zastępczej formy doręczenia pismo nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych. Przepisy te stwarzają domniemanie doręczenia, które wywiera skutki procesowe wystarczające dla rozpoczęcia biegu terminu do złożenia zarzutów i które nie jest równoznaczne z dotarciem do adresata przesyłki i zapoznaniem się z jego treścią.
Zdaniem Sądu podnoszona przez skarżącą okoliczność, że tytuł wykonawczy z dnia [...] maja 2008 r. otrzymała dopiero w dniu 15 lutego 2010 r., jest bez znaczenia procesowego, bowiem doręczenie tego tytułu nastąpiło w trybie art. 44 k.p.a. stwarzającego domniemanie doręczenia i rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia zarzutów.
Uchybienie terminu jest czynnością obiektywną, a przywrócenie terminu może nastąpić tylko w przypadku uprawdopodobnienia przez zobowiązaną, że uchybiła terminowi bez swej winy. Skarżąca nie wskazała okoliczności obiektywnych, nie do przezwyciężenia, które były przyczyną uchybienia terminu do złożenia zarzutów w dniach od 6 do 13 czerwca 2008 r.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku S. B., na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – dalej P.p.s.a.), zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 44 § 4 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, pomimo rażącego naruszenia przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego art. 44 § 4 k.p.a. i przyjęcie, że:
- tytuł wykonawczy [...] nr [...] z dnia [...] maja 2008 r. został skarżącej doręczony w drodze fikcji prawnej z dniem 6 czerwca 2008 r., podczas, gdy z akt sprawy wynika, że tytuł wykonawczy [...] nr [...] z dnia [...] maja 2008 r. nie został skarżącej doręczony w tej dacie, ponieważ skarżąca nie przebywała w tym terminie w miejscu zamieszkania i nie mogła w związku z tym odebrać zaadresowanej do niej korespondencji a z akt sprawy wynika, że skarżąca odebrała tytuł wykonawczy z akt egzekucyjnych dopiero w dniu 15 lutego 2010 r.;
- "podnoszona przez skarżącą okoliczność, że tytuł wykonawczy [...] nr [...] z dnia [...] maja 2008 r. otrzymała dopiero w dniu 15 lutego 2010 r. jest bez znaczenia procesowego, bowiem doręczenie tego tytułu nastąpiło w trybie art. 44 k.p.a. stwarzającego domniemanie doręczenia i rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia zarzutów", podczas, gdy art. 44 § 4 k.p.a. stwarza jedynie domniemanie doręczenia zastępczego w tym trybie i zostało obalone przez skarżącą poprzez wykazanie, że skarżąca nie odebrała tytułu wykonawczego w dacie 6 czerwca 2008 r.;
- w przedmiotowej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego doręczył skarżącej decyzję nakazującą rozbiórkę z dnia [...] września 2007 r. o sygn. Nr [...] ([...] Nr [...]) w trybie art. 44 k.p.a., podczas, gdy doręczenie to nie nastąpiło, ponieważ organ administracji pozostawił skarżącej dwukrotne awizo przesyłki zawierającej przedmiotową decyzję a skarżąca żadnego z tych awizo nie odebrała, zaś organ nie powołał przeciwdowodu na tę okoliczność, a także poprzez nie wykazanie przez organ administracji niemożności doręczenia skarżącej decyzji w trybie art. 43 k.p.a. lub 42, w szczególności art. 42 § 3 k.p.a., czyli w miejscu faktycznego przebywania skarżącej i oparcie się jedynie przez organ na doręczeniu zastępczym (art. 44 k.p.a.), podczas, gdy art. 44 § 1 k.p.a. stanowi, że "w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę, 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ."
2) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. w związku z art. 112 k.p.a. poprzez przyjęcie, że skarżąca została pouczona o możliwości wniesienia zarzutów w postępowaniu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, ponieważ w postanowieniu PINB z dnia [...] czerwca 2008 r., sygn. akt. [...] zostało zawarte pouczenie o możliwości wniesienia zarzutów, podczas, gdy zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu i egzekucyjnym w administracji to tytuł wykonawczy zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a zatem zawarcie takiego pouczenia w postanowieniu o nałożeniu grzywny jest bezskuteczne;
3) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 26 § 5 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, poprzez błędne przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki do wszczęcia egzekucji administracyjnej, ponieważ skarżąca dowiedziała się z pouczenia zawartego w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia [...] czerwca 2008 r. o możliwości wniesienia zarzutów w toku postępowania egzekucyjnego podczas, gdy wobec nie doręczenia skarżącej tytułu wykonawczego [...] nr [...] nie nastąpiło wszczęcie egzekucji administracyjnej w niniejszej sprawie, a zatem wniesienie przed datą 15 lutego 2010 r. (data faktycznego odbioru tytułu wykonawczego przez skarżącą) zarzutów przez skarżącą nie było możliwe i prawnie dopuszczalne, zaś pouczenie zawarte w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego było bezskuteczne;
4) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 32 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez uznanie przez WSA w Warszawie, że organ przystępując do czynności egzekucyjnych nie był zobowiązany doręczyć skarżącej tytułu wykonawczego, ponieważ został on wcześniej skarżącej doręczony, podczas, gdy organ przystępując do czynności egzekucyjnych był zobowiązany doręczyć skarżącej tytuł wykonawczy, albowiem z akt sprawy wynika, że tytuł wykonawczy nie został skarżącej przed dniem 15 lutego 2010 r. doręczony, ponieważ skarżąca nie przebywała w tym terminie w miejscu zamieszkania i nie mogła w związku z tym odebrać zaadresowanej do niej korespondencji;
5) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 58 § 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca nie wniosła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów w ustawowym terminie, ponieważ dowiedziała się o możliwości wniesienia zarzutów w dniu 9 lipca 2009 r. wraz z otrzymaniem postanowienia z dnia [...] czerwca 2008 r., sygn. akt [...], w którym zostało zawarte pouczenie o możliwości wniesienia zarzutów, podczas, gdy wobec nie doręczenia skarżącej tytułu wykonawczego nie nastąpiło wszczęcie egzekucji administracyjnej w niniejszej sprawie (art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a.), a zatem wniesienie przed datą 15 lutego 2010 r. (data faktycznego odbioru tytułu wykonawczego przez skarżącą) zarzutów przez skarżącą nie było możliwe i prawnie dopuszczalne, zaś pouczenie zawarte w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia [...] czerwca 2008 r. było bezskuteczne, co oznacza, iż skarżąca wnosząc wniosek w dniu 19 lutego 2010 r. dochowała ustawowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów;
6) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo rażącego naruszenia przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego przepisów art. 7, 77 i art. 80 k.p.a. i uznanie, że twierdzenie skarżącej, że o możliwości wniesienia zarzutów dowiedziała się w dniu 15 lutego 2010 r. jest "mało wiarygodne", podczas, gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dokumentacji szpitalnej brata skarżącej, oświadczeń skarżącej oraz akt postępowania egzekucyjnego wynika, że skarżąca nie mogła zapoznać się z treścią tytułu wykonawczego oraz dowiedzieć się o możliwości wniesienia zarzutów przed dniem 15 lutego 2010 r.;
7) naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez nie sporządzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uzasadnienia wyroku odpowiadającego wymogom określonym w tym przepisie, tj. nie zawarcie zwięzłego przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, przede wszystkim zaś wskazanie błędnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej niedostateczne wyjaśnienie.
Mając na względzie powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem została oparta na nieusprawiedliwionych podstawach, a zaskarżony wyrok - wbrew twierdzeniom strony skarżącej - odpowiada prawu.
Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a., rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze zarzutów, sformułowanych w granicach podstawy kasacyjnej.
Zgodnie z regulacją zawartą w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeśli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przytoczonym przepisie nałożono więc na wnoszącego skargę kasacyjną obowiązek wykazania nie tylko tego, że zaskarżony wyrok narusza przepisy postępowania, lecz również tego, że naruszenie to mogło mieć wpływ, i to istotny, na wynik sprawy. Skuteczne wniesienie takiego zarzutu wymaga zatem uprawdopodobnienia istnienia związku przyczynowo-skutkowego między wspomnianym naruszeniem a treścią rozstrzygnięcia (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. 3, Warszawa 2008, s. 426), polegającego na tym, że gdyby do tego uchybienia nie doszło, to treść rozstrzygnięcia podjętego wyrokiem byłaby inna (por. B. Gruszczyński [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 387; wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2008 r., sygn. akt I FSK 232/07, Lex nr 480247). Można zatem zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenie wyżej wymienionego przepisu tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdził naruszenie przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to Sąd ten nie spełnił dyspozycji tej normy prawnej i nie uchylił zaskarżonej decyzji. Jeśli zatem z wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się naruszenia przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to uznać należy, że rozstrzygnięcie jest zgodne z dyspozycją stosowanej przez Sąd pierwszej instancji normy prawnej.
Sąd pierwszej instancji, oceniając legalność zaskarżonego postanowienia stwierdził, że jest ono zgodne z prawem, albowiem skarżąca, we wniosku o przywrócenie terminu, nie uprawdopodobniła, że to uchybienie nastąpiło bez jej winy.
Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje 7-dniowy termin zgłoszenia zarzutów do organu egzekucyjnego w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Stosownie do art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a. Oznacza to, że niektóre z postanowień procedury administracyjnej znajdą zastosowanie wprost, inne stosować należy z modyfikacjami, a jeszcze inne w ogóle nie będą miały zastosowania. Przepisy k.p.a. na gruncie postępowania egzekucyjnego mogą być zatem stosowane jedynie uzupełniająco w przypadkach, gdy regulacja u.p.e.a. okaże się niekompletna (por. wyrok NSA z 24 stycznia 2012 r. sygn. II OSK 2101/10, LEX nr 1138073).
Należy mieć na uwadze, że terminy spełniają w postępowaniu administracyjnym kilka istotnych funkcji, m. in. porządkują postępowanie, spełniają rolę gwarancyjną dla stron - gwarantują stabilność rozstrzygnięcia administracyjnego oraz przeciwdziałają powolności działania administracji. W k.p.a. ustanowiono terminy załatwiania spraw przez organy, związano je terminami dokonywania niektórych czynności procesowych, zamieszczono także ustawowe terminy dotyczące czynności stron lub uczestników postępowania. Terminy ustanowione w k.p.a. mają charakter procesowy, dotyczą skuteczności czynności postępowania lub dopuszczalności ich podejmowania (Zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 188).
Postanowienia u.p.e.a. nie zawierają samodzielnych – szczególnych, regulacji dotyczących kwestii doręczeń, a zatem będą tu miały zastosowanie wprost przepisy art. 44 k.p.a.
Materiał aktowy zgromadzony w sprawie wskazuje, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru tytułu wykonawczego z dnia [...] maja 2008 r. wynika, iż przesyłka zawierająca przedmiotowy tytuł wykonawczy była dwukrotnie awizowana i ostatecznie doręczona w trybie tzw. doręczenia zastępczego, określonego w art. 44 § 3 k.p.a., w dniu 6 czerwca 2008 r. Daje to podstawę do stwierdzenia, że wykonano wszystkie czynności wskazane w powołanych przepisach procesowych. Po myśli art. 44 § 4 k.p.a. dawało to możliwość uznania, że dokonano doręczenia, i że miało ono miejsce z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a tj. 13 czerwca 2008 r.
Podnoszona przez skarżącą okoliczność, że tytuł wykonawczy [...] nr [...] z dnia [...] maja 2008 r. otrzymała dopiero w dniu 15 lutego 2010 r. nie ma znaczenia procesowego, albowiem doręczenie tego tytułu nastąpiło w trybie art. 44 k.p.a. stwarzającego domniemanie doręczenia i rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia zarzutów.
Warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego – jest zachowanie terminu do jej dokonania. Uchybienie temu terminowi powoduje bezskuteczność zarzutów, czego następstwem jest niedopuszczalność zgłoszenia zarzutów. Skarżąca złożyła zarzuty wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu w dniu 19 lutego 2008 r.
Właściwy organ administracji jest zobowiązany do przywrócenia terminu w sytuacji, gdy zostały spełnione łącznie wszystkie przesłanki przywrócenia terminu określone w postanowieniach art. 58 § 1 k.p.a. tj.: a) brak winy zainteresowanego w uchybieniu terminu; b) wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu; c) dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu; d) dopełnienie wraz z wnioskiem tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin.
Dyspozycja art. 58 § 1 k.p.a. wymaga "uprawdopodobnienia" braku winy, nie wymaga natomiast "wykazania obiektywnych przeszkód". Osoba zainteresowana powinna zatem uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 7 wydanie, C. H. Beck, s. 337). Uprawdopodobnienie braku winy powinno jednakże odnosić się wyłącznie do kwestii przyczyn niedotrzymania terminu, a nie być skierowane przeciwko podstawie prawnej lub okolicznościom faktycznym dotyczącym samej decyzji (wyrok NSA z 14 maja 1991 r., sygn. II SA 340/91, ONSA 1991, nr 3-4, poz. 60).
W świetle powyższych rozważań, wbrew zarzutom skargi, należy zgodzić się z ze stanowiskiem i argumentacją Sądu pierwszej instancji, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia zarzutów w dniach od 6 do 13 czerwca 2008 r. Zostały zatem spełnione przesłanki formalne do wszczęcia postępowania egzekucyjnego; tytuł wykonawczy [...] nr [...] został doręczony zastępczo w trybie art. 44 k.p.a. Skarżąca nie wykazała skutecznego dowodu obalającego domniemanie zastępczego doręczenia tytułu wykonawczego.
W sprawie nie doszło zatem do naruszeń wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania administracyjnego i egzekucyjnego. Zaskarżone postanowienie, zarówno w swej osnowie, jak i uzasadnieniu, jest sformułowane w sposób jasny, strona nie musiała domyślać się jego treści, organ wyjaśnił powody, którymi się kierował wydając przedmiotowe rozstrzygnięcie. Materiał dowodowy w sprawie został zebrany i rozpatrzony, a następnie, prawidłowo oceniony przez Sąd pierwszej instancji.
Jeśli z wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to Naczelny Sąd Administracyjny nie może zarzucić oddalającemu skargę Sądowi pierwszej instancji, a tak przecież jest w rozpoznawanej sprawie, naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., gdyż rozstrzygnięcie jest zgodne z dyspozycją stosowanej przez Sąd pierwszej instancji, normy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
Pozbawiony jest doniosłości prawnej zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Przepis ten można naruszyć wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia, lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia (por. wyroki NSA: z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt II FSK 366/08, z dnia 8 października 2009 r., sygn. akt II FSK 784/08, LEX nr 555594). Zgodnie natomiast z uchwałą składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, art. 141 § 4 P.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska, co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (ONSAiWSA 2010 r., nr 3, poz. 39). Żadna z opisanych sytuacji nie wystąpiła w tej sprawie, a podnoszona w zarzucie okoliczność, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie odniesiono się wystarczająco do postanowień art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a., art. 58 § 2 k.p.a., art. 112 k.p.a. oraz art. 44 § 4 k.p.a., mogłaby stanowić naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. tylko w sytuacji wykazania wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt II FSK 470/08 LEX 513058). Autorka skargi kasacyjnej takiego wpływu jednakże nie wykazała.
Z przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, w związku z czym, na podstawie art. 184 P.p.s.a., skargę oddalił, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI