II OSK 2529/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził częściową nieważność uchwały Rady Gminy Domaniewice dotyczącej regulaminów korzystania z obiektów sportowych, uznając, że przekroczono delegację ustawową.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę Wojewody Łódzkiego na uchwałę Rady Gminy Domaniewice w sprawie regulaminów korzystania z obiektów sportowych. Sąd stwierdził nieważność części uchwały, uznając, że Rada Gminy przekroczyła delegację ustawową zawartą w art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym. Kwestionowane przepisy dotyczyły m.in. powtórzenia regulacji ustawowych, modyfikacji przepisów o odpowiedzialności cywilnej, wprowadzania sankcji oraz zakazów, które były już uregulowane w ustawach nadrzędnych.
Sprawa dotyczyła skargi Wojewody Łódzkiego na uchwałę Rady Gminy Domaniewice z dnia 29 listopada 2024 roku nr VII/43/24, która uchwalała regulaminy korzystania z obiektów sportowych na terenie gminy. Wojewoda zarzucił radzie przekroczenie delegacji ustawowej, wskazując na powtórzenie przepisów ustawowych, modyfikację przepisów o odpowiedzialności cywilnej, wprowadzanie przepisów o charakterze informacyjnym lub wprowadzającym w błąd, a także naruszenie zasad techniki prawodawczej. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, podzielił argumentację Wojewody w zakresie istotnego naruszenia prawa. Stwierdzono, że Rada Gminy Domaniewice przekroczyła upoważnienie ustawowe zawarte w art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym, wprowadzając przepisy wykraczające poza zakres delegacji. Dotyczyło to m.in. powtórzenia regulacji ustawowych dotyczących zasad BHP, ppoż., ustawy o wychowaniu w trzeźwości, ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, ustawy o utrzymaniu czystości i porządku, a także przepisów Kodeksu cywilnego, Kodeksu wykroczeń i Kodeksu karnego. Sąd uznał za wadliwe również przepisy dotyczące odpowiedzialności cywilnej, sankcji za naruszenie regulaminu, zakazów spożywania alkoholu, palenia tytoniu, zażywania środków odurzających, wprowadzania zwierząt oraz kwestii pierwszeństwa w korzystaniu z obiektów. W konsekwencji, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej wskazanych przez Wojewodę przepisów, uznając je za istotnie naruszające prawo.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, rada gminy nie może powtarzać ani modyfikować przepisów ustawowych, gdyż wykracza to poza delegację ustawową i stanowi istotne naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Delegacja ustawowa z art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. upoważnia do określenia zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, co oznacza wprowadzenie nowych lub uszczegółowienie istniejących regulacji, a nie ich powielanie lub modyfikację. Powtórzenie lub modyfikacja przepisów ustawowych przez akt prawa miejscowego jest niezgodne z zasadami legislacji i stanowi istotne naruszenie prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (25)
Główne
u.s.g. art. 40 § ust. 2 pkt 4
Ustawa o samorządzie gminnym
Pomocnicze
u.s.g. art. 91
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 41
Ustawa o samorządzie gminnym
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 87 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 83
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 88 § ust. 1
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" art. 136
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" art. 137
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" art. 143
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 5
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi art. 14 § ust. 2a
Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi art. 16
Ustawa o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych art. 5 § ust. 1 pkt 5 i 10
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii art. 62
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych art. 20a
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach art. 4 § ust. 2 pkt 6
k.w. art. 145 § § 1
Kodeks wykroczeń
k.w. art. 124 § § 1
Kodeks wykroczeń
k.k. art. 288 § § 1
Kodeks karny
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Ustawa o ochronie przeciwpożarowej art. 82 § § 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rada Gminy Domaniewice przekroczyła delegację ustawową z art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. poprzez powtórzenie lub modyfikację przepisów ustawowych w regulaminach korzystania z obiektów sportowych. Przepisy regulaminów dotyczące odpowiedzialności cywilnej, sankcji, zakazów (alkohol, tytoń, narkotyki, śmieci, zwierzęta) oraz pierwszeństwa w korzystaniu z obiektów wykraczają poza zakres upoważnienia ustawowego. Wprowadzenie zakazu wprowadzania zwierząt bez uwzględnienia psów asystujących narusza ustawę o rehabilitacji zawodowej i społecznej. Przepisy dotyczące pierwszeństwa w korzystaniu z obiektów wprowadzają nieuzasadnione ograniczenia dostępności i naruszają zasady techniki prawodawczej.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Rady Gminy, że przepisy regulaminów stanowią jedynie przypomnienie lub uszczegółowienie przepisów ustawowych i są uzasadnione celami praktycznymi. Argumentacja Rady Gminy, że przepisy dotyczące odpowiedzialności cywilnej nie modyfikują przepisów Kodeksu cywilnego, a jedynie konkretyzują zasady bezpiecznego korzystania z obiektu. Argumentacja Rady Gminy, że przepisy dotyczące sankcji (usunięcia z obiektu) są uzasadnione zapewnieniem bezpieczeństwa. Argumentacja Rady Gminy, że przepisy dotyczące zakazów (alkohol, tytoń) są uzasadnione ze względów funkcjonalnych i przypominają o obowiązujących normach.
Godne uwagi sformułowania
istotne naruszenie prawa wykraczają poza delegację ustawową powtórzenie regulacji ustawowych nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym zasady i tryb korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej
Skład orzekający
Agata Sobieszek-Krzywicka
przewodniczący sprawozdawca
Arkadiusz Blewązka
członek
Beata Czyżewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu delegacji ustawowej do tworzenia aktów prawa miejscowego przez rady gmin, zwłaszcza w kontekście regulaminów korzystania z obiektów użyteczności publicznej. Podkreślenie zakazu powtarzania lub modyfikowania przepisów ustawowych oraz wprowadzania sankcji bez wyraźnego upoważnienia."
Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw związanych z tworzeniem prawa miejscowego przez jednostki samorządu terytorialnego i kontrolą legalności takich aktów przez sądy administracyjne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu tworzenia regulaminów przez samorządy i ich zgodności z prawem. Pokazuje, jak sądy administracyjne kontrolują legalność takich aktów, co jest istotne dla samorządowców i obywateli.
“Samorządowe regulaminy pod lupą sądu: Kiedy gmina przekracza swoje kompetencje?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 587/25 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2025-10-28 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-08-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Agata Sobieszek-Krzywicka /przewodniczący sprawozdawca/ Arkadiusz Blewązka Beata Czyżewska Symbol z opisem 6359 Inne o symbolu podstawowym 635 6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Prawo miejscowe Skarżony organ Wójt Gminy Treść wyniku Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 1465 Art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 4, art. 41 ust. 1, art. 42, art. 91 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.) Dz.U. 2023 poz 2151 Art. 14 ust. 2a, art. 16 Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi Dz.U. 2023 poz 1939 Art. 62 Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (t. j.) Dz.U. 1996 nr 10 poz 55 Art. 5 ust. 1 pkt 5 i 10 Ustawa z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych. Dz.U. 2016 poz 283 § 136, § 137, § 143 Rozporządzenie Prezesa Rady Ministów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" - tekst jedn. Dz.U. 2023 poz 2119 Art. 124 § 1, art. 145 § 1 Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (t.j.) Dz.U. 2025 poz 383 Art. 288 § 1 Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (t. j.) Dz.U. 2016 poz 2046 Art. 20a Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jedn. Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 Art. 7, art. 83, art. 87 ust. 2, art. 88 ust. 1, art. 94 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r. Dz.U. 2025 poz 1071 Art. 415 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny Dz.U. 2024 poz 935 Art. 147 § 1, art. 200, art. 205 § 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Dnia 28 października 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Asesor WSA Beata Czyżewska, asystent sędziego Agnieszka Chrzanowska, Protokolant, w składzie następującym: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2025 roku sprawy ze skargi Wojewody Łódzkiego na uchwałę Rady Gminy Domaniewice z dnia 29 listopada 2024 roku nr VII/43/24 w przedmiocie uchwalenia regulaminów korzystania z obiektów sportowych na terenie gminy Domaniewice 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie: a) ustępów: 2, 6, 8, 9, 11, 12, 14, 15, 22 lit. a, c, d, e, f, 23, 24 załącznika nr 1, b) ustępów: 2, 6, 8, 10, 11, 14, 15, 16 lit. a, c, d, e, f, 17, 18 załącznika nr 2, c) ustępów: 2, 6, 8, 10, 11, 13, 14, 15 lit. a, c, d, e, f, 16, 17 załącznika nr 3; 2. zasądza od Rady Gminy Domaniewice na rzecz Wojewody Łódzkiego kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie W dniu 29 listopada 2024 r. Rada Gminy Domaniewice na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 2 pkt 4 w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U z 2024 r. poz. 1465 ze zm.) podjęła Uchwałę Nr VII/43/24 w sprawie uchwalenia regulaminów korzystania z obiektów sportowych na terenie gminy Domaniewice. Załącznik Nr 1 do wskazanej uchwały stanowi Regulamin korzystania z toru do łyżworolek w hali namiotowej w Domaniewicach, Załącznik Nr 2 – Regulamin korzystania z boiska wielofunkcyjnego z nawierzchnią poliuretanową, zaś Załącznik Nr 3 – Regulamin korzystania z boiska do piłki plażowej. W ustępie 2 Załącznika Nr 1 do zaskarżonej uchwały wskazano, iż: "Na terenie obiektu obowiązuje bezwzględne przestrzeganie zasad bhp i ppoż. oraz innych ustaw w tym m.in. ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach". W myśl ust. 7 "Dzieci do lat 13 mogą przebywać na terenie obiektu jedynie pod opieką osób dorosłych". Zgodnie z ust. 8 "Za osoby niepełnoletnie korzystające z toru odpowiedzialność ponoszą ich opiekunowie". W myśl ust. 9 "Za bezpieczeństwo osób biorących udział w zajęciach odpowiada prowadzący zajęcia". Jak stanowi ust. 11: "Za bezpieczeństwo korzystających z toru do łyżworolek podczas zawodów sportowych i turniejów odpowiada organizator imprezy". Stosownie do ust. 12: "Każdorazowy przypadek naruszenia niniejszego regulaminu skutkuje niezwłocznym usunięciem z obiektu". Zgodnie z ust. 14 "Każdy użytkownik toru do łyżworolek korzysta z niego dobrowolnie i jest świadomy możliwości kontuzji i urazów, których można doznać podczas amatorskiej jazdy na łyżworolkach". W myśl ust. 15 "Właściciel oraz Administrator obiektu nie ponoszą odpowiedzialności za wypadki i urazy powstałe w trakcie korzystania z toru oraz przedmioty wartościowe pozostawione na terenie obiektu". Stosownie do ust. 22 "Zabrania się: niszczenia nawierzchni, urządzeń i wyposażenia toru do łyżworolek (lit. a), spożywania alkoholu na terenie obiektu (lit. c), palenia tytoniu oraz zażywania środków odurzających (lit. d), pozostawiania śmieci oraz odpadów na całym obszarze boiska (lit. e), wprowadzania psów (lit. f)". Zgodnie z ust. 23 "Za wszelkie uszkodzenia odpowiada materialnie osoba, która wyrządziła szkodę lub jej prawni opiekunowie". Jak natomiast stanowi ust. 24 "Wejście na teren obiektu i korzystanie z toru jest jednoznaczne z akceptacją zapisów niniejszego Regulaminu". W ust. 2 Załącznika Nr 2 do zaskarżonej uchwały wskazano, iż: "Na terenie obiektu obowiązuje bezwzględne przestrzeganie zasad bhp i ppoż. oraz innych ustaw w tym m.in. ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach". Stosownie do ust. 8: "Właściciel oraz Administrator obiektu nie ponosi odpowiedzialności za wypadki i urazy powstałe w trakcie korzystania z boiska oraz przedmioty wartościowe pozostawione na terenie obiektu". W myśl ust. 9 "Dzieci do lat 13 mogą przebywać na terenie boiska jedynie pod opieką osób dorosłych". Zgodnie z ust. 10 "Za osoby niepełnoletnie korzystające z boiska odpowiedzialność ponoszą ich opiekunowie". W myśl ust. 11 "Za bezpieczeństwo osób biorących udział w zajęciach odpowiada prowadzący zajęcia". Jak stanowi ust. 14: "Za bezpieczeństwo korzystających z boiska podczas zawodów sportowych i turniejów odpowiada organizator imprezy". Stosownie do ust. 15: "Każdorazowy przypadek naruszenia niniejszego regulaminu skutkuje niezwłocznym usunięciem z boiska". Zgodnie z ust. 16 "Zabrania się: niszczenia nawierzchni, urządzeń i wyposażenia boiska (lit. a), spożywania alkoholu na terenie obiektu (lit. c), palenia tytoniu oraz zażywania środków odurzających (lit. d), pozostawiania śmieci oraz odpadów na całym obszarze boiska (lit. e), wprowadzania psów (lit. f)". Zgodnie z ust. 17 "Za wszelkie uszkodzenia odpowiada materialnie osoba, która wyrządziła szkodę lub jej prawni opiekunowie". Jak natomiast stanowi ust. 18 "Wejście na teren boiska jest jednoznaczne z akceptacją zapisów niniejszego Regulaminu". W ust. 2 Załącznika nr 3 do zaskarżonej uchwały ustalono, iż "Na terenie obiektu obowiązuje bezwzględne przestrzeganie zasad bhp i ppoż. oraz innych ustaw w tym m.in. ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach". W myśl ust. 8 "Właściciel oraz Administrator obiektu nie ponosi odpowiedzialności za wypadki i urazy powstałe w trakcie korzystania z boiska oraz przedmioty wartościowe pozostawione na terenie obiektu". Stosownie do ust. 9 "Dzieci do lat 13 mogą przebywać na terenie boiska jedynie pod opieką osób dorosłych". Zgodnie z ust. 10 "Za osoby niepełnoletnie korzystające z boiska odpowiedzialność ponoszą ich opiekunowie". Stosownie do ust. 11 "Za bezpieczeństwo osób biorących udział w zajęciach odpowiada prowadzący zajęcia". Po myśli ust. 13 "Za bezpieczeństwo korzystających z boiska podczas zawodów sportowych i turniejów odpowiada organizator imprezy". Jak stanowi ust. 14 "Każdorazowy przypadek naruszenia niniejszego regulaminu skutkuje niezwłocznym usunięciem z boiska". Zgodnie z ust. 15 "Zabrania się: niszczenia urządzeń i wyposażenia na terenie boiska (lit. a), spożywania alkoholu (lit. c), palenia tytoniu oraz zażywania środków odurzających (lit. d), pozostawiania śmieci oraz odpadów, w tym gum do żucia w piasku na całym obszarze boiska (lit. e), wprowadzania psów (lit. f)". W myśl ust. 16 "Za wszelkie uszkodzenia odpowiada materialnie osoba, która wyrządziła szkodę lub jej prawni opiekunowie". Jak natomiast stanowi ust. 17 "Wejście na teren boiska jest jednoznaczne z akceptacją zapisów niniejszego Regulaminu". Przedmiotowa uchwała wpłynęła do Wojewody Łódzkiego w dniu 3 grudnia 2024 r. Pismem z dnia 17 grudnia 2024 r. Wojewoda Łódzki zawiadomił Radę Gminy Domaniewice o wszczęciu postępowania w celu kontroli legalności uchwały Nr VII/43/24 Rady Gminy Domaniewice z dnia 29 listopada 2024 r. w sprawie uchwalenia regulaminów korzystania z obiektów sportowych na terenie gminy Domaniewice. W ocenie organu nadzorczego Rada Gminy Domaniewice przekroczyła delegację ustawową, o której mowa w art. 40 ust. 2 pkt u.s.g. Wątpliwości Wojewody Łódzkiego wzbudziły przepisy ust. 2 Załącznika Nr 1, Nr 2 i Nr 3 do uchwały, bowiem zapisy odsyłające do innych przepisów wykraczają poza delegację ustawową, zawartą w art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. i stanowią o ich wadliwości. Dalej Wojewoda wskazał, iż wadliwe, w jego ocenie, są przepisy ust. 7, 8, 9, 11, 15, 23 Załącznika Nr 1 do uchwały, przepisy ust. 8, 9, 10, 11, 14, 17 Załącznika Nr 2 oraz przepisy ust. 8, 9, 10, 11, 13, 16 Załącznika Nr 3, bowiem Rada Gminy Domaniewice, ustalając zawarte w tych przepisach kwestie odpowiedzialności cywilnoprawnej w Regulaminach, wkroczyła w tym zakresie w materię uregulowaną przepisami Kodeksu cywilnego. Delegacja zawarta w art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. nie obejmuje upoważnienia do wprowadzania do aktu prawa miejscowego jakichkolwiek przepisów ustalających lub modyfikujących odpowiedzialność cywilną. Wojewoda zakwestionował również przepisy ust. 12 i 14 Załącznika Nr 1, ust. 15 Załącznika Nr 2 oraz ust. 14 Załącznika Nr 3 do przedmiotowej uchwały, gdyż, w jego ocenie, art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. nie upoważnia do wprowadzania przepisów o charakterze wyłącznie informacyjnym oraz wprowadzających w błąd, a zdaniem organu nadzoru taki charakter mają wymienione przepisy. Odnośnie przepisów zakazujących pewnych rodzajów zachowań na terenie obiektów sportowych (ust. 22 lit. a, c, d, e i f Załącznika Nr 1, ust. 16 lit. a, c, d, e i f Załącznika Nr 2 oraz ust. 15 lit. a, c, d, e i f Załącznika Nr 3 do zaskarżonej uchwały) Wojewoda wskazał, iż sprawy związane ze sprzedażą, podawaniem oraz spożywaniem napojów alkoholowych uregulowane zostały w sposób kompleksowy w ustawie z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2151 ze zm.). Podobnie zagadnienia związane z wnoszeniem i używaniem środków odurzających zostały uregulowane ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1939 ze zm.), która przewiduje szeroki wachlarz stanów i sytuacji, które rodzą odpowiedzialność karną i są bezwzględnie zakazane. Zakaz palenia tytoniu w obiektach sportowych powinien być wprowadzony uchwałą wydaną na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1162 ze zm.). Z kolei zakaz niszczenia i uszkadzania wyposażenia obiektu wynikają już z regulacji Kodeksu wykroczeń, to jest § 124. Ponadto zakaz wprowadzania psów wynika już z art. 10a ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1580 ze zm.), zaś zakaz zaśmiecania wynika z art. 145 Kodeksu wykroczeń. Organ nadzoru zakwestionował także przepisy ust. 24 Załącznika Nr 1, ust. 18 Załącznika Nr 2 oraz ust. 17 Załącznika Nr 3 do przedmiotowej uchwały. Uchwała ta stanowi bowiem akt prawa miejscowego, ma charakter powszechnie obowiązujący na terenie gminy i jest adresowana do nieokreślonego kręgu osób, obejmując swymi postanowieniami sytuacje powtarzalne i regulując we wskazanym zakresie prawa i obowiązki podmiotów, które spełnią hipotezę norm zawartych w załączniku do uchwały. Zatem ww. zapisy określające, że wejście na teren obiektu i korzystanie z niego jest jednoznaczne z akceptacją zapisów niniejszego Regulaminu jest przepisem normatywnie zbędnym, ponieważ regulamin stanowi akt prawa miejscowego obowiązujący na terenie gminy i zobowiązuje każdego korzystającego z obiektu do stosowania się do niego. Dodatkowo organ nadzoru zwrócił uwagę na naruszenie Zasad techniki prawodawczej, do którego doszło podczas uchwalania przedmiotowej uchwały. Zgodnie ze stosowanym odpowiednio do aktów prawa miejscowego § 124 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2016 r. poz. 283) podstawową jednostką redakcyjną uchwały jest paragraf. Paragrafy dzieli się na ustępy, ustępy na punkty, punkty na litery, litery na tiret, a tiret na podwójne tiret. Regulamin stanowi załącznik do uchwały - załącznik zaś jest jej integralną częścią. Oznacza to, że zapisy załącznika podlegają takiej samej systematyzacji jednostek redakcyjnych, co uchwała. Zapisy w Regulaminach nie są zaś zredagowane zgodnie z ww. zasadami. W piśmie z dnia 23 grudnia 2024 r. Rada Gminy Domaniewice, reprezentowana przez Przewodniczącego Rady Gminy Domaniewice, wyjaśniła, iż nie przekroczyła delegacji ustawowej przy podejmowaniu kwestionowanej uchwały. Użyte w art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. pojęcie "zasady i tryb korzystania" zawiera w sobie kompetencję organu stanowiącego gminy do formułowania w stosunku do obiektów i urządzeń użyteczności publicznej norm i zasad prawidłowego postępowania. Wyraża ono tym samym uprawnienie (kompetencję) rady gminy do wprowadzenia reguł dotyczących obowiązującego sposobu zachowania się podmiotów przebywających na terenach lub w obiektach, o jakich mowa w art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. Wskazanie, że na terenie obiektu obowiązuje bezwzględne przestrzeganie zasad bhp i ppoż oraz innych ustaw min. ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie wykracza poza delegację ustawową. Zasady zachowania się obywateli w miejscach publicznych w państwie prawa są regulowane generalnie na poziomie ustawowym. Nie wszystkie jednak regulacje przystają do konkretnych jednostkowych przypadków. Dlatego w odniesieniu do gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej każdej gminie przyznano prawo samodzielnego regulowania zasad i trybu korzystania z jej konkretnych obiektów czy urządzeń. Normy organizacyjne stanowione na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. gwarantować powinny właściwą eksploatację obiektów i urządzeń użyteczności publicznej. Cel ten będzie osiągnięty jedynie w sytuacji, gdy osoby korzystając z urządzenia użyteczności publicznej będą znały, przynajmniej w podstawowym zakresie, zasady zachowania obowiązujące w miejscu, gdzie znajduje się takie urządzenie. Dlatego też konieczne jest, by organ uchwałodawczy jednostki samorządu terytorialnego umożliwił zapoznanie się z tymi zasadami w sposób czytelny, jasny i łatwo przyswajalny dla wszystkich użytkowników urządzenia. Za sprzyjające osiągnięciu tego celu należy uznać również zebranie powszechnie obowiązujących już przepisów prawa w jednym akcie, z którym możliwe będzie każdorazowe zapoznanie się podczas korzystania z urządzenia, w tym wypadku takim aktem jest regulamin. Normy zawarte w omawianej uchwale wskazują jedynie na konieczność należytego zachowania się użytkowników obiektów tak, aby zachowanie to nie doprowadziło do wyrządzenia szkody, czy też spowodowania zagrożenia dla innych użytkowników. Ponadto przywołana regulacja nie modyfikuje przepisów rangi wyższej, ma jedynie na celu wskazanie wśród zebranych zasad korzystania z określonego obiektu, również na obowiązek przestrzegania określonych zasad istotnych z punktu widzenia bezpieczeństwa ich użytkowników. Zobowiązanie do przestrzegania przepisów przeciwpożarowych (nie tylko wynikających z aktów wyższego rzędu, ale również np. z instrukcji bezpieczeństwa pożarowego obiektu) należy uznać za prawidłowe. W ocenie organu nie sposób również zgodzić się, że omawiana uchwała modyfikuje odpowiedzialność wynikającą z przepisów kodeksu cywilnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się bowiem, że jeżeli dany przepis regulaminu nie stanowi niedozwolonej modyfikacji innej obowiązującej normy prawa (ustawowej definicji, ustawowego zakresu odpowiedzialności), a jedynie jej powtórzenie lub przypomnienie, to naruszenie polegające na wykazywanym, niewątpliwym naruszeniu zasad techniki prawodawczej, nie stanowi istotnego naruszenia prawa, które skutkować musiałoby stwierdzeniem jego nieważności. Omawiana uchwała nie modyfikuje wynikających z przepisów Kodeksu cywilnego zasad odpowiedzialności zarządcy obiektu za szkody, ani jej nie ogranicza. Postanowienia dotyczące należytej pieczy nad dziećmi jedynie konkretyzują zasady bezpiecznego korzystania z obiektu i mieszczą się w delegacji art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. Kwestionowane postanowienia wskazują na konieczność takiego zachowywania się rodziców i opiekunów, organizatorów zajęć oraz samych dzieci korzystających z obiektów, aby nie stwarzać zagrożeń narażających siebie i innych na utratę zdrowia i kalectwo i związaną z tym odpowiedzialność za brak przestrzegania tej zasady. Nadto nie wskazano, z którymi przepisami prawa cywilnego powołane postanowienia są sprzeczne. Organ nie zgadza się również z twierdzeniem, że postanowienia dotyczące świadomości kontuzji, czy usunięcia z obiektu w przypadku naruszenia postanowień regulaminu wprowadzają w błąd. W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania nie wskazano, dlaczego powołane postanowienia wprowadzają w błąd. Wprowadzono sankcję za nieprzestrzeganie zasad korzystania z obiektów, co ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa pozostałym uczestnikom. Trudno uznać za dopuszczalną sytuację, aby zarządca obiektu pozostał bierny np. w przypadku spożywania alkoholu na terenie obiektu. Kwestionowane przez organ nadzoru zapisy nie stanowią pełnego, dokładnego powtórzenia treści wskazanych przez niego ustaw, lecz raczej przypomnienie o zakazach wynikających z innych regulacji. Zaznaczyć przy tym wymaga, że z obiektów sportowych korzystają przede wszystkim osoby bardzo młode. Zatem szczególnie istotne jest zaznajomienie tych osób ze wspomnianymi przepisami i wynikającymi z nich zasadami w taki sposób, który będzie dla nich jasny, czytelny i zrozumiały. Użyte w art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. pojęcie "zasady i tryb korzystania" zawiera w sobie kompetencję organu stanowiącego gminy do formułowania w stosunku do urządzeń użyteczności publicznej norm i zasad prawidłowego postępowania, ustalania obowiązujących reguł zachowania się, określenia ustalonego porządku zachowania się. Oznacza to w konsekwencji uprawnienie rady gminy do wprowadzenia reguł dotyczących obowiązującego sposobu zachowania się podmiotów, które przebywają w obiektach użyteczności publicznej. Te nakazy i zakazy są istotne, ponieważ mają fundamentalne znaczenie dla bezpieczeństwa użytkowników hali. Dlatego powtórzenie w regulaminie zakazów i nakazów wynikających już z innych aktów prawa powszechnie obowiązującego jest usprawiedliwione ze względów funkcjonalnych (celowościowych). Większość osób korzystających z obiektów użyteczności publicznej uznaje regulamin za podstawowy akt określający dozwolone i niedozwolone zachowanie użytkowników obiektu. Regulamin jest zwykle dostępny w obiekcie, gdzie użytkownicy mogą zapoznać się z jego treścią. Uzasadnione jest więc, by regulamin obejmował najważniejsze nakazy i zakazy skierowane do użytkowników obiektu, nawet jeśli powtarza w części treść innych aktów prawnych. Udostępnienie regulaminu korzystania z gminnych obiektów sportowych pozwoli wszystkim korzystającym na zapoznanie ze szczegółowymi regułami korzystania z obiektu, przypominając jednocześnie o zakazach wynikających z przepisów rangi ustawowej. Akcentując cel, który przyświeca uchwalaniu regulaminów korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, organ powołał się na poglądy doktryny wskazujące, iż regulaminy organizacyjne stanowione na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. gwarantować powinny właściwą eksploatację obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, a cel ten będzie osiągnięty jedynie w sytuacji, gdy osoby korzystające z urządzenia użyteczności publicznej będą znały, przynajmniej w podstawowym zakresie, zasady zachowania obowiązujące w miejscu, gdzie znajduje się takie urządzenie. Odnosząc się do zarzutu, jakoby zakaz spożywania alkoholu mógł zostać ustanowiony wyłącznie na podstawie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, organ wskazał, iż nie jest on zasadny. Zakaz spożywania alkoholu w miejscu publicznym, a takim jest teren placu zabaw, wynika z art. 14 ust. 2a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Przepis Regulaminu zaś stanowi wyłącznie powtórzenie tego zakazu, a nie jego wprowadzenie czy modyfikację. Jednocześnie stanowi ważną wskazówkę dla osób korzystających z obiektów co do charakteru tego miejsca, jako służącego rekreacji, przeznaczonego do wypoczynku bez spożywania alkoholu. Podobnie ocenić należy zakaz palenia papierosów. Wprowadzenie tej regulacji ma na celu przypomnieć korzystającym o zakazie wynikającym z art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych i jako taki nie stanowi rażącego naruszenia prawa skutkującego koniecznością wyeliminowania uchwały z porządku prawnego gminy. Regulamin nie powtarza treści przepisu ustawy, lecz przypomina o obowiązkach i zakazach zeń wynikających. Takie przypomnienie nie wpłynie na wykładnię przepisu ustawy w żaden sposób. Regulamin stanowi jedynie przypomnienie normy sankcjonowanej. Nie sposób się zgodzić, że wadliwe są postanowienia, z których wynika, że wejście na teren obiektu jest równoznaczne z akceptacją regulaminu korzystania z niego. Organ wskazał, że postanowienia regulaminu, jako aktu prawa miejscowego są powszechnie znane. Należy odróżnić jednak znajomość treści od akceptacji warunków. Jak już zostało wskazane, z obiektów korzystać będą głównie młodzi ludzie, którzy nie znają skutków opublikowania uchwały w dzienniku urzędowym województwa. Kwestionowane postanowienia statuują, że osoba, która chce korzystać z obiektu, akceptuje zasady korzystania z obiektu. Wreszcie organ wskazał, że fakt, iż w załącznikach jako jednostki redakcyjne umieszczono punkty, nie skutkuje nieważnością uchwały. Zgodnie z treścią § 143 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 283) do projektów aktów prawa miejscowego stosuje się odpowiednio zasady wyrażone w dziale VI, z wyjątkiem § 141, w dziale V, z wyjątkiem § 132, w dziale I w rozdziałach 1-7 i w dziale II, a do przepisów porządkowych - również w dziale I w rozdziale 9, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej. Nie każdy załącznik do uchwały musi być zredagowany tak jak uchwała. Warto zaznaczyć, że opublikowane w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego uchwały niejednokrotnie w załącznikach nie zawierają paragrafów, a ustępy jako podstawowe jednostki redakcyjne. Pismem z dnia 21 lipca 2025 r. Wojewoda Łódzki, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na powyższą uchwałę, zaskarżając ją w części, tj. w zakresie: – ust. 2, 8, 9, 11, 12, 14, 15, 22 lit. a, c, d, e, f, 23, 24 załącznika Nr 1, do uchwały, Regulaminu korzystania z toru do łyżworolek w hali namiotowej w Domaniewicach; – ust. 2, 8, 10, 11, 14, 15, 16 lit. a, c, d, e, f, 17, 18 załącznika Nr 2 do uchwały, Regulaminu korzystania z boiska wielofunkcyjnego z nawierzchnią poliuretanową; – ust. 2, 8, 10, 11, 13, 14, 15 lit. a, c, d, e w zakresie słów ’’śmieci oraz odpadów, w tym", f, 16, 17 załącznika Nr 3 do uchwały, Regulaminu korzystania z boiska do piłki plażowej. Organ zarzucił zaskarżonej uchwale istotne naruszenie prawa, a mianowicie: 1. art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. oraz art. 7 i 94 Konstytucji RP w zw. z § 137 załącznika do Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2016 r. poz. 283) przez wyjście poza granice upoważnienia ustawowego do określenia zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej określone w art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. poprzez powtórzenie regulacji ustawowych lub jednocześnie modyfikację przepisów ustawy w akcie prawa miejscowego w: – ust. 2, 8, 9, 11, 12, 15, 22 lit. a, c, d, e, f, 23 załącznika Nr 1 do uchwały, Regulaminu Korzystania z toru do łyżworolek w hali namiotowej w Domaniewicach; – ust. 2, 8, 10, 11, 14, 15, 16 lit. a, c, d, e, f, 17 załącznika Nr 2 do uchwały, Regulaminu korzystania z boiska wielofunkcyjnego z nawierzchnią poliuretanową; – ust. 2. 8,10, 11, 13, 16,14, 15 lit. a, c, d, e w zakresie słów " śmieci oraz odpadów, w tym." f, 16 załącznika Nr 3 do uchwały, Regulaminu korzystania z boiska do piłki plażowej. 2. art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. oraz art. 7 i 94 Konstytucji RP w zw. z § 137 załącznika do Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz.U. z 2016 r. poz. 283) przez wyjście poza granice upoważnienia ustawowego do określenia zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej określone w art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. poprzez wprowadzenie przepisów o charakterze wyłącznie informacyjnym lub wprowadzającym w błąd w ust. 14, załącznika Nr 1 do uchwały, Regulaminu Korzystania z toru do łyżworolek w hali namiotowej w Domaniewicach; 3. art. 40 ust. 2 pkt 4 oraz art. 87 ust. 2 Konstytucji RP przez uchwalenie w: – ust. 24 załącznika Nr 1 do uchwały Regulaminu Korzystania z toru do łyżworolek w hali namiotowej w Domaniewicach, że wejście na teren obiektu i korzystanie z toni jest jednoznaczne z akceptacją zapisów niniejszego Regulaminu; – ust. 18 załącznika Nr 2 do uchwały, Regulaminu korzystania z boiska wielofunkcyjnego z nawierzchnią poliuretanowy, że wejście na teren boiska jest jednoznaczne z akceptacją zapisów niniejszego Regulaminu; – ust. 17 załącznika Nr 3 do uchwały, Regulaminu korzystania z boiska do piłki plażowej, że wejście na teren boiska jest jednoznaczne z akceptacją zapisów niniejszego Regulaminu, w sytuacji gdy przedmiotowe Regulaminy stanowią akty prawa miejscowego i obowiązują niezależnie od faktu zapoznania się z nimi i ich akceptacją. W oparciu o tak sformułowane zarzuty strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w zaskarżonej części oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi organ nadzoru podkreślił, iż w przypadku większości kwestionowanych przepisów doszło do nieuprawnionego powtórzenia norm zawartych w akcie rangi ustawowej, a tym samym do przekroczenia delegacji ustawowej określonej w treści art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. Wydanie aktu prawa miejscowego na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym polega na wprowadzeniu do porządku prawnego nowych przepisów, które albo w ogóle nie mają odpowiednika w przepisach obowiązujących, albo przepisy te uszczegóławiają w określonym zakresie, w ramach ustawowych upoważnień. W utrwalonym orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się, że powtórzenie regulacji ustawowych bądź ich modyfikacja i uzupełnienie przez przepisy gminne jest niezgodne z zasadami legislacji. Uchwała rady nie może regulować jeszcze raz tego, co jest już zawarte w obowiązującej ustawie. Taka uchwała, jako istotnie naruszająca prawo, jest nieważna. Zawsze bowiem tego rodzaju powtórzenie jest normatywnie zbędne, gdyż powtarzany przepis już obowiązuje. Jest też dezinformujące, trzeba bowiem liczyć się z tym, że powtórzony przepis będzie interpretowany w kontekście uchwały, w której go powtórzono, co może prowadzić do całkowitej lub częściowej zmiany intencji prawodawcy, a więc do naruszenia wymagania adekwatności. Uchwała organu gminy nie powinna zatem powtarzać przepisów ustawowych, jak też nie może zawierać postanowień sprzecznych z ustawą. W ust. 2 Załącznika Nr 1, Nr 2, Nr 3 do uchwały określono, że na terenie obiektu obowiązuje bezwzględne przestrzeganie zasad bhp i ppoż. oraz innych ustaw w tym m.in. ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W ocenie skarżącego przepisy te wykraczają poza delegacje ustawową zawartą w art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym, z uwagi na to, że nie można uznać, że przytoczona regulacja dopełnia jakąś normę powszechnie obowiązującą, skoro się do niej wprost odwołuje i nakazuje jej przestrzegać, co z samej konstrukcji państwa prawa wynika, że prawa należy przestrzegać. Obowiązek przestrzegania przepisów przeciwpożarowych wynika z ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2017 r. poz. 736), a odpowiedzialność za naruszenie tych obowiązków określa art. 82 §1 Kodeksu wykroczeń, który określa odpowiedzialność m.in. za czynności, które mogą spowodować pożar. Z kolei konieczność przestrzegania przepisów bhp wynika z przepisów Kodeksu pracy i jest adresowana do pracowników, a nie wszelkich użytkowników obiektu użyteczności publicznej. W ust. 8 załącznika Nr 1 do uchwały określono, że za osoby niepełnoletnie korzystające z toru odpowiedzialność ponoszą ich opiekunowie. W ust. 10 załącznika Nr 2 i 3 do uchwały określono, że za osoby niepełnoletnie korzystające z boiska odpowiedzialność ponoszą ich opiekunowie. W ust. 9 załącznika Nr 1 i w ust. 11 załącznika Nr 2 i 3 do uchwały określono, że za bezpieczeństwo osób biorących udział w zajęciach odpowiada prowadzący zajęcia. W ust. 11 załącznika Nr I do uchwały określono, że za bezpieczeństwo korzystających z toru do łyżworolek podczas zawodów sportowych i turniejów odpowiada organizator imprezy. W ust. 14 załącznika Nr 2 i w ust. 13 załącznika Nr 3 do uchwały za bezpieczeństwo korzystających z boiska podczas zawodów sportowych i turniejów odpowiada organizator imprezy. W ust. 15 załącznika Nr 1 i w ust. 8 załącznika Nr 2 i Nr 3 do uchwały określono, że Właściciel oraz Administrator obiektu nie ponoszą odpowiedzialności za wypadki i urazy powstałe w trakcie korzystania z toni oraz przedmioty wartościowe pozostawione na terenie obiektu. W ust. 23 załącznika Nr 1 i w ust. 17 załącznika Nr 2 oraz w ust. 16 załącznika Nr 3 do uchwały określono, że za wszelkie uszkodzenia odpowiada materialnie osoba, która wyrządziła szkodę lub jej prawni opiekunowie. Powyższe unormowania nawiązują do problematyki odpowiedzialności odszkodowawczej uregulowanej przede wszystkim w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061). Należy przy tym podnieść, że przytoczone postanowienia załącznika Nr 1, Nr 2, Nr 3 do uchwały nie uwzględniają wszelkich przyjętych w Kodeksie cywilnym rozwiązań. Natomiast w ocenie organu nadzoru delegacja zawarta w art. 40 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym nie obejmuje upoważnienia do wprowadzania do aktu prawa miejscowego jakichkolwiek przepisów ustalających lub modyfikujących odpowiedzialność cywilną. W ust. 12 załącznika Nr 1 i w ust. 15 załącznika Nr 2 oraz w ust. 14 załącznika Nr 3 do uchwały określono, że każdorazowy przypadek naruszenia niniejszego regulaminu skutkuje niezwłocznym usunięciem z obiektu. W ocenie skarżącego przepis ten wykracza poza delegacje ustawową zawartą w art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym, z uwagi na to, że w delegacji ustawowej mowa jest o zasadach korzystania z obiektów sportowych, a nie sankcjach za naruszanie zasad. Kwestionowany przepis nie wskazuje kto miały dokonać usunięcia użytkownika z obiektów sportowych i na jakich zasadach. W ust. 22 Załącznika Nr 1, ust. 16 załącznika Nr 2 oraz ust. 15 załącznika Nr 3 do uchwały zawarto zakazy określonych zachowań. W ocenie skarżącego zakazy niszczenia i uszkadzania wyposażenia obiektu wynikają już z regulacji określonych w przepisach ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2025 r. poz. 734), a konkretnie w art. 124 § 1 k.w. lub ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383), mianowicie art. 288 § 1 k.k. Zdaniem skarżącego brak jest podstaw prawnych do odrębnego uregulowania w niniejszej uchwale zakazu palenia tytoniu, spożywania alkoholu lub zażywania środków odurzających. Sprawy związane ze sprzedażą, podawaniem oraz spożywaniem napojów alkoholowych uregulowane zostały w sposób kompleksowy w ustawie z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2023 r. poz. 2151). Podobnie zagadnienia związane z wnoszeniem i używaniem środków odurzających zostały uregulowane ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2023 r. poz. 1939), która przewiduje szeroki wachlarz stanów i sytuacji, które rodzą odpowiedzialność karną i są bezwzględnie zakazane. Zakaz palenia tytoniu w obiektach sportowych zawarto w art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1162), stanowiącym, iż zabrania się palenia wyrobów tytoniowych, w tym palenia nowatorskich wyrobów tytoniowych, i palenia papierosów elektronicznych, z zastrzeżeniem art. 5a w pomieszczeniach obiektów kultury i wypoczynku do użytku publicznego. Z kolei zakaz zaśmiecania wynika z art. 145 §1 k.w. W ocenie skarżącego ustanowienie zakazu wprowadzania zwierząt do gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej narusza art. 20a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2046 z późn. zm.), który określa prawo osoby niepełnosprawnej do wstępu do obiektów użyteczności publicznej wraz z psem asystującym. Sformułowany w Regulaminie zakaz wprowadzania zwierząt w tym psów pozostaje w sprzeczności z przepisem art. 20 a ww. ustawy w zakresie w jakim pozbawiony jest zastrzeżenia dotyczącego możliwości korzystania z psa asystującego przez osoby niepełnosprawne. Ponadto reguła dotycząca zakazu wprowadzania zwierząt do gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej ustanowiona przepisami załącznika do uchwały Nr 1, Nr 2, Nr 3 jest objęta zakresem regulacji ustawowej art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2025 r. poz. 733). W ust. 14 załącznika Nr 1 do uchwały określono, że każdy użytkownik toru do łyżworolek korzysta z niego dobrowolnie i jest świadomy możliwości kontuzji i urazów, których można doznać podczas amatorskiej jazdy na łyżworolkach. W ocenie skarżącego art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym nie upoważnia do wprowadzania przepisów o charakterze wyłącznie informacyjnym oraz wprowadzających w błąd. W ocenie skarżącego taki właśnie charakter ma powołany powyżej przepis. W ust. 24 Załącznika Nr 1 do uchwały określono, że wejście na teren obiektu i korzystanie z toru jest jednoznaczne z akceptacją zapisów niniejszego Regulaminu. W ust. 18 załącznika Nr 2 oraz w ust. 17 załącznika Nr 3 do uchwały określono, że wejście na teren boiska jest jednoznaczne z akceptacją zapisów niniejszego Regulaminu. Przedmiotowa uchwała stanowi akt prawa miejscowego, ma charakter powszechnie obowiązujący na terenie gminy i jest adresowana do nieokreślonego kręgu osób, obejmując swymi postanowieniami sytuacje powtarzalne i regulując we wskazanym zakresie prawa i obowiązki podmiotów, które spełnią hipotezę norm zawartych w załączniku do uchwały. Zatem ww. zapisy określające, że wejście na teren obiektu i korzystanie z niego jest jednoznaczne z akceptacją zapisów niniejszego Regulaminu jest przepisem normatywnie zbędnym, ponieważ regulamin stanowi akt prawa miejscowego obowiązujący na terenie gminy i zobowiązuje każdego korzystającego z obiektu do stosowania się do niego. Z uwagi na powyższe okoliczności strona skarżąca wniosła jak w petitum skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumentację wskazaną w piśmie z dnia 23 grudnia 2024 r. Na poparcie swojego stanowiska organ wskazał ponadto, iż uznał za przyjęte wyjaśnienia złożone w piśmie z dnia 23 grudnia 2024 r. Stąd zdziwienie budzi złożenie skargi do Sądu po 7 miesiącach, skoro organ mógł stwierdzić nieważność znacznie wcześniej, po złożeniu wyjaśnień. Organ ponownie przy tym podkreślił, iż nie przekroczył delegacji ustawowej przy podejmowaniu kwestionowanej uchwały. Skoro art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. upoważnia do uregulowania "zasad i trybu korzystania" gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, to przepis ten należy traktować jako upoważnienie do sformułowania w stosunku do obiektów i urządzeń użyteczności publicznej norm i zasad prawidłowego postępowania, czy inaczej wprowadzenia reguł dotyczących obowiązującego sposobu zachowania się podmiotów przebywających na terenach lub w obiektach, o jakich mowa w art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. Chodzi o sformułowanie norm abstrakcyjnych i generalnych, ustalających reguły zachowania się w obrębie obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, zasady prawidłowego ich użytkowania i korzystania z nich, zwerbalizowanie reguł i nakazów odnośnie sposobu zachowania użytkowników obiektów. W ocenie organu okoliczność, że w regulaminie korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej zamieszczone zostają przepisy o prima facie tożsamym lub częściowo tożsamym zakresie odniesienia (opisie niepożądanych zachowań), co opis czynów zabronionych wynikających z ustaw, nie stanowi jeszcze o niedozwolonym wkroczeniu w materię ustawową. Regulamin korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, jako akt prawa miejscowego, niesie ze sobą nową wartość normatywną, nawet wówczas, gdy dotyczy zachowań, które częściowo pokrywają się z materią ustawową. W takim przypadku na mocy przepisów ustawowych do takich zachowań zostaje przypisana także sankcja prawa miejscowego obejmująca niedopuszczenie do korzystania lub przerwanie korzystania z obiektu użyteczności publicznej. Użyte w art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. pojęcie "zasady i tryb korzystania" zawiera w sobie bowiem kompetencję organu stanowiącego gminy do formułowania w stosunku do terenów i urządzeń użyteczności publicznej norm i zasad prawidłowego postępowania, ustalania obowiązujących reguł zachowania się, określenia ustalonego porządku zachowania się. Oznacza to w konsekwencji uprawnienie rady gminy do wprowadzenia reguł dotyczących obowiązującego sposobu zachowania się podmiotów, które przebywają na terenach lub w obiektach, o jakich mowa w art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. Z uwagi na powyższe okoliczności organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie zaś z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Przepis art. 91 u.s.g. przewiduje, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Z kolei art. 91 ust. 4 u.s.g. stanowi, że nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia w przypadku tzw. nieistotnego naruszenia prawa. Zatem tylko istotne naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności aktu organu gminy. Za takie zaś uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (M. Stahl, Z. Kmieciak: "Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny" w: Samorząd Terytorialny 2001 r., z. 1-2, s. 101-102). Przedmiotem tak opisanej kontroli jest wskazana na wstępie uchwała Rady Gminy Domaniewice z dnia 29 listopada 2024 r. nr VII/43/24 w sprawie uchwalenia regulaminów korzystania z obiektów sportowych na terenie gminy Domaniewice, stanowiąca akt prawa miejscowego. Dokonując kontroli zaskarżonej uchwały Rady Gminy Domaniewice należy wskazać na jej charakter jako aktu prawa miejscowego unormowany przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – art. 87 ust. 2, art. 94 oraz art. 7. Stosownie do pierwszego z powołanych przepisów źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczpospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły, są akty prawa miejscowego. Zgodnie z art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego i organy administracji rządowej ustanawiają akty prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, przy czym ustawa określa zasady i tryb ich wydawania. W świetle art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Ustanawianie aktów prawa miejscowego należy zatem do kompetencji organów samorządu terytorialnego, które czynią to wyłącznie na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Samorząd gminny nie ma uprawnienia do samoistnego, czyli nieposiadającego umocowania w normie ustawowej, ukształtowania podstaw prawnych własnego działania. Materialnoprawna podstawa do działania rady gminy w zakresie stanowienia aktów prawa miejscowego musi wynikać wprost z postanowień ustawy (delegacji ustawowej) i nie może być oparta na ogólnych przepisach zawartych w ustawach. W świetle powołanych powyżej norm konstytucyjnych można zatem zasadnie stwierdzić, że w hierarchii źródeł prawa akty prawa miejscowego zajmują pozycję aktów zależnych w stosunku do aktów prawnych wyższej rangi. Zasady podejmowania uchwał lub aktów organu gminy wyznaczają przepisy ustawy o samorządzie gminnym. Przepis art. 40 ust. 1 u.s.g. przyznaje gminie prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy na podstawie upoważnień ustawowych. Akty prawa miejscowego ustanawia rada gminy w formie uchwały (art. 41 ust. 1 u.s.g.). Należy także wskazać przepis § 136 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 283, dalej także jako: "rozporządzenie"), który ustanawia zakaz zamieszczania w uchwale i zarządzeniu przepisów prawnych niezgodnych z ustawą, na podstawie której są one wydawane, oraz innymi ustawami i ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi, a także przepisów prawnych niezgodnych z rozporządzeniami, zaś § 137 rozporządzenia stanowi, że w uchwale i zarządzeniu nie powtarza się przepisów ustaw, ratyfikowanych umów międzynarodowych i rozporządzeń. Na mocy § 143 rozporządzenia wskazane zasady znajdują zastosowanie również przy stanowieniu aktów prawa miejscowego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym powtórzenie regulacji ustawowych bądź ich modyfikacja oraz uzupełnienie przez przepisy stanowione przez organy jednostek samorządu terytorialnego jest niezgodne z zasadami legislacji i stanowi wykroczenie poza zakres ustawowego upoważnienia. Uchwała rady gminy nie może regulować jeszcze raz tego, co jest już zawarte w obowiązującej ustawie. Taka uchwała, jako istotnie naruszająca prawo, jest nieważna. Tego rodzaju powtórzenie jest normatywnie zbędne, gdyż powtarzany przepis już obowiązuje. Jest też dezinformujące, bowiem trzeba liczyć się z tym, że powtórzony przepis będzie interpretowany w kontekście uchwały, w której go powtórzono, co może prowadzić do całkowitej lub częściowej zmiany intencji prawodawcy, a więc do naruszenia wymogu adekwatności. Celem delegacji ustawowej jest upoważnienie lokalnego prawodawcy do ukształtowania stanu prawnego uwzględniającego specyfikę lokalnego środowiska, do którego akt prawa miejscowego jest kierowany, w takim zakresie w jakim ten stan prawny nie jest regulowany przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy wskazać, że zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. Zgodnie z tym przepisem rada gminy określa zasady i tryb korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej. Użyte w tym przepisie pojęcie: "zasady i tryb korzystania" przewiduje kompetencję organu gminy do formułowania norm abstrakcyjnych i generalnych ustalających reguły zachowania się w obrębie obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, zasady prawidłowego ich użytkowania i korzystania z nich (por. np. wyrok NSA z 6 czerwca 2017 r. sygn. akt II OSK 2529/15; wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Żadne inne przepisy, poza zasadami i trybem korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej nie mogą być objęte regulacją wydawaną na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. W świetle powoływanej powyżej konstytucyjnej zasady praworządności (art. 7 Konstytucji RP), każde działanie organu władzy publicznej musi być oparte na podstawie prawa i w jego granicach. Wobec tak zakreślonych ram upoważnienia ustawowego będącego podstawą wydania zaskarżonej uchwały, należało uznać za zasadne podnoszone w skardze zarzuty dotyczące przepisów ustępu 2 każdego z trzech załączników do zaskarżonej uchwały. Rada Gminy Domaniewice wprowadziła powyższe przepisy stanowiąc, że na terenie każdego z obiektów obowiązuje bezwzględne przestrzeganie zasad bhp i ppoż oraz innych ustaw. Wypada zatem ponownie podkreślić, że wydanie aktu prawa miejscowego w oparciu o przepis art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. polega na wprowadzeniu do porządku prawnego nowych przepisów, które albo w ogóle nie mają odpowiednika w przepisach już obowiązujących, albo nie istnieją przepisy uszczegółowiające zakres regulacji w ramach ustawowych upoważnień (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 kwietnia 2024 r., II SA/Gl 1636/23). Zasadnie zatem podnosi skarżący, że przepisy ust. 2 każdego z załączników do kontrolowanej uchwały, których treść sprowadza się do nakazu stosowania obowiązujących norm prawnych, wykraczają poza delegację zawartą w art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym. Niewątpliwie nie wprowadzają do porządku prawnego regulacji dotyczących zasad i trybu korzystania z obiektów gminy Domaniewice. Natomiast trzeba podkreślić, że obowiązek przestrzegania prawa wynika z art. 83 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, stanowiącego, iż każdy ma obowiązek przestrzegania prawa Rzeczypospolitej Polskiej. Warto zauważyć, że obowiązek ten dotyczy także przestrzegania norm zawartych w zaskarżonej uchwale, stanowiącej akt prawa miejscowego obowiązujący na terenie Gminy Domaniewice. Z tego względu za zasadny należało uznać podnoszony przez skarżącego zarzut nieważności przepisów ustępu 24 Załącznika nr 1, ustępu 18 załącznika nr 2 oraz ustępu 17 załącznika nr 3. Przepisy te nie tylko wykraczają poza delegację ustawową, ale są wprost sprzeczne w powołanym powyżej art. 83 oraz art. 88 ust. 1 Konstytucji RP, w myśl którego warunkiem wejścia w życie ustaw, rozporządzeń oraz aktów prawa miejscowego jest ich ogłoszenie, przy czym stosownie do art. 42 u.s.g. zasady i tryb ogłaszania aktów prawa miejscowego określa ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1461). Moc obowiązująca przepisów prawa miejscowego nie zależy zatem od ich akceptacji, lecz należy do materii regulowanej przepisami rengi konstytucyjnej i ustawowej. W dalszej kolejności należy zauważyć, że normy zawarte w ustępach: 8, 9, 11, 15 oraz 23 załącznika nr 1, w ustępach: 8, 10, 11, 14 oraz 17 załącznika nr 2 a także w ustępach: 8, 10, 11, 13 oraz 16 załącznika nr 3, stanowią nieuprawnioną modyfikację przepisów rangi ustawowej. Przepisy te regulują zagadnienia odpowiedzialności cywilnej, czym wkraczają w sferę unormowaną przepisami kodeksu cywilnego. W szczególności przytoczyć należy art. 415 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r. Nr 16 poz. 93 z późn. zm.), zgodnie z którym: "kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia". Przepis ten stanowi ogólną podstawę odpowiedzialności deliktowej opartej na zasadzie winy. Wraz z kolejnymi przepisami Tytułu VI kodeks cywilny tworzy konstrukcję odpowiedzialności za czyny niedozwolone, w tym także odpowiedzialności osób zobowiązanych do nadzoru nad osobą, której z powodu wieku albo stanu psychicznego lub cielesnego winy poczytać nie można. Kodeks cywilny normuje zasady odpowiedzialności za czyny niedozwolone zarówno w przypadku odpowiedzialności na zasadzie winy, ryzyka jak i słuszności. Określa także reguły dotyczące szkody oraz związku przyczynowego między zachowaniem podmiotu odpowiedzialnego a powstałą szkodą. Również okoliczności wyłączające lub ograniczające odpowiedzialność oraz zasady ponoszenia odpowiedzialności kontraktowej uregulowane są przez przepisy kodeksu cywilnego, które w żadnej mierze nie mogą być modyfikowane przez przepisy prawa miejscowego. Stanowienie o zasadach odpowiedzialności zarówno cywilnoprawnej jak i karnej należy bezspornie do materii ustawowej i żaden akt prawny niższego rzędu nie może tworzyć, zmieniać lub uchylać reguł ustawowych w tym zakresie. W każdym z trzech załączników lokalny prawodawca wprowadził sankcję w postaci usunięcia z obiektu osób dopuszczających się naruszenia regulaminu (ustęp 12 załącznika nr 1, ustęp 15 załącznika nr 2 i ustęp 14 załącznika nr 3). Zasadnie podnosi skarżący, że regulacje w takim kształcie wykraczają poza delegację ustawową zawartą w art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. Przepis ten nie zawiera bowiem upoważnienia dla rady gminy do stanowienia o sankcjach za naruszenie regulaminu (por. np. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 10 czerwca 2024 r., sygn. III SA/Gl 329/24). Ponadto należy zważyć, że przepisy zaskarżonej uchwały nie stanowią podstawy do ewentualnej ingerencji policji lub innej służby porządkowej, które miałyby usunąć z obiektu osobę naruszającą regulamin. Służby te działają bowiem w granicach swoich ustawowych uprawnień. Za zasadne Sąd uznał także zarzuty dotyczące kolejnych przepisów zaskarżonej uchwały, stanowiących powtórzenie lub modyfikację norm zawartych w przepisach ustawowych. W ustępie 22 lit. a) załącznika nr 1 do uchwały zabrania się niszczenia nawierzchni, urządzeń i wyposażenia toru do łyżworolek. Analogiczne postanowienia zawiera ustęp 16 lit. a) załącznika nr 2, zabraniający niszczenia nawierzchni, urządzeń i wyposażenia boiska oraz ustęp 16 lit. a) załącznika nr 3, zabraniający niszczenia urządzeń i wyposażenia na terenie boiska. Regulacje powyższe stanowią powtórzenie norm zawartych w przepisach art. 124 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 734) oraz art. 288 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (t.j. Dz. U. z 2025 poz. 383). Stosownie do pierwszego z nich: "kto cudzą rzecz umyślnie niszczy, uszkadza lub czyni niezdatną do użytku, jeżeli szkoda nie przekracza 800 złotych, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny". Natomiast przywołany powyżej artykuł kodeksu karnego stanowi, że: "kto cudzą rzecz niszczy, uszkadza lub czyni niezdatną do użytku, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5". Kolejne przepisy uchwały objęte zarzutami skargi to: ustęp 22 lit. c) załącznika nr 1, ustęp 16 lit. c) załącznika nr 2 oraz ustęp 15 lit. c) załącznika nr 3, które wprowadzają zakaz spożywania alkoholu. Należy zatem wskazać, że zakaz spożywania alkoholu wynika z art. 14 ust. 2a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2151 z późn. zm.) stanowiącym, iż "zabrania się spożywania napojów alkoholowych w miejscu publicznym, z wyjątkiem miejsc przeznaczonych do ich spożycia na miejscu, w punktach sprzedaży tych napojów". Art. 16 ww. ustawy stanowi natomiast, że "zabrania się wnoszenia napojów alkoholowych na teren zakładów pracy, stadionów i innych obiektów, w których odbywają się imprezy sportowe i rozrywkowe, a także obiektów lub miejsc objętych zakazem wnoszenia napojów alkoholowych." Z kolei ustęp 22 lit. d) załącznika nr 1, ustęp 16 lit. d) załącznika nr 2 oraz ustęp 15 lit. d) załącznika nr 3, wprowadzają zakaz palenia tytoniu oraz zażywania środków odurzających. Jak trafnie wskazał skarżący, zakaz palenia tytoniu zawarto w art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1162 z późn. zm.) stanowiącym, że: "zabrania się palenia wyrobów tytoniowych, w tym palenia nowatorskich wyrobów tytoniowych, i palenia papierosów elektronicznych, z zastrzeżeniem art. 5a w pomieszczeniach obiektów kultury i wypoczynku do użytku publicznego". Zakaz palenia papierosów znajduje się także w art. 5 ust. 1 pkt 10 ustawy, zakazującym palenia wyrobów tytoniowych w ogólnodostępnych miejscach przeznaczonych do zabaw dzieci. Zakres normowania tego przepisu nie odnosi się jedynie do placów zabaw, lecz w równym stopniu także do takich miejsc jak: teren rekreacyjno-sportowy, boisko czy tor do łyżworolek (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 4 grudnia 2019 r., sygn. III SA/Wr 453/19). Natomiast zakaz posiadania środków odurzających lub substancji psychotropowych wynika z art. 62 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1939 z póżn. zm.). Warto nadmienić, że Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 stycznia 2011 r. (sygn. I KZP 24/10) wskazał, że posiadaniem środków odurzających lub substancji psychotropowych w rozumieniu art. 62 ustawy jest każde władanie (dysponowanie) takim środkiem lub substancją, a więc także związane z jego użyciem lub zamiarem użycia. Za zasadne należało uznać także zarzuty skargi dotyczące ustępu 22 lit. e) załącznika nr 1, ustępu 16 lit. e) załącznika nr 2 oraz ustępu 15 lit. e) załącznika nr 3, wprowadzających zakaz pozostawiania śmieci oraz odpadów na terenie obiektów. Zaskarżona uchwała w tym zakresie powiela zakaz wynikający z normy zawartej w art. 145 § 1 kodeksu wykroczeń, który przewiduje, że kto zanieczyszcza lub zaśmieca obszar kolejowy lub miejsca dostępne dla publiczności, a w szczególności drogę, ulicę, plac, ogród, trawnik lub zieleniec, podlega karze grzywny nie niższej niż 500 złotych. Wskazać należy, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych sformułowany został pogląd o możliwości powtórzenia in extenso zapisów ustawowych w aktach prawa miejscowego. Jednakże zastrzega się, że powtórzenie jest dopuszczalne wówczas, gdy nastąpiło z powołaniem się na konkretny powtarzany przepis ustawy (por. np. wyrok WSA we Wrocławiu z 31 listopada 2006 r., sygn. II SA/Wr 745/06). Kontrolowana uchwała nie spełnia tego wymogu. Wymienione powyżej przepisy uchwały Rady Gminy Domaniewice regulują bowiem zachowania, które objęte są już dyspozycjami norm prawnych zawartych w przepisach obowiązujących ustaw. Stanowiąc takie przepisy lokalny prawodawca przekracza zakres delegacji ustawowej, która upoważnia do regulowania wynikających z niej kwestii w taki sposób, aby przyjęte w oparciu o tę delegację normy uzupełniały przepisy powszechnie obowiązujące. Poza zakresem delegacji pozostają natomiast normy prawa miejscowego, których dyspozycje powielają regulacje, które zawarte już w obowiązujących przepisach ustawowych. Odnosząc się do argumentacji podnoszonej w odpowiedzi na skargę należy przy tym podkreślić, że rolą aktu prawa miejscowego nie jest informowanie o obowiązujących przepisach rangi ustawowej. Nie kwestionując potrzeby upowszechniania wiedzy co do powszechnie obowiązujących przepisów prawa, wskazać należy, że akt prawa miejscowego jest aktem normatywnym w znaczeniu materialnym, a więc zawierającym normy prawne. W konsekwencji Sąd uznał, że przepisy zaskarżonej uchwały powtarzające lub modyfikujące normy zawarte w powszechnie obowiązujących przepisach ustawowych w sposób istotny naruszają przepis art. 40 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 4 u.s.g. W ustępie 22 lit. f) załącznika nr 1, ustępie 16 lit. f) załącznika nr 2 oraz ustępie 15 lit. f) załącznika nr 3 przewidziano zakaz wprowadzania zwierząt. Sąd podziela pogląd wyrażany w orzecznictwie sądów administracyjnych, w myśl którego ustanowienie takiego zakazu winno nastąpić z uwzględnieniem art. 20a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 913 z późn. zm.), który określa prawo osoby niepełnosprawnej do wstępu do obiektów użyteczności publicznej wraz z psem asystującym. Sformułowane w zaskarżonej uchwale zakazy wprowadzania psów pozbawione są zastrzeżenia dotyczącego możliwości korzystania z psa asystującego przez osoby niepełnosprawne, przez co pozostają w sprzeczności z przywołanym przepisem ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych, co stanowi istotne naruszenie prawa, prowadzi bowiem do sprzeczności przepisu prawa miejscowego z przepisem rangi ustawowej. Sąd uznał za zasadny także zarzut nieważności przepisu ustępu 14 załącznika nr 1 do uchwały, w myśl którego każdy użytkownik toru do łyżworolek korzysta z niego dobrowolnie i jest świadomy możliwości kontuzji i urazów, których można doznać podczas amatorskiej jazdy na łyżworolkach. Przepis ten wprowadza swoiste domniemanie odnośnie stanu świadomości i swobody po stronie użytkowników toru do łyżworolek. W ocenie Sądu nie ma on nawet waloru informacyjnego, jak to podnosi skarżący. Nie dotyczy bowiem żadnych obiektywnie istniejących okoliczności faktycznych. Niewątpliwie nie realizuje także upoważnienia zawartego w art. 40 ust.2.pkt 4 u.s.g. do określenia zasad i trybu korzystania z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej. Nie będąc związanym granicami skargi Sąd stwierdził nieważność punktu 6 każdego z załączników do zaskarżonej uchwały, które to przepisy przewidują, iż pierwszeństwo do korzystania z obiektów mają uczniowie szkół prowadzonych przez Gminę Domaniewice oraz członkowie klubów sportowych z terenu Gminy Domaniewice. Wprowadzenie pierwszeństwa dla osób posiadających określone cechy łączy się z ograniczeniem dostępności obiektów dla pozostałej części ludności. W ocenie Sądu przywołane powyżej przepisy zaskarżonej uchwały wprowadzają nieuzasadnione ograniczenie dostępności obiektów, nie mające podstaw w treści art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. Przepis ustawy nie daje bowiem podstaw do ograniczania uprawnień użytkowników ze względu na posiadanie lub brak określonych cech, jak przynależność do klubu sportowego lub do kręgu uczniów określonej szkoły. Nie bez znaczenia jest także to, że badany akt prawa miejscowego nie definiuje na czym miałoby polegać pierwszeństwo, o którym mowa w ust. 6 każdego z załączników. Nie wskazuje jakich sytuacji "pierwszeństwo" dotyczy i jak ma być realizowane. Trzeba natomiast podkreślić, że pojęcie zasad i trybu korzystania, o którym mówi art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g., zawiera w sobie kompetencje organu stanowiącego gminy do formułowania w stosunku do terenów i urządzeń użyteczności publicznej, norm i zasad prawidłowego postępowania oraz ustalania obowiązujących reguł zachowania się i określaniu ustalonego porządku zachowania się. Przepis ten w ocenie Sądu nie daje podstaw do wprowadzania ograniczeń dostępności urządzeń użyteczności publicznej ponad te, które wynikają z konieczności ustalenia pewnych reguł postępowania, gwarantujących zachowanie porządku i bezpieczne korzystanie z obiektów użyteczności publicznej. Ponadto należy wziąć pod uwagę, że stosownie do § 6 rozporządzenia w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" przepisy redaguje się tak, aby dokładnie i w sposób zrozumiały dla adresatów zawartych w nich norm wyrażały intencje prawodawcy. Analizowane przepisy przedmiotowej uchwały wprowadzając pojęcie nieostre nie precyzują w sposób zrozumiały dla adresatów zasad korzystania z toru do łyżworolek, boiska wielofunkcyjnego ani też boiska do piłki plażowej. W konsekwencji należało stwierdzić, że przepisy ustępu 6 każdego z załączników nie wypełniają delegacji ustawowej z art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. Podsumowując, w ocenie Sądu omówione powyżej przepisy uchwały Rady Gminy Domaniewice nr VII/43/24 z dnia 29 listopada 2024 r. w sprawie uchwalenia regulaminów korzystania z obiektów sportowych na terenie gminy Domaniewice, wydane zostały z istotnym naruszeniem prawa, wykraczając poza delegację ustawową z art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. oraz prowadząc do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części wskazanej w punkcie 1 wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 2 wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. IB
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI