II OSK 252/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą pozwolenia na budowę, uznając, że organ nie ma obowiązku ingerować w projekt budowlany w celu ochrony subiektywnych odczuć bezpieczeństwa stron postępowania.
Skarga kasacyjna dotyczyła pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na przebudowie lokalu mieszkalnego. Skarżąca kwestionowała utrzymanie wspólnego wejścia na piętro, twierdząc, że narusza to jej bezpieczeństwo. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, wyjaśniając, że organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu z przepisami prawa, a nie subiektywne odczucia stron, a interesy osób trzecich chronione są tylko w zakresie wynikającym z przepisów prawa materialnego.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.M. od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy pozwolenie na budowę. Inwestycja polegała na przebudowie lokalu mieszkalnego, w tym zmianie sposobu użytkowania poddasza i budowie zbiornika na wody deszczowe. Skarżąca kasacyjnie zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez zaniechanie zbadania uzasadnionych interesów skarżącej, art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. poprzez jego niezastosowanie oraz art. 35 ust. 1 pkt 3b w zw. z art. 20 ust. 1 pkt 1b p.b. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że projekt budowlany spełnia wymagania bezpieczeństwa z uwzględnieniem interesów osób trzecich. Skarżąca argumentowała, że utrzymanie wspólnego wejścia na piętro narusza jej bezpieczeństwo. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. był niezasadny, ponieważ strona nie powiązała go z konkretnymi przepisami, których naruszenia organ miał nie dopatrzyć się sąd I instancji. Odnosząc się do przepisów materialnych, NSA podkreślił, że decyzja o pozwoleniu na budowę ma charakter związany, a organ sprawdza zgodność projektu z przepisami prawa budowlanego i jego kompletność. Organ nie ingeruje w rozwiązania projektowe ani nie weryfikuje ich, a uprawnienia kontrolne są ograniczone do kompetencji określonych w art. 35 p.b. NSA wyjaśnił, że interes osób trzecich chroniony przepisem art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. dotyczy interesów prawnych, a nie faktycznych, i jest ograniczony do zakresu wynikającego z przepisów prawa materialnego. Subiektywne odczucia bezpieczeństwa skarżącej nie stanowią podstawy do nakładania na inwestora obowiązku zmian w projekcie budowlanym w ramach postępowania o pozwolenie na budowę. Sąd powołał się na wcześniejsze orzecznictwo NSA w podobnych sprawach.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji orzeka w granicach sprawy i zarzutów skargi. Naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. wymaga powiązania z przepisami, których naruszenia organ miał nie dopatrzyć się sąd I instancji.
Uzasadnienie
Sąd I instancji nie wykroczył poza granice sprawy. Zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. wymaga wskazania konkretnych przepisów, których naruszenia przez organ nie zauważył sąd I instancji, a czego oczekuje skarżący.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
p.b. art. 35 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organ sprawdza zgodność projektu ze wskazanymi przepisami oraz jego kompletność. W razie spełnienia wymagań, organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (charakter związany).
p.b. art. 5 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Wymóg uwzględniania uzasadnionych interesów osób trzecich jest ograniczony do zakresu wynikającego z przepisów prawa materialnego.
Pomocnicze
p.b. art. 35 § 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
W razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
p.b. art. 20 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dotyczy wymagań bezpieczeństwa, w tym z uwzględnieniem interesów osób trzecich.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny orzeka w granicach sprawy, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 193 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez zaniechanie zbadania przez Sąd I instancji tego, czy udzielenie pozwolenia na budowę nie narusza uzasadnionych interesów skarżącej. Naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. poprzez jego niezastosowanie. Naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 3b w zw. z art. 20 ust. 1 pkt 1b p.b. poprzez jego błędną wykładnię i nieuzasadnione uznanie przez Sąd, ze przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany spełnia wymagania bezpieczeństwa z uwzględnieniem interesów osób trzecich, w tym skarżącej.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja o pozwoleniu na budowę ma charakter związany, a nie uznaniowy. Organ udzielający pozwolenia na budowę nie ingeruje w rozwiązania przyjmowane przez projektanta i nie ma podstaw do ich weryfikacji. Wyznacznikiem zakresu, w jakim wydający decyzję organ ma obowiązek chronić uprawnienia osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b.), są przepisy prawa materialnego. Nie chodzi bowiem o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowane przedsięwzięcie, a jedynie o takie, które mogą dotyczyć naruszeń interesów prawnych, a nie interesów faktycznych innych osób.
Skład orzekający
Roman Ciąglewicz
przewodniczący
Marzenna Linska - Wawrzon
członek
Jerzy Stankowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu kontroli organu administracji architektoniczno-budowlanej w postępowaniu o pozwolenie na budowę oraz zakresu ochrony interesów osób trzecich."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania o pozwolenie na budowę i interpretacji przepisów Prawa budowlanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu pozwolenia na budowę i konfliktów sąsiedzkich, a sąd wyjaśnia istotne granice kompetencji organów administracji.
“Pozwolenie na budowę: Czy Twoje poczucie bezpieczeństwa jest argumentem dla urzędnika?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 252/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-03-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-02-09 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jerzy Stankowski /sprawozdawca/ Marzenna Linska - Wawrzon Roman Ciąglewicz /przewodniczący/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II SA/Gl 408/21 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2021-06-16 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2020 poz 1333 art. 35 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie: Sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 408/21 w sprawie ze skargi A.M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Zaskarżonym wyrokiem z dnia 16 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 408/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę A.M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...]. Poddaną kontroli Sądu I instancji decyzją, Wojewoda utrzymał w mocy, wydaną na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 z poźn. zm.; zwanej dalej: p.b.), decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...] zatwierdzającą J. i T. H. projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na przebudowie pierwszego lokalu w budynku mieszkalnym jednorodzinnym poprzez zmianę sposobu użytkowania poddasza nieużytkowego na mieszkalne, pomieszczenia gospodarczego na garaż jednostanowiskowy oraz budowę instalacji wewnętrznych i bezodpływowego zbiornika na wody deszczowe o poj. 3 m² na terenie nieruchomości położonej przy ul. K. W B., działka nr [...], obręb K.. W skardze kasacyjnej A.M. zaskarżyła ww. wyrok w całości zarzucając mu naruszenie: 1. art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez zaniechanie zbadania przez Sąd I instancji tego, czy udzielenie pozwolenia na budowę nie narusza uzasadnionych interesów skarżącej; 2. art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. poprzez jego niezastosowanie 3. art. 35 ust. 1 pkt 3b w zw. z art. 20 ust. 1 pkt 1b p.b. poprzez jego błędną wykładnię i nieuzasadnione uznanie przez Sąd, ze przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany spełnia wymagania bezpieczeństwa z uwzględnieniem interesów osób trzecich, w tym skarżącej. Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazała, że konieczne jest podzielenie korytarza i dwóch wejść do budynku, co pozwoliłoby na faktyczne rozdzielenie współwłaścicieli lokali przy korzystaniu z nieruchomości i umożliwiło skarżącej bezpieczne korzystanie ze swojego lokalu. Zatwierdzony projekt budowlany przewiduje, ze inwestorzy uzyskają nowe niezależne wejście na piętro budynku, a ponadto nadal będą mogli korzystać z dotychczasowego wspólnego wejścia na piętro. Nie ma realnego uzasadnienia, aby po realizacji rozbudowy budynku inwestorzy nadal korzystali z dotychczasowego wspólnego wejścia na piętro, ponieważ będzie ono prowadzić wyłącznie do przynależności znajdujących się na strychu lokalu nr [...] stanowiącego własność skarżącej. Utrzymanie wspólnego wejścia do obu lokali narusza uzasadnione interesy skarżącej, ponieważ nie będzie mogła samodzielnie decydować kto wchodzi do jej lokalu w związku z czym zagrożone będzie jej bezpieczeństwo. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw. Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. O naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo - mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które sąd I instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. Sąd I instancji rozpoznając skargę niewątpliwie orzekał w granicach sprawy. Jeśli natomiast chodzi o drugą ze wskazanych okoliczności to wskazać trzeba, że zarzucając naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. strona nie może ograniczyć się wyłącznie do powołania tego przepisu, gdyż wówczas przepis ten nie może stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej. W takiej sytuacji strona zobowiązana jest powiązać art. 134 § 1 p.p.s.a. z takimi przepisami, których naruszenia przez organ administracji miał nie dopatrzyć się sąd I instancji. Powołanie się w skardze kasacyjnej na naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. w omawiany sposób, musi być zawsze powiązane z przywołaniem przepisu, którego naruszenia przez organy nie zauważył sąd I instancji. Takiego przepisu skarga kasacyjna nie wskazuje. Niezasadne okazały się także zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego. Jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej, Sąd I instancji miałby dopuścić się naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. oraz art. 35 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 20 ust. 1 pkt 1b p.b. błędnie uznając ,że projekt budowlany spełnia wymagania bezpieczeństwa z uwzględnieniem interesów osób trzecich. Mając na uwadze sposób sformułowania argumentacji skarżącej kasacyjnie wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 35 p.b., przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu ze wskazanymi tam przepisami oraz jego kompletność, w tym posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń. Z art. 35 ust. 4 p.b. wynika jednocześnie, że w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Oznacza to, że decyzja o pozwoleniu na budowę ma charakter związany, a nie uznaniowy. W razie spełnienia wskazanych w niej przesłanek, organ ma obowiązek wydać decyzję o pozwoleniu na budowę. Uprawnienia kontrolne organu administracji architektoniczno-budowlanej, który prowadzi postępowanie w sprawie o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, ewentualnie o wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, zostały ograniczone wyłącznie do kompetencji obejmującej sprawdzenie zgodności projektu budowlanego w zakresie określonym w art. 35 p.b. Organ udzielający pozwolenia na budowę nie ingeruje w rozwiązania przyjmowane przez projektanta i nie ma podstaw do ich weryfikacji. Tego natomiast oczekuje skarżąca kasacyjnie twierdząc, że projekt powinien dodatkowo obejmować likwidację jednego z wejść na piętro budynku. Skarżąca kasacyjnie nie może jednak oczekiwać aby w ramach postępowania dotyczącego udzielenia pozwolenia na budowę, organ administracji architektoniczno-budowlanej nakładał na inwestora obowiązek wprowadzenia zmian w projekcie budowlanym, poprawiających poczucie bezpieczeństwa skarżącej kasacyjnie. Wyznacznikiem zakresu, w jakim wydający decyzję organ ma obowiązek chronić uprawnienia osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. ), są przepisy prawa materialnego. Chodzi tu zatem o takie interesy, które mają umocowanie w przepisach prawa. Nie natomiast o wszelkie utrudnienia, czy niedogodności jakie może spowodować planowana inwestycja (wyroki NSA z dnia 28 kwietnia 2020 r., II OSK 1649/19 oraz z dnia 23 lutego 2022 r., II OSK 623/19; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, na etapie postępowania o pozwolenie na budowę następuje wyłącznie w takim zakresie, w jakim przepisy wprowadzają określone wymogi, czy ograniczenia. Nie chodzi bowiem o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowane przedsięwzięcie, a jedynie o takie, które mogą dotyczyć naruszeń interesów prawnych, a nie interesów faktycznych innych osób. Dodać też należy, że interes osób trzecich chroniony przepisem art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. nie może naruszać prawa inwestora wynikającego z art. 4 p.b. Twierdzenia skarżącej w zakresie racjonalności pozostawienia wejścia na piętro oraz jej poczucia bezpieczeństwa nie znajdują natomiast uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa. Z powyżej wskazanych powodów skargę kasacyjną należało oddalić. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI