Orzeczenie · 2025-10-01

II OSK 2519/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-10-01
NSAbudowlaneŚredniansa
pozwolenie na budowępozwolenie na użytkowanieumorzenie postępowaniaprawo budowlaneKodeks postępowania administracyjnegoprzepisy intertemporalneNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wspólnoty od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego. Wojewoda decyzją z 21 grudnia 2023 r. uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie administracyjne w przedmiocie pozwolenia na budowę. Uzasadnieniem tej decyzji było stwierdzenie, że roboty budowlane zostały już zakończone, a inwestor uzyskał pozwolenie na użytkowanie budynku. Organ odwoławczy powołał się na przepisy intertemporalne, zgodnie z którymi postępowanie powinno być prowadzone według stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją Prawa budowlanego z 19 września 2020 r. Sąd pierwszej instancji uznał, że umorzenie postępowania było zasadne, ponieważ pozwolenie na budowę nie może być wydane dla inwestycji zakończonej, a tym bardziej dla takiej, która uzyskała pozwolenie na użytkowanie. Skarżąca Wspólnota zarzuciła m.in. naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 141 § 4 P.p.s.a., kwestionując możliwość uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania, a także sprzeczności w uzasadnieniu wyroku WSA. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieusprawiedliwione. Sąd podkreślił, że uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi ustawowe, a ocena prawna sądu pierwszej instancji dotycząca zastosowania przepisów intertemporalnych i zasadności umorzenia postępowania była prawidłowa. NSA stwierdził, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił trafność argumentacji organu odwoławczego i nie naruszył art. 153 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że Wojewoda nie był związany wytycznymi zawartymi we wcześniejszych wyrokach WSA, zwłaszcza w kontekście ujawnienia się decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów intertemporalnych w prawie budowlanym, zasady umarzania postępowań administracyjnych w przypadku zakończenia inwestycji i uzyskania pozwolenia na użytkowanie, a także zakres kontroli sądowej w sprawach budowlanych.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i zastosowania przepisów w określonym czasie. Interpretacja przepisów intertemporalnych może ewoluować.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ administracji może umorzyć postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę, jeśli roboty budowlane zostały już zakończone, a inwestor uzyskał pozwolenie na użytkowanie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ może umorzyć postępowanie w takiej sytuacji, stosując przepisy intertemporalne, jeśli pozwolenie na budowę nie może być wydane dla inwestycji zakończonej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pozwolenie na budowę nie może być wydane dla inwestycji zakończonej, a tym bardziej dla takiej, która uzyskała pozwolenie na użytkowanie. W sytuacji, gdy roboty budowlane zostały zakończone, a inwestor dysponował ostatecznym pozwoleniem na użytkowanie, organ odwoławczy zasadnie uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie.

Czy sąd administracyjny pierwszej instancji jest związany wytycznymi zawartymi w poprzednich wyrokach WSA w tej samej sprawie, zwłaszcza w kontekście ujawnienia się nowych okoliczności faktycznych (np. pozwolenia na użytkowanie)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że organ odwoławczy mógł odstąpić od ocen zawartych w poprzednich wyrokach WSA, jeśli ujawniły się nowe okoliczności faktyczne, takie jak uzyskanie pozwolenia na użytkowanie, które wpływają na ocenę prawną sprawy.

Uzasadnienie

NSA podzielił ocenę WSA, że organ odwoławczy wywiązał się z obowiązków wynikających z art. 153 P.p.s.a. poprzez ocenę zasadności dalszego związania ocenami i wytycznymi z wcześniejszych wyroków WSA, biorąc pod uwagę ujawnienie się decyzji PINB o pozwoleniu na użytkowanie.

Czy uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego narusza art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez wewnętrzne sprzeczności lub brak odniesienia do stanu faktycznego?

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli uzasadnienie jest zrozumiałe, komunikatywne i pozwala na instancyjną kontrolę, a sąd rzeczowo odniósł się do zarzutów skargi, nawet jeśli strona nie zgadza się z przyjętą argumentacją.

Uzasadnienie

NSA uznał, że uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi ustawowe, jest zrozumiałe i komunikatywne, a sąd pierwszej instancji rzeczowo odniósł się do wszystkich zarzutów skargi. Niezgoda strony z argumentacją sądu nie dowodzi naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (13)

Główne

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis ten może stanowić podstawę do uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania, jeśli roboty budowlane zostały zakończone, a inwestor uzyskał pozwolenie na użytkowanie.

Pomocnicze

K.p.a. art. 105

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

uPb art. 82 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Określa zakres kompetencji Wojewody.

uPb art. 3 § pkt 12

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

uPb art. 28 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

uPb art. 37 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Zakazuje wydawania pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy roboty budowlane zostały już zakończone, a tym bardziej gdy inwestor uzyskał pozwolenie na użytkowanie.

Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw art. 25

Określa zasady stosowania przepisów przed nowelizacją.

Ppsa art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy wymogów uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

Ppsa art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy związania sądu wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu wyroku sądu.

Ppsa art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

Ppsa art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy skargi kasacyjnej.

Ppsa art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa skutki oddalenia skargi kasacyjnej.

Ppsa art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sądu administracyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy prawidłowo zastosował przepisy intertemporalne, umarzając postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie. • Uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi formalne i merytoryczne, a sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił zarzuty skargi. • Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że organ odwoławczy nie był związany wytycznymi z poprzednich wyroków WSA w sytuacji ujawnienia się nowych okoliczności faktycznych.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. przez uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania. • Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. przez wewnętrznie sprzeczne ustalenia w uzasadnieniu wyroku WSA. • Naruszenie art. 153 P.p.s.a. przez przyjęcie, że Wojewoda nie jest związany wytycznymi WSA z 6 października 2021 r. • Brak ustalenia w uzasadnieniu wyroku WSA, że Wspólnota powiadomiła PINB o wyroku WSA z 20 października 2020 r.

Godne uwagi sformułowania

pozwolenie na budowę może być wydane dla inwestycji nierozpoczętej • wyjątkowo dopuszcza się jego wydanie dla inwestycji w toku, a wówczas jego rolą jest dopuszczenie wznowienia budowy jeszcze nie zakończonego zamierzenia • wykluczone jest natomiast orzekanie w każdym przypadku o pozwoleniu na budowę w stosunku do inwestycji zakończonej, objętej pozwoleniem na użytkowanie bądź zawiadomieniem organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy, przyjętym przez ten organ bez zgłoszenia sprzeciwu • w dacie wydania zaskarżonej obecnie decyzji (decyzji Wojewody z 21 grudnia 2023 r.) roboty budowlane określone treścią decyzji o pozwoleniu na budowę z 20 września 2019 r. zostały już zrealizowane

Skład orzekający

Leszek Kiermaszek

przewodniczący

Robert Sawuła

sprawozdawca

Grzegorz Rząsa

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych w prawie budowlanym, zasady umarzania postępowań administracyjnych w przypadku zakończenia inwestycji i uzyskania pozwolenia na użytkowanie, a także zakres kontroli sądowej w sprawach budowlanych."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i zastosowania przepisów w określonym czasie. Interpretacja przepisów intertemporalnych może ewoluować.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy złożonego problemu prawnego związanego z pozwoleniem na budowę i użytkowanie, a także przepisami intertemporalnymi, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego i administracyjnego.

Budowa zakończona, pozwolenie na użytkowanie uzyskane – czy można jeszcze uzyskać pozwolenie na budowę? NSA wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst