II OSK 2519/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą umorzenia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, uznając, że organ prawidłowo zastosował przepisy intertemporalne po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Wspólnoty na wyrok WSA w Kielcach, który oddalił jej skargę na decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie pozwolenia na budowę. Wojewoda umorzył postępowanie, uznając, że roboty budowlane zostały zakończone, a inwestor uzyskał pozwolenie na użytkowanie, co zgodnie z przepisami intertemporalnymi uniemożliwiało dalsze orzekanie w przedmiocie pozwolenia na budowę. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił zastosowanie przepisów i nie naruszył przepisów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wspólnoty od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego. Wojewoda decyzją z 21 grudnia 2023 r. uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie administracyjne w przedmiocie pozwolenia na budowę. Uzasadnieniem tej decyzji było stwierdzenie, że roboty budowlane zostały już zakończone, a inwestor uzyskał pozwolenie na użytkowanie budynku. Organ odwoławczy powołał się na przepisy intertemporalne, zgodnie z którymi postępowanie powinno być prowadzone według stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją Prawa budowlanego z 19 września 2020 r. Sąd pierwszej instancji uznał, że umorzenie postępowania było zasadne, ponieważ pozwolenie na budowę nie może być wydane dla inwestycji zakończonej, a tym bardziej dla takiej, która uzyskała pozwolenie na użytkowanie. Skarżąca Wspólnota zarzuciła m.in. naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 141 § 4 P.p.s.a., kwestionując możliwość uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania, a także sprzeczności w uzasadnieniu wyroku WSA. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieusprawiedliwione. Sąd podkreślił, że uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi ustawowe, a ocena prawna sądu pierwszej instancji dotycząca zastosowania przepisów intertemporalnych i zasadności umorzenia postępowania była prawidłowa. NSA stwierdził, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił trafność argumentacji organu odwoławczego i nie naruszył art. 153 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że Wojewoda nie był związany wytycznymi zawartymi we wcześniejszych wyrokach WSA, zwłaszcza w kontekście ujawnienia się decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ może umorzyć postępowanie w takiej sytuacji, stosując przepisy intertemporalne, jeśli pozwolenie na budowę nie może być wydane dla inwestycji zakończonej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pozwolenie na budowę nie może być wydane dla inwestycji zakończonej, a tym bardziej dla takiej, która uzyskała pozwolenie na użytkowanie. W sytuacji, gdy roboty budowlane zostały zakończone, a inwestor dysponował ostatecznym pozwoleniem na użytkowanie, organ odwoławczy zasadnie uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (13)
Główne
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten może stanowić podstawę do uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania, jeśli roboty budowlane zostały zakończone, a inwestor uzyskał pozwolenie na użytkowanie.
Pomocnicze
K.p.a. art. 105
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
uPb art. 82 § ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Określa zakres kompetencji Wojewody.
uPb art. 3 § pkt 12
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
uPb art. 28 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
uPb art. 37 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Zakazuje wydawania pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy roboty budowlane zostały już zakończone, a tym bardziej gdy inwestor uzyskał pozwolenie na użytkowanie.
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw art. 25
Określa zasady stosowania przepisów przed nowelizacją.
Ppsa art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy wymogów uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
Ppsa art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy związania sądu wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu wyroku sądu.
Ppsa art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
Ppsa art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy skargi kasacyjnej.
Ppsa art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa skutki oddalenia skargi kasacyjnej.
Ppsa art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sądu administracyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował przepisy intertemporalne, umarzając postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie. Uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi formalne i merytoryczne, a sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił zarzuty skargi. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że organ odwoławczy nie był związany wytycznymi z poprzednich wyroków WSA w sytuacji ujawnienia się nowych okoliczności faktycznych.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. przez uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania. Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. przez wewnętrznie sprzeczne ustalenia w uzasadnieniu wyroku WSA. Naruszenie art. 153 P.p.s.a. przez przyjęcie, że Wojewoda nie jest związany wytycznymi WSA z 6 października 2021 r. Brak ustalenia w uzasadnieniu wyroku WSA, że Wspólnota powiadomiła PINB o wyroku WSA z 20 października 2020 r.
Godne uwagi sformułowania
pozwolenie na budowę może być wydane dla inwestycji nierozpoczętej wyjątkowo dopuszcza się jego wydanie dla inwestycji w toku, a wówczas jego rolą jest dopuszczenie wznowienia budowy jeszcze nie zakończonego zamierzenia wykluczone jest natomiast orzekanie w każdym przypadku o pozwoleniu na budowę w stosunku do inwestycji zakończonej, objętej pozwoleniem na użytkowanie bądź zawiadomieniem organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy, przyjętym przez ten organ bez zgłoszenia sprzeciwu w dacie wydania zaskarżonej obecnie decyzji (decyzji Wojewody z 21 grudnia 2023 r.) roboty budowlane określone treścią decyzji o pozwoleniu na budowę z 20 września 2019 r. zostały już zrealizowane
Skład orzekający
Leszek Kiermaszek
przewodniczący
Robert Sawuła
sprawozdawca
Grzegorz Rząsa
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych w prawie budowlanym, zasady umarzania postępowań administracyjnych w przypadku zakończenia inwestycji i uzyskania pozwolenia na użytkowanie, a także zakres kontroli sądowej w sprawach budowlanych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i zastosowania przepisów w określonym czasie. Interpretacja przepisów intertemporalnych może ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy złożonego problemu prawnego związanego z pozwoleniem na budowę i użytkowanie, a także przepisami intertemporalnymi, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego i administracyjnego.
“Budowa zakończona, pozwolenie na użytkowanie uzyskane – czy można jeszcze uzyskać pozwolenie na budowę? NSA wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 2519/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-10-01 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-10-11 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Grzegorz Rząsa Leszek Kiermaszek /przewodniczący/ Robert Sawuła /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Umorzenie postępowania Sygn. powiązane II SA/Ke 125/24 - Wyrok WSA w Kielcach z 2024-05-22 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 775 art. 138 § 1 pkt 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Sentencja Dnia 1 października 2025 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie: sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa po rozpoznaniu w dniu 1 października 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 22 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Ke 125/24 w sprawie ze skargi W. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 21 grudnia 2023 r. znak: IR.I.7840.14.20.2023 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie 1. Wyrokiem z 22 maja 2024 r. r., II SA/Ke 125/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Kielcach oddalił skargę Wspólnoty [...] (WM, Wspólnota) na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z 21 grudnia 2023 r. znak: IR.I.7840.14.20.2023 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: 2.1. Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, wnioskiem z 22 lipca 2019 r. skierowanym do Prezydenta Miasta Kielce S. Sp. z o.o. z/s w Kielcach (Spółka, inwestor) zwróciła się o wydanie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym i wewnętrznymi instalacjami na działce nr [...] w Kielcach. Prezydent Miasta Kielce zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, a następnie wydał decyzję z 20 września 2019 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Spółce pozwolenia na budowę obejmującego budynek mieszkalny wielorodzinny z garażem podziemnym i wewnętrznymi instalacjami wody, kanalizacji sanitarnej, gazu, wentylacji mechanicznej i elektrycznej na działce nr [...] w Kielcach. 2.2. Wyrokując w sprawie II SA/Ke 125/24 kolejno wskazano, że po wniesieniu odwołania od tej decyzji, sprawa była kilkakrotnie rozpatrywana przez organ administracji architektoniczno-budowlanej II instancji i przez WSA w Kielcach. Prawomocnym wyrokiem z 31 lipca 2023 r. II SA/Ke 293/23, WSA w Kielcach uchylił decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z 3 marca 2023 r. W wyroku tym sąd wojewódzki przywołał art. 1 ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2020, poz. 471 ze zm.) uwypuklając, że od 19 września 2020 r. zmieniło się m. in. dotychczasowe brzmienie art. 37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. 2.3. Następnie sąd pierwszej instancji wskazał, że po prawomocnym wyroku WSA w Kielcach II SA/Ke 293/23 z 31 lipca 2023 r., Wojewoda Świętokrzyski, powołaną na wstępie decyzją z 21 grudnia 2023 r., po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty, od decyzji Prezydenta Miasta Kielce z 20 września 2019 r., na podstawie art. 82 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2023, poz. 682 ze zm., uPb) oraz art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2023, poz. 775, K.p.a.), uchylił decyzję organu I instancji w całości i umorzył postępowanie I instancji w całości. Organ odwoławczy przywołując art. 25 ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, zaznaczył, że ponieważ niniejsze postępowanie zostało wszczęte 22 lipca 2019 r., to winno się stosować przepisy sprzed tej nowelizacji. Wojewoda także dodał, że ocena prawna i wskazania zawarte w orzeczeniu sądu tracą moc w wypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli to spowoduje, że wyrażony uprzednio pogląd sądu stanie się nieaktualny. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, w której Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Kielce (PINB) decyzją z 28 lipca 2021 r. udzielił Spółce pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym wraz z wewnętrznymi instalacjami na działce nr [...] w Kielcach, zatem na inwestycję objętą źródłowym wnioskiem tej Spółki. W wyroku przywołano następnie, że wojewoda stwierdził, że w dacie wydania jego decyzji roboty budowlane określone treścią decyzji o pozwoleniu na budowę z 20 września 2019 r., zostały już zrealizowane. Organy powinny więc mieć na uwadze, że budowa przedmiotowego budynku mieszkalnego została zakończona i inwestor od 30 lipca 2021 r. miał prawo przystąpić do jego użytkowania. Następnie organ II instancji zaznaczył, że z regulacji art. 3 pkt 12, art. 28 ust. 1 i art. 37 ust. 2 pkt 2 uPb można wywieść następujące wnioski: pozwolenie na budowę może być wydane dla inwestycji nierozpoczętej (art. 28 ust. 1), wyjątkowo dopuszcza się jego wydanie dla inwestycji w toku, a wówczas jego rolą jest dopuszczenie wznowienia budowy jeszcze nie zakończonego zamierzenia (art. 37 ust. 2 pkt 2). Wykluczone jest natomiast orzekanie w każdym przypadku o pozwoleniu na budowę w stosunku do inwestycji zakończonej, objętej pozwoleniem na użytkowanie bądź zawiadomieniem organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy, przyjętym przez ten organ bez zgłoszenia sprzeciwu, chociażby ta inwestycja była realizowana legalnie na podstawie pozostającego jeszcze w obrocie, a później dopiero wyeliminowanego pozwolenia na budowę (a contrario art. 37 ust. 2 pkt 2). 2.4. W wyroku przywołano dalej, że Wojewoda stwierdził, iż umorzenie postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę jest w okolicznościach rozpoznawanej sprawy czynnością formalnoprawną. Dwukrotne merytoryczne rozpoznanie sprawy możliwe jest jedynie w przypadku, gdy nie występują formalne przeszkody uniemożliwiające prowadzenie postępowania. Tak więc w sprawie tej nie było potrzeby przeprowadzenia przez organ postępowania dowodowego w zakresie wynikającym z odwołania. W konsekwencji nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty WM. 3.1. Dalej w wyroku II SA/Ke 125/24 przywołano, że w skierowanej do WSA w Kielcach skardze na powyższą decyzję domagając się jej uchylenia, Wspólnota zarzuciła: 1) rażące naruszenie art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a. przez niewyjaśnienie sprawy na skutek zaniechania przez organ przeglądu akt PINB dla ustalenia, czy skarżąca informowała ten organ o wyroku WSA w Kielcach uchylającym uprzednią decyzję Wojewody Świętokrzyskiego, czy była stroną postępowania dotyczącego przedmiotowej budowy oraz czy otrzymała decyzję z 28 lipca 2021 r. o pozwoleniu na użytkowanie, a zatem brak ustalenia, czy decyzja ta jest prawomocna i może stanowić oparcie do wydania skarżonej decyzji, a działanie takie pozwoliłoby na ustalenie, że decyzja ta prawomocna nie jest, a więc nie może być podstawą do orzekania przez Wojewodę; 2) obrazę prawa procesowego, a mianowicie art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez przyjęcie, że organ nie jest związany wytycznymi, jakie zostały wyrażone przez WSA w Kielcach w uzasadnieniu wyroku z 6 października 2021 r., a więc wydanego już po dacie decyzji PINB z 28 lipca 2021 r., na którą powołuje się Wojewoda, a która nakazywała przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego dla ustalenia, czy budynek o jaki chodzi w sprawie jest wybudowany zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy, co wyklucza powoływanie się na istnienie decyzji wcześniejszej niż ten drugi wyrok w przedmiotowej sprawie; 3) obrazę art. 82 ust. 3 uPb przez przyjęcie, że przepis ten może stać się podstawą do wydania skarżonej decyzji, a który nie ma w sprawie zastosowania, bo określa jedynie zakres kompetencji Wojewody i nie może stanowić podstawy do merytorycznego orzekania w sprawie, zaś brak prawomocności decyzji PINB w Kielcach z 21 lipca 2021 r. nie tworzy przeszkody do merytorycznego rozstrzygania sprawy, tak jak przywołanie jako podstawy wydanej decyzji art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., który to przepis także nie może stanowić podstawy do wydania skarżonej decyzji; 4) obrazę art. 37 ust. 2 uPb, w wersji obowiązującej 22 lipca 2019 r., który to przepis zdaniem Wojewody wyrażonym dopiero w uzasadnieniu skarżonej decyzji, stanowi podstawę uchylenia decyzji I instancji z powołaniem się na orzecznictwo, które nie przystaje do wydanego orzeczenia, gdyż odnosi się do sytuacji, kiedy budowa była zrealizowana bez pozwolenie na budowę, gdzie po zakończeniu budowy nie jest możliwe wydanie pozwolenia na budowę; 5) brak wyjaśnienia stronom, z jakim skutkiem Wojewoda dokonuje uchylenia decyzji organu I instancji - ex tunc, czy ex nunc, co ma podstawowe znaczenie dla oceny, czy mamy w sprawie do czynienia z samowolą budowlaną, czy też z budową w oparciu o zezwolenie na budowę, które po jej zakończeniu przestało istnieć. 3.2. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalanie. 3.3. Na rozprawie przed sądem pierwszej instancji pełnomocnik skarżącej Wspólnoty poparł skargę i wniósł o zawieszenie postępowania sądowego do czasu rozstrzygnięcia postępowania w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. WSA w Kielcach oddalił ten wniosek. 4.1. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Kielcach skargę oddalił. 4.2. W motywach swego orzeczenia sąd pierwszej instancji stwierdził, że w kontrolowanym postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, nie była dopuszczalna ocena legalności decyzji dotyczącej pozwolenia na użytkowanie już choćby dlatego, że właściwymi do wydawania takich decyzji są organy nadzoru budowlanego (art. 59 ust. 1 uPb), a w sprawach pozwoleń na budowę orzekają organy architektoniczno-budowlane (art. 35 ust. 1 uPb). Ponadto w aktach sprawy znajduje się decyzja PINB z 28 lipca 2021 r., znak: PINB-SO.5131.61.2021.I (plik 3, k. II - 8 akt adm.), na której znajduje się klauzula ostateczności stwierdzająca, że decyzja ta w dniu 29 lipca 2021 r. stała się ostateczna i podlega wykonaniu. Z chronologii zdarzeń, które zachodziły w niniejszej sprawie – w ocenie sądu a quo – wynika, że w okresie pomiędzy datą wydania przez Wojewodę Świętokrzyskiego decyzji z 20 kwietnia 2020 r. utrzymującej w mocy pozwolenie na budowę z 20 września 2019 r., a datą wydania przez WSA w Kielcach kolejnego wyroku z 6 października 2021. – inwestor dysponował ostatecznym pozwoleniem na budowę, którego wykonalność nie tylko nie została wstrzymana, a inwestor nawet uzyskał ostateczne pozwolenie na użytkowanie przedmiotowego obiektu. W okresie tym więc inwestor mógł kontynuować i zakończyć roboty budowlane, co uczynił. 4.3. Sąd wojewódzki dalej uwypuklił, że rozstrzygając sprawę organ odwoławczy oceniał, czy w sytuacji zakończenia prac budowlanych i uzyskania pozwolenia na użytkowanie w okresie, gdy inwestor dysponował ostatecznym pozwoleniem na budowę, które następnie straciło ten przymiot na skutek przywołanych wyroków WSA w Kielcach, zaistniała w sprawie dyspozycja normy, jaką organ zasadnie wywiódł z brzmienia art. 37 ust. 2 pkt 2 uPb, według mającego w sprawie zastosowanie stanu prawnego sprzed 19 września 2020 r. Ponieważ norma ta trafnie została odczytana jako zakazująca wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę w sytuacji, gdy roboty budowlane zostały już zakończone, a tym bardziej wtedy, gdy inwestor uzyskał pozwolenie na użytkowanie (które to oba warunki zostały spełnione w niniejszej sprawie), zasadnie – w ocenie sądu pierwszej instancji – Wojewoda Świętokrzyski, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 K.p.a., uchylił decyzję Prezydenta Miasta Kielce z 20 września 2019 r. i umorzył postępowanie. 5.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła Wspólnota, zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając go w całości i zarzucając mu: 1) rażące naruszenie przez WSA w Kielcach art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. przez przyjęcie, że Wojewoda Świętokrzyski mógł w swej decyzji uchylić decyzję Prezydenta Miasta Kielce z 20 września 2019 r. o pozwoleniu na budowę przedmiotowego budynku i następnie umorzyć postępowanie I instancji w całości, mimo iż w sprawie było niedopuszczalne zastosowanie tego przepisu, bowiem zagadnienie sprzecznego z warunkami zabudowy pozwolenia na budowę wydanego przez Prezydenta Miasta Kielce nie spełniło wymogów postępowania przedmiotowego przed wydaniem zaskarżonej decyzji, a także nie istniały podstawy do umorzenia tego postępowania przez organ I instancji, co w rezultacie doprowadziło do sytuacji, w której od samego początku, a wiec od dnia 20 września 2019 r. brak jest tzw. pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku wielorodzinnego, a brak takiego pozwolenia od samego początku czyni przeprowadzoną budowę samowolą budowlaną i wyklucza zgodność z prawem decyzji PINB o pozwoleniu na użytkowanie poniesionego sprzeczne z planem zagospodarowania budynku wielorodzinnego; 2) rażące naruszenie przez sąd art. 141 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935, Ppsa) przez poczynienie wbrew decyzji Wojewody w uzasadnieniu skarżonego wyroku wewnętrznie sprzecznych ustaleń, w których mimo wykluczenia z obiegu prawnego "wydana decyzji Wojewody decyzji Prezydenta Miasta Kielce z 20 września 2019 r. o udzieleniu pozwolenia na budowę domu wielorodzinnego", sąd na k. 7 in fine i k. 8 uzasadnienia zaskarżonego wyroku ustala, że cyt.: "w konsekwencji tych faktów w dacie wydania zaskarżonej obecnie decyzji (decyzji Wojewody z 21 grudnia 2023 r.) roboty budowlane określone treścią decyzji o pozwoleniu na budowę z 20 września 2019 r. zostały już zrealizowane", który to fragment uzasadnienia przesądza, że zdaniem tegoż sądu owo pozwolenie na budowę Prezydenta Miasta Kielce zaskarżone przez stronę postępowania, mimo, iż było nieprawomocne nadal istniało, wbrew treści decyzji Wojewody Świętokrzyskiego, który swą decyzją "tzw. pozwoleniu na budowę organu I instancji wykluczył w całości z porządku prawnego, doprowadzając do sytuacji, gdzie cała budowa jest od początku samowolą budowlaną"; 3) rażące naruszenie przez sąd przepisów postępowania, a mianowicie art. 141 § 4 Ppsa przez nie poczynienie ustalenia, iż pełnomocnik strony postępowania składającej skargę kasacyjną po wydaniu pierwszego z czterech wyroków sądu, jakie zapadły w sprawie, a więc wyroku z dnia 20 października 2020 r., powiadomił PINB o treści tego wyroku, przesyłając mu wyrok WSA w Kielcach wraz z uzasadnieniem; 4) naruszenie przepisów postepowania – art. 153 Ppsa przez przyjęcie, iż Wojewoda Świętokrzyski nie jest związany wytycznymi WSA zawartymi w uzasadnieniu wyroku z 6 października 2021 r., a więc wydanego już po dacie decyzji PINB, a wyrok ten nakazywał przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego co do zgodności wysokości budowy o jaką chodzi w sprawie, z wysokością tej budowy przewidzianą w warunkach zabudowy, który to problem był podstawowym zagadnieniem, jakim aż czterokrotnie zajmował się w swym orzekaniu WSA w Kielcach. 5.2. Wskazując na powyższe zarzuty strona skarżąca kasacyjnie wnosi o uchylenie skarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Kielcach do ponownego rozpoznania. Wnosi także o zasądzenie od Wojewody Świętokrzyskiego na rzecz składającego skargę kosztów postępowania zgodnie z normami. W skardze kasacyjnej wniesiono o rozpoznanie sprawy bez wyznaczania rozprawy. 5.3. Strona skarżąca kasacyjnie stwierdza, że zostało wykazane w postępowaniu przed WSA w Kielcach, iż PINB doskonale wiedział, że sąd ten już pierwszym wyrokiem uchylił w całości decyzję Wojewody zatwierdzającą pozwolenie na budowę przedmiotowego budynku wydaną przez Prezydenta Miasta Kielce. W tym stanie rzeczy trudno – w jej opinii – nazwać, aby pozwolenie na eksploatację przedmiotowego budynku, które doprowadziło do wydania skarżonej decyzji Wojewody było działaniem w dobrej wierze. W tej sytuacji zasadnym – jej zdaniem – wydaje się być wniosek o zawieszenie postępowania do daty doprowadzenia do uchylenia decyzji PINB z 21 lipca 2021 r., skoro w rękach tego organu znalazł się pierwszy wyrok WSA w Kielcach z 20 października 2020 r. w przedmiocie pozwolenia na budowę, wobec niezgodności tego pozwolenia z planem zagospodarowania przestrzennego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6.1. Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (Dz. U. 2024, poz. 935) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skargę kasacyjną rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, z uwagi na treść art. 182 § 2 Ppsa. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów kasacyjnych (art. 193 zd. 2 Ppsa). W myśl art. 184 Ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. 6.2. Nie jest jakkolwiek usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 141 § 4 Ppsa. Odnosząc się do niego wyjaśnić należy, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego zasadniczo w sytuacji, gdy nie zawiera ono stanowiska odnośnie do stanu faktycznego przyjętego, jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia (uchwała składu 7 sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, ONSAiwsa 2010/3/39), jak również, gdy sporządzone jest w sposób uniemożliwiający instancyjną kontrolę zaskarżonego wyroku (por. np.: wyroki NSA z 12 października 2010 r., II OSK 1620/10, LEX nr 746689 czy z 5 kwietnia 2012 r., I FSK 1002/11, LEX nr 1166035). Uchybieniem, nie pozostającym bez wpływu na rezultat kontroli kasacyjnej zaskarżonego orzeczenia, jest bowiem uzasadnienie, w którym ocena o zgodności/niezgodności z prawem zaskarżonego aktu formułowana jest bez odniesienia się do okoliczności konkretnego stanu faktycznego sprawy, albowiem w tego rodzaju sytuacji nie jest możliwe zrekonstruowanie przebiegu operacji logicznej, rezultatem której jest przyjęcie konkretnego kierunku interpretacji i zastosowania konkretnych przepisów prawa w okolicznościach konkretnego stanu faktycznego sprawy (por. np. motywy wyroku NSA z 11 stycznia 2011 r., I GSK 685/09, LEX nr 951904). Takiego zarzutu zaskarżonemu wyrokowi nie sposób skutecznie postawić, uzasadnienie sądu pierwszej instancji spełnia wymogi ustawowe, skarga kasacyjna skutecznie zresztą tego nie zakwestionowała. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest zrozumiałe, w pełni komunikatywny jest tok rozumowania sądu pierwszej instancji. To, że skarżąca kasacyjnie Wspólnota nie zgadza się ze stanowiskiem sądu pierwszej instancji meriti, w żadnym razie nie dowodzi jeszcze skuteczności zarzutu naruszenia art. 141 § 4 Ppsa. Wyrok poddaje się kontroli instancyjnej, a motywy podjętego rozstrzygnięcia zostały jednoznacznie komunikatywnie ujęte. Sąd pierwszej instancji rzeczowo odniósł się do wszystkich zarzutów skargi. To, że Wspólnota ocenia argumentację sądu pierwszej instancji za błędną, w żadnym razie nie oznacza skuteczności rozważanej podstawy kasacyjnej. Wspólnota formułuje tezę, wedle której przedsięwzięta przez Spółkę inwestycja była samowolą, co jest jednak chybione, skoro nie podważono tych ustaleń faktycznych, z których wynikać ma, że inwestor w określonych periodach czasowych legitymował się pozwoleniem na budowę. W tym aspekcie analiza sądu a quo na s. 11 i n. uzasadnienia wyroku jest precyzyjna i jednoznaczna, a ponadto wyjaśniono skarżącej na s. 14 skutki rozstrzygnięć ex tunc i ex nunc. Co się tyczy braku ustalenia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że Wspólnota miała doręczyć PINB kopię wyroku WSA w Kielcach z 20 października 2020 r., to w skardze kasacyjnej nie wskazano w jakikolwiek sposób, jakie znaczenie taka okoliczność miałaby mieć dla oceny legalności zaskarżonej decyzji i wyroku oddalającego skargę na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 Ppsa jest zupełnie nietrafny, uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest w pełni prawidłowe. 6.3. Nie jest usprawiedliwiony zarzut rażącego naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Skarżąca kasacyjnie podnosząc ten zarzut zmierza do kwestionowania legalności decyzji PINB o pozwoleniu na użytkowanie z 28 lipca 2021 r., co jest zupełnie chybione, biorąc pod uwagę ograniczenia wynikające z art. 134 § 1 Ppsa. Nie podważa się w skardze kasacyjnej ocen materialnoprawnych wyrażonych w zaskarżonej decyzji w aspekcie stosowania reguł intertemporalnych wobec treści art. 25 ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, zaakceptowanych zaskarżonym wyrokiem. Z tego względu nieskuteczny jest zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. 6.4. Nie jest skuteczny zarzut naruszenia art. 153 Ppsa. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił trafność argumentacji zawartej w zaskarżonej decyzji odnośnie zasadności odstąpienia od ocen wyrażonych w dwóch pierwszych wyrokach WSA w Kielcach wydanych w granicach tej sprawy, a związanej z ujawnieniem się decyzji PINB odnośnie pozwolenia na użytkowanie dla spornego przedsięwzięcia. Trafnie sąd pierwszej instancji – przywołując zasadnicze motywy zawarte w wyroku II SA/Ke 293/23 – ocenił, że Wojewoda wywiązał się ze swych obowiązków, odnośnie ustalenia – w aspekcie treści art. 153 Ppsa – zasadności dalszego związania ocenami i wytycznymi zawartymi we wcześniej zapadłych wyrokach WSA w Kielcach w granicach tej sprawy. Ocenę sądu pierwszej instancji w tym zakresie w pełni Naczelny Sąd w tym składzie podziela. Skarżąca kasacyjnie Wspólnota podnosząc kwestię dalszego związania ocenami zawartymi w wyroku WSA w Kielcach z 6 października 2021 r., ignoruje w istocie motywy wyroku II SA/Ke 293/23. 7. Skoro podstawy skargi kasacyjnej okazały się nieusprawiedliwione, oddalono ją w myśl art. 184 Ppsa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI