II OSK 2516/24

II OSK 2516/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-12-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Roman Ciąglewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6159 Inne o symbolu podstawowym 615
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 2866/23 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2024-04-24
Skarżony organ
Minister Infrastruktury
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 52 § 1, 2, 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2024 r. sygn. akt IV SA/Wa 2866/23 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia 2 października 2023 r., nr DGM-3.530.31.2022 w przedmiocie odmowy unieważnienia postępowania rozstrzygającego postanawia: 1. oddalić skargę kasacyjną; 2. oddalić wniosek Ministra Infrastruktury o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2024 r. sygn. akt IV SA/Wa 2866/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia 2 października 2023 r., nr DGM-3.530.31.2022 w przedmiocie odmowy unieważnienia postępowania rozstrzygającego (pkt 1), orzekł o zwrocie ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz Skarżącej [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. kwotę 200 (dwieście) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi (pkt 2) oraz orzekł o zwrocie ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz Skarżącej [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. kwoty 228 (dwieście dwadzieścia osiem) złotych uiszczonej tytułem opłaty kancelaryjnej za wydruk skargi wniesionej w formie dokumentu elektronicznego (pkt 3).
Sąd wskazał, że Minister Infrastruktury (dalej: Organ) decyzją z dnia 2 października 2023 r., nr DGM-3.530.31.2022 na podstawie art. 27m ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz.U. z 2023 r., poz. 960 ze zm.: dalej: ustawa o obszarach morskich), po rozpatrzeniu wniosku o unieważnienie postępowania rozstrzygającego prowadzonego dla obszaru 14.E.3 określonego w załączniku nr 2 do ustawy z dnia 17 grudnia 2020 r. o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1385 ze zm.), złożonego w związku z ogłoszeniem wyników tego postępowania 30 maja 2023 r., nr 8/2022/MFW przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: Skarżąca Spółka) – 13 czerwca 2023 r., odmówił unieważnienia postępowania rozstrzygającego.
W pouczeniu od decyzji przywołano treść art. 127 § 3 K.p.a. oraz art. 127a § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej: K.p.a.), a także art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: P.p.s.a.).
Decyzję Skarżącej Spółce należało uznać za doręczoną 18 października 2023 r. (fikcja doręczenia – art. 44 § 4 K.p.a.).
Skarżąca Spółka zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika pismem z dnia 16 listopada 2023 r. (data złożenia skargi w formie elektronicznej) zaskarżyła powyższą decyzję Ministra Infrastruktury z dnia 2 października 2023 r. w całości i wniosła o jej uchylenie i o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł m.in. o jej odrzucenie.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że skarga została złożona przedwcześnie i nie spełnia wymogów określonych w art. 27n ustawy o obszarach morskich.
Odrzucając skargę Sąd wskazał, mając na uwadze ogólne regulacje wynikające z ustawy P.p.s.a., odnośnie do warunków wnoszenia skargi do sądu administracyjnego, że zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 P.p.s.a.). Dalej, jak stanowi art. 52 § 3 P.p.s.a., jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Równocześnie Sąd zwrócił uwagę, że przepisy szczególne ustanowiły wyjątki od ogólnej zasady wyrażonej w art. 52 § 3 P.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca zaskarżyła decyzję Ministra Infrastruktury z dnia 2 października 2023 r. o odmowie unieważnienia postępowania rozstrzygającego prowadzonego dla obszaru 14.E.3 określonego w załączniku nr 2 do ustawy z dnia 17 grudnia 2020 r. o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1385 ze zm.), na skutek złożonego wniosku przez Skarżącą Spółkę, w związku z ogłoszeniem wyników tego postępowania 30 maja 2023 r., nr 8/2022/MFW. Podstawę decyzji stanowił art. 27m ust. 1 ustawy o obszarach morskich. Podstawę decyzji stanowił art. 27m ust. 1 u.o.m., zgodnie z którym minister właściwy do spraw gospodarki morskiej z urzędu lub na wniosek uczestnika postępowania rozstrzygającego, złożony w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia wyników tego postępowania, unieważnia to postępowanie w drodze decyzji, jeżeli zostały rażąco naruszone przepisy prawa lub interesy uczestników konkursu. Jak stanowi art. 27m ust. 2 u.o.m., od decyzji w sprawie unieważnienia postępowania rozstrzygającego uczestnikowi tego postępowania przysługuje, w terminie 14 dni od dnia doręczenia tej decyzji, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez ministra właściwego do spraw gospodarki morskiej. Po wyczerpaniu trybu, o którym mowa w art. 27m ust. 2 u.o.m., uczestnikowi postępowania rozstrzygającego przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (art. 27n u.o.m.).
Powyższa regulacja wskazuje, że uczestnikowi postępowania rozstrzygającego nie przysługuje inny, niż określony w art. 27m ust. 2 i art. 27n, tryb kontroli rozstrzygnięć podejmowanych w postępowaniu rozstrzygającym (art. 27o cyt. ustawy).
W ocenie Sądu powyższa regulacja również wprost stanowi, że podstawą wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest w pierwszej kolejności obligatoryjne złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dopiero po rozpatrzeniu tego wniosku – w tym wypadku przez Ministra Infrastruktury (z zachowaniem zasad dwuinstancyjności postępowania administracyjnego), stronie uruchamia się tryb kontroli sądowej wydanego rozstrzygnięcia przez organ.
Wobec powyższego, należy przyznać rację organowi, że skarga na decyzję z dnia 2 października 2023 r., została złożona przedwcześnie tj. bez wyczerpania wymogami ustawowymi trybu dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
W związku z tym, że ustawa lex specialis - ustawa o obszarach morskich określa jednoznaczny warunek dopuszczalności drogi sądowej od wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, to Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie mógł mieć zastosowania przepis art. 52 § 3 P.p.s.a.
Skargę kasacyjną na powyższe postanowienie wniosła [...]spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. Postanowienie zaskarżyła w całości i zarzuciła naruszenie:
1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 27m ust. 2 u.o.m. w zw. z art. 27n u.o.m. przez przyjęcie, że ww. przepisy stanowią regulację szczególną w stosunku do art. 52 § 3 P.p.s.a.,
2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 52 § 3 P.p.s.a. przez jego niezastosowanie i odrzucenie skargi złożonej przez spółkę 16 listopada 2023 r., jako przedwczesnej.
Skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia w całości oraz zwrot od Ministra Infrastruktury na rzecz spółki kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Infrastruktury, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz zasądzenie od [...] sp. z o.o. na rzecz Ministra Infrastruktury kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Ponadto wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W pierwszej kolejności, odnosząc się do wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie należy podkreślić, że zgodnie z art. 182 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. Ponieważ zaskarżone rozstrzygnięcie stanowi tego rodzaju postanowienie, a Sąd nie jest związany w tym zakresie wnioskiem strony, uwzględniając zasadę szybkiego i sprawnego przeprowadzenia postępowania (art. 7 P.p.s.a.), ponadto z uwagi na występujący w sprawie jedynie problem prawny, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.
W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania.
Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Wskazać trzeba, że przepis art. 27n u.o.m. w sposób kategoryczny stanowi, że dopiero po wyczerpaniu trybu, o którym mowa w art. 27m ust. 2 u.o.m. ("Od decyzji w sprawie unieważnienia postępowania rozstrzygającego uczestnikowi tego postępowania przysługuje, w terminie 14 dni od dnia doręczenia tej decyzji, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez ministra właściwego do spraw gospodarki morskiej."), uczestnikowi postępowania rozstrzygającego przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji należało zatem uznać powyższą regulację za przepis szczególny wyłączający możliwość wniesienia skargi na decyzję z pominięciem wyczerpania trybu ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ administracji przewidzianą w art. 52 § 3 P.p.s.a.
Trzeba także zaznaczyć, że swoistość zasad i trybu postępowania rozstrzygającego znajduje ustawowe potwierdzenie w art. 27f u.o.m., z którego wynika, że do postępowania rozstrzygającego nie stosuje się przepisów K.p.a.
Nie sposób też zgodzić się z twierdzeniem skarżącej kasacyjnie, że użycie w art. 27m ust. 2 u.o.m. zwrotu "w sprawie" oznacza, iż zakresem tego przepisu objęte są wyłącznie decyzje unieważniające postępowanie rozstrzygające. Z art. 27m ust. 1 u.o.m. wynika, że minister właściwy do spraw gospodarki morskiej unieważnia (z urzędu lub na wniosek uczestnika) postępowanie rozstrzygające w drodze decyzji, jeżeli zostały rażąco naruszone przepisy prawa lub interesy uczestników konkursu. Oznacza to, że wymieniony organ jest zobligowany do oceny postępowania rozstrzygającego pod kątem wskazanych w tym przepisie przesłanek i w zależności ich zaistnienia unieważnia bądź nie unieważnia postępowanie rozstrzygające. Zatem przy braku ustawowych przesłanek unieważnienia postępowania rozstrzygającego, organ wydaje decyzję o odmowie unieważnienia tego postępowania, która również jest decyzją "w sprawie unieważniania", o której mowa w art. 27m ust. 2 u.o.m.
Gdyby zaś zaakceptować stanowisko skarżącej kasacyjnie należałoby przyjąć istnienie różnych trybów odwoławczych w zależności od treści decyzji. To zaś wyklucza art. 27o u.o.m., zgodnie z którym, uczestnikowi postępowania rozstrzygającego nie przysługuje inny, niż określony w art. 27m ust. 2 i art. 27n, tryb kontroli rozstrzygnięć podejmowanych w postępowaniu rozstrzygającym, w którym użycie sformułowania "tryb kontroli rozstrzygnięć" wskazuje, że nie chodzi jedynie o rozstrzygnięcia unieważniające.
Mając powyższe na względzie należało uznać, że wbrew zarzutom podniesionym w skardze kasacyjnej, zaskarżone postanowienie nie narusza art. 27m ust. 2 w zw. z art. 27n u.o.m. oraz art. 52 § 3 P.p.s.a.
Stanowisko powyższe jest zbieżne z dotychczas zaprezentowanym przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiskiem w postanowieniach z dnia 27 sierpnia 2024 r. sygn. akt II OSK 1507/24 oraz 10 października 2024 r. sygn. akt II OSK 2029/24; II OSK 1936/24; II OSK 1937/24 oraz II OSK 1938/24).
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek Ministra Infrastruktury o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, bowiem zgodnie z uchwałą NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07, przepisy art. 203 i 204 P.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie, a takim jest właśnie postanowienie o odrzuceniu skargi.