II OSK 251/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-11-24
NSAAdministracyjneWysokansa
zagospodarowanie przestrzennewarunki zabudowyplan miejscowystacja bazowatelefonia komórkowainwestycja budowlananieruchomość rolnaNSASKOWSA

NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że SKO nie wykazało w sposób wystarczający sprzeczności decyzji o warunkach zabudowy z planem zagospodarowania przestrzennego.

Sprawa dotyczyła uchylenia decyzji o warunkach zabudowy dla stacji bazowej telefonii komórkowej, która miała być budowana na terenie objętym planem zagospodarowania przestrzennego z 1990 r. przeznaczonym na cele rolnicze. SKO stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy, uznając ją za sprzeczną z planem. WSA w Bydgoszczy oddalił skargę spółki "C.", podtrzymując stanowisko SKO. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że organy nie wykazały w sposób wystarczający sprzeczności decyzji z planem, a zapisy planu nie były na tyle oczywiste, by uzasadnić stwierdzenie nieważności.

Sprawa wywodzi się z decyzji Wójta Gminy z 2001 r. ustalającej warunki zabudowy dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej na działce rolnej. Decyzja ta, po uprawomocnieniu, została zaskarżona wnioskiem o stwierdzenie nieważności przez sąsiadów, którzy podnosili brak udziału w postępowaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) stwierdziło nieważność decyzji Wójta, uznając ją za rażąco sprzeczną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego z 1990 r., który przeznaczał teren pod zakład rolny i nie przewidywał powiększania jego powierzchni na cele inne niż rolnicze. Po utrzymaniu swojej decyzji przez SKO, spółka "C.", inwestor, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Bydgoszczy. Skarżąca argumentowała, że plan nie zakazywał budowy stacji telefonii komórkowej, a rozwój technologii i zmiany społeczno-gospodarcze (likwidacja PGR) uzasadniają taką inwestycję. WSA oddalił skargę, uznając, że budowa stacji komórkowej jest sprzeczna z rolniczym przeznaczeniem terenu. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że ani SKO, ani WSA nie wykazały w sposób wystarczający, że decyzja Wójta była rażąco sprzeczna z planem. NSA podkreślił, że zapisy planu z 1990 r. nie były jednoznaczne w kwestii zakazu tego typu inwestycji, a rozwój technologii telekomunikacyjnych nie musi być sprzeczny z istniejącym zagospodarowaniem. Sąd wskazał na potrzebę analizy całego planu i jego opisowej części przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organy administracyjne i sąd pierwszej instancji nie wykazały w sposób wystarczający, że decyzja o warunkach zabudowy była rażąco sprzeczna z planem zagospodarowania przestrzennego.

Uzasadnienie

NSA uznał, że zapisy planu z 1990 r. nie były na tyle jednoznaczne, aby zakazać budowy stacji telefonii komórkowej, a rozwój technologii nie musi być sprzeczny z istniejącym zagospodarowaniem. Konieczna jest analiza całego planu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

u.z.p. art. 46a § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym

Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

p.p.s.a. art. 185

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Pomocnicze

u.z.p. art. 43

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym

Wymaga, aby zamierzenie inwestycyjne było zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

k.p.a. art. 16

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada trwałości prawomocnych decyzji administracyjnych.

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Prawo własności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewykazanie przez organy administracyjne i sąd I instancji rażącej sprzeczności decyzji o warunkach zabudowy z planem zagospodarowania przestrzennego. Niejednoznaczność zapisów planu zagospodarowania przestrzennego z 1990 r. w kontekście zakazu budowy stacji telefonii komórkowej. Możliwość uwzględnienia rozwoju technologii i zmian społeczno-gospodarczych przy interpretacji planu.

Odrzucone argumenty

Argumentacja SKO i WSA o sprzeczności budowy stacji telefonii komórkowej z rolniczym przeznaczeniem terenu. Argumentacja, że plan zakazywał zabudowy innej niż rolnicza.

Godne uwagi sformułowania

Zapisy w omawianej części planu nie są bowiem na tyle oczywiste by dostrzec taką sprzeczność prowadzącą do stwierdzenia nieważności prawomocnej decyzji, która wywołała już poważne skutki społeczno-gospodarcze.

Skład orzekający

Jerzy Bujko

przewodniczący-sprawozdawca

Alicja Plucińska-Filipowicz

sędzia

Tomasz Zbrojewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zgodności inwestycji z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego, zwłaszcza w kontekście rozwoju technologicznego i zmian społeczno-gospodarczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji planu zagospodarowania z 1990 r. i inwestycji w stację bazową telefonii komórkowej. Wymaga analizy całego planu i jego kontekstu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konflikt między sztywnym stosowaniem starych planów zagospodarowania przestrzennego a potrzebą rozwoju nowoczesnej infrastruktury. Jest to częsty problem w praktyce planistycznej.

Czy stacja telefonii komórkowej może powstać na polu? NSA wyjaśnia, jak interpretować stare plany zagospodarowania.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 251/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-11-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-02-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Plucińska- Filipowicz
Jerzy Bujko /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Zbrojewski
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II SA/Bd 480/04 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2004-09-16
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 185
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Sygn.akt II OSK 251 /05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 listopada 2005 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Bujko (spr), Sędziowie NSA Alicja Plucińska-Filipowicz, Tomasz Zbrojewski, Protokolant Maria Połowniak, po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C. Sp. z.o.o w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 16 września 2004 r. sygn. akt II SA/Bd 480/04 w sprawie ze skargi C. Sp.z.o.o w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej Spółki z.o.o "C." kwotę 569,60 zł (pięćset sześćdziesiąt dziewięć 60/100), tytułem kosztów postępowania kasacyjnego w tym kwotę 219,60 zł (dwieście dziewiętnaście 60/100) wynagrodzenia adwokata
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 6 lipca 2001 r. Wójt Gminy [...] ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla zamierzonej przez "C." sp. z o.o. w [...] inwestycji w postaci budowy stacji bazowej telefonii komórkowej wraz z przyłączem energetycznym we wsi [...], na części działki oznaczonej numerem 79/21. Decyzja ta nie została zaskarżona i uprawomocniła się w dniu 15 listopada 2002 r. Właściciele nieruchomości położonej w sąsiedztwie przedmiotowej działki małżonkowie B. i G. S. wystąpili o stwierdzenie nieważności wymienionej wyżej decyzji podnosząc, iż została ona podjęta bez ich udziału w postępowaniu administracyjnym, mimo że wynik tego postępowania ma wpływ na ich uzasadniony interes prawny jako właścicieli nieruchomości, na której zamierzają założyć dom spokojnej starości. Rozpoznając ten wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. w związku z art. 46a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 6 lipca 2001 r. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. W motywach tej decyzji wskazano, że ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania działki nr 79/21 nastąpiło w sposób sprzeczny z ustaleniami obowiązującego dla tego terenu planu zagospodarowania przestrzennego. Plan ogólny zagospodarowania przestrzennego gminy [...] zatwierdzony uchwałą Nr VI/35/90 Rady Gminy [...] z dnia 18 grudnia 1990 r. określił, że przedmiotowa
nieruchomość usytuowana jest na terenie jednostki planistycznej o symbolu 1RPZ określonej w części opisowej planu jako "zakład rolny podlegający przedsiębiorstwu PGR w [...]. Plan nie przewiduje powiększenia obecnej powierzchni zakładu z przeznaczeniem na obiekty inwentarsko-gospodarcze". W ocenie SKO Wójt Gminy [...] ustalając warunki zabudowy dla stacji telefonii komórkowej na gruncie przeznaczonym na działalność związaną z produkcją rolną rażąco naruszył przepis art. 43 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, który wymaga aby zamierzenie inwestycyjne było zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
"C." wniosła o ponowne rozpoznanie tej sprawy, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów proceduralnych oraz art. 43 i 46a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. W następstwie tego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] podzielając jej ustalenia i oceny prawne.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] "C." w [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Decyzji tej zarzuciła naruszenie przepisów art. 7, 8, 106, 107 i 156 § 1 pkt 7 k.p.a. a także obrazę przepisów art. 43 i 46a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Skarżąca podniosła w uzasadnieniu skargi, że planowana przez nią inwestycja nie jest sprzeczna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, poprawia zagospodarowanie całego terenu objętego planem w sposób zapewniający łatwą komunikację a także stanowi wykonanie ustawowego obowiązku pokrycia usługami telefonii komórkowej całego kraju. Zarzuciła, iż zaskarżona decyzja nie zawiera należytego uzasadnienia. Skarżąca Spółka stwierdziła, iż skoro plan zakazywał zabudowy inwentarsko-gospodarczej, to nie można było na jego podstawie zakazać innego rodzaju inwestycji budowlanej. W związku z tym wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności.
Wyrokiem z dnia 16 września 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy skargę oddalił. Sąd uznał za nieuzasadnione zarzuty ze skargi i stwierdził, iż SKO w sposób nie budzący wątpliwości wykazało na czym polega sprzeczność decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z planem zagospodarowania terenu na którym znajduje się nieruchomość objęta tą decyzją. Z planu tego wynika, że działka ta położona jest na obszarze, który funkcjonalnie jest związany z produkcją rolną. Budowy stacji telefonii komórkowej nie da pogodzić się z tą funkcją terenu, a zatem zamierzona inwestycja jest sprzeczna z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd I instancji nie podzielił stanowiska skarżącej sprowadzającego się do stwierdzenia, że skoro plan zakazywał jedynie określonej zabudowy i nie wykluczał możliwości realizacji innych inwestycji budowlanych, to budowa stacji telefonii komórkowej jest zgodna z zapisem tego planu. Nie uznał też za zasadne podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów dotyczących postępowania.
Wymieniony wyrok zaskarżyła skargą kasacyjną "C.". W skardze tej zarzucono naruszenie przepisów art. 140 k.c., art. 43 i 46a ustawy z 17 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 39 ze zm.) oraz art. 156 § 1 pkt 7 Kodeksu postępowania administracyjnego a także ustaleń zawartych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] zatwierdzonym uchwałą Nr VI/35/90 Rady Gminy z 18 grudnia 1990 r. (publ. w Dz. Urz. Woj. Toruńskiego z 1991 r. Nr 5, poz. 31). Uzasadniając te zarzuty skarżąca podała, iż z zapisów planu wcale nie wynika zakaz budowy stacji telefonii komórkowej. Przy interpretacji obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należy brać pod uwagę wolę organu uchwalającego ten plan, cel dla którego został sporządzony oraz zaistniałe zmiany społeczno-gospodarcze po jego uchwaleniu, to jest likwidację Państwowych Gospodarstw Rolnych. Względy racjonalne i celowościowe wskazują na to, iż rozwój telefonii komórkowej, służący całej lokalnej społeczności, nie jest sprzeczny z przeznaczeniem terenu oznaczonym w badanym planie zagospodarowania przestrzennego. Zakazanie – zdaniem skarżącej – takich inwestycji w oparciu o ustalenia tego planu naruszy prawo własności przysługujące dysponentom powyższego obszaru poprzez zawężenie możliwości rozwoju istniejącego tam zakładu rolnego. Z tych względów skarga kasacyjna wnosiła o zmianę zaskarżonego wyroku i uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego albo o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zapadła na podstawie przepisu art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. w związku z art. 46a ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym po stwierdzeniu, iż decyzja Wójta Gminy [...] ustalająca w dniu 6 lipca 2001 r. warunki zabudowy i zagospodarowania terenu była sprzeczna z ustaleniami obowiązującego dla tego terenu planu zagospodarowania przestrzennego. Decyzja ta została wydana więc w nadzwyczajnym trybie weryfikacji decyzji administracyjnych z powodu wydania jej z rażącym naruszeniem prawa. Dotyczy ona prawomocnej decyzji Wójta Gminy [...], a więc jest wyjątkiem od wskazanej w przepisie art. 16 k.p.a. zasady trwałości prawomocnych decyzji administracyjnych. Podstawę do stwierdzenia nieważności tej prawomocnej decyzji może więc być tylko ustalenie, że została ona wydana ze szczególnym, kwalifikowanym naruszeniem prawa skutkującym jej nieważność. Przyczyną takiej nieważności może być więc tylko oczywista sprzeczność pomiędzy ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu a decyzją ustalającą dla tego terenu warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Taka sprzeczność w dotychczas przeprowadzonym postępowaniu w stosunku do nieruchomości objętej decyzją Wójta Gminy [...] z 6 lipca 2001 r. nie została wykazana.
Celem uchwalenia planów zagospodarowania przestrzennego jest, między innymi, ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu (por. art. 2 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym). Ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] zatwierdzonego w 1990 r. dla gruntu położonego we wsi [...], oznaczonego symbolem 1RPZ, w rzeczywistości nie określają ani przeznaczenia, ani zasad zagospodarowania tego gruntu, tylko opisują istniejący stan. Stan ten jest, jak trafnie podniósł skarżący, od lat już nieaktualny – wobec likwidacji PGR-ów. Wynika z niego jednak niewątpliwie, iż teren objęty kwestionowaną decyzją jest zabudowany budynkami zakładu rolnego, w tym obiektami inwentarsko-gospodarczymi.
Nie można odmówić racji skarżącej, że rozwój techniki pociąga za sobą rozwój i zmiany w infrastrukturze technicznej służącej również nowym formom komunikacji społecznej. Taką nową formą jest rozwój telefonii komórkowej, uzupełniającej wcześniej istniejącą tradycyjną sieć telefoniczną. Te nowe formy komunikowania się służą zarówno całej miejscowej społeczności jak i również mogą służyć aktualnym właścicielom zakładu rolnego istniejącego już na przedmiotowej nieruchomości. Nie ma żadnych podstaw do stwierdzenia, iż omawiany plan zagospodarowania przestrzennego zabraniał na spornym terenie lokowania urządzeń służących tej, nowej formie telekomunikacji, podobnie jak nie zabrania lokowania tam innych urządzeń służących doprowadzeniu energii, telefonii stacjonarnej, czy sieci komputerowej. Z urządzeń tych mogą korzystać wszyscy mieszkańcy i z tego powodu nie można dostrzec sprzeczności pomiędzy istniejącą obecnie formą zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości a zakwestionowaną decyzją. Zapisy w omawianej części planu nie są bowiem na tyle oczywiste by dostrzec taką sprzeczność prowadzącą do stwierdzenia nieważności prawomocnej decyzji, która wywołała już poważne skutki społeczno-gospodarcze. Należy więc uznać, iż zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące obrazy art. 43, i 46a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. – przez ich niewłaściwe zastosowanie – są uzasadnione.
Należy przy tym zauważyć, iż zarówno organy administracyjne jak i Sąd I instancji analizą swoją objęły tylko fragment miejscowego planu dotyczący przedmiotowej nieruchomości, bez analizy całości tego aktu, w szczególności jego opisowej części. Uzupełnienie tego uchybienia powinno nastąpić przy ponownym rozpoznaniu sprawy w celu ustalenia czy z całości planu, w tym z pełnego jego opisu, nie wynikają zakazy świadczące o sprzeczności przedmiotowej decyzji z tym planem.
Dlatego na mocy art. 185 oraz art. 203 pkt 1 i 205 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI